Η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια, Emily O'Reilly, υπέβαλε προτάσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι ομάδες εμπειρογνωμόνων της θα καταστούν πιο ισορροπημένες και διαφανείς. Η Επιτροπή επιβλέπει εκατοντάδες τέτοιες συμβουλευτικές ομάδες που διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην ανάπτυξη της νομοθεσίας και της πολιτικής της ΕΕ. Η Διαμεσολαβήτρια καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει ένα νομικά δεσμευτικό πλαίσιο για όλες τις ομάδες εμπειρογνωμόνων, συμπεριλαμβανομένου ενός ορισμού της ισορροπημένης εκπροσώπησης στις διάφορες ομάδες. Συνιστά επίσης μέτρα για τη μείωση πιθανών καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων και τη δημοσίευση περισσότερων πληροφοριών σχετικά με το έργο των ομάδων. Η Επιτροπή θα πρέπει να απαντήσει στις προτάσεις της έως τις 30 Απριλίου 2015.

Η Emily O'Reilly εξήγησε: «Τα τελευταία χρόνια, η Επιτροπή έχει κάνει πολλά για να αυξήσει τη διαφάνεια και να προωθήσει μια πιο ισορροπημένη εκπροσώπηση συμφερόντων στις ομάδες εμπειρογνωμόνων της. Ωστόσο, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης εάν θέλουμε να είμαστε βέβαιοι ότι το κοινό μπορεί να εμπιστεύεται και να ελέγχει το έργο αυτών των σημαντικών ομάδων. Με τις προτάσεις μου, θέλω να βοηθήσω την Επιτροπή να αντιμετωπίσει αυτό το πολύπλοκο και δύσκολο έργο.»

Ανησυχίες σχετικά με την εικαζόμενη κυριαρχία των εταιρικών συμφερόντων

Τον Μάιο του 2014, η Διαμεσολαβήτρια ξεκίνησε αυτεπάγγελτη έρευνα σχετικά με τις ομάδες εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής με δημόσια διαβούλευση. Τα κύρια προβλήματα που τέθηκαν στις εισηγήσεις αφορούσαν την ασυνεπή κατηγοριοποίηση των οργανισμών που συμμετέχουν σε ομάδες εμπειρογνωμόνων, την εκλαμβανόμενη ανισορροπία υπέρ των εταιρικών συμφερόντων σε ορισμένες ομάδες και τις πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων των εμπειρογνωμόνων που συμμετέχουν υπό την προσωπική τους ιδιότητα.

Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις συνεισφορές, καθώς και τη δική της ανάλυση, η Διαμεσολαβήτρια ζητεί από την Επιτροπή να δημοσιεύσει πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων για όλες τις ομάδες εμπειρογνωμόνων, συνεχίζοντας παράλληλα την προορατική αναζήτηση εμπειρογνωμόνων, και να δημιουργήσει μια ενιαία διαδικτυακή πύλη για τις εν λόγω προσκλήσεις. Επιπλέον, η κατηγοριοποίηση των μελών των ομάδων εμπειρογνωμόνων θα πρέπει να είναι η ίδια όπως στο Μητρώο Διαφάνειας. Οι οργανώσεις και τα άτομα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Μητρώου Διαφάνειας θα πρέπει να επιτρέπεται να συμμετέχουν σε ομάδες εμπειρογνωμόνων μόνο εάν είναι εγγεγραμμένα.

Όσον αφορά τους εμπειρογνώμονες που διορίζονται υπό την προσωπική τους ιδιότητα, η Διαμεσολαβήτρια προτείνει στην Επιτροπή να επανεξετάσει την πολιτική της για τη σύγκρουση συμφερόντων, αξιολογώντας πιο προσεκτικά το ιστορικό τους και δημοσιεύοντας λεπτομερή βιογραφικά σημειώματα. Επιπλέον, τα πρακτικά των συνεδριάσεων των ομάδων εμπειρογνωμόνων θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν λεπτομερέστερα.

Η Διαμεσολαβήτρια συμβουλεύει την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει το νομικά δεσμευτικό πλαίσιο για τις ομάδες διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών της ΓΔ AGRI ως σημείο αναφοράς για όλες τις ομάδες εμπειρογνωμόνων. Σε χωριστή έρευνα, εξετάζει επί του παρόντος κατά πόσον η ΓΔ AGRI εφαρμόζει ορθά τις υποχρεώσεις που ορίζονται στο εν λόγω πλαίσιο.

Η επιστολή του Διαμεσολαβητή προς την Επιτροπή είναι διαθέσιμη εδώ.