Cúlra an fhiosrúcháin

1. Agus é mar aidhm aige dea-chleachtais a úsáideann gníomhaireachtaí an AE ina gcaidreamh le saoránaigh a aithint agus a scaipeadh, sheol an tOmbudsman clár cuairteanna ar ghníomhaireachtaí den sórt sin i mBealtaine 2011. Rinneadh an chuairt san fhiosrúchán féintionscnaimh seo an 5 Deireadh Fómhair 2012. Ina chruinniú le Stiúrthóir Gnóthaí Rialála na Gníomhaireachta Eorpaí Ceimiceán ('ECHA' anseo feasta), shoiléirigh an tOmbudsman go ndéantar cuairteanna den sórt sin go foirmiúil ar bhonn a inniúlachta fiosrúcháin féintionscnaimh a dhéanamh. Tugann fiosrúchán féintionscnaimh le tuiscint, i measc nithe eile, go bhfuil feidhm ag na gnáthráthaíochtaí nós imeachta a bhaineann leis na fiosrúcháin sin. Áirítear orthu sin ceart na gníomhaireachta, mar a bheartaítear in Airteagal 5.1, in Airteagal 5.2 agus in Airteagal 14.2 d'Fhorálacha Cur Chun Feidhme an Ombudsman [1], a iarraidh ar an Ombudsman Eorpach déileáil le faisnéis agus le doiciméid ar bhonn rúnda.

2. Bunaíodh ECHA ar bhonn Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (dá ngairtear ‘Rialachán REACH’ anseo feasta)[2]. Glacadh Rialachán REACH chun feabhas a chur ar chosaint shláinte an duine agus an chomhshaoil ar na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint le ceimiceáin, agus iomaíochas thionscal ceimiceán an Aontais á fheabhsú ag an am céanna. Cuireann sé modhanna malartacha chun cinn freisin chun measúnú guaise a dhéanamh ar shubstaintí chun tástáil neamhriachtanach ar ainmhithe veirteabracha a sheachaint. Feidhmíonn ECHA mar an pointe lárnach i gcóras REACH: (i) go mbainistíonn sé na bunachair sonraí is gá chun an córas a oibriú; (ii) comhordú a dhéanamh ar an meastóireacht dhomhain ar cheimiceáin amhrasacha; agus (iii) tá bunachar sonraí poiblí á fhorbairt aige inar féidir le tomhaltóirí agus gairmithe faisnéis faoi ghuaiseacha a aimsiú. Tá ECHA lonnaithe i Heilsincí na Fionlainne.

3. Bhí suim ar leith ag an Ombudsman eolas a chur ar dhea-chleachtais ECHA agus léargais a fháil a d'fhéadfaí a úsáid amach anseo, agus é ag súil le dea-chleachtas a roinnt i measc ghníomhaireachtaí éagsúla an AE. Le linn chuairt an Ombudsman, chuir an Stiúrthóir Gnóthaí Rialála agus na baill shinsearacha d'fhoireann an ECHA a bhí i láthair ag an gcuairt faisnéis mhionsonraithe ar fáil don Ombudsman faoi ECHA, faoina mhisean agus faoina eagraíocht agus rinne siad cuir i láthair, d'fhonn freagra a thabhairt ar na ceisteanna a chuir an tOmbudsman ina litir ag oscailt a fhiosrúcháin féintionscnaimh. Cuireadh doiciméid tacaíochta ar fáil don Ombudsman freisin.

Ábhar an fhiosrúcháin

4. Bhí an cruinniú le Stiúrthóir Gnóthaí Rialála ECHA agus le baill ábhartha a fhoirne dírithe ar na hábhair seo a leanas:

Prionsabail na Seirbhíse Poiblí;

-teagmhálacha tosaigh ECHA leis an bpobal;

-Trédhearcacht, idirphlé agus cuntasacht;

-Earcaíocht;

-Tairiscintí agus conarthaí;

-Coinbhleachtaí leasa; agus

-Sceithireacht.

An fiosrúchán

5. Bhí an chuairt ar siúl an 5 Deireadh Fómhair 2012. Ar bhonn na faisnéise a fuarthas an tráth sin, rinne an tOmbudsman roinnt torthaí a leagtar amach go mionsonraithe ina thuarascáil tar éis dó cuairt a thabhairt ar ECHA. Tá an tuarascáil seo ar fáil ar shuíomh gréasáin an Ombudsman [3].

