W 2015 r. komitet ONZ stwierdził, że system ubezpieczeń zdrowotnych dla pracowników UE, wspólny system ubezpieczenia chorobowego (JSIS), nie jest zgodny z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Komisja zaleciła przegląd wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego w celu zapewnienia kompleksowego pokrycia potrzeb zdrowotnych związanych z niepełnosprawnością.

Po otrzymaniu skarg od pracowników, którzy napotkali problemy z uzyskaniem pełnego zwrotu kosztów leczenia poniesionych przez nich samych lub członków ich rodzin, Rzecznik Praw Obywatelskich przeprowadził dochodzenie strategiczne. Stwierdziła, że niepodjęcie przez Komisję Europejską skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie komisji stanowi niewłaściwe administrowanie. W związku z tym zaleciła, aby Komisja dokonała przeglądu przepisów regulujących funkcjonowanie wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego. Przedstawiła również Komisji szereg sugestii dotyczących sposobu, w jaki potrzeby osób z niepełnosprawnościami są zaspokajane w ramach wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego, a także dotyczących potrzeby szkolenia personelu i odpowiedniego konsultowania się z zainteresowanymi stronami w celu zapewnienia, aby wspólne systemy ubezpieczenia chorobowego odzwierciedlały potrzeby osób z niepełnosprawnościami.

Komisja odpowiedziała, stwierdzając, że dokona przeglądu przepisów regulujących JSIS i podejmie działania następcze w związku z większością sugestii Rzecznika Praw Obywatelskich.

Ponieważ Komisja przyjęła jej zalecenie, Rzecznik zamyka dochodzenie strategiczne. Biorąc pod uwagę znaczenie tej kwestii, składająca petycję zwraca się do Komisji o przedstawienie w ciągu sześciu miesięcy sprawozdania z realizacji zalecenia. Rzecznik potwierdza również swoją sugestię dotyczącą konieczności dokonania przez Komisję przeglądu przepisów z 2004 r. dotyczących zaspokajania potrzeb pracowników niepełnosprawnych.

Sprawa dotyczyła praktyki Europejskiego Urzędu Doboru Kadr („EPSO”) polegającej na nieudzielaniu kandydatom zezwolenia na ubieganie się o więcej niż jeden równoległy konkurs rekrutacyjny dla urzędników służby cywilnej UE, nawet jeżeli spełniali oni kryteria. EPSO odmówiło skarżącemu możliwości ubiegania się w ramach dwóch równoległych konkursów o zatrudnienie tłumaczy dla instytucji UE i nie wyjaśniło w przekonujący sposób powodów stosowania tej praktyki.

Rzecznik stwierdził, że praktyka ta może skutkować utrudnieniem rekrutacji najbardziej wykwalifikowanych osób i że w związku z tym EPSO powinno być w stanie przedstawić przekonujące uzasadnienie tej praktyki. Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że niedostarczenie skarżącemu przez EPSO´s takiego uzasadnienia stanowiło niewłaściwe administrowanie. Stwierdziła również, że wszelka kontynuacja tej praktyki, przy braku solidnego uzasadnienia, z konieczności stanowiłaby również niewłaściwe administrowanie. W związku z tym Rzecznik zalecił EPSO, aby niezwłocznie dokonało przeglądu swojej polityki w odniesieniu do tej praktyki.

W odpowiedzi EPSO powołało wewnętrzną grupę refleksji w celu przeprowadzenia szczegółowej oceny skutków wszelkich zmian polityki w tym obszarze. Ocena zostanie przedstawiona zarządowi EPSO do grudnia 2018 r. Rada musi podjąć ostateczną decyzję. Ponieważ EPSO działa zgodnie z jej zaleceniem, Rzecznik podjął decyzję o zamknięciu sprawy.

