Η υπόθεση αφορούσε τον χειρισμό από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) διαδικαστικών πτυχών που σχετίζονται με έκθεση μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος την οποία υπέβαλε ο καταγγέλλων [1] το 2022. Η καταγγελία αφορούσε εικαζόμενη οικογενειακή σχέση μεταξύ υπαλλήλου πρόσληψης και του προσώπου που προσλήφθηκε.

Ο καταγγέλλων επέδειξε συμπεριφορά των φερόμενων ως παραβατών, η οποία, κατά την εκτίμησή του, ισοδυναμούσε με ανάρμοστη συμπεριφορά (συμπεριλαμβανομένης της παρενόχλησης). Ο καταγγέλλων ζήτησε σχετική διοικητική έρευνα.

Η ΕΚΤ αποφάσισε να αξιολογήσει την καταγγελία από κοινού με το ζήτημα της εικαζόμενης ανάρμοστης συμπεριφοράς. Ενημέρωσε επίσης τον καταγγέλλοντα ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που υποβλήθηκαν δεν δικαιολογούσαν την έναρξη διοικητικής έρευνας. Ο καταγγέλλων αμφισβήτησε και τα δύο σημεία μέσω διοικητικής καταγγελίας, την οποία η ΕΚΤ έκρινε απαράδεκτη λόγω έλλειψης ατομικού συμφέροντος (από κοινού χειρισμός των δύο ζητημάτων) ή λόγω έλλειψης απόφασης δεκτικής προσφυγής (μη κίνηση διοικητικής έρευνας).

Ο καταγγέλλων προσέφυγε στον Διαμεσολαβητή, αμφισβητώντας την απόφαση της ΕΚΤ περί απαραδέκτου. Κατά τη διάρκεια της έρευνας της Διαμεσολαβήτριας, η καταγγέλλουσα ζήτησε επίσης από τη Διαμεσολαβήτρια να εξετάσει διεξοδικότερα τον χειρισμό των αναφορών και των καταγγελιών των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος στην ΕΚΤ.

Ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι οι λόγοι που προέβαλε η ΕΚΤ για να κηρύξει απαράδεκτη τη διοικητική καταγγελία του καταγγέλλοντος δεν ήταν πειστικοί.

Η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε επίσης ότι, κατά τη διάρκεια της έρευνάς της, σημειώθηκαν σημαντικές εξελίξεις στο θέμα και ότι οι σχετικές εσωτερικές έρευνες υψηλού επιπέδου βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη. Επιπλέον, η ΕΚΤ ολοκλήρωσε την αυτεπάγγελτη επανεξέταση του πλαισίου υποβολής εκθέσεων, ερευνών και πειθαρχικών διαδικασιών. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Διαμεσολαβήτρια κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν δικαιολογούνταν περαιτέρω έρευνες εκείνη τη χρονική στιγμή και περάτωσε την έρευνα.

 

[1] Για λόγους ανωνυμίας, μεταξύ άλλων όσον αφορά το φύλο του καταγγέλλοντος, το κείμενο αναφέρεται στον καταγγέλλοντα ως «αυτοί»/«αυτοί»/«αυτοί».

 

Η υπόθεση αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO) χειρίστηκε αιτήσεις επανεξέτασης από υποψήφιο που απέτυχε σε δύο διαδικασίες επιλογής. Μεταξύ άλλων, ο ενδιαφερόμενος ισχυρίστηκε ότι η EPSO δεν είχε αντιμετωπίσει επαρκώς τις ανησυχίες του και αμφισβήτησε το κατά πόσον είχε επανεξετάσει επαρκώς τις επιδόσεις του.

Μετά την έναρξη της έρευνας από τη Διαμεσολαβήτρια, η EPSO έδωσε πρόσθετες απαντήσεις στον καταγγέλλοντα. Ο Διαμεσολαβητής διαπίστωσε ότι υπήρχαν ασυνέπειες μεταξύ αυτών και των απαντήσεων που έλαβε αρχικά και ότι δεν ήταν σαφές αν η EPSO επανεξέτασε πράγματι τις αρχικές αποφάσεις της. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η EPSO παρέσχε περαιτέρω διευκρινίσεις για να εξηγήσει το γεγονός αυτό.

Η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την υπόθεση διαπιστώνοντας ότι δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες, καθώς η EPSO παρείχε τελικά εύλογες εξηγήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε τα αιτήματα επανεξέτασης του καταγγέλλοντος. Ωστόσο, η έρευνα αποκάλυψε προβλήματα με τις συνήθεις απαντήσεις της EPSO στις αιτήσεις επανεξέτασης. Για την αντιμετώπισή τους, η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε πρόταση βελτίωσης στην EPSO, ζητώντας της να διασφαλίσει ότι, στο μέλλον, οι υποψήφιοι που έχουν υποβάλει αίτηση επανεξέτασης θα λαμβάνουν σαφή, ακριβή και πλήρη απάντηση που θα τους ενημερώνει σχετικά με το αν έχει πραγματοποιηθεί επανεξέταση και σχετικά με τους λόγους της απόφασης της EPSO.