6. Ina thuarascáil, rinne an tOmbudsman achoimre ar a chuid moltaí mar seo a leanas:

a) D’fhéadfadh ECHA breithniú a dhéanamh ar thagairt shainráite a chur leis an Ombudsman in Airteagal 19 dá Chód um Dhea-Iompar Riaracháin.

b) D’fhéadfadh ECHA breithniú a dhéanamh ar a thuarascáil bhliantúil maidir leis an gcaoi a láimhseálann sé iarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a chur ar fáil don phobal.

c) D’fhéadfadh ECHA athmhachnamh a dhéanamh ar a sheasamh maidir le hainmneacha chomhaltaí an bhoird roghnúcháin a nochtadh, ionas go gcuirfí an fhaisnéis sin ar fáil do gach iarrthóir agus ní hamháin dóibh siúd a iarrann go sainráite í.

d) I réimse na dtairiscintí agus na gconarthaí, d'fhéadfadh ECHA breithniú a dhéanamh ar thagairt don Ombudsman a áireamh ina litreacha agus ina chonarthaí fógartha.

e) D’fhéadfadh ECHA tuairisc a thabhairt ar na bearta nithiúla atá glactha aige, chun a oibleagáidí dlíthiúla a chomhlíonadh, maidir leis na saincheisteanna coinbhleachta leasa arna sainaithint ag an gCúirt Iniúchóirí. I ndáil leis sin, d’fhéadfadh ECHA tuairisciú go háirithe ar a ghníomhaíochtaí leantacha i ndáil leis na torthaí (i) nach ndéantar athbhreithniú ar leasanna sula sanntar cúraimí don fhoireann, agus (ii) nach leor beartais agus nósanna imeachta chun cásanna coinbhleachta leasa ag Bord Achomhairc ECHA a mheasúnú agus a bhainistiú.

An obair leantach a rinne ECHA ar mholtaí an Ombudsman

7. An 26 Aibreán 2013, chuir Stiúrthóir an ECHA a fhreagra ar mholtaí an Ombudsman isteach. Tá an litir seo ar fáil freisin ar shuíomh gréasáin an Ombudsman [4].

8. Is fiú an chéad dá mhír de litir an Stiúrthóra a lua ina n-iomláine:

"Go raibh maith agat as do chuairt an 5 Deireadh Fómhair 2012 agus as do chuid smaointe a roinnt linn faoin gcaoi ar féidir le hinstitiúidí agus gníomhaireachtaí feabhas a chur ar a gcaidreamh leis na saoránaigh. Is mór againn an plé oscailte a bhí ar siúl an lá sin idir tú féin agus seirbhísí ECHA. Is cinnte go gcuideoidh do chuid moltaí linn ár gcultúr riaracháin seirbhíse a chothú. Glacaim an deis seo chun a chur in iúl duit go bhfuil an ECHA tiomanta do sheirbhís ardchaighdeáin a sholáthar.

Tar éis do chuairte, sheol tú litir chugam an 3 Aibreán 2013, ina raibh do thuarascáil le torthaí agus moltaí do chuairte. Rinne tú cúig mholadh go nithiúil don ECHA agus tá an-áthas orm inniu a chur in iúl duit go bhfuil cinneadh déanta ag an ECHA freagairt go dearfach dóibh go léir. Gheobhaidh tú thíos na céimeanna agus na gníomhaíochtaí nithiúla a dhéanfaidh an ECHA nó a rinne sé cheana féin ina leith sin."

