Europese Ombudsman Emily O'Reilly is ingenomen met het initiatief van de Nederlandse regering, dat wordt gesteund door andere EU-regeringen (Estland, Ierland, Luxemburg, Slovenië en Zweden*), om de transparantie van de wetgeving in de Raad van de EU te verbeteren. Dit volgt op een soortgelijk initiatief in 2015.

Voorstellen om meer wetgevingsdocumenten te publiceren en een grotere openheid van trialoogonderhandelingen mogelijk te maken om de burgers bewuster te maken van en zich meer in te laten met de wetgeving van de EU, zijn in grote lijnen in overeenstemming met de recente aanbevelingen van de Ombudsman. Zij zullen ook helpen om de gedeelde verantwoordelijkheid voor de besluitvorming van de EU aan te tonen.

“De Europeanen hebben het recht te weten wat hun regeringen in Brussel doen.

“Zoals de zes lidstaten die het initiatief steunen benadrukken, is de strategische agenda van de Europese Raad, waarover deze week overeenstemming moet worden bereikt, een gelegenheid om de besluitvorming van de EU te moderniseren, de verantwoordingsplicht te verbeteren en desinformatie te bestrijden”, aldus mevrouw O’Reilly.

“Ondanks de vele positieve verbeteringen op het gebied van transparantie die de Europese Commissie en het Parlement de afgelopen jaren hebben doorgevoerd, blijft de Raad, waar regeringen bijeenkomen, een “zwarte doos” en zou het een positieve stap voor alle burgers zijn als met name enkele van de grotere lidstaten hun invloed zouden aanwenden om te helpen de “schuld Brussel”-cultuur kwijt te raken. 

“Het is belangrijk het verband te erkennen tussen een gebrek aan begrip en betrokkenheid van de burgers enerzijds en een overeenkomstig gebrek aan vertrouwen anderzijds, dat een anti-EU-cultuur kan aanwakkeren. Het erkennen van de gedeelde verantwoordelijkheid voor de besluitvorming en het niet de schuld geven aan "Brussel" voor besluiten die zij zelf hebben genomen, is een manier waarop nationale regeringen kunnen helpen om die cultuur tegen te gaan", aldus de Ombudsman.

Achtergrond

De Ombudsman heeft in 2017 een onderzoek geopend naar de transparantie van de wetgevingswerkzaamheden van de Raad. Na een analyse van de praktijken van de Raad door interne Raadsdocumenten te inspecteren, en rekening houdend met de resultaten van een openbare raadpleging, heeft de Ombudsman in 2018 drie aanbevelingen en zes voorstellen gedaan om het democratisch toezicht op het proces te verbeteren. Haar ideeën werden begin 2019 met een overweldigende meerderheid ondersteund door het Europees Parlement.

De Ombudsman heeft ook onderzoek gedaan naar de transparantie van trialogen en de informele onderhandelingen tussen de Commissie, het Parlement en de Raad over wetsontwerpen. Haar voorstellen om de transparantie te verbeteren omvatten het opzetten van een gemeenschappelijke wetgevingsdatabank.

* Opmerking: het is duidelijk dat de Deense regering het initiatief ook steunt, maar een nieuwe regering vormt. Finland was niet betrokken vanwege zijn aanstaande rol als voorzitterschap.

LINK: paper uit 2019 medeondertekend door zes lidstaten

LINK: door zes lidstaten medeondertekend document uit 2015