Op 12 juli 2016 heeft de Europese Ombudsman een besluit genomen over haar strategisch onderzoek OI/2015/JAS betreffende de transparantie van trialogen. Trialogen zijn informele onderhandelingen tussen vertegenwoordigers van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie, ondersteund door de Europese Commissie, om overeenstemming te bereiken over wetgevingsvoorstellen. In haar besluit heeft de Ombudsman acht voorstellen gedaan om de transparantie van het trialoogproces te vergroten teneinde de verantwoordingsplicht van en de inspraak van het publiek in het EU-wetgevingsproces te vergroten.

In december 2016 hebben het Parlement, de Raad en de Commissie hun eerste follow-up van het besluit van de Ombudsman en het onlangs overeengekomen Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven uiteengezet. De Ombudsman heeft het Parlement, de Raad en de Commissie vervolgens verzocht om uiterlijk eind 2017 een update over de voortgang van de besprekingen.

Het Parlement, de Raad en de Commissie hebben de Ombudsman nu deze update verstrekt. Op basis hiervan vat de Ombudsman de follow-up van haar voorstellen als volgt samen:

•  De drie instellingen werken aan de oprichting van een gezamenlijke databank over de stand van zaken met betrekking tot wetgevingsdossiers. Deze databank is bedoeld om gemakkelijk te gebruiken en te begrijpen informatie over de verschillende stappen van het wetgevingsproces te bieden en moet ook een link bevatten naar documenten die al in andere databanken beschikbaar zijn. De ontwikkeling van de database zal naar verwachting in 2018 van start gaan.
• Wat de publicaties van de trialoogonderhandelingsmandaten betreft, zal de Raad binnenkort bespreken hoe de praktijk waarbij de ministers zelf toestemming verlenen voor het openen van trialoogonderhandelingen, de algemene regel wordt. Op die manier zou het onderhandelingsmandaat van de Raad openbaar worden gemaakt voordat de trialoogonderhandelingen van start gaan. Het Parlement, dat al altijd zijn mandaten publiceert, heeft ook maatregelen ingevoerd om het zichtbaarder te maken wanneer het van plan is trialoogonderhandelingen aan te gaan door middel van recente wijzigingen van zijn Reglement . Dit besluit wordt nu systematisch gecontroleerd door de plenaire vergadering van het Parlement.
• De Raad is ook voornemens de naam te verstrekken van de minister en (plaatsvervangende) permanente vertegenwoordiger die verantwoordelijk zijn voor elk wetgevingsdossier waarover wordt onderhandeld. Bovendien zal de Raadsformatie die verantwoordelijk is voor het dossier worden toegevoegd om de traceerbaarheid verder te verbeteren. De Commissie was het er ook over eens dat de verantwoordelijkheid voor trialogen duidelijker kan worden gemaakt door de verantwoordelijke commissaris en het directoraat-generaal aan te wijzen. Dergelijke informatie zou kunnen worden verstrekt in het kader van de toekomstige gezamenlijke wetgevingsdatabank.
• De drie instellingen zijn aan het beoordelen hoe de data van komende trialogen, samenvattende agenda’s en links naar notulen of video’s van openbare vergaderingen van de instellingen waar een trialoog is besproken (gemakkelijker) beschikbaar kunnen worden gesteld, mogelijk in het kader van de toekomstige gezamenlijke wetgevingsdatabank.
• De instellingen hebben de Ombudsman meegedeeld dat twee van haar voorstellen, namelijk de proactieve publicatie, zo spoedig mogelijk na de afronding van de onderhandelingen, van zogenaamde documenten met vier kolommen en van lijsten van documenten die tijdens de trialoogonderhandelingen zijn ingediend, betrekking hebben op aangelegenheden die bij het Gerecht aanhangig zijn in zaak T-540/15, De Capitani/Parlement. De instellingen zullen het arrest in deze zaak afwachten alvorens te beslissen welke stappen moeten worden ondernomen met betrekking tot de voorstellen van de Ombudsman.

De Ombudsman prijst de drie instellingen voor hun constructieve betrokkenheid bij haar voorstellen.