Anailís agus conclúidí an Ombudsman

Réamhbharúil

9. Ina dhiaidh sin, scrúdóidh an tOmbudsman freagraí an ECHA ar a chuid moltaí ceann ar cheann.

A. Moladh go bhféadfadh ECHA breithniú a dhéanamh ar thagairt shainráite a chur leis an Ombudsman in Airteagal 19 dá Chód um Dhea-Iompar Riaracháin

Freagra ECHA

10. Mhínigh ECHA gur mar seo a leanas atá Airteagal 19 dá Chód um Dhea-Iompar Riaracháin [5] faoi láthair:

"I gcás ina bhforáiltear amhlaidh i ndlí an Chomhphobail, beidh léiriú i gcinneadh ón nGníomhaireacht a d'fhéadfadh dochar a dhéanamh do chearta duine nádúrtha nó dhlítheanaigh ar na féidearthachtaí achomhairc atá ar fáil chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh. Léireoidh sé go háirithe cineál na leigheasanna, na comhlachtaí ar féidir iad a fheidhmiú os a gcomhair, chomh maith leis na teorainneacha ama chun iad a fheidhmiú."

11. Dúirt ECHA ansin gur glacadh a Chód um Dhea-Iompar Riaracháin le Cinneadh óna Bhord Bainistíochta an 14 Feabhra 2008. Dá bhrí sin, ba cheart go leanfadh aon leasú ar an gCód an nós imeachta céanna. Tar éis mholadh an Ombudsman tagairt shainráite a chur leis an Ombudsman in Airteagal 19 de Chód an ECHA, chinn Stiúrthóir an ECHA togra comhfhreagrach a dhéanamh leis an mBord Bainistíochta.

Measúnú an Ombudsman

12. Tugann an tOmbudsman dá haire agus molann sí gur chinn ECHA togra a dhéanamh chun a mholadh a chur chun feidhme a). Dá bhrí sin, cuireann sé deireadh lena scrúdú ar an gceist seo.

B. Moladh go bhféadfadh ECHA breithniú a dhéanamh ar a thuarascáil bhliantúil maidir leis an gcaoi a láimhseálann sé iarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a chur ar fáil don phobal

Freagra ECHA

13. Ina fhreagra, mhínigh ECHA gur chinn sé an tuarascáil bhliantúil maidir leis an gcaoi ar láimhseáil sé iarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a fhoilsiú ar líne ar a shuíomh gréasáin [6].

Measúnú an Ombudsman

14. Tugann an tOmbudsman dá haire agus fáiltíonn sí roimh an gcinneadh a rinne ECHA a mholadh b) a chur chun feidhme trína thuarascáil bhliantúil maidir leis an gcaoi ar láimhseáil sé iarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a chur ar fáil go feiceálach don phobal faoin gceannteideal "Rochtain ar dhoiciméid" ar a shuíomh gréasáin.

C. Moladh go bhféadfadh ECHA breithniú a dhéanamh ar ainmneacha chomhaltaí an bhoird roghnúcháin a nochtadh do gach iarrthóir agus ní hamháin dóibh siúd a iarrann go sainráite é

Freagra ECHA

15. Mar a tugadh le fios i dtuarascáil an Ombudsman, chuir ECHA in iúl go raibh ainmneacha chomhaltaí na mbord roghnúcháin á nochtadh aige cheana féin arna iarraidh sin. Tar éis mholadh an Ombudsman, áfach, bhí cinneadh déanta ag ECHA a sheasamh a athrú agus ainmneacha chomhaltaí an bhoird roghnúcháin a chur ar fáil do gach iarrthóir. Dúirt sé freisin go raibh sé i gceist aige na hainmneacha sin a nochtadh sna litreacha inar tugadh cuireadh d’iarrthóirí freastal ar agallamh (iarrthóirí ar an ngearrliosta), agus sna litreacha inar cuireadh in iúl d’iarrthóirí nár roghnaíodh iad don agallamh (iarrthóirí nár cuireadh ar an ngearrliosta).

16. Mhínigh ECHA freisin go bhfuil sé beartaithe aige abairt a chur san áireamh ina litreacha cuiridh amach anseo á rá go ndéanfar an t-iarrthóir a eisiamh go huathoibríoch ón nós imeachta roghnúcháin mar thoradh ar aon iarracht dul i dteagmháil le comhaltaí an bhoird roghnúcháin. Maidir leis an sceideal ama, chuir an ECHA in iúl don Ombudsman go bhfuil sé ar intinn aige a mholadh a chur i bhfeidhm sna nósanna imeachta roghnúcháin a sheolfar le linn an cheathrú ráithe de 2013.

