Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich stymuluje pozytywne zmiany: W następstwie dochodzenia przeprowadzonego przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Komisja Europejska zgodziła się wprowadzić szereg środków w celu zapewnienia, aby eksperci zewnętrzni oceniający wnioski dotyczące projektów w ramach Europejskiego Funduszu Obronnego (EFO) nie mieli żadnych konfliktów interesów.

Środki te obejmują zwrócenie się do kandydatów będących ekspertami o umieszczenie w wykazie członków rodziny powiązanych z przemysłem obronnym oraz o przedstawienie ich bezpośrednich inwestycji finansowych w przedsiębiorstwa obronne. Komisja oceni tego rodzaju interesy na wczesnym etapie procesu wyboru. Będzie również prowadzić ustrukturyzowany rejestr wszelkich ocen i decyzji podejmowanych w tych kwestiach.

Inne kroki obejmują udoskonalenie narzędzia informatycznego służącego do zarządzania oceną wniosków EFR, tak aby mogło ono automatycznie wyszukiwać szczegóły dotyczące potencjalnego konfliktu interesów wykraczające poza informacje już przekazane przez samych ekspertów.  

Rzecznik Praw Obywatelskich Teresa Anjinho z zadowoleniem przyjęła wysiłki Komisji na rzecz wzmocnienia zasad uczciwości w tej dziedzinie.

Dochodzenie wszczęto w 2023 r. po tym, jak w korespondencji z Komisją wskazano, że w dużej mierze opiera się ono na oświadczeniach własnych ekspertów, aby zapobiec potencjalnym konfliktom interesów.

Kontekst

Oceniając wnioski projektowe, przeprowadzając oceny etyczne i szacując koszty, niezależni eksperci pomagają Komisji w podjęciu decyzji, które projekty powinny otrzymać wsparcie finansowe z EFR.

EFR powstał w styczniu 2021 r. i dysponuje budżetem w wysokości 8 mld EUR na lata 2021–2027.