Skarżący został wykluczony w 2013 r. z konkursu na rekrutację administratorów w dziedzinie audytu prowadzonego przez Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO). Został on wykluczony ze względu na to, że jego kwalifikacje akademickie nie były wystarczająco istotne dla ogłaszanego stanowiska. Skarżący wskazał w swojej skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, że kilku kandydatów, którzy zostali dopuszczeni do tego samego konkursu w 2010 r., posiadało dyplomy takie same lub mniej istotne niż jego dyplom. Stwierdził, że jeżeli kwalifikacje pozostałych kandydatów były wystarczające w 2010 r., to jego dyplom powinien być wystarczający również w 2013 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich zbadał tę kwestię i stwierdził, że konkurs w 2013 r. był tym samym konkursem co konkurs pierwotnie przeprowadzony w 2010 r. oraz że w 2013 r. powinny mieć zastosowanie te same kryteria dotyczące kwalifikacji co w 2010 r. Rzecznik stwierdziła niewłaściwe administrowanie przez EPSO i zaleciła, aby EPSO zwróciło się do komisji konkursowej o zmianę decyzji w sprawie kwalifikacji skarżącego.

EPSO odmówiło przyjęcia zalecenia Rzecznika Praw Obywatelskich bez przedstawienia

przekonujące powody swojego stanowiska. Rzecznik zamknęła zatem sprawę stwierdzeniem niewłaściwego administrowania.

Sprawa dotyczyła decyzji Komisji Europejskiej o uznaniu niektórych kosztów za niekwalifikowalne, zgłoszonych przez organizację pozarządową, która uczestniczyła w finansowanym przez UE projekcie mającym na celu zwalczanie rasizmu wobec Romów. Skarżący twierdził, że Komisja nie zbadała właściwie dowodów przed ustaleniem, że koszty były niekwalifikowalne.

Rzecznik zbadał tę kwestię i stwierdził, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania.

Sprawa dotyczyła decyzji Komisji Europejskiej o odzyskaniu kwot wypłaconych w formie dotacji w ramach różnych projektów finansowanych przez UE. Decyzję podjęto w następstwie audytów przeprowadzonych przez audytora w imieniu Komisji. Skarżący nie zgodził się z ustaleniami audytu. Skarżący chciał między innymi, aby audyty zostały poddane przeglądowi przez krajową izbę audytorów w jego państwie członkowskim. Komisja nie uznała tego za konieczne.

Rzecznik zbadał tę kwestię i stwierdził, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania.

Sprawa dotyczyła wniosku skarżącego o dostęp do dwóch wiadomości e-mail wysłanych z prywatnego konta e-mail przewodniczącego Rady Zarządzającej Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych do członków rady naukowej Agencji. Gdy Agencja odmówiła dostępu na tej podstawie, że obie wiadomości e-mail nie były w jej posiadaniu, ponieważ zostały wysłane z prywatnego konta, skarżący zwrócił się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Rzecznik wszczął dochodzenie w tej sprawie, po czym przewodniczący Rady Zarządzającej przekazał Agencji kopie obu e-maili. W związku z tym Agencja mogła ocenić wniosek skarżącego o dostęp do wiadomości e-mail na podstawie rozporządzenia 1049/2001 ^[1]. Następnie Agencja udzieliła skarżącemu częściowego dostępu do dokumentów. Rzecznik uzyskał pełne kopie dwóch e-maili i był w stanie sprawdzić, czy utajnienia dokonane w kopiach ujawnionych skarżącemu były uzasadnione.

W związku z tym Rzecznik zamknęła dochodzenie, stwierdzając, że nie doszło do niewłaściwego administrowania.

Sprawa dotyczyła braku odpowiedzi Komisji Europejskiej na korespondencję wysłaną w ramach skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Włochom oraz jej domniemanej błędnej decyzji o zamknięciu skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Rzecznik zbadał te kwestie i stwierdził, że w odpowiedzi, którą Komisja przesłała skarżącemu w toku tego dochodzenia, udzielił przekonującej i wyczerpującej odpowiedzi. W związku z tym Komisja rozstrzygnęła pierwszą kwestię. W szczególności Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że Komisja przedstawiła wystarczające wyjaśnienie swojej decyzji o niewznawianiu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w tej sprawie. W związku z tym w odniesieniu do drugiej kwestii uznała ona, że nie doszło do niewłaściwego administrowania.

