Europese Ombudsman Emily O'Reilly is ingenomen met de nieuwe transparantiemaatregelen die de Raad van de EU heeft genomen om het publiek in staat te stellen zijn democratische recht om zijn zegje te doen in de EU-wetgeving beter uit te oefenen door het wetgevingsproces te volgen.

De maatregelen omvatten het proactief publiceren van voortgangsverslagen over onderhandelingen over wetsontwerpen en het mandaat van de Raad voor onderhandelingen met het Europees Parlement. Dit is in overeenstemming met de voorstellen die de Ombudsman heeft gedaan in haar onderzoek naar wetgevingstransparantie in de Raad en de transparantie van trialogen.

De veranderingen markeren vooruitgang bij een van de belangrijkste doelstellingen van de Ombudsman: ervoor zorgen dat burgers weten welke besluiten regeringen namens hen in Brussel nemen.

“Deze nieuwe maatregelen zijn een nieuwe stap in de richting van transparantie van de wetgeving in Brussel en stellen burgers in staat actief deel te nemen aan de Europese democratie. Erkennend dat de EU-besluitvorming een gedeelde verantwoordelijkheid van de lidstaten is en dat "Brussel" zal bijdragen tot het veranderen van de schadelijke cultuur van "Brussel de schuld geven", aldus mevrouw O’Reilly.

“Als Ombudsman was het mijn taak om deze kwestie op tafel te leggen en om verandering te vragen. Het document van de Raad is het resultaat van de steun van iedereen die gelooft dat de transparantie van de wetgeving de EU zal versterken en verder zal legitimeren.”

“Bijzondere dank gaat uit naar het Duitse EU-voorzitterschap voor het tot stand brengen van de overeenkomst, maar ook naar de lidstaten die in het begin voorstander waren van transparantie van de wetgeving, de Europese en nationale parlementen en het maatschappelijk middenveld. Er is geduld en doorzettingsvermogen voor nodig om systemische veranderingen tot stand te brengen", aldus de Ombudsman.

In 2019 steunde het Europees Parlement met een overweldigende meerderheid de voorstellen van de Ombudsman inzake wetgevingstransparantie, terwijl een groep van tien lidstaten (België - Denemarken - Estland - Finland - Ierland - Letland - Luxemburg - Nederland - Slovenië - Zweden) voorstellen ter verbetering van de transparantie in de Raad steunde. In 2017 heeft de Conferentie van parlementaire commissies voor Unieaangelegenheden van de parlementen van de Europese Unie (COSAC) vier manieren voorgesteld om de verantwoordingsplicht in de EU-besluitvorming te verbeteren.

De Ombudsman moedigt de Raad aan zich te blijven inspannen om de transparantie van de wetgeving te verbeteren, met name door de standpunten van de lidstaten over wetsontwerpen vast te leggen.

Achtergrond

De Ombudsman heeft in 2017 een onderzoek geopend naar de transparantie van de wetgevingswerkzaamheden van de Raad. Na een analyse van de praktijken van de Raad door middel van een inspectie van interne Raadsdocumenten en rekening houdend met de resultaten van een openbare raadpleging, heeft de Ombudsman in 2018 drie aanbevelingen en zes voorstellen gedaan om het democratisch toezicht op het proces te verbeteren.

De Ombudsman heeft in 2015 een onderzoek uitgevoerd naar de transparantie van trialogen en de informele onderhandelingen tussen de Commissie, het Parlement en de Raad over wetsontwerpen. Haar voorstellen om de transparantie te verbeteren omvatten het opzetten van een gemeenschappelijke wetgevingsdatabank.