Kontekst skargi

1. Skarżący jest pracownikiem zatrudnionym przez wiele lat w wydziale Europejskiego Banku Centralnego (EBC). W latach 2021–2022 [1] bezskutecznie uczestniczyli w wewnętrznej procedurze rekrutacji na stanowisko w swoim dziale. Uznając, że procedura nie była bezstronna i obiektywna, przekazali oni swoje obawy właściwemu departamentowi EBC i zwrócili się o wsparcie w celu zmiany obszaru działalności. Domniemywanym problemem był prawdopodobnie zbyt bliski związek rodzinny między urzędnikiem zatrudniającym a osobą, która została zrekrutowana [2].

2. W listopadzie 2022 r. skarżący złożył formalną skargę do sygnalisty dotyczącą wyżej wymienionych obaw, a jednocześnie zwrócił się do EBC o wszczęcie dochodzenia administracyjnego w sprawie domniemanego niewłaściwego zachowania kolegów. Skarżący uznał, że osoba odpowiedzialna za wewnętrzną procedurę rekrutacji, a także osoba, która została zatrudniona, dopuściła się wobec nich aktów nękania, nadużycia władzy i dyskryminacji po tym, jak dowiedziała się, że skarżący zgłosił wyżej wymienione obawy. (Jest to znane jako skarga w sprawie „godności w pracy” w EBC [3]. Skarżący podejrzewał ponadto, że dział odpowiedzialny za rekrutację (DGHR) nie potraktował komunikacji skarżącego w sposób poufny, skutecznie ujawniając jego tożsamość kierownikowi ds. zatrudnienia i osobie, która została zatrudniona.

3. W maju 2023 r. EBC poinformował skarżącego o dalszym rozpatrywaniu sprawy. Zrobił to w trzech wiadomościach e-mail.

4. Pierwsza wiadomość z 4 maja 2023 r. została przekazana za pośrednictwem narzędzia EBC dla sygnalistów i poinformowała skarżącego, że jego zgłoszenie zostało ocenione i zamknięte decyzją departamentów EBC odpowiedzialnych za „działania następcze, które ma podjąć Dyrekcja Generalna ds. Zasobów Ludzkich w związku z potencjalnym konfliktem interesów, o którym wspomniał Pan w zgłoszeniu”.

5. Drugą wiadomością była wiadomość e-mail z 12 maja 2023 r. wysłana bezpośrednio do skarżącego i odnosząca się do decyzji właściwych służb: „Zdaję sobie sprawę, że początkowo chciał Pan oddzielić aspekty sygnalizowania nieprawidłowości od [oskarżeń o molestowanie], ale decyzja ... była taka, że HR zajmie się obydwoma ...”.

6. Trzecia wiadomość, e-mail z 16 maja 2023 r., wysłana bezpośrednio do skarżącego, poinformowała go, że właściwe służby omówiły, czy konieczne jest wewnętrzne dochodzenie administracyjne, i na podstawie dowodów przedstawionych przez skarżącego stwierdziły, że nie należy wszczynać dochodzenia administracyjnego.

7. Skarżący złożył następnie skargę administracyjną na decyzję o wspólnym rozpatrzeniu zgłoszenia sygnalisty i skargi dotyczącej molestowania, a także na decyzję o niewszczynaniu dochodzenia w sprawie skargi dotyczącej molestowania. Oprócz niespójności, jaką dostrzegli w wewnętrznych przepisach EBC, zakwestionowali oni w szczególności fakt, że wspólne rozpatrywanie sprawy będzie leżało w gestii departamentu (DGHR), który podejrzewali o niesłuszne ujawnienie (ujawnienie) swojej tożsamości domniemanym sprawcom.

8. EBC odrzucił skargę administracyjną jako niedopuszczalną, stwierdzając, że skarżący nie miał interesu prawnego w zakwestionowaniu wspólnego rozpatrzenia tych dwóch kwestii. Wynikało to z faktu, że ostateczna decyzja o tym, czy w pełni zbadać zgłoszenie sygnalisty i skargę dotyczącą molestowania, była decyzją podejmowaną wspólnie przez odpowiedzialne za nią departamenty EBC. W odniesieniu do decyzji o niewszczynaniu dochodzenia administracyjnego w sprawie domniemanego nękania EBC stwierdził, że wiadomości otrzymane przez skarżącego w maju 2023 r. zawierały jedynie odniesienie do środków przygotowawczych. Nie było zatem decyzji, którą mogliby zakwestionować.

