Sprawa dotyczyła rozpatrywania przez Europejski Bank Centralny (EBC) aspektów proceduralnych związanych ze zgłoszeniem sygnalisty, które skarżący [1] przedłożył w 2022 r. Raport sygnalisty dotyczył rzekomych więzi rodzinnych między urzędnikiem zatrudniającym a osobą, która została zatrudniona.

Skarżący doświadczył zachowania domniemanych sprawców, które jego zdaniem stanowiło niewłaściwe zachowanie (w tym molestowanie). Skarżący wniósł o wszczęcie powiązanego dochodzenia administracyjnego.

EBC postanowił ocenić zgłoszenie sygnalisty łącznie z kwestią domniemanego niewłaściwego zachowania. Poinformowała również skarżącego, że przedstawione dowody nie uzasadniają wszczęcia dochodzenia administracyjnego. Skarżący zakwestionował obie kwestie w drodze skargi administracyjnej, którą EBC uznał za niedopuszczalną ze względu na brak indywidualnego interesu (wspólne rozpatrywanie obu kwestii) lub brak jakiejkolwiek decyzji podlegającej zaskarżeniu (niewszczęcie dochodzenia administracyjnego).

Skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich, kwestionując decyzję EBC o niedopuszczalności. W trakcie dochodzenia Rzecznika skarżący zwrócił się również do Rzecznika o dokładniejsze przyjrzenie się rozpatrywaniu zgłoszeń i skarg sygnalistów w EBC.

Rzecznik uznał, że podane przez EBC powody uznania skargi administracyjnej skarżącego za niedopuszczalną nie były przekonujące.

Rzecznik zauważyła również, że podczas dochodzenia nastąpiły istotne zmiany w tej sprawie oraz że powiązane dochodzenia wewnętrzne wysokiego szczebla są nadal w toku. Ponadto EBC kończył z własnej inicjatywy przegląd swoich ram sprawozdawczych, dochodzeniowych i dyscyplinarnych. W tych okolicznościach Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że dalsze dochodzenia nie były w tym momencie uzasadnione, i zamknął dochodzenie.

 

[1] Ze względu na anonimowość, w tym w odniesieniu do płci skarżącego, tekst odnosi się do skarżącego jako „oni”/„ich”/„oni”.

 

Sprawa dotyczyła sposobu, w jaki Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO) rozpatrywał wnioski o ponowne rozpatrzenie złożone przez kandydata, który nie przeszedł pomyślnie dwóch procedur naboru. Skarżący twierdził między innymi, że EPSO nie ustosunkowało się odpowiednio do jego obaw i zakwestionowało, czy dokonało odpowiedniego przeglądu jego wyników.

Po wszczęciu dochodzenia przez Rzecznika EPSO udzieliło skarżącemu dodatkowych odpowiedzi. Rzecznik stwierdził, że istnieją niespójności między tymi odpowiedziami a odpowiedziami, które początkowo otrzymał, oraz że nie jest jasne, czy EPSO rzeczywiście dokonało przeglądu swoich pierwotnych decyzji. W trakcie dochodzenia EPSO przedstawiło dalsze wyjaśnienia w celu wyjaśnienia tej kwestii.

Rzecznik zamknęła sprawę, stwierdzając, że dalsze dochodzenia nie są uzasadnione, ponieważ EPSO ostatecznie przedstawiło racjonalne wyjaśnienia dotyczące sposobu rozpatrywania wniosków skarżącego o ponowne rozpatrzenie. W toku dochodzenia ujawniono jednak problemy ze standardowymi odpowiedziami EPSO na wnioski o dokonanie przeglądu. Aby rozwiązać ten problem, Rzecznik zasugerował EPSO wprowadzenie ulepszeń, zwracając się do niego o dopilnowanie, aby w przyszłości kandydaci, którzy złożyli wniosek o dokonanie przeglądu, otrzymywali jasną, dokładną i kompletną odpowiedź informującą ich o tym, czy miał miejsce przegląd, oraz o powodach decyzji EPSO.

