In 2015, chinn Coiste de chuid na Náisiún Aontaithe nach gcomhlíonann an scéim árachais sláinte do bhaill foirne an Aontais, an Chomhscéim Árachais Breoiteachta (JSIS), Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas (UNCRPD). Mhol an coiste go ndéanfaí athbhreithniú ar JSIS chun cumhdach cuimsitheach a thairiscint do riachtanais sláinte a bhaineann le míchumas.

Tar éis gearáin a fháil ó bhaill foirne, a raibh fadhbanna acu a gcostais leighis féin nó costais leighis a mball teaghlaigh a aisíoc go hiomlán, rinne an tOmbudsman fiosrúchán straitéiseach. Chinn sí gurbh ionann mainneachtain an Choimisiúin Eorpaigh aon ghníomhaíocht éifeachtach a dhéanamh mar fhreagairt ar mholadh an choiste agus drochriarachán. Dá bhrí sin, mhol sí don Choimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar na rialacha lena rialaítear JSIS. Rinne sí roinnt moltaí don Choimisiún freisin maidir leis an gcaoi a gcumhdaítear riachtanais daoine faoi mhíchumas faoi JSIS, chomh maith leis an ngá oiliúint a chur ar an bhfoireann agus dul i gcomhairle go cuí le geallsealbhóirí chun a áirithiú go léiríonn JSIS riachtanais daoine faoi mhíchumas.

D’fhreagair an Coimisiún, á rá go ndéanfaidh sé athbhreithniú ar na rialacha lena rialaítear JSIS agus go ndéanfaidh sé beart chun obair leantach a dhéanamh ar fhormhór mholtaí an Ombudsman.

Ós rud é gur ghlac an Coimisiún lena moladh, dúnann an tOmbudsman a fiosrúchán straitéiseach. I bhfianaise a thábhachtaí atá an tsaincheist, iarrann sí ar an gCoimisiún tuairisc a thabhairt laistigh de 6 mhí maidir le cur chun feidhme an mholta. Deimhníonn an tOmbudsman a moladh freisin maidir leis an ngá atá ann go ndéanfadh an Coimisiún athbhreithniú ar a rialacha 2004 maidir le freastal ar riachtanais na foirne faoi mhíchumas.

Bhain an cás leis an gcaoi a n-úsáideann an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) Tairseach Imní Tocsaineolaíoch (TTC). Is uirlis measúnaithe riosca é TTC atá bunaithe ar an bprionsabal go bhfuil leibhéil nochta ann nach mbaineann riosca suntasach do shláinte an duine le ceimiceáin faoina mbun.

In 2014, d’óstáil EFSA agus an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) ceardlann saineolaithe chun athbhreithniú a dhéanamh ar an eolaíocht is bun le coincheap TTC. Bhí conclúidí na ceardlainne faoi réir comhairliúchán poiblí agus foilsíodh iad i mí an Mhárta 2016.

Cheistigh an gearánach, eagraíocht neamhrialtasach, an úsáid a bhain EFSA as coincheap TTC toisc gur mheas sé nach léiríonn sé an fhianaise eolaíoch atá ann faoi láthair. Dúirt sé freisin go raibh coinbhleachtaí leasa ag go leor de na saineolaithe a ghlac páirt sa cheardlann.

Ní comhlacht eolaíoch í Oifig an Ombudsman Eorpaigh agus ní féidir léi tuairim a thabhairt ar fhiúntas uirlise measúnaithe riosca ar leith, amhail TTC. Ar bhonn an athbhreithnithe a rinneadh sa chás seo, chinn an tOmbudsman go raibh mínithe EFSA ar úsáid TTC réasúnta.

Maidir leis na saineolaithe a ghlac páirt sa cheardlann, chinn an tOmbudsman, sa chás áirithe seo, nach raibh sé d’oibleagáid ar EFSA iad a scagadh le haghaidh coinbhleachtaí leasa ós rud é go raibh sé réasúnach dó brath ar an scagadh a rinne EDS roimhe seo ar na saineolaithe sin.

Chinn an tOmbudsman nach raibh aon drochriarachán i gceist ag EFSA.

Mhol an tOmbudsman, áfach, go bhfeicfeadh EFSA dó nach bhfuil aon choinbhleachtaí leasa ag saineolaithe a ghlacann páirt i gcomhdhálacha nó i gcruinnithe, i gcás ina n-eagraítear an chomhdháil nó an cruinniú — amhail an ceann atá i gceist — chun bonn eolais a chur faoi phróiseas cinnteoireachta EFSA, nó i gcás ina bhféadfaí a mheas go ndearna siad amhlaidh.

