Szanowny Panie Przewodniczący!

Dziękuję za odpowiedź Komisji w powyższej sprawie na temat sposobu, w jaki Komisja przygotowała wniosek dotyczący zmiany przepisów związanych ze wspólną polityką rolną. W załączeniu przesyłam do wglądu uwagi skarżącego dotyczące odpowiedzi Komisji.

Obecnie uważam za konieczne, aby mój zespół śledczy spotkał się z przedstawicielami Komisji w celu omówienia skargi i pisemnej odpowiedzi Komisji. Załącznik do niniejszego pisma zawiera listę pytań do omówienia podczas tego posiedzenia.

Byłbym wdzięczny, gdyby Pana pracownicy mogli skontaktować się z Michałem Krajewskim, który jest odpowiedzialny za to dochodzenie, w celu ustalenia, że posiedzenie odbędzie się przed dniem 8 lipca 2025 r.

Ponadto zdecydowałem, że konieczne jest sprawdzenie następujących dokumentów:

• wszelkie dokumenty dotyczące wewnętrznego procesu decyzyjnego Komisji prowadzącego do decyzji o odstępstwie od wymogów zawartych w wytycznych i zestawie narzędzi dotyczących lepszego stanowienia prawa w tym przypadku, w tym wszelkie formalne lub nieformalne zatwierdzenia udzielone przez członków Komisji, jej Sekretariat Generalny lub poszczególnych urzędników, inne departamenty lub wszelkie inne osoby zaangażowane w proces decyzyjny,
• wszelką dokumentację związaną z zatwierdzeniem konsultacji między służbami,
• wszelką dokumentację dotyczącą oceny spójności niniejszego wniosku ustawodawczego pod kątem klimatu (art. 6 ust. 4 Europejskiego prawa o klimacie),
• wszelkie dokumenty dotyczące decyzji o nieorganizowaniu konsultacji publicznych i o zorganizowaniu zamiast nich ukierunkowanych konsultacji z głównymi organizacjami rolniczymi na szczeblu UE, a także dotyczące sposobu wyboru tych organizacji,
• wszelkie dokumenty dotyczące harmonogramu przygotowania i publikacji dokumentu roboczego służb Komisji SWD(2024) 360 final.

Byłbym wdzięczny, gdyby powyższe dokumenty mogły zostać przekazane mojemu biuru, najlepiej w formie elektronicznej za pośrednictwem zaszyfrowanej poczty elektronicznej, przed posiedzeniem i najpóźniej do dnia 3 lipca. Informacje lub dokumenty, które Państwa instytucja uznaje za poufne, nie zostaną ujawnione skarżącym ani żadnej innej osobie bez uprzedniej zgody Komisji ^[1].

Z poważaniem, 

Teresa Anjinho
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, dnia 19 czerwca 2025 r.

Załącznik: Lista pytań na posiedzenie

1) Zgodnie z orzecznictwem „środki wewnętrzne przyjęte przez administrację (...), mimo że nie mogą być uważane za normy prawne, których administracja jest zawsze zobowiązana przestrzegać, stanowią jednak normy postępowania, od których administracja nie może odstąpić w indywidualnym przypadku bez podania przyczyn...” [2].

W uzasadnieniu towarzyszącym wnioskowi ustawodawczemu Komisja stwierdziła, że powodem odstępstwa od wymogu oceny skutków i konsultacji publicznych była „pilna potrzeba polityczna” ze względu na „sytuację kryzysową w rolnictwie UE”. Komisja stwierdziła również, że zaproponowała jedynie „pewne ograniczone dostosowania unijnych ram prawnych WPR” w oparciu o ocenę skutków z 2018 r. stanowiącą podstawę jej wniosku dotyczącego reformy WPR przyjętego w 2021 r.

Czy poza tymi wyjaśnieniami Komisja dodatkowo uzasadniła swoją decyzję o odstępstwie od niektórych wymogów określonych w wytycznych i zestawie narzędzi dotyczących lepszego stanowienia prawa w jakimkolwiek innym dokumencie lub komunikacie?

