Bhain an cás le leordhóthanacht athbhreithniú bliantúil an Choimisiúin Eorpaigh ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin — comhlachtaí náisiúnta a thugann tacaíocht airgeadais do chuideachtaí a dhéanann gnó i margaí a bhfuil riosca ag baint leo — go háirithe maidir le cearta an duine agus an comhshaol a chosaint.

D’fhiosraigh an tOmbudsman an t-ábhar agus chinn sé go bhféadfaí modheolaíocht agus nósanna imeachta an Choimisiúin a fheabhsú. Go háirithe, mhol an tOmbudsman gur cheart don Choimisiún dul i mbun idirphlé leis na Ballstáit agus le geallsealbhóirí eile d’fhonn feabhas a chur ar an teimpléad a úsáideann na Ballstáit chun na tuarascálacha ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin a thiomsú, ar tuarascálacha iad a cheanglaítear orthu a chur faoi bhráid an Choimisiúin gach bliain. Mhol an tOmbudsman freisin gur cheart don Choimisiún, óna thaobh féin de, feabhas a chur ar inneachar anailíse agus meastóireachta na n-athbhreithnithe bliantúla ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin a chuireann sé faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa.

Chuir an Coimisiún in iúl don Ombudsman go rachadh sé i gcomhairle leis an gComhairle, leis an bParlaimint agus leis an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, agus go rachadh sé i dteagmháil leis an tsochaí shibhialta, chun moltaí an Ombudsman a chur chun feidhme. Go háirithe, molfaidh an Coimisiún do Mheitheal na Comhairle um Chreidmheasanna Onnmhairiúcháin teimpléad seicliosta athbhreithnithe a úsáidfidh na Ballstáit dá dtuarascálacha bliantúla. Déanfaidh an Coimisiún breithniú freisin ar threoir ábhartha a tharraingt suas maidir le tuairisciú na mBallstát.

Ós rud é go dtugann na bearta a d’fhógair an Coimisiún aghaidh go leordhóthanach ar mholtaí an Ombudsman, dhún an tOmbudsman a fiosrúchán ach d’iarr sí ar an gCoimisiún tuairisc a thabhairt laistigh de bhliain amháin.

Bhain an cás le leordhóthanacht athbhreithniú bliantúil an Choimisiúin Eorpaigh ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin - comhlachtaí náisiúnta a thugann tacaíocht airgeadais do chuideachtaí a dhéanann gnó i margaí ‘riosca’ - go háirithe maidir le cearta an duine agus an comhshaol a chosaint.

D’fhiosraigh an tOmbudsman an t-ábhar agus chinn sé go bhféadfaí modheolaíocht agus nósanna imeachta an Choimisiúin a fheabhsú. Go háirithe, mhol sí gur cheart don Choimisiún dul i mbun idirphlé leis na Ballstáit agus le geallsealbhóirí eile d’fhonn feabhas a chur ar an teimpléad a úsáideann na Ballstáit chun na tuarascálacha ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin a thiomsú, ar tuarascálacha iad a cheanglaítear orthu a chur faoi bhráid an Choimisiúin gach bliain. Mhol an tOmbudsman freisin gur cheart don Choimisiún, óna thaobh féin de, feabhas a chur ar inneachar anailíse agus meastóireachta na n-athbhreithnithe bliantúla ar ghníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin a chuireann sé faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa.

Dhiúltaigh an Coimisiún do thograí an Ombudsman go príomha toisc go measann sé go mbeadh gá le leasú ar an reachtaíocht atá ann cheana chun iad a chur chun feidhme. Níor aontaigh an tOmbudsman le seasamh an Choimisiúin agus tá moltaí curtha faoi bhráid an Choimisiúin aici anois sna téarmaí céanna le téarmaí a cuid tograí roimhe seo.  Creideann an tOmbudsman gur cheart go mbeadh in athbhreithniú bliantúil an Choimisiúin, a sheolann sé chuig an bParlaimint, níos mó ná tiomsú d’ábhar na dtuarascálacha bliantúla a fhaightear ó na Ballstáit agus gur cheart meastóireacht eolasach agus mhionsonraithe a bheith ann ar fheidhmíocht na ngníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin, go háirithe, maidir le hurraim do chearta an duine agus don chomhshaol.