W związku z tym Rzecznik zamknęła dochodzenie.

Sprawa dotyczyła domniemanego niesprawiedliwego zwolnienia i nękania byłego pracownika w Europejskim Banku Inwestycyjnym (EBI).

Dochodzenie Rzecznika skupiło się na kwestii, że EBI rzekomo niesłusznie odmówił skarżącemu skorzystania z tzw. „postępowania pojednawczego” przewidzianego w art. 41 regulaminu pracowniczego EBI (który stanowi, że pracownicy mogą wszcząć postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości UE w przypadku sporu z EBI i że przed tym powinni dążyć do polubownego rozwiązania sporu w drodze postępowania pojednawczego). Rzecznik wstępnie stwierdził, że uznając, iż postępowania pojednawczego nie można zastosować do byłego pracownika, który nie otrzymywał emerytury EBI, EBI dopuścił się niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik zaproponował, aby EBI niezwłocznie wszczął postępowanie pojednawcze, zarówno w odniesieniu do kwestii zwolnienia, jak i molestowania. Bank zgodził się wszcząć postępowanie pojednawcze w odniesieniu do kwestii zwolnienia i skierował skarżącego do innego postępowania dotyczącego kwestii mobbingu.

Rzecznik stwierdziła, że po jej interwencji znaleziono rozwiązanie. W związku z tym zamknęła sprawę.

Skarżący, organizacja non-profit z siedzibą w Belgii, wziął udział w finansowanym przez UE projekcie, którego celem było rozwiązanie problemów, z jakimi borykają się osoby starsze przy korzystaniu z rozwiązań ICT. W wyniku audytu finansowego stwierdzono, że system stosowany przez skarżącego do rejestrowania czasu pracy był niewiarygodny. W związku z tym Komisja starała się odzyskać od skarżącego ponad 85 000 EUR.

Rzecznik Praw Obywatelskich zbadał tę kwestię i stwierdził, że audytorzy uznali, iż praca wykonana przez skarżącego nad dwoma konkretnymi „rezultatami” była zgodna z prawem, podobnie jak czas pracy. Uznała ona zatem, że Komisja nie miała podstaw do odrzucenia kosztów personelu związanych z tymi pracami. Aby rozwiązać ten problem, skierowała do Komisji zalecenie dotyczące odpowiedniego zmniejszenia kwoty, którą zamierzała odzyskać.

Komisja w pełni zaakceptowała zalecenie Rzecznika Praw Obywatelskich i zgodziła się zmniejszyć kwotę podlegającą odzyskaniu o prawie 37 000 EUR. W tym kontekście Rzecznik zamknął sprawę. Rzecznik Praw Obywatelskich kontynuuje jednak odrębne dochodzenie dotyczące odzyskania środków w związku z innymi „rezultatami”.

Co roku większość budżetu UE przeznaczana jest na fundusze i programy zarządzane przez Komisję Europejską wspólnie z państwami członkowskimi. W czerwcu 2015 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wszczął dochodzenie z własnej inicjatywy w sprawie terminowości płatności dokonywanych przez Komisję, ze szczególnym uwzględnieniem płatności na rzecz prywatnych wykonawców i beneficjentów, którzy prawdopodobnie najbardziej ucierpią w wyniku opóźnień w płatnościach. Dochodzenie to było następstwem czterech wcześniejszych dochodzeń w tej samej sprawie.