Measúnú an Ombudsman

17. Mar a luaitear i bpointe 39 dá thuarascáil [7], tugann an tOmbudsman dá aire go bhfuil nochtadh ainmneacha chomhaltaí an bhoird roghnúcháin i gcomhréir le cásdlí na Cúirte ar an ábhar. Fáiltíonn sé roimh bheartas nua an ECHA na hainmneacha a nochtadh do gach iarrthóir amhail ón gceathrú ráithe de 2013, a chuireann a mholadh i bhfeidhm c).

D. Moladh go bhféadfadh ECHA, i réimse na dtairiscintí agus na gconarthaí, breithniú a dhéanamh ar thagairt don Ombudsman a áireamh ina litreacha agus ina chonarthaí fógartha

Freagra ECHA

18. Mar a luadh i dtuarascáil an Ombudsman, dúirt ECHA go gcuireann sé tairgeoirí agus conraitheoirí ar an eolas cheana féin faoina gceart gearán a chur faoi bhráid an Ombudsman san fhógra conartha agus san fhógra dámhachtana conartha a foilsíodh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh. Tar éis mholadh an Ombudsman, dúirt ECHA go dtosóidh sé ag cur tagairt don Ombudsman san áireamh ina litreacha fógra agus i ngach litir a mhalartaítear i gcomhthéacs díospóidí conarthacha a réiteach agus leigheasanna conarthacha a chur i bhfeidhm. Maidir leis an amchlár chun na moltaí sin a chur chun feidhme, mhínigh ECHA go bhfuil sé beartaithe aige na socruithe sin a chur i bhfeidhm le linn an tríú ráithe de 2013.

Measúnú an Ombudsman

19. Molann an tOmbudsman gur chinn ECHA, seachas tairgeoirí a chur ar an eolas gur féidir leo sásamh breithiúnach a lorg, a mholadh d) a chur chun feidhme trí thús a chur, amhail ón tríú ráithe de 2013, le tagairt don Ombudsman a áireamh ina litreacha fógartha agus i ngach litir a mhalartaítear i gcomhthéacs díospóidí conarthacha a réiteach agus leigheasanna conarthacha a chur i bhfeidhm. I dtuairim an Ombudsman, cinnteoidh an socrú seo go gcuirfear tairgeoirí nár éirigh leo ar an eolas go leordhóthanach gur féidir leo sásamh a lorg ón Ombudsman.

E. Moladh go bhféadfadh ECHA tuairisc a thabhairt ar na bearta nithiúla a ghlac sé maidir leis na saincheisteanna coinbhleachta leasa a shainaithin an Chúirt Iniúchóirí

Freagra ECHA

20. Mar a thug an tOmbudsman faoi deara ina thuarascáil, mhínigh ECHA go ndearna sé gníomhaíocht leantach i ndáil le go leor de thorthaí Chúirt Iniúchóirí na hEorpa [8] agus, go háirithe, i ndáil leo siúd a shainaithin an tOmbudsman, eadhon, maidir le beartais agus nósanna imeachta chun coinbhleachtaí leasa fhoireann na Gníomhaireachta agus chomhaltaí a Boird Achomhairc a mheasúnú agus a bhainistiú.

21. Mhínigh ECHA ansin, ó glacadh a bheartas nua coinbhleachta leasa, go gceanglaítear ar gach ball foirne, gan beann ar a ngrád, dearbhú leasanna bliantúil a dhéanamh. Leis an teimpléad nua a úsáidtear le haghaidh na ndearbhuithe sin, cuirtear ar chumas na foirne tacar faisnéise níos cuimsithí a áireamh sa dearbhú. Foilsítear dearbhuithe bhainistíocht ECHA ar shuíomh gréasáin ECHA chun grinnscrúdú poiblí a cheadú.