 

Trzy sprawy dotyczyły sposobu, w jaki Komisja Europejska stosowała przepisy dotyczące lepszego stanowienia prawa i inne wymogi proceduralne podczas przygotowywania wniosków ustawodawczych dotyczących należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (983/2025/MIK), zwalczania przemytu migrantów (2031/2024/VB) oraz wspólnej polityki rolnej (1379/2024/MIK). Komisja uznała te wnioski za pilne i w związku z tym pominęła kroki przewidziane w jej przepisach, takie jak oceny skutków i konsultacje publiczne. Skarżący, którzy są organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, uznali te pominięcia za naruszenie przepisów Komisji dotyczących lepszego stanowienia prawa. W dwóch przypadkach skarżący twierdzili również, że Komisja nie dokonała oceny spójności wniosków ustawodawczych z celami klimatycznymi UE, zgodnie z wymogami Europejskiego prawa o klimacie. W jednym przypadku skarżący był ponadto zaniepokojony tym, że Komisja naruszyła swój regulamin wewnętrzny dotyczący konsultacji między służbami.

Na podstawie swoich dochodzeń Rzecznik stwierdziła uchybienia proceduralne w sposobie przygotowania przez Komisję przedmiotowych wniosków ustawodawczych, co łącznie stanowiło niewłaściwe administrowanie. Aby zaradzić tym niedociągnięciom, Rzecznik zalecił Komisji zapewnienie przewidywalnego, spójnego i niearbitralnego stosowania przepisów dotyczących lepszego stanowienia prawa poprzez zdefiniowanie „pilnych” sytuacji uzasadniających odstępstwo od ich wymogów, a także poprzez rejestrowanie i wyjaśnianie powodów wszelkich przyznanych odstępstw. Ponadto w przypadku przyznania odstępstw Komisja powinna ustanowić procedurę zapewniającą, aby pilne przygotowanie wniosków ustawodawczych było nadal zgodne z zasadami przejrzystego, opartego na dowodach i pluralistycznego procesu stanowienia prawa. Aby wesprzeć Komisję w tym zadaniu, Rzecznik przedstawił również cztery propozycje ulepszeń, które obejmowały: doprecyzowanie zasad konsultacji z zainteresowanymi stronami w odniesieniu do pilnych wniosków; zapewnienie terminowej publikacji dokumentów analitycznych zastępujących oceny skutków i przedstawiających dowody uzasadniające jej wnioski, aby umożliwić debatę publiczną przed przyjęciem przepisów; wydawanie wytycznych dotyczących wdrażania ocen spójności klimatycznej; przedstawianie i rejestrowanie uzasadnień przy skracaniu okresów konsultacji między służbami poniżej ustalonych progów.

W swojej odpowiedzi skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich Komisja zgodziła się zastanowić nad określeniem „pilnych” sytuacji podczas zbliżającego się przeglądu przepisów dotyczących lepszego stanowienia prawa, a także zarejestrować i opublikować powody stosowania wszelkich odstępstw od ich wymogów. Komisja zobowiązała się również do zapewnienia ukierunkowanych konsultacji w sprawie swoich „pilnych” wniosków, do opublikowania dokumentów analitycznych zawierających dowody potwierdzające jej wnioski w ciągu trzech miesięcy od ich przyjęcia, do uwzględnienia ocen spójności klimatycznej zarówno w dokumentach analitycznych, jak i w uzasadnieniach przyszłych wniosków oraz do przedstawienia uzasadnień skróconych konsultacji między służbami.

W swoich uwagach do odpowiedzi Komisji skarżący uznali, że zobowiązania Komisji nie są ani jasne, ani wystarczająco konkretne, aby zagwarantować przejrzysty, inkluzywny i oparty na dowodach proces stanowienia prawa.

Rzecznik z zadowoleniem przyjęła ogólną konstruktywną odpowiedź Komisji na jej zalecenia i sugestie dotyczące ulepszeń. Niemniej jednak odpowiedź Komisji nie zapewnia jeszcze wystarczającej jasności co do konkretnych kroków, jakie zamierza ona podjąć w celu wdrożenia zaleceń i sugestii Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczących ulepszeń.

Rzecznik Praw Obywatelskich będzie zatem monitorował tę sprawę w oparciu o przyszłe skargi i po zakończeniu przez Komisję przeglądu przepisów dotyczących lepszego stanowienia prawa. Na tym etapie dalsze dochodzenia nie są uzasadnione, a Rzecznik zamknęła te trzy sprawy.