stafbureau@nationaleombudsman.nl

Στρασβούργο,

Έρευνα σχετικά με την αξιολόγηση και την επανεξέταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των δραστηριοτήτων των εθνικών οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων βάσει του κανονισμού 1233/2011.

Αγαπητέ/-ή συνάδελφε,

Με την παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι, μετά από καταγγελία που έλαβα από την ECA Watch -έναν διεθνή συνασπισμό ΜΚΟ που παρακολουθεί τις δραστηριότητες των εθνικών οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων - αποφάσισα να διερευνήσω τον βαθμό στον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διασφαλίζει την ορθή αξιολόγηση της συμμόρφωσης των εθνικών οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων με τους στόχους και τις υποχρεώσεις της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα περιβαλλοντικά θέματα σύμφωνα με τον κανονισμό 1233/2011 ^[1].

Οι οργανισμοί αυτοί υποστηρίζουν εταιρείες που επιθυμούν να εξάγουν και να επενδύσουν σε αγορές που θεωρούνται υπερβολικά ριψοκίνδυνες για συμβατική ιδιωτική χρηματοδότηση. Πολλοί από αυτούς τους οργανισμούς είναι δημόσιοι φορείς και, ως εκ τούτου, μπορούν να ελέγχονται από τον αντίστοιχο εθνικό διαμεσολαβητή. Ο κανονισμός που καταργείται [2] απαιτεί από τους εθνικούς οργανισμούς να ενεργούν με διαφάνεια και να λαμβάνουν υπόψη τους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς κινδύνους πριν αποφασίσουν να προσφέρουν δημόσια στήριξη για εξαγωγικές πιστώσεις. Στο πλαίσιο αυτό, σημειώνεται ότι η αιτιολογική σκέψη 4 του κανονισμού απαιτεί από τα κράτη μέλη να συμμορφώνονται με τις γενικές διατάξεις της Ένωσης για την εξωτερική δράση, όπως «η εδραίωση της δημοκρατίας, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η συνοχή της αναπτυξιακής πολιτικής, καθώς και η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, κατά τη θέσπιση, την ανάπτυξη και την εφαρμογή των εθνικών τους συστημάτων εξαγωγικών πιστώσεων και κατά την άσκηση της εποπτείας τους σε δραστηριότητες εξαγωγικών πιστώσεων που τυγχάνουν δημόσιας στήριξης».

Ο κανονισμός απαιτεί επίσης από τα κράτη μέλη να υποβάλλουν στην Επιτροπή ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων για τα προγράμματα των εθνικών τους οργανισμών εξαγωγών και από την Επιτροπή να εκπονεί ετήσια επανεξέταση για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με βάση τις εθνικές εκθέσεις, συμπεριλαμβανομένης αξιολόγησης σχετικά με τη συμμόρφωση των δραστηριοτήτων των εθνικών οργανισμών εξαγωγών με τους στόχους και τις υποχρεώσεις της Ένωσης.

Η έρευνά μου θα επικεντρωθεί στον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή διενεργεί τη διαδικασία αξιολόγησης και επανεξέτασης και στον βαθμό στον οποίο η διαδικασία αυτή μπορεί να έχει αντίκτυπο στην εποπτεία των οργανισμών εξαγωγών των κρατών μελών. Ωστόσο, για να αποκτήσω πλήρη εικόνα και να είμαι σε θέση να διασφαλίσω ότι οι οργανισμοί συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις διαφάνειας, καθώς και με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την προστασία του περιβάλλοντος κατά τη στήριξη επενδύσεων σε τρίτες χώρες, η έρευνά μου θα ωφεληθεί σε μεγάλο βαθμό από παράλληλες έρευνες που διεξάγονται σε επίπεδο κρατών μελών από τους συναδέλφους διαμεσολαβητές μου.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, θα ήθελα να σας καλέσω να εξετάσετε το ενδεχόμενο να ξεκινήσετε έρευνα ή να αναλάβετε οποιαδήποτε άλλη πρωτοβουλία θεωρείτε σκόπιμη για το θέμα αυτό. Κατά τη γνώμη μου, οι παράλληλες έρευνες που διεξάγονται ταυτόχρονα από τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή και τους εθνικούς διαμεσολαβητές θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν με πιο ολοκληρωμένο τρόπο πολλές από τις ανησυχίες που εξέφρασε η κοινωνία των πολιτών σχετικά με τον συνδυασμό της οικονομικής ανάπτυξης και της ευημερίας με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος.

