Η υπόθεση αφορούσε την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιτρέψει την πρόσβαση του κοινού σε αίτηση για την αναγνώριση έργου εξόρυξης και επεξεργασίας ορυκτών ως «στρατηγικού έργου» βάσει του νόμου για τις κρίσιμες πρώτες ύλες και τη σχετική αξιολόγηση της Επιτροπής. Η Επιτροπή έκρινε ότι η γνωστοποίηση θα έθιγε τα εμπορικά συμφέροντα της οικείας εταιρείας, μεταξύ άλλων επειδή το έργο δεν είχε χαρακτηριστεί στρατηγικό έργο. Μεταξύ άλλων στοιχείων, ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε ότι υπάρχει υπερισχύον δημόσιο συμφέρον για τη δημοσιοποίηση, υποστηρίζοντας ότι τα επίμαχα έγγραφα ενδέχεται να περιέχουν σημαντικές περιβαλλοντικές πληροφορίες.

Με βάση τον έλεγχο των επίμαχων εγγράφων από την ομάδα έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι ήταν εύλογο για την Επιτροπή να θεωρήσει ότι η γνωστοποίηση θα έθιγε τα εμπορικά συμφέροντα της οικείας εταιρείας. Επιπλέον, ενώ τα έγγραφα περιέχουν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με τις αναμενόμενες περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις του έργου, αυτό δεν επαρκούσε για τη θεμελίωση υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος για δημοσιοποίηση.

Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την έρευνα διαπιστώνοντας ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση στην άρνηση πρόσβασης της Επιτροπής.

Η υπόθεση αφορούσε τον χρόνο που χρειάστηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να ολοκληρώσει τη διαδικασία επί παραβάσει, την οποία κίνησε το 2016 κατά της Ισπανίας σχετικά με τη συμμόρφωσή της με τους κανόνες της ΕΕ για τον περιβαλλοντικό θόρυβο. Ο καταγγέλλων, μια ομάδα ενδιαφερόμενων πολιτών τους οποίους αφορά ο θόρυβος των αερολιμένων στην Ισπανία, κατήγγειλε ότι ο χρόνος που χρειάστηκε η Επιτροπή για να διερευνήσει το θέμα δεν ήταν εύλογος.

Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι υπήρχε περίοδος τριών ετών από την οποία δεν προέκυπτε κανένα ίχνος δράσης της Επιτροπής, γεγονός που συνιστούσε κακοδιοίκηση.

Στη συνέχεια, η Επιτροπή ανέλαβε εκ νέου δράση για την υπόθεση, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα εξυπηρετούσε κανένα χρήσιμο σκοπό η διατύπωση σύστασης. Δεδομένων των σημαντικών επιπτώσεων των διακυβευόμενων ζητημάτων στη δημόσια υγεία, η Διαμεσολαβήτρια αναμένει από την Επιτροπή να ασχοληθεί κατά προτεραιότητα με τη διαδικασία επί παραβάσει.

Οι τρεις υποθέσεις αφορούν τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφάρμοσε τους κανόνες της για τη βελτίωση της νομοθεσίας και άλλες διαδικαστικές απαιτήσεις κατά την κατάρτιση νομοθετικών προτάσεων σχετικά με την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα (983/2025/MAS), την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών (2031/2024/VB) και την κοινή γεωργική πολιτική (1379/2024/MIK). Η Επιτροπή θεώρησε τις προτάσεις αυτές επείγουσες και, ως εκ τούτου, παρέλειψε τα μέτρα που προβλέπονται στους κανόνες της, όπως οι εκτιμήσεις επιπτώσεων και οι δημόσιες διαβουλεύσεις. Οι καταγγέλλοντες, οι οποίοι είναι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, θεώρησαν ότι οι παραλείψεις αυτές παραβιάζουν τους κανόνες της Επιτροπής για τη «βελτίωση της νομοθεσίας». Σε δύο περιπτώσεις, οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν επίσης ότι η Επιτροπή δεν έλεγξε τη συνοχή των νομοθετικών προτάσεων με τους στόχους της ΕΕ για το κλίμα, όπως απαιτείται από τον ευρωπαϊκό νόμο για το κλίμα. Σε μία περίπτωση, ο καταγγέλλων εξέφρασε περαιτέρω την ανησυχία ότι η Επιτροπή παραβίασε τον εσωτερικό κανονισμό της σχετικά με τις διυπηρεσιακές διαβουλεύσεις.   

Ο Διαμεσολαβητής κίνησε έρευνες για τις τρεις υποθέσεις. Έλαβε τη γραπτή απάντηση της Επιτροπής και στις τρεις υποθέσεις, εξέτασε τους σχετικούς φακέλους της Επιτροπής και οι ομάδες έρευνας της συναντήθηκαν με εκπροσώπους της Επιτροπής στο πλαίσιο δύο ερευνών.