9. Następnie 27 marca 2024 r. skarżący zwrócił się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący twierdził, że nie był w stanie zrozumieć, które aspekty jego skargi do EBC zostały sfinalizowane i mogą zostać zakwestionowane, a które aspekty EBC nadal uważa za podlegające ocenie. W szczególności skarżący twierdził, że nie otrzymał uzasadnionych powodów, dla których nie wszczęto formalnego dochodzenia administracyjnego na podstawie jego skargi dotyczącej molestowania.

W przedmiocie dochodzenia

10. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie skargi, zwracając się do EBC o udzielenie odpowiedzi.

11. W odpowiedzi z 30 sierpnia 2024 r. EBC najpierw wyjaśnił, że ocena faktów przedstawionych przez skarżącego została w międzyczasie sfinalizowana przez właściwe służby i że do skarżącego wysłano odpowiednią formalną (i negatywną) decyzję. Sprawa nie była jednak ostateczna, ponieważ nadal dostępne były wewnętrzne możliwości odwołania. EBC stosuje dwuetapową administracyjną procedurę odwoławczą [4].

12. EBC potwierdził również, że odpowiedzialne departamenty podjęły w 2023 r. decyzję o wspólnej ocenie: a) zgłoszenia sygnalisty oraz b) skargi dotyczącej molestowania. EBC odniósł się do „tymczasowego charakteru” decyzji o niewszczynaniu dochodzenia administracyjnego. Wyjaśniła, że odpowiedzialne departamenty EBC „nie zajęły ostatecznego stanowiska w sprawie zarzutów przedstawionych przez skarżącego” i „uznała jedynie, że zarzuty zgłoszone przez skarżącego nie uzasadniały na tym etapie wewnętrznego [dochodzenia] administracyjnego. Jednocześnie żaden z tych zarzutów nie został ostatecznie odrzucony”.

13. W odpowiedzi uzupełniającej z dnia 27 stycznia 2025 r. EBC poinformował Rzecznika Praw Obywatelskich o rozwoju sytuacji w tej sprawie w następujący sposób.

a) Wszczęcie przez Dyrektora Służb dochodzenia z własnej inicjatywy w sprawie potencjalnego naruszenia obowiązku zgłoszenia konfliktu interesów

14. 28 sierpnia 2024 r. dyrektor służb EBC podjął decyzję o wszczęciu dochodzenia z własnej inicjatywy w sprawie konfliktu interesów, która była przedmiotem zgłoszenia o nieprawidłowościach złożonego przez skarżącego.

b) Działania następcze w związku z decyzją zastępcy dyrektora generalnego z 9 lipca 2024 r.

15. W odniesieniu do skargi skarżącego dotyczącej molestowania właściwe służby EBC stwierdziły 12 marca 2024 r., że skarżący nie był przedmiotem niewłaściwego zachowania, i w związku z tym postanowiły nie wszczynać powiązanego dochodzenia administracyjnego. Skarżący zaskarżył tę decyzję w ramach dwuetapowej procedury skarg administracyjnych EBC. 30 października 2024 r. prezes EBC stwierdził nieważność tej decyzji. W decyzji przewodniczącego zauważono, że skarżący „przedstawił dowody prima facie potwierdzające niektóre z [ich] zarzutów dotyczących niewłaściwego zachowania, z odniesieniami do konkretnych zdarzeń” oraz że departament dochodzeniowy ma obowiązek właściwie przyjrzeć się wszystkim dowodom, w tym poprzez uzyskanie potwierdzenia od osób trzecich (np. przesłuchanie świadków). Zgodnie z art. 4 ust. 2 okólnika administracyjnego w sprawie wewnętrznych dochodzeń administracyjnych prezes polecił właściwym departamentom EBC, aby rozważyły zaproponowanie wszczęcia dochodzenia administracyjnego dyrektorowi ds. służb działającemu w imieniu Zarządu [5].