Bhain an cás leis an tionscadal taighde arna mhaoiniú ag an Aontas maidir le measúnú riosca ar OGManna (ar a dtugtar GRACE). Líomhain an gearánach, institiúid taighde atá lonnaithe sa Ghearmáin, go raibh roinnt eolaithe a raibh baint acu le tionscadal GRACE i staid coinbhleachta leasa mar gheall ar a gcaidreamh líomhnaithe leis an tionscal biteicneolaíochta. Mhaígh sé gur theip ar an gCoimisiún Eorpach aghaidh a thabhairt ar ábhair imní ´ an ghearánaigh maidir le fóntacht eolaíoch thorthaí an tionscadail agus neamhspleáchas an fhoilseacháin eolaíoch ghaolmhair. Mhaígh an gearánach freisin gur theip ar an gCoimisiún oibiachtúlacht agus neamhspleáchas an tionscadail a áirithiú, go háirithe trédhearcacht iomlán maidir leis na saineolaithe a raibh baint acu lena roghnú.

D'fhiosraigh an tOmbudsman an cás. D’aontaigh sí leis an gCoimisiún nár cheart dó cur isteach ar léirmhíniú eolaíoch ná ar phróiseas foilsithe na staidéar eolaíoch a chistíonn sé. Tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid freisin nach ionann nasc a bheith ann idir na heolaithe a bhfuil baint acu leis an tionscadal agus an tionscal agus coinbhleacht leasa. Thug an tOmbudsman le fios gur minic a mhaoiníonn an Coimisiún tionscadail a dhéanann an tionscal nó grúpaí a bhfuil dlúthnaisc acu leis an tionscal. Mar sin féin, mhol an tOmbudsman gur cheart don Choimisiún smaoineamh ar mhíniú níos iomláine agus níos críochnúla a sheoladh chuig an ngearánach maidir leis an bhfáth a bhfuil sé den tuairim nach gcruthaíonn na naisc idir an tionscal agus eolaithe GRACE cás coinbhleachta leasa.

Chinn an tOmbudsman freisin gur chomhlíon an Coimisiún na forálacha dlíthiúla go léir maidir le foilsiú ainmneacha na meastóirí saineolaithe a raibh baint acu le roghnú na dtionscadal a maoiníodh faoin Seachtú Creatchlár. D’fhonn trédhearcacht a fheabhsú tuilleadh agus grinnscrúdú poiblí a éascú, mhol an tOmbudsman gur cheart don Choimisiún, amach anseo, ainmneacha na meastóirí saineolaithe a fhoilsiú de réir miondealuithe a chomhfhreagródh d’ábhar agus/nó do chatagóirí réimse an Seachtú Creatchlár. Mhol an tOmbudsman freisin gur cheart dearbhuithe leasa na meastóirí a fhoilsiú freisin.

Bhain an cás le láimhseáil IMI ar choinbhleacht leasa líomhnaithe sa nós imeachta tairisceana le haghaidh tionscadal taighde maidir le rioscaí agus tairbhí a bhaineann le scéim vacsaínithe san Eoraip.

D’áitigh an gearánach, ar comhalta de chuibhreannas é a ghlac páirt sa nós imeachta, gur theip ar IMI aghaidh a thabhairt ar cé acu a bhí nó nach raibh comhaltaí uile coiste meastóireachta neamhchlaonta. D’áitigh an gearánach go raibh naisc ag beirt chomhaltaí leis an gcuibhreannas buaiteach, as ar eascair coinbhleacht leasa.