Η Επιτροπή απάντησε ότι οι κανόνες για τη «βελτίωση της νομοθεσίας» δεν είναι δεσμευτικό δίκαιο, αλλά ένα σύνολο εργαλείων χάραξης πολιτικής για τη συλλογή σχετικών πληροφοριών που θα πρέπει να εφαρμόζονται με αναλογικό τρόπο. Υποστήριξε επίσης ότι είχε συλλέξει όλα τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία πριν από την έγκριση των εν λόγω νομοθετικών προτάσεων, είχε ζητήσει τη γνώμη των ενδιαφερόμενων μερών και είχε διενεργήσει τις αξιολογήσεις κλιματικής συνέπειας και τη διυπηρεσιακή διαβούλευση σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.

Με βάση τις έρευνές της, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ορισμένες διαδικαστικές ελλείψεις στον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή εκπόνησε τις νομοθετικές προτάσεις οι οποίες, στο σύνολό τους, ισοδυναμούν με κακοδιοίκηση.

Ειδικότερα, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι η Επιτροπή υιοθέτησε ευρεία ερμηνεία του όρου «επείγον» και δεν αιτιολόγησε επαρκώς το «επείγον» των νομοθετικών προτάσεων προς το κοινό και δεν τεκμηρίωσε τις παρεκκλίσεις της από τους ισχύοντες κανόνες για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε επίσης ότι η Επιτροπή δεν έχει θεσπίσει διαδικασία που θα διασφάλιζε, όπως απαιτείται από τις Συνθήκες και τη νομολογία, διαφανή, τεκμηριωμένη και χωρίς αποκλεισμούς προετοιμασία «επειγουσών» νομοθετικών προτάσεων. Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε επίσης ότι η Επιτροπή, μη τηρώντας κατάλληλα αρχεία των υποχρεωτικών ελέγχων συνέπειας των προτάσεών της με τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ, δεν ενήργησε με υπεύθυνο τρόπο.

Για την αντιμετώπιση αυτών των ελλείψεων, η Διαμεσολαβήτρια διατύπωσε δύο συστάσεις. Η Διαμεσολαβήτρια συνέστησε στην Επιτροπή να διασφαλίσει την προβλέψιμη, συνεπή και μη αυθαίρετη εφαρμογή των κανόνων της για τη βελτίωση της νομοθεσίας, ορίζοντας «επείγουσες» καταστάσεις που δικαιολογούν παρέκκλιση από τις απαιτήσεις που ορίζονται στους κανόνες. Επιπλέον, όταν χορηγούνται παρεκκλίσεις, η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει διαδικασία για να διασφαλίσει ότι η επείγουσα προετοιμασία νομοθετικών προτάσεων εξακολουθεί να συμμορφώνεται με τις αρχές μιας διαφανούς, τεκμηριωμένης και χωρίς αποκλεισμούς νομοθετικής διαδικασίας. Για να συνδράμει την Επιτροπή στο έργο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια διατύπωσε τέσσερις προτάσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν την αποσαφήνιση των κανόνων διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη για επείγουσες προτάσεις και τη διασφάλιση της έγκαιρης δημοσίευσης των αποδεικτικών στοιχείων που υποστηρίζουν τις προτάσεις της, ώστε να καταστεί δυνατή η διεξαγωγή δημόσιου διαλόγου πριν από την έγκριση της νομοθεσίας.

Η υπόθεση αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χειρίστηκε καταγγελία επί παραβάσει σχετικά με την ποιότητα του αέρα στο Bolzano, στο Trentino-Alto Adige/Südtirol. Η Επιτροπή είχε αρχικά αναστείλει τον χειρισμό της καταγγελίας εν αναμονή της έκβασης των εν εξελίξει δικαστικών διαδικασιών σχετικά με το ίδιο θέμα. Μετά την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ, η Επιτροπή ενημέρωσε τον καταγγέλλοντα για την πρόθεσή της να θέσει την υπόθεση στο αρχείο.

Ο Διαμεσολαβητής ζήτησε πληροφορίες σχετικά με τον χρόνο που χρειάστηκε η Επιτροπή για την εξέταση της καταγγελίας. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η Επιτροπή εξέδωσε την τελική της απόφαση για την περάτωση της υπόθεσης.

Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι η Επιτροπή είχε ενημερώσει τον καταγγέλλοντα και ότι δεν χρειάστηκε υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα για την εξέταση της καταγγελίας.

Η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την έρευνα με το συμπέρασμα ότι δεν υπήρξε κακοδιοίκηση από την Επιτροπή.