c) Działania następcze w związku z odrzuceniem przez głównego urzędnika ds. zgodności i zarządzania wniosku o ochronę sygnalistów

16. W maju 2024 r. główny urzędnik ds. zgodności i zarządzania odrzucił wniosek skarżącego o ochronę sygnalistów, ponieważ wniosek ten nie spełniał warunków określonych w regulaminie pracowniczym [6]. Skarżący zaskarżył tę decyzję w ramach dwuetapowej procedury skarg administracyjnych EBC. W dniu 16 stycznia 2025 r. prezes EBC uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez głównego urzędnika ds. zgodności i zarządzania w celu ustalenia, czy spełnione zostały warunki kwalifikujące do objęcia ochroną, a jeżeli tak, czy istnieje potrzeba ochrony.

17. Podsumowując, na koniec stycznia 2025 r. trwały trzy procesy wewnętrzne:

a) Dochodzenie prowadzone z własnej inicjatywy przez dyrektora ds. usług w sprawie konfliktu interesów.

b) Toczące się postępowanie w sprawie skargi skarżącego dotyczącej molestowania dotyczyło polecenia prezesa, aby właściwe departamenty rozważyły zaproponowanie wszczęcia dochodzenia administracyjnego dyrektorowi ds. służb działającemu w imieniu zarządu zgodnie z art. 4 ust. 2 okólnika administracyjnego w sprawie wewnętrznych dochodzeń administracyjnych.

c) bieżąca ponowna ocena przez głównego urzędnika ds. zgodności i zarządzania warunków kwalifikowalności do ochrony przed odwetem za sygnalizowanie nieprawidłowości.

18. 14 lipca 2025 r. skarżący przedstawił Rzecznikowi Praw Obywatelskich dalsze uwagi i aktualizacje. Przypomnieli, że zasadnicza część skargi dotyczyła pierwotnej decyzji EBC o wspólnym rozpatrzeniu zgłoszenia sygnalisty i skargi dotyczącej molestowania, a także decyzji EBC z maja 2023 r. o niewszczynaniu dochodzenia administracyjnego. Skarżący uznał za pozytywne, że EBC prowadzi obecnie wyżej wymienione dochodzenia wewnętrzne, ale obawiał się, że zakres tych dochodzeń jest zbyt ograniczony i że dochodzenia te potrwają zbyt długo. Skarżący umieścił również sprawę w szerszym kontekście, sugerując, że Rzecznik mógłby zająć się ogólnymi wadami w rozpatrywaniu przez EBC skarg i zgłoszeń sygnalistów.

19. 2 grudnia 2025 r. zespół dochodzeniowy Rzecznika Praw Obywatelskich spotkał się z przedstawicielami EBC, aby uzyskać informacje na temat stanu wyżej wymienionych dochodzeń. Przedstawiciele EBC potwierdzili, że ocena najbardziej złożonego i istotnego dochodzenia dotyczącego domniemanych konfliktów interesów jest przed Zarządem EBC i oczekuje się, że wkrótce zostanie zakończona. Zakres oceny był rozumiany jako szeroki. W odniesieniu do dwóch pozostałych dochodzeń, które są w toku, kwestie te są obecnie rozpatrywane, a ich rozstrzygnięcie spodziewane jest w odpowiednim czasie.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

Uwagi wstępne

20. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie dwóch powiązanych kwestii proceduralnych związanych z bieżącym rozpatrywaniem przez EBC sprawy dotyczącej sygnalistów. Kwestie te dotyczyły, po pierwsze, tego, czy EBC słusznie uznał, że skarżący nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji podjętej w maju 2023 r. o wspólnym rozpatrzeniu zgłoszenia sygnalisty i skargi na molestowanie, a po drugie, tego, czy EBC słusznie stwierdził, że nie istniała zaskarżalna decyzja o niewszczynaniu dochodzenia administracyjnego w sprawie skargi na molestowanie.

