Strasbourg, 24/07/2014

Fiosrúchán féintionscnaimh maidir le sceithireacht (OI/1/2014/PMC)

A Uachtaráin, a chara,

Go luath i mí Feabhra 2014, d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach a chéad Tuarascáil Frith-Éillithe riamh de chuid an Aontais [1], agus is díol mór spéise dom í. Mar a shainaithnítear sa Tuarascáil, mar is ceart, is féidir leis an éilliú dochar tromchúiseach a dhéanamh don gheilleagar agus don tsochaí ina hiomláine agus, i gcásanna tromchúiseacha, is féidir leis an t-éilliú an bonn a bhaint de mhuinín na saoránach in institiúidí daonlathacha agus i bpróisis dhaonlathacha. Is saincheisteanna iad sin nach mór dúinn aghaidh a thabhairt orthu go gníomhach ar leibhéal institiúidí an Aontais.

Leagadh béim sa Tuarascáil ar an sceithireacht mar réimse inar féidir le beartais éifeachtacha cuidiú leis na deiseanna éillithe a laghdú. [1] Tugadh faoi deara sa Tuarascáil, áfach, "go bhfuil deacrachtaí ag […] sceithireacht mar gheall ar an drogall ginearálta gníomhartha den sórt sin a thuairisciú laistigh d'eagraíocht féin, agus an eagla roimh fhrithbheart. " Maidir leis seo, tá sé ríthábhachtach cultúr ionracais a thógáil laistigh de gach eagraíocht, feasacht a ardú, agus meicníochtaí cosanta éifeachtacha a chruthú a thabharfadh muinín do sceithirí ionchasacha […]."[2]

Déantar foráil bhreise in Airteagal 22c de na Rialacháin Foirne, a tháinig i bhfeidhm an 1 Eanáir 2014, chun aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist thuas maidir le hinstitiúidí an Aontais agus a bhfoireann. Sonraítear ann go leagfaidh institiúidí an Aontais síos rialacha inmheánacha lena gcumhdófar cosaint sceithirí agus soláthar faisnéise dóibh, chomh maith leis an nós imeachta chun gearáin arna ndéanamh ag sceithirí a láimhseáil maidir leis an gcaoi ar láimhseáladh iad mar thoradh ar neamhrialtachtaí tromchúiseacha a thuairisciú.

Chun éifeacht a thabhairt d’Airteagal 22c de na Rialacháin Foirne, dhréachtaigh an tOmbudsman rialacha inmheánacha maidir le sceithireacht, agus úsáid á baint aige as Treoirlínte an Choimisiúin maidir le Sceithireacht mar fhoinse luachmhar inspioráide [3]. Scaipeadh na dréachtrialacha ansin ar fhoireann uile an Ombudsman, tríd an gCoiste Foirne, agus cuireadh chun tuairimí a chur isteach. I bhfianaise na hoibleagáide atá ar an bhfoireann neamhrialtachtaí tromchúiseacha a thuairisciú, measadh go raibh sé thar a bheith tábhachtach go mbraitheann an fhoireann úinéireacht ar na rialacha, go dtuigeann siad iad agus go mbraitheann siad muiníneach as an gcosaint a sholáthraíonn siad.

Cuireadh na dréachtrialacha faoi bhráid Oifigeach Cosanta Sonraí an Ombudsman ansin, i gcomhréir le prionsabal na cuntasachta a spreag an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí ina 'Pholasaí ar Chomhairliúcháin i réimse na Maoirseachta agus an Fhorfheidhmithe'[4]. I bhfianaise na n-impleachtaí cosanta sonraí a bhaineann le sceithireacht, tá an tOmbudsman ag tabhairt fógra ar an ábhar chun críche, a chuirfear faoi bhráid an MECS faoi Airteagal 27 den Rialachán um Chosaint Sonraí [5], mar aon leis na dréachtrialacha.

Ar deireadh, tá na dréachtrialacha á gcur ar fáil freisin ar shuíomh gréasáin an Ombudsman le haghaidh tuairimí ón bpobal sula nglacfar leagan deiridh.

Mar Ombudsman, ba mhaith liom cabhrú le riarachán an AE a chinntiú go bhfuil sé ag déanamh gach a bhfuil ar a chumas chun daoine aonair a nochtann neamhrialtachtaí tromchúiseacha a spreagadh chun labhairt amach. Is sa chomhthéacs sin a chinn mé an fiosrúchán féintionscnaimh seo [6] a oscailt maidir le sceithireacht.

Is eol dom gur ghlac go leor institiúidí agus comhlachtaí de chuid an Aontais treoir maidir le sceithireacht. I bhfianaise an ghá atá le rialacha inmheánacha a ghlacadh a chomhlíonann Airteagal 22c, díríonn an fiosrúchán féintionscnaimh go príomha ar an oibleagáid shonrach sin.

Dá bhrí sin, táim ag scríobh chuig institiúidí agus comhlachtaí uile an Aontais a bhfuil ionadaíocht acu i gColáiste na gCeann Riaracháin [7], ag iarraidh orthu mé a chur ar an eolas faoi na bearta atá déanta acu, nó atá beartaithe acu a dhéanamh, chun éifeacht a thabhairt d’Airteagal 22c de na Rialacháin Foirne.

Go háirithe, bheinn buíoch díot dá bhféadfá 

(i) faisnéis a chur ar fáil dom maidir le cé acu atá nó nach bhfuil na rialacha inmheánacha a cheanglaítear le hAirteagal 22c de na Rialacháin Foirne glactha ag d’institiúid cheana, nó cén uair atá sé beartaithe agat iad a ghlacadh, agus maidir leis an bhfoirm ina mbeidh na rialacha sin, nó an fhoirm ina mbeidh siad;

(ii) faisnéis faoin nós imeachta chun na rialacha inmheánacha sin a ghlacadh, más infheidhme. Go háirithe, ba mhaith liom a fháil amach an raibh deis ag d’fhoireann agus/nó ag an bpobal i gcoitinne a dtuairimí a thabhairt sa phróiseas uchtála agus, má bhí, cén bealach;

(iii) cóip de na rialacha sin nó réamhdhréacht díobh, más infheidhme; agus

(iv) aon fhaisnéis úsáideach eile faoin ábhar seo. Go háirithe, ós rud é go mbaineann bainistiú cistí poiblí ní hamháin le foireann institiúidí an Aontais, ach le tríú páirtithe freisin, amhail conraitheoirí agus fochonraitheoirí, iarraim ort machnamh a dhéanamh ar an gcaoi a bhféadfaí faisnéiseoirí seachtracha, cé nach dtagann siad faoi raon feidhme rialacha inmheánacha institiúide maidir le sceithireacht, a spreagadh chun neamhrialtachtaí tromchúiseacha a thuairisciú agus ar an gcaoi is fearr a bhféadfaí iad a chosaint dá ndéanfaidís amhlaidh.^[8] 

Tabhair faoi deara, le do thoil, go mb'fhéidir go measfainn go mbeadh sé úsáideach do fhreagra a chur ar fáil ar shuíomh gréasáin an Ombudsman.

Bheinn buíoch díot dá seolfá do fhreagra faoin 31 Deireadh Fómhair 2014.  Má theastaíonn tuilleadh faisnéise nó soiléirithe ó do sheirbhísí maidir leis an bhfiosrúchán féintionscnaimh seo, ná bíodh aon drogall ort teagmháil a dhéanamh leis an oifigeach dlí atá á láimhseáil, an tUasal Philipp-Maximilian Chaimowicz (teil: +32 2 284 67 68).

Le dea-mhéin,

Emily O'Reilly