2) W swojej pisemnej odpowiedzi Komisja wyjaśniła, że „w przedmiotowej sprawie nie planowano inicjatywy ze względu na pilny charakter sprawy i nie złożono formalnego wniosku o odstępstwo”.

Czy w związku z tym uznano, że decyzja o odstępstwie od niektórych wymogów zawartych w wytycznych i zestawie narzędzi dotyczących lepszego stanowienia prawa została podjęta przed polityczną walidacją inicjatywy lub po niej? W związku z tym, kto został formalnie upoważniony do przyznania odstępstw w tym konkretnym przypadku, zgodnie z obowiązującymi przepisami wewnętrznymi, i kto faktycznie przyznał odstępstwa?

3) W swojej pisemnej odpowiedzi Komisja stwierdziła, że: „Opóźnienie w stosunku do daty przyjęcia dokumentu roboczego służb Komisji wynikało z gruntownego przeglądu i oceny wszystkich propozycji uproszczenia przedstawionych przez państwa członkowskie, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego oraz zainteresowane strony.”

W jakim stopniu analiza ta wpłynęła na proces podejmowania decyzji ustawodawczych, jeżeli – jak się wydaje – została w dużej mierze przeprowadzona ex post? Czy w rozumieniu Komisji dokumenty analityczne zastępujące oceny skutków powinny być co do zasady publikowane przed przyjęciem odpowiedniego aktu ustawodawczego przez współprawodawców?

4) Zgodnie z art. 6 ust. 4 Europejskiego prawa o klimacie [3] przed przyjęciem wniosków ustawodawczych Komisja ocenia ich spójność z unijnym celem neutralności klimatycznej.

W jakim stopniu w dokumencie roboczym służb Komisji SWD(2024) 360 final uwzględniono tę spójność i jak dokładnie? Proszę odnieść się do konkretnych fragmentów dokumentu roboczego służb Komisji.

5) Jakie są powody, dla których Rada ds. Kontroli Regulacyjnej uznała oceny spójności klimatycznej Komisji za niewystarczające w wielu przypadkach?[4] Czy istnieją aktualne statystyki w tym zakresie?

6) Komisja stwierdziła, że ze względu na pilny charakter sprawy zdecydowała się na ukierunkowany proces konsultacji i konsultowała się wyłącznie z organizacjami rolników, „ponieważ mają oni najbardziej praktyczną i aktualną wiedzę na temat obaw rolników i ich praktycznych problemów przy wdrażaniu WPR, w tym pod względem obciążeń administracyjnych”. Komisja stwierdziła również, że „ze względu na potrzebę podjęcia pilnych działań nie było czasu na przeprowadzenie szerszych konsultacji z szerszą grupą zainteresowanych stron”.

Biorąc pod uwagę obawy związane ze środowiskiem, które prawdopodobnie wynikną z niniejszego wniosku, dlaczego Komisja postanowiła nie konsultować się w tym samym terminie z innymi wybranymi zainteresowanymi stronami, takimi jak organizacje zajmujące się ochroną środowiska?

[1] Jeżeli chcą Państwo przedłożyć dokumenty lub informacje, które uważają Państwo za poufne i które nie powinny zostać ujawnione skarżącemu ani opublikowane na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich, proszę zaznaczyć je jako „Poufne”. Zaszyfrowane wiadomości e-mail można wysyłać na naszą dedykowaną skrzynkę pocztową. Informacje i dokumenty tego rodzaju zostaną usunięte z akt Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich wkrótce po zakończeniu dochodzenia.

[2] Sprawy połączone C‐189/02 P, C‐202/02 P, od C‐205/02 P do C‐208/02 P i C‐213/02 P, Dansk Rørindustri A/S przeciwko Komisji, pkt 209–211.

[3] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej (...) („Europejskie prawo o klimacie”), Dz.U. L 243 z 1 r., https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32021R1119.

[4] Zgodnie z informacjami na s. 26 sprawozdania rocznego Rady ds. Kontroli Regulacyjnej za 2023 r.: https://commission.europa.eu/document/download/caa20c82-6b3f-4d83-90bc-79e4e5af242a_en?filename=RSB_Report_2023-WEB.pdf