Chinn an tOmbudsman gur chuir IMI na rialacha ábhartha i bhfeidhm i gceart agus nach bhfuair sé aon fhianaise ó chuibhreannas an ghearánaigh gur caitheadh go héagórach leis an togra. Dá bhrí sin, chinn an tOmbudsman nach raibh aon drochriarachán ann maidir leis an ngné sin den ghearán. Bhreithnigh an tOmbudsman freisin ar cheart cead a thabhairt do shaineolaithe i gcás coinbhleachta leasa a bhfuil togra amháin acu meastóireacht a dhéanamh ar thogra iomaíoch. Chinn an tOmbudsman, ós rud é gur dhréachtaigh an Coimisiún Eorpach na rialacha a lean IMI, nach bhfuil údar le tuilleadh fiosrúchán ar an gceist seo i gcomhthéacs an ghearáin shonraigh seo.

Is í an tsaincheist sa ghearán seo ná mainneachtain líomhnaithe an Choimisiúin Eorpaigh, agus Comhairleoir Speisialta á cheapadh aige, cloí lena rialacha féin maidir le coinbhleachtaí leasa a chosc.

I mí Mheán Fómhair 2015, rinne dhá eagraíocht neamhrialtasacha gearán leis an Ombudsman gur theip ar an gCoimisiún a Rialacha a chomhlíonadh nuair a cheap sé Comhairleoir Speisialta chun cabhrú le hUachtarán an Choimisiúin. D’eisigh an Coimisiún preaseisiúint an 18 Nollaig 2014 inar fógraíodh ceapachán Edmund Stoiber mar Chomhairleoir Speisialta d’Uachtarán an Choimisiúin. Rinneadh an fógra sin trí mhí sular ceapadh an tUasal Stoiber go hoifigiúil an 4 Márta 2015, gan aon séanadh faoi na ceanglais riaracháin atá fós le comhlíonadh. D’áitigh na gearánaigh gur chuir an fógra anabaí sin isteach ar chumas an Choimisiúin measúnú neamhchlaonta criticiúil a dhéanamh ar cé acu a bhí nó nach raibh aon choinbhleachtaí leasa ag an duine i gceist. Rinne siad gearán freisin nár luaigh "ráiteas dearbhaithe" an Choimisiúin, ar cuid riachtanach den phróiseas ceapacháin é, na poist a bhí ag an gComhairleoir Speisialta le Nürnberger, grúpa árachais mór.  

D'fhiosraigh an tOmbudsman an cheist agus chinn sé go raibh preaseisiúint an Choimisiúin mícheart agus míthreorach. Chinn an tOmbudsman freisin gur ardaíodh amhras dlisteanach don phobal leasmhar le fógairt an cheapacháin roimh am, gan aon séanadh, i dtaobh an ndearnadh scrúdú neamhchlaonta agus criticiúil ar cheist na coinbhleachta leasa tar éis an fhógra. Chinn an tOmbudsman go raibh drochriarachán á dhéanamh ag an gCoimisiún ar an dá chúis. Chinn an tOmbudsman freisin gur theip ar an gCoimisiún a mhíniú cén fáth ar fágadh poist an Chomhairleora Speisialta a ceapadh sa ghrúpa árachais ar lár ón "ráiteas dearbhaithe". Chinn sí gur drochriarachán a bhí i gceist leis sin freisin.

Bhain an cás le coinbhleachtaí leasa líomhnaithe i meitheal eolaíoch an Choimisiúin a d’ullmhaigh tuairim maidir le sábháilteacht agus feidhmíocht malgaim fiaclóireachta agus a roghanna malartacha. D'fhiosraigh an tOmbudsman an tsaincheist agus chinn sé, sa chás i dtrácht, nach raibh aon drochriarachán ann maidir le meastóireacht an Choimisiúin ar neamhspleáchas agus oiriúnacht chomhaltaí na meithle.

