Η υπόθεση αφορούσε αίτημα πρόσβασης του κοινού σε γραπτό μήνυμα που απέστειλε τον Ιανουάριο του 2024 ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας στον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις εμπορικές διαπραγματεύσεις ΕΕ-Mercosur.

Τον Ιούλιο του 2025, η Επιτροπή απάντησε, δηλώνοντας ότι, μολονότι είχε πράγματι πραγματοποιηθεί μια τέτοια ανταλλαγή, δεν μπορούσε να εντοπίσει το ζητούμενο μήνυμα. Η Επιτροπή επισήμανε ότι το μήνυμα είχε ληφθεί μέσω της εφαρμογής άμεσων μηνυμάτων «Signal», η οποία είχε ενεργοποιήσει τη λειτουργία «εξαφανιζόμενα μηνύματα». Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν διέθετε έγγραφα που να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της αίτησης.

Η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα σχετικά με τον χειρισμό του αιτήματος από την Επιτροπή. Η ερευνητική της ομάδα εξέτασε τον φάκελο της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση πρόσβασης του κοινού και πραγματοποίησε συνάντηση με εκπροσώπους της Επιτροπής.

Βάσει της επιθεώρησης και της συνεδρίασης, ο Διαμεσολαβητής δεν μπορούσε να αποκλείσει ότι το μήνυμα διαγράφηκε αυτόματα από το τηλέφωνο του Προέδρου μετά την παραλαβή του αιτήματος. Η έρευνα αποκάλυψε επίσης ότι το αίτημα του καταγγέλλοντος παρέμεινε ανεπίλυτο από το ιδιαίτερο γραφείο του Προέδρου της Επιτροπής για 15 μήνες, ενώ δεν δόθηκε συνέχεια ή υπενθύμιση από τη Γενική Γραμματεία για την παρακολούθηση της επεξεργασίας του. Η Διαμεσολαβήτρια κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο χειρισμός του εν λόγω αιτήματος από την Επιτροπή συνιστούσε κακοδιοίκηση.

Για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, η Διαμεσολαβήτρια συνέστησε στην Επιτροπή να επανεξετάσει και να βελτιώσει τον χειρισμό των αιτημάτων πρόσβασης του κοινού στα οποία συμμετέχει το ιδιαίτερο γραφείο του Προέδρου ή οποιουδήποτε Επιτρόπου και να παρακολουθεί ενεργά την πρόοδο των εν λόγω αιτημάτων, ώστε να αποφεύγονται αδικαιολόγητες καθυστερήσεις.

Επιπλέον, ο Διαμεσολαβητής διατύπωσε δύο προτάσεις για βελτιώσεις. Πρώτον, η Επιτροπή θα πρέπει να προσαρμόσει τους εσωτερικούς κανόνες της για να διασφαλίσει ότι κάθε έγγραφο που αποτελεί αντικείμενο αιτήματος πρόσβασης του κοινού διατηρείται μόλις παραληφθεί το εν λόγω αίτημα στο εν λόγω έγγραφο και έως ότου ολοκληρωθεί οποιαδήποτε διαδικασία αμφισβήτησης της άρνησης χορήγησης πρόσβασης, ανεξάρτητα από το αν το έγγραφο πληροί τα κριτήρια καταχώρισης εγγράφων της Επιτροπής. Δεύτερον, η Επιτροπή θα πρέπει να διατηρεί δεόντως, για εύλογο χρονικό διάστημα, όλα τα γραπτά και άμεσα μηνύματα που ανταλλάσσονται μεταξύ αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων ή υπουργών και μελών της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που υπόκεινται σε αυτόματη διαγραφή μετά από ορισμένο χρονικό διάστημα, δεδομένης της πιθανής σημασίας των εν λόγω μηνυμάτων.

 

Ο καταγγέλλων, ο οποίος εκπροσωπεί μη κυβερνητική οργάνωση, ζήτησε πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα που απέστειλε και έλαβε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την προτεινόμενη πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη. Η Επιτροπή γνωστοποίησε ορισμένα έγγραφα, αλλά αρνήθηκε (πλήρη) πρόσβαση σε τέσσερα έγγραφα, επικαλούμενη τις εξαιρέσεις για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος όσον αφορά τις διεθνείς σχέσεις και την προστασία της ιδιωτικής ζωής και της ακεραιότητας του ατόμου.

Η ομάδα έρευνας της Διαμεσολαβήτριας εξέτασε τα επίμαχα έγγραφα και συναντήθηκε με σχετικούς εκπροσώπους της Επιτροπής. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, η Επιτροπή ενημέρωσε την ομάδα έρευνας της Διαμεσολαβήτριας ότι είχε αποφασίσει να παράσχει ευρύτερη πρόσβαση στα επίμαχα έγγραφα, δεδομένης της παρόδου του χρόνου.

Η Διαμεσολαβήτρια εξέφρασε την ικανοποίησή της για την απόφαση της Επιτροπής να χορηγήσει ευρύτερη πρόσβαση και περάτωσε την έρευνα όπως διευθετήθηκε.

Η υπόθεση αφορούσε την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παράσχει στο κοινό πρόσβαση σε έγγραφα σχετικά με το Συμβούλιο Εμπορίου και Τεχνολογίας ΕΕ-ΗΠΑ (ΣΕΤ ΕΕ-ΗΠΑ). Ο καταγγέλλων, δημοσιογράφος, ζήτησε πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα προς και από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (ΓΔ COMP) στα οποία αναφέρεται το ΣΕΤ ΕΕ-ΗΠΑ, καθώς και σε συνεδριάσεις και πρακτικά εκπροσώπων της ΓΔ Ανταγωνισμού, συμπεριλαμβανομένου του επιτρόπου Ανταγωνισμού.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η ομάδα έρευνας της Διαμεσολαβήτριας επιθεώρησε 50 έγγραφα που η Επιτροπή διαπίστωσε ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος. Βάσει του ελέγχου, η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε πρόταση λύσης, ζητώντας από την Επιτροπή να επανεξετάσει τη θέση της με σκοπό την παροχή ευρείας πρόσβασης του κοινού στα επίμαχα έγγραφα. Στη συνέχεια, η Επιτροπή χορήγησε πλήρη πρόσβαση σε εννέα έγγραφα και ευρεία πρόσβαση σε 41 έγγραφα, με την επιφύλαξη απαλοιφών μόνο για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Όσον αφορά ένα έγγραφο, η Επιτροπή ενέμεινε στη θέση της ότι η δημοσιοποίησή του θα μπορούσε να θίξει το δημόσιο συμφέρον όσον αφορά τις διεθνείς σχέσεις.

Ενώ η Διαμεσολαβήτρια εξέφρασε την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή επανεξέτασε τη θέση της και χορήγησε ευρεία πρόσβαση, σημείωσε ότι ο καταγγέλλων έλαβε τα ζητηθέντα έγγραφα μετά από αναμονή ενός έτους. Ως εκ τούτου, υπενθύμισε στην Επιτροπή τα προηγούμενα πορίσματά της, ιδίως στο πλαίσιο της αυτεπάγγελτης έρευνάς της σχετικά με τις συστημικές καθυστερήσεις της Επιτροπής στη διεκπεραίωση των αιτημάτων πρόσβασης του κοινού, στην οποία διατύπωσε σύσταση και προτάσεις προς την Επιτροπή για την αντιμετώπιση αυτών των συστημικών καθυστερήσεων.