Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε κακοδιοίκηση στην αδυναμία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διασφαλίσει τη διαφάνεια σε όλες τις υπηρεσίες της όσον αφορά τις συναντήσεις με εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων στον τομέα του καπνού. Η διαπίστωσή της περιλαμβάνει επίσης την παράλειψη της Επιτροπής να διασφαλίσει ότι όλες οι υπηρεσίες αξιολογούν συστηματικά κατά πόσον απαιτούνται εξαρχής ειδικές συναντήσεις με εκπροσώπους της καπνοβιομηχανίας.

Ως συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης-πλαισίου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον έλεγχο του καπνού (ΣΠΕΚ), η ΕΕ είναι υποχρεωμένη να περιορίσει τις αλληλεπιδράσεις της με την καπνοβιομηχανία και να τις καταστήσει διαφανείς.

Ωστόσο, η έρευνα της Διαμεσολαβήτριας αποκάλυψε ότι, ενώ πολλές υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποίησαν συναντήσεις με εκπροσώπους του τομέα του καπνού, μόνο το τμήμα υγείας (ΓΔ SANTE) και το τμήμα φορολογίας και τελωνείων (ΓΔ TAXUD) δημοσιοποιούν προορατικά την ύπαρξη και/ή τα πρακτικά των αλληλεπιδράσεων αυτών, ανεξάρτητα από την αρχαιότητα του εμπλεκόμενου προσωπικού. Άλλα τμήματα, όπως το εμπόριο, η εσωτερική αγορά και η δράση για το κλίμα, δημοσιεύουν μόνο προορατικά πληροφορίες σχετικά με τις συνεδριάσεις στις οποίες συμμετέχουν ανώτεροι υπάλληλοι ή επίτροποι.

Επιπλέον, η έρευνα έδειξε ότι δεν φαίνεται να υπάρχουν πρακτικά για ορισμένες συνεδριάσεις που είχε το προσωπικό της Επιτροπής με εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων στον τομέα του καπνού και ότι ορισμένα υπάρχοντα πρακτικά δεν παρέχουν ουσιαστική περιγραφή του περιεχομένου των συνεδριάσεων. Από τις 11 συνεδριάσεις για τις οποίες δεν υπάρχουν πρακτικά, οι τέσσερις πραγματοποιούνται με μέλη των ιδιαίτερων γραφείων των Επιτρόπων.

Από την έρευνα διαπιστώθηκε επίσης ότι η Επιτροπή δεν διαθέτει ειδική διαδικασία ή κανόνες για την αξιολόγηση του κατά πόσον είναι αναγκαίες μεμονωμένες συναντήσεις με εκπροσώπους της καπνοβιομηχανίας, παρά το γεγονός ότι οι κατευθυντήριες γραμμές της ΣΠΕΚ αναφέρουν ότι οι αλληλεπιδράσεις με την καπνοβιομηχανία θα πρέπει να περιορίζονται σε εκείνες που είναι απολύτως αναγκαίες για τη ρύθμιση. Η Διαμεσολαβήτρια καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει κανόνες για τον σκοπό αυτό και να τους εφαρμόζει με συνέπεια σε όλες τις υπηρεσίες της.

Η Διαμεσολαβήτρια εξέφρασε την ικανοποίησή της για τη δέσμευση της Επιτροπής να αξιολογήσει περαιτέρω την έκθεση των υπηρεσιών της στην άσκηση πίεσης από την καπνοβιομηχανία. Στις αρχές του 2024, θα παράσχει στην Επιτροπή τις πληροφορίες που θα πρέπει να κοινοποιήσει στο ανώτερο προσωπικό, ώστε να διασφαλιστεί η διεξοδικότητα της εν λόγω αξιολόγησης. Ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση σχετικά με το αποτέλεσμα της αξιολόγησης και την πρόοδο που έχει σημειώσει έως τις 30 Ιουνίου 2024.

Η απόφαση της Διαμεσολαβήτριας στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας έπεται των προκαταρκτικών πορισμάτων που εκδόθηκαν στις αρχές του τρέχοντος έτους και μιας ανάλυσης της απάντησης της Επιτροπής. Τα προκαταρκτικά πορίσματα βασίστηκαν στην εξέταση εγγράφων σχετικά με τις συνεδριάσεις της Επιτροπής με εκπροσώπους της καπνοβιομηχανίας το 2020 και το 2021, καθώς και στις σχετικές συζητήσεις με την Επιτροπή.