Thapaigh an tOmbudsman an deis chun trácht a dhéanamh ar ghnéithe áirithe níos ginearálta den chás. Leag an tOmbudsman béim ar a thábhachtaí atá sé a chinntiú go bhfuil comhairle eolaíoch, arna soláthar ag saineolaithe atá ag obair le coistí eolaíocha an Choimisiúin, neamhspleách agus oibiachtúil. Fiú amháin an dearcadh go bhféadfadh sé nach mbeadh comhairle eolaíoch den sórt sin neamhspleách agus oibiachtúil, d’fhéadfadh sé a bheith an-díobhálach. Dá bhrí sin, ní mór don Choimisiún a áirithiú, ní hamháin go bhfuil an chomhairle eolaíoch sin go hiomlán neamhspleách agus go hiomlán oibiachtúil, ach freisin go ndíbreofar aon amhras réasúnach maidir le neamhspleáchas agus oibiachtúlacht na comhairle sin.

Measann an tOmbudsman, dá bhrí sin, go bhfuil sé tábhachtach don Choimisiún nósanna imeachta an-láidir a chur i bhfeidhm lena n-áirithítear go ndearbhaíonn saineolaithe a leasanna uile. Ba cheart don Choimisiún measúnú cúramach a dhéanamh ar na leasanna sin go léir. Ba cheart dó na nósanna imeachta sin a chur i gcrích ar bhealach chomh trédhearcach agus is féidir. Dá bhrí sin, fáiltíonn an tOmbudsman go mór roimh an bhfíric go bhfuil 'Treoirlínte a bhaineann le láimhseáil dearbhuithe leasanna comhaltaí, saineolaithe seachtracha agus saineolaithe ad hoc a bhfuil baint acu le gníomhaíochtaí na gCoistí Eolaíocha' á ndréachtú ag an gCoimisiún, arb é is aidhm dóibh a mhíniú ar bhealach trédhearcach conas a dhéantar measúnú ar leasanna saineolaithe. D’iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún í a choinneáil cothrom le dáta maidir le dul chun cinn an dréachtaithe agus na dTreoirlínte deiridh.

Bhain an cás le coinbhleacht leasa líomhnaithe ag iarChoimisinéir i gcinneadh ón gCoimisiún gan imscrúdú a dhéanamh ar ghearán in aghaidh trustaí a rinneadh leis an gCoimisiún. Líomhnaíodh sa ghearán in aghaidh trustaí chuig an gCoimisiún gur sháraigh Aontas Chumainn Sacair na hEorpa (‘UEFA’) rialacha iomaíochta an Aontais. Mheas an gearánach go bhfuil Rialacháin um Cheadúnú Chlub UEFA agus um Aonach Súgartha Airgeadais ('an FFP') neamhdhleathach a mhéid a éilíonn siad, thar thréimhse trí bliana, go gcaithfidh ioncam ábhartha club sacair a chostais ábhartha a mheaitseáil ar a laghad. Chinn an Coimisiún gan an gearán a imscrúdú ar an bhforas nach raibh an tsaincheist ina tosaíocht dó. Dar leis an ngearánach, bhí tionchar ag an gCoimisinéir a bhí i gceannas agus a raibh coinbhleacht leasa aige ar an gcinneadh sin, ós rud é go raibh sé ina "chomhlach" agus ina thacadóir láidir do chlub áirithe amháin a bhfuil buntáiste ag baint leis an FFP ina leith. Chuir an gearánach in iúl freisin gur eisigh an Coimisinéir dearbhú comhpháirteach le hUachtarán UEFA, inar léirigh sé tacaíocht don FFP, níos mó ná bliain sula ndearna sé gearán leis an gCoimisiún.

D’áitigh an Coimisiún nach raibh aon cheangal dlíthiúil, airgeadais, eagraíochtúil ná de chineál eile ag an iar-Choimisinéir leis an gclub sacair atá i gceist. Dúirt sé freisin nach raibh baint iomlán ag an dearbhú comhpháirteach a rinne an Coimisinéir agus uachtarán UEFA le gearán an ghearánaigh, toisc nár chuir sé aon tuairimí in iúl maidir leis an FFP ó thaobh in aghaidh trustaí de.

D’fhiosraigh an tOmbudsman an tsaincheist agus níor aimsigh sé aon drochriarachán ag an gCoimisiún. Dá bhrí sin, dhún sí an cás.