Bhain an cás le leordhóthanacht athbhreithniú bliantúil an Choimisiúin Eorpaigh ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin — comhlachtaí náisiúnta a thugann tacaíocht airgeadais do chuideachtaí a dhéanann gnó i margaí a bhfuil riosca ag baint leo — go háirithe maidir le cearta an duine agus an comhshaol a chosaint.

D’fhiosraigh an tOmbudsman an t-ábhar agus chinn sé go bhféadfaí modheolaíocht agus nósanna imeachta an Choimisiúin a fheabhsú. Go háirithe, mhol an tOmbudsman gur cheart don Choimisiún dul i mbun idirphlé leis na Ballstáit agus le geallsealbhóirí eile d’fhonn feabhas a chur ar an teimpléad a úsáideann na Ballstáit chun na tuarascálacha ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin a thiomsú, ar tuarascálacha iad a cheanglaítear orthu a chur faoi bhráid an Choimisiúin gach bliain. Mhol an tOmbudsman freisin gur cheart don Choimisiún, óna thaobh féin de, feabhas a chur ar inneachar anailíse agus meastóireachta na n-athbhreithnithe bliantúla ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin a chuireann sé faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa.

Chuir an Coimisiún in iúl don Ombudsman go rachadh sé i gcomhairle leis an gComhairle, leis an bParlaimint agus leis an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, agus go rachadh sé i dteagmháil leis an tsochaí shibhialta, chun moltaí an Ombudsman a chur chun feidhme. Go háirithe, molfaidh an Coimisiún do Mheitheal na Comhairle um Chreidmheasanna Onnmhairiúcháin teimpléad seicliosta athbhreithnithe a úsáidfidh na Ballstáit dá dtuarascálacha bliantúla. Déanfaidh an Coimisiún breithniú freisin ar threoir ábhartha a tharraingt suas maidir le tuairisciú na mBallstát.

Ós rud é go dtugann na bearta a d’fhógair an Coimisiún aghaidh go leordhóthanach ar mholtaí an Ombudsman, dhún an tOmbudsman a fiosrúchán ach d’iarr sí ar an gCoimisiún tuairisc a thabhairt laistigh de bhliain amháin.

Bhain an cás le leordhóthanacht athbhreithniú bliantúil an Choimisiúin Eorpaigh ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin - comhlachtaí náisiúnta a thugann tacaíocht airgeadais do chuideachtaí a dhéanann gnó i margaí ‘riosca’ - go háirithe maidir le cearta an duine agus an comhshaol a chosaint.

D’fhiosraigh an tOmbudsman an t-ábhar agus chinn sé go bhféadfaí modheolaíocht agus nósanna imeachta an Choimisiúin a fheabhsú. Go háirithe, mhol sí gur cheart don Choimisiún dul i mbun idirphlé leis na Ballstáit agus le geallsealbhóirí eile d’fhonn feabhas a chur ar an teimpléad a úsáideann na Ballstáit chun na tuarascálacha ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin a thiomsú, ar tuarascálacha iad a cheanglaítear orthu a chur faoi bhráid an Choimisiúin gach bliain. Mhol an tOmbudsman freisin gur cheart don Choimisiún, óna thaobh féin de, feabhas a chur ar inneachar anailíse agus meastóireachta na n-athbhreithnithe bliantúla ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin a chuireann sé faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa.

Dhiúltaigh an Coimisiún do thograí an Ombudsman go príomha toisc go measann sé go mbeadh gá le leasú ar an reachtaíocht atá ann cheana chun iad a chur chun feidhme. Níor aontaigh an tOmbudsman le seasamh an Choimisiúin agus tá moltaí curtha faoi bhráid an Choimisiúin aici anois sna téarmaí céanna le téarmaí a cuid tograí roimhe seo.  Creideann an tOmbudsman gur cheart go mbeadh in athbhreithniú bliantúil an Choimisiúin, a sheolann sé chuig an bParlaimint, níos mó ná tiomsú d’ábhar na dtuarascálacha bliantúla a fhaightear ó na Ballstáit agus gur cheart meastóireacht eolasach agus mhionsonraithe a bheith ann ar fheidhmíocht na ngníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin, go háirithe, maidir le hurraim do chearta an duine agus don chomhshaol.