Θα το εκτιμούσα εάν με ενημερώνατε εάν θεωρείτε εφικτή την έναρξη έρευνας ή την ανάληψη κάποιας άλλης δράσης στον τομέα αυτό. Θα σας ήμουν επίσης ευγνώμων για κάθε σχετική πληροφορία που μπορείτε να παράσχετε σχετικά. Θα εκτιμούσα ιδιαίτερα την άποψή σας σχετικά με το κατά πόσον θα ήταν επιθυμητή η μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των εθνικών οργανισμών, καθώς και μεταξύ των εθνικών υπουργείων (που είναι αρμόδια για την παρακολούθηση των εθνικών οργανισμών τους) και της Επιτροπής, με σκοπό την ανάπτυξη ισχυρών και από κοινού κοινών δοκιμών συμμόρφωσης και συγκριτικής αξιολόγησης που θα αντικατοπτρίζουν τις υποχρεώσεις και τα πρότυπα της ΕΕ.

Με την άδειά σας, θα ήθελα να διαθέσω στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή οποιαδήποτε απάντηση μου αποστείλετε. Για λόγους διαφάνειας, θα ήθελα επίσης να το δημοσιοποιήσω στον ιστότοπό μου. Εάν θεωρείτε χρήσιμο να συμπεριλάβετε στην απάντησή σας πληροφορίες που δεν θα πρέπει να δημοσιοποιούνται (για παράδειγμα, επειδή αφορούν ταυτοποιήσιμα άτομα), παρακαλείσθε να παράσχετε τις πληροφορίες αυτές χωριστά.

Με εκτίμηση,

η Έμιλι Ο' Ράιλι

Συνημμένο: αντίγραφο της επιστολής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

[1] Ο εν λόγω κανονισμός που ενσωματώθηκε στο νομικό σύστημα της ΕΕ είναι η έκδοση του 2005 του «Διακανονισμού για τις εξαγωγικές πιστώσεις οι οποίες τυγχάνουν δημόσιας στήριξης» (γνωστός ως Διακανονισμός), η οποία είναι η κύρια διεθνής συμφωνία που ρυθμίζει τις εξαγωγικές πιστώσεις. Ο διακανονισμός αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ και τελεί υπό την εποπτεία του. Η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος της εν λόγω συμφωνίας, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι αρμόδια για τις διαπραγματεύσεις εξ ονόματος των κρατών μελών. Ο Διακανονισμός αναθεωρείται τακτικά και, παρόλο που περιγράφεται ως «συμφωνία κυρίων», έως το 2011 οι εκδόσεις του κατέστησαν δίκαιο της ΕΕ μέσω απόφασης του Συμβουλίου. Το 2011, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησε ότι οι μελλοντικές εκδόσεις του Διακανονισμού του ΟΟΣΑ θα μεταφερθούν στο δίκαιο της ΕΕ μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης (απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και όχι του Συμβουλίου) με αντάλλαγμα μεγαλύτερη διαφάνεια στις δραστηριότητες εξαγωγικών πιστώσεων των κρατών μελών.

[2] Βλ. επίσης το σχετικό έγγραφο του ΟΟΣΑ «Recommendation of the Council on Common Approaches for Officially Supported Export Credit and Environmental and Social Due Diligence (the Common Approaches)» (Σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τις κοινές προσεγγίσεις για τις εξαγωγικές πιστώσεις που τυγχάνουν δημόσιας στήριξης και την περιβαλλοντική και κοινωνική δέουσα επιμέλεια).