Η Διαμεσολαβήτρια επέκρινε τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή χειρίστηκε αίτημα για πρόσβαση του κοινού σε γραπτά μηνύματα μεταξύ του προέδρου της και του διευθύνοντος συμβούλου φαρμακευτικής εταιρείας.

Τώρα της ζήτησε να κάνει μια πιο εκτεταμένη αναζήτηση για τα σχετικά μηνύματα.

Απαντώντας στο αίτημα πρόσβασης του κοινού από δημοσιογράφο, η Επιτροπή δήλωσε ότι δεν έχει τηρηθεί αρχείο τέτοιων μηνυμάτων, τα οποία σχετίζονται με την αγορά εμβολίων κατά της νόσου COVID-19. 

Η έρευνα της Διαμεσολαβήτριας αποκάλυψε ότι η Επιτροπή δεν ζήτησε ρητά από το προσωπικό γραφείο του Προέδρου (γραφείο) να αναζητήσει γραπτά μηνύματα.

Αντ’ αυτού, ζήτησε από το ιδιαίτερο γραφείο της να αναζητήσει έγγραφα που πληρούν τα εσωτερικά κριτήρια της Επιτροπής για την καταγραφή —τα γραπτά μηνύματα δεν θεωρείται επί του παρόντος ότι πληρούν τα εν λόγω κριτήρια.

 Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι αυτό ισοδυναμούσε με κακοδιοίκηση.

«Ο στενός τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκε αυτό το αίτημα πρόσβασης του κοινού σήμαινε ότι δεν έγινε καμία προσπάθεια να προσδιοριστεί αν υπήρχαν γραπτά μηνύματα. Αυτό υπολείπεται των εύλογων προσδοκιών της Επιτροπής για διαφάνεια και διοικητικά πρότυπα», δήλωσε η Emily O’Reilly.

 «Δεν χρειάζεται να καταγράφονται όλα τα γραπτά μηνύματα, αλλά τα γραπτά μηνύματα εμπίπτουν σαφώς στη νομοθεσία της ΕΕ για τη διαφάνεια και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να καταγράφονται τα σχετικά γραπτά μηνύματα. Δεν είναι αξιόπιστος ο ισχυρισμός περί του αντιθέτου.»

«Όσον αφορά το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού στα έγγραφα της ΕΕ, σημασία έχει το περιεχόμενο του εγγράφου και όχι η συσκευή ή το έντυπο. Εάν τα γραπτά μηνύματα αφορούν πολιτικές και αποφάσεις της ΕΕ, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως έγγραφα της ΕΕ. Η διοίκηση της ΕΕ πρέπει να επικαιροποιήσει τις πρακτικές καταγραφής εγγράφων ώστε να αντικατοπτρίζουν αυτή την πραγματικότητα.»

«Η πρόσβαση στα έγγραφα της ΕΕ αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα. Αν και πρόκειται για σύνθετο ζήτημα για πολλούς λόγους, οι διοικητικές πρακτικές της ΕΕ θα πρέπει να εξελιχθούν και να αναπτυχθούν με την εποχή που ζούμε και τις σύγχρονες μεθόδους που χρησιμοποιούμε για την επικοινωνία», δήλωσε η Διαμεσολαβήτρια.

Η Διαμεσολαβήτρια ζήτησε από την Επιτροπή να ζητήσει από το προσωπικό γραφείο του Προέδρου της Επιτροπής να αναζητήσει εκ νέου τα σχετικά γραπτά μηνύματα. Εάν εντοπιστούν γραπτά μηνύματα, η Επιτροπή θα πρέπει στη συνέχεια να αξιολογήσει κατά πόσον πληρούν τα κριτήρια - βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ για την πρόσβαση σε έγγραφα - για να δημοσιοποιηθούν.

Ιστορικό

Τον Απρίλιο του 2021 οι New York Times δημοσίευσαν άρθρο στο οποίο ανέφεραν ότι ο πρόεδρος της Επιτροπής και ο διευθύνων σύμβουλος φαρμακευτικής εταιρείας είχαν ανταλλάξει κείμενα σχετικά με την προμήθεια εμβολίων κατά της νόσου COVID-19. Αυτό ώθησε έναν δημοσιογράφο να ζητήσει πρόσβαση του κοινού σε γραπτά μηνύματα και άλλα έγγραφα που σχετίζονται με την ανταλλαγή.  Η Επιτροπή προσδιόρισε τρία έγγραφα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος - ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μια επιστολή και ένα δελτίο Τύπου - τα οποία δημοσιεύθηκαν όλα. Ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή, καθώς η Επιτροπή δεν είχε εντοπίσει γραπτά μηνύματα.

Ο κανονισμός 1049/2001, ο οποίος κατοχυρώνει το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού στα έγγραφα της ΕΕ, ορίζει ένα έγγραφο ως «οποιοδήποτε περιεχόμενο ανεξαρτήτως μέσου (γραμμένο σε χαρτί ή αποθηκευμένο σε ηλεκτρονική μορφή ή ως ηχητική, οπτική ή οπτικοακουστική εγγραφή) που αφορά θέμα σχετικό με τις πολιτικές, τις δραστηριότητες και τις αποφάσεις που εμπίπτουν στη σφαίρα ευθύνης του θεσμικού οργάνου».

Το ζήτημα του κατά πόσον τα γραπτά μηνύματα θα πρέπει να καταχωρίζονται εξετάζεται στο πλαίσιο χωριστής εν εξελίξει στρατηγικής πρωτοβουλίας σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα θεσμικά όργανα της ΕΕ καταγράφουν γραπτά και άμεσα μηνύματα που αποστέλλονται/λαμβάνονται από μέλη του προσωπικού υπό την επαγγελματική τους ιδιότητα.

 Οι λεπτομέρειες της σύστασης βρίσκονται εδώ.