22. Thairis sin, chuir ECHA in iúl gur cuireadh nós imeachta sonrach i bhfeidhm chun a áirithiú go seiceálfar leasanna a d’fhéadfadh a bheith ag teacht salach ar a chéile sula sannfar cúraimí don fhoireann. Is éard atá i gceist leis an nós imeachta nua seiceáil ghníomhach chórasach ar dhearbhú leasa bliantúil gach baill foirne nuair a shanntar cás dó nó di. I bpróisis áirithe, déantar an tseiceáil ghníomhach chórasach sin a chomhcheangal le dearbhú ad hoc a bhaineann le cásanna ina ndeimhníonn an ball foirne lena mbaineann nach bhfuil aon leas coinbhleachta ann. Cuireadh cur chuige comhchosúil chun feidhme i mBord Achomhairc na Gníomhaireachta agus ina Chlárlann, áit a gceanglaítear ar gach ball foirne lena mbaineann féindearbhú breise a dhéanamh chun a dheimhniú nach bhfuil aon leas coinbhleachta ann a bhaineann leis an gcás. Déanann an Cláraitheoir seiceáil leasa nós imeachta ar gach oifigeach deisce a bhfuil baint aige leis an gcás ar achomharc, agus déanann Cathaoirleach an Bhoird an tseiceáil leasa ar chomhaltaí eile an Bhoird agus ar an gCláraitheoir. Déanann an comhalta is faide atá ag fónamh an tseiceáil ar an gCathaoirleach.

Measúnú an Ombudsman

23. Tá sé ráite ag an Ombudsman roinnt uaireanta gur cheart d’institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais a ndícheall a dhéanamh ní hamháin coinbhleachtaí leasa iarbhír a sheachaint, ach coinbhleachtaí leasa dealraitheacha a sheachaint freisin, chun muinín agus muinín an phobail as a ghníomhaíochtaí a choinneáil agus chun a bhfoireann a chosaint ar amhras gan údar. Ina thuarascáil chuig ECHA, d’iarr sé ar an nGníomhaireacht go háirithe tuairisc a thabhairt ar a gníomhaíochtaí leantacha i ndáil le torthaí na Cúirte Iniúchóirí (i) nach ndéantar athbhreithniú ar leasanna sula sanntar cúraimí don fhoireann, agus (ii) gur ghá feabhas a chur ar bheartais agus ar nósanna imeachta chun cásanna coinbhleachta leasa ag Bord Achomhairc ECHA a mheasúnú agus a bhainistiú. I ndáil leis sin, molann sé go bhfuil bearta nithiúla glactha ag ECHA chun torthaí na Cúirte Iniúchóirí a chur chun feidhme, mar a sainaithníodh i dTuarascáil Speisialta Uimh. 15/2012 [9] ón gCúirt Iniúchóirí, mar shampla, trí nósanna imeachta nua a thabhairt isteach chun a áirithiú go ndéanfar leasanna a d’fhéadfadh a bheith ag teacht salach ar a chéile a sheiceáil sula sannfar cúraimí don fhoireann. Dá bhrí sin, measann an tOmbudsman go bhfuil a mholadh curtha chun feidhme ag ECHA e) freisin.

F. Conclúid

Ar bhonn an scrúdaithe a rinne sé ar fhreagra na Gníomhaireachta Eorpaí Ceimiceán, measann an tOmbudsman go bhfuil bearta iomchuí déanta ag ECHA chun na moltaí uile a rinne sé don Ghníomhaireacht ina litir dar dáta an 3 Aibreán 2013 a ghlacadh. Dá bhrí sin, dúnann an tOmbudsman an fiosrúchán seo.

Cuirfear ECHA ar an eolas faoin gcinneadh sin.

P. Nikiforos Diamandouros

Arna dhéanamh in Strasbourg an 27 Bealtaine 2013

[1] http://www.ombudsman.europa.eu/resources/provisions.faces

[2] IO 2006 L 396, lch. 1.

[3] http://www.ombudsman.europa.eu/en/activities/visitreport.faces/en/49847/html.bookmark

[4] http://www.ombudsman.europa.eu/activities/visitreport.faces/en/50230/html.bookmark

[5] http://www.echa.europa.eu/documents/10162/13559/code_of_good_administrative_behaviour_en.pdf

[6] http://www.echa.europa.eu/documents/10162/13604/fact_sheet_access_to_documents_en.pdf

[7] Féach fonóta 3 thuas.

[8] Féach, chuige sin, http://www.europarl.europa.eu/document/activities/cont/201301/20130117ATT59286/20130117ATT59286EN.pdf

[9] http://eca.europa.eu/portal/pls/portal/docs/1/18686746.PDF