Bhain an cás le mainneachtain líomhnaithe Shásra Gearán an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta (BEI) gearán a láimhseáil go tráthúil. D'fhiosraigh an tOmbudsman an tsaincheist agus chinn sé go raibh údar leis an moill mar gheall ar chastacht ábhar an ghearáin. Dá bhrí sin, níor aimsigh an tOmbudsman aon drochriarachán ag BEI.

D’eascair an cás seo as mainneachtain Ionadaíocht an Choimisiúin Eorpaigh sa Chróit freagra a thabhairt ar iarratas ar fhaisnéis a rinneadh ar Facebook agus as an bhfíoras gur chuir sé bac ar an ngearánach ar a leathanach Facebook. D'fhiafraigh an gearánach an raibh an Ceann Ionadaíochta sa Chróit ina iarchomhalta de pháirtí cumannach na hIúgslaive.

Ós rud é go bhfuil an Coimisiún tar éis a leathanach Facebook a dhíbhlocáil anois agus freagra a thabhairt air, measann an tOmbudsman go bhfuil na gnéithe sin den chás socraithe ag an gCoimisiún. Ina theannta sin, measann an tOmbudsman nach ndearna an Coimisiún aon drochriarachán toisc nár nocht sé an fhaisnéis a iarradh toisc gur sonraí pearsanta cosanta a bhí ann.

Mar sin féin, molann an tOmbudsman feabhas a chur ar an ngá atá le freagraí ar shaoránaigh a dhéanann cumarsáid leis an gCoimisiún ar na meáin shóisialta. Ba cheart don Choimisiún a chur san áireamh go bhfuil feidhm ag an gceart chun freagra a fháil, a ráthaítear le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus le prionsabail an dea-riaracháin, dá bhforáiltear sa Chód Eorpach um Dhea-Iompar Riaracháin, maidir le cumarsáid a fhaightear trí na meáin shóisialta, faoi réir teorainneacha a bhfuil údar leo faoi phrionsabal na comhréireachta agus faoina réir sin amháin. Ba cheart don Choimisiún é sin a chur san áireamh agus athbhreithniú á dhéanamh aige ar a Threoir maidir le Soláthraithe Faisnéise agus in aon obair ábhartha eile.

Bhain an cás le coinbhleachtaí leasa líomhnaithe maidir le comhaltaí de mheitheal de chuid an Choimisiúin ar cuireadh de chúram orthu athbhreithniú a dhéanamh ar an eolaíocht maidir leis na héifeachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag réimsí leictreamaighnéadacha ar an tsláinte. Líomhain an gearán leis an Ombudsman nár scrúdaigh an Coimisiún i gceart an raibh coinbhleachtaí leasa ag na heolaithe sa ghrúpa oibre.

D'fhiosraigh an tOmbudsman an cheist. Bhí sí sásta gur scrúdaigh an Coimisiún an t-ábhar i gceart agus nach raibh aon leasanna coinbhleachta ag na heolaithe. Dá bhrí sin, ní raibh aon drochriarachán ag an gCoimisiún. Chinn an tOmbudsman, áfach, go bhféadfaí nósanna imeachta an Choimisiúin a fheabhsú agus rinne sé roinnt moltaí maidir le feabhsú.

Bhain an cás le mainneachtain an Choimisiúin Eorpaigh freagra a thabhairt ar chomhfhreagras an ghearánaigh inar luaigh an gearánach ráiteas a líomhnaítear a bheith míchruinn ón gCoimisinéir Bienkowska maidir le hairm thine. Thug an Coimisiún freagra le linn an fhiosrúcháin agus d’aithin sé an míchruinneas. Dhún an tOmbudsman an fiosrúchán toisc go bhfuil bearta déanta ag an gCoimisiún chun an cás a réiteach. Mar sin féin, mhol an tOmbudsman don Choimisiún smaoineamh ar cheartúchán a fhoilsiú chun a áirithiú go gcuirtear an pobal ar an eolas go cruinn.

Bhain an cás le mainneachtain líomhnaithe na Comhairle a mhíniú i gceart don ghearánach cén fáth a bhféadfadh sé suas le bliain amháin a thógáil chun téacs Treorach a cheartú, má mheastar go bhfuil gá le haon athruithe. D'fhiosraigh an tOmbudsman an cheist agus chinn sé gur thug an Chomhairle freagra fairsing agus leordhóthanach. Ba chosúil freisin go raibh an gearánach sásta leis na mínithe a tugadh. Dá bhrí sin, dúnadh an cás mar a socraíodh.