 

Οι τρεις υποθέσεις αφορούσαν τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφάρμοσε τους κανόνες της για τη βελτίωση της νομοθεσίας και άλλες διαδικαστικές απαιτήσεις κατά την κατάρτιση νομοθετικών προτάσεων σχετικά με την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα (983/2025/MIK), την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών (2031/2024/VB) και την κοινή γεωργική πολιτική (1379/2024/MIK). Η Επιτροπή θεώρησε τις προτάσεις αυτές επείγουσες και, ως εκ τούτου, παρέλειψε τα μέτρα που προβλέπονται στους κανόνες της, όπως οι εκτιμήσεις επιπτώσεων και οι δημόσιες διαβουλεύσεις. Οι καταγγέλλοντες, οι οποίοι είναι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, θεώρησαν ότι οι παραλείψεις αυτές παραβιάζουν τους κανόνες της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Σε δύο περιπτώσεις, οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν επίσης ότι η Επιτροπή δεν αξιολόγησε τη συνοχή των νομοθετικών προτάσεων με τους στόχους της ΕΕ για το κλίμα, όπως απαιτείται από τον ευρωπαϊκό νόμο για το κλίμα. Σε μία περίπτωση, ο καταγγέλλων εξέφρασε περαιτέρω την ανησυχία ότι η Επιτροπή παραβίασε τον εσωτερικό κανονισμό της σχετικά με τις διυπηρεσιακές διαβουλεύσεις.

Με βάση τις έρευνές της, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε διαδικαστικές ελλείψεις στον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή εκπόνησε τις εν λόγω νομοθετικές προτάσεις, οι οποίες, στο σύνολό τους, ισοδυναμούσαν με κακοδιοίκηση. Για την αντιμετώπιση αυτών των ελλείψεων, η Διαμεσολαβήτρια συνέστησε στην Επιτροπή να διασφαλίσει την προβλέψιμη, συνεπή και μη αυθαίρετη εφαρμογή των κανόνων της για τη βελτίωση της νομοθεσίας, καθορίζοντας «επείγουσες» καταστάσεις που δικαιολογούν παρέκκλιση από τις απαιτήσεις τους, καθώς και καταγράφοντας και εξηγώντας τους λόγους για τυχόν χορηγηθείσες παρεκκλίσεις. Επιπλέον, όταν χορηγούνται παρεκκλίσεις, η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει διαδικασία για να διασφαλίσει ότι η επείγουσα προετοιμασία νομοθετικών προτάσεων εξακολουθεί να συμμορφώνεται με τις αρχές μιας διαφανούς, τεκμηριωμένης και χωρίς αποκλεισμούς νομοθετικής διαδικασίας. Για να συνδράμει την Επιτροπή στο έργο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια διατύπωσε επίσης τέσσερις προτάσεις βελτίωσης, οι οποίες περιλάμβαναν: αποσαφήνιση των κανόνων διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη για επείγουσες προτάσεις· διασφάλιση της έγκαιρης δημοσίευσης των αναλυτικών εγγράφων που αντικαθιστούν τις εκτιμήσεις επιπτώσεων και περιγράφουν τα αποδεικτικά στοιχεία στα οποία στηρίζονται οι προτάσεις της, ώστε να καταστεί δυνατή η διεξαγωγή δημόσιου διαλόγου πριν από την έγκριση της νομοθεσίας· την έκδοση κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την εφαρμογή αξιολογήσεων κλιματικής συνέπειας· παροχή και καταγραφή αιτιολογήσεων κατά τη συντόμευση των περιόδων διυπηρεσιακής διαβούλευσης κάτω από τα καθορισμένα όρια.

Στην απάντησή της προς τη Διαμεσολαβήτρια, η Επιτροπή συμφώνησε να εξετάσει τον ορισμό των «επειγουσών» καταστάσεων κατά την επικείμενη αναθεώρηση των κανόνων για τη βελτίωση της νομοθεσίας, καθώς και να καταγράψει και να δημοσιεύσει τους λόγους για την εφαρμογή τυχόν παρεκκλίσεων από τις απαιτήσεις τους. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε επίσης να διασφαλίσει στοχευμένες διαβουλεύσεις σχετικά με τις «επείγουσες» προτάσεις της, να δημοσιεύσει τα αναλυτικά έγγραφα με αποδεικτικά στοιχεία που υποστηρίζουν τις προτάσεις της εντός τριών μηνών από την έγκρισή τους, να συμπεριλάβει αξιολογήσεις κλιματικής συνέπειας τόσο στα αναλυτικά έγγραφα όσο και στα επεξηγηματικά μνημόνια για μελλοντικές προτάσεις και να παράσχει αιτιολογήσεις για συντομευμένες διυπηρεσιακές διαβουλεύσεις.

Οι καταγγέλλοντες, στις παρατηρήσεις τους σχετικά με την απάντηση της Επιτροπής, θεώρησαν ότι οι δεσμεύσεις της Επιτροπής δεν είναι ούτε αρκετά σαφείς ούτε αρκετά συγκεκριμένες ώστε να εγγυώνται μια διαφανή, χωρίς αποκλεισμούς και τεκμηριωμένη νομοθετική διαδικασία.

Η Διαμεσολαβήτρια εξέφρασε την ικανοποίησή της για τη συνολική εποικοδομητική απάντηση της Επιτροπής στις συστάσεις και τις προτάσεις της για βελτίωση. Ωστόσο, η απάντηση της Επιτροπής δεν παρέχει ακόμη επαρκή σαφήνεια σχετικά με τα συγκεκριμένα μέτρα που προτίθεται να λάβει για την εφαρμογή των συστάσεων και των προτάσεων βελτίωσης της Διαμεσολαβήτριας.

Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια θα παρακολουθεί το θέμα αυτό βάσει μελλοντικών καταγγελιών και μόλις η Επιτροπή ολοκληρώσει την αναθεώρηση των κανόνων για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Στο παρόν στάδιο, δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες και ο Διαμεσολαβητής περάτωσε τις τρεις υποθέσεις.