Prowadząc dochodzenie, Rzecznik Praw Obywatelskich rozważyła zarówno spoczywający na Komisji obowiązek zapewnienia należytego zarządzania finansami, w szczególności poprzez unikanie nieprawidłowych lub błędnych płatności, jak i podstawowe prawo wykonawców i beneficjentów do dobrej administracji, w szczególności poprzez rozpatrywanie ich wniosków o płatność w rozsądnym terminie.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się o informacje na temat liczby i odsetka przypadków, w których wystąpiły opóźnienia w płatnościach, zakresu zaistniałych opóźnień, odnośnych kwot oraz przypadków, w których zapłacono odsetki z tytułu opóźnień w płatnościach. Rzecznik Praw Obywatelskich przeprowadził również kontrolę na miejscu, aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób proces płatności działa w praktyce.

Rzecznik zauważa, że ogólny odsetek opóźnień w płatnościach wzrósł od 2013 r. z powodu dwóch głównych czynników. Po pierwsze, obecne rozporządzenie finansowe, które weszło w życie w dniu 1 stycznia 2013 r., nałożyło bardziej rygorystyczne terminy płatności. Po drugie, władza budżetowa UE (tj. Parlament i Rada) ograniczyła w 2014 r. kwotę „środków na płatności”, tj. środków przydzielonych instytucjom na opłacenie rachunków w ciągu roku.

Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione przez Komisję w zakresie zmniejszenia liczby i wartości opóźnionych płatności w 2015 r., po osiągnięciu przez nie najwyższego poziomu w 2014 r. Przyznaje, że niedobór środków na płatności był wyjątkowym czynnikiem, na który Komisja nie miała wpływu. Rzecznik zauważa ponadto, że wzrost średnich opóźnień w płatnościach począwszy od 2013 r. nie oznaczał, że wyniki Komisji pogorszyły się w wartościach bezwzględnych. Jednocześnie Rzecznik podkreśla, że Komisja musi dołożyć znacznych starań, aby dotrzymać bardziej rygorystycznych terminów prawnych wprowadzonych na mocy obecnego rozporządzenia finansowego.

Kontrola przeprowadzona przez Rzecznika Praw Obywatelskich wykazała, że Komisja ściśle monitoruje swoje wyniki w tej dziedzinie i opracowała wiele dobrych praktyk. Rzecznik obawia się jednak, że niektóre z niedawnych środków zapowiedzianych przez Komisję zostały poruszone już w 2010 r. w następstwie konsultacji rozpoczętych przez Rzecznika w kontekście poprzedniego dochodzenia.

W związku z tym Rzecznik zachęca Komisję do wzmożenia wysiłków w obszarach koordynacji kontroli finansowych i operacyjnych, opracowywania narzędzi internetowych, zarządzania w miarę możliwości rotacją personelu, zarządzania zawieszeniami i terminowej rejestracji faktur. Składa kilka sugestii, mając to na uwadze.

Sprawa ta wynikała z nieudzielenia przez Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Chorwacji odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji złożony na Facebooku oraz z faktu, że zablokowało ono skarżącego na jego stronie na Facebooku. Skarżący zapytał, czy szef przedstawicielstwa w Chorwacji był byłym członkiem Komunistycznej Partii Jugosławii.

Ponieważ Komisja odblokowała swoją stronę na Facebooku i udzieliła odpowiedzi, Rzecznik stwierdza, że Komisja rozstrzygnęła te aspekty sprawy. Rzecznik stwierdza ponadto, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania, nie ujawniając wymaganych informacji, ponieważ stanowiły one chronione dane osobowe.

Rzecznik proponuje jednak poprawę w zakresie potrzeby udzielania odpowiedzi obywatelom komunikującym się z Komisją w mediach społecznościowych. Komisja powinna wziąć pod uwagę fakt, że prawo do odpowiedzi, zagwarantowane w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i w zasadach dobrej administracji, przewidziane w Europejskim kodeksie dobrego postępowania administracyjnego, ma zastosowanie do komunikatów otrzymywanych za pośrednictwem mediów społecznościowych, z zastrzeżeniem jedynie ograniczeń uzasadnionych zasadą proporcjonalności. Komisja powinna to uwzględnić w przeglądzie swojego przewodnika dla dostawców informacji oraz we wszelkich innych stosownych pracach.