21. Spory pracownicze muszą być co do zasady kwestionowane w ramach wewnętrznych procedur rozpatrywania skarg instytucji UE, zanim Rzecznik Praw Obywatelskich będzie mógł przeprowadzić ocenę merytoryczną [7]. Ma to miejsce w szczególności w przypadku, gdy spór dotyczy indywidualnych praw pracownika. W niniejszej sprawie kwestią leżącą u źródła sporu jest informowanie o nieprawidłowościach, w odniesieniu do którego Rzecznik Praw Obywatelskich pełni wyraźnie określoną rolę. [8] Rzecznik uznał, że należy wszcząć dochodzenie w sprawie tego, co wydaje się dotyczyć braku jasności w odniesieniu do kluczowych kwestii związanych z działaniami następczymi EBC w związku z przedmiotowym sprawozdaniem sygnalisty.

22. Niemniej jednak Rzecznik Praw Obywatelskich zasadniczo chciałby, aby instytucje UE zakończyły wewnętrzne przeglądy w danej sprawie przed wszczęciem pełnego dochodzenia. W trakcie tego dochodzenia w EBC miało miejsce kilka kluczowych zdarzeń proceduralnych i działań, a w momencie podejmowania niniejszej decyzji co najmniej trzy dochodzenia są nadal w toku. Zgodnie z zasadami i procedurami EBC w dochodzeniach tych uczestniczy lub ostatecznie będzie uczestniczyć wiele podmiotów w EBC, w tym jego zarząd, dyrektor służb, dyrektor ds. zarządzania, Dyrekcja Generalna ds. Zasobów Ludzkich, Audyt Wewnętrzny, sekretariat dyrekcji, a ostatecznie prezes. Te trzy dochodzenia są ponadto odrębne pod względem proceduralnym, nie są prowadzone i kończone jednocześnie. Najbardziej złożone i istotne dochodzenie dotyczące domniemanych konfliktów interesów toczy się przed Zarządem EBC i ma zostać wkrótce zakończone.

23. Jest całkowicie zrozumiałe, że skarżący chciałby, aby Rzecznik nadal badał tę sprawę bardziej dogłębnie. W wyżej wymienionych okolicznościach nie byłoby jednak właściwe, aby Rzecznik badał te kwestie równolegle z toczącymi się dochodzeniami w EBC. Wyjątkiem od tej zasady byłyby sytuacje, w których występują opóźnienia wyraźnie nieracjonalne lub nawet stanowiące bezczynność. W tym względzie Rzecznik zakłada, że dwa dochodzenia EBC związane z ochroną skarżącego przyniosą prawdopodobnie korzyści, jeśli chodzi o ich ukierunkowanie i skuteczne rozpatrywanie, z wniosków w sprawie konfliktu interesów, które są spodziewane wkrótce.

24. Jeżeli do końca pierwszego kwartału 2026 r. nie zostaną podjęte odpowiednie działania w ramach wyżej wymienionych dochodzeń, skarżący może ponownie skontaktować się z Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

25. W związku z powyższym Rzecznik ściśle ogranicza swoje ustalenia do dwóch wyżej wymienionych kwestii, w odniesieniu do których wszczęto dochodzenie. Na podstawie oceny przedstawionej poniżej Rzecznik przedstawi EBC propozycję ulepszeń.

26. Rzecznik zauważa wreszcie, że EBC jest obecnie w trakcie przeprowadzania z własnej inicjatywy przeglądu swoich ram sprawozdawczości, dochodzeń i dyscyplinarnych (zwanych dalej „ramami”), co oprócz poprawy ogólnego zarządzania ramami ma również pozytywnie wpłynąć na czas trwania dochodzeń poprzez uproszczenie procedur i działań następczych. O dokonanie tego przeglądu zwrócił się Zarząd EBC. Rzecznik rozumie, że EBC oczekuje, iż zmienione zasady ramowe zapewnią szybsze i sprawniejsze rozpatrywanie kwestii etycznych, i z zadowoleniem przyjmuje tę inicjatywę.

Wspólna ocena zagadnień

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

27. Skarżący uznał, że EBC niesłusznie ocenił kwestie sygnalistów i skargę dotyczącą nękania. Skarżący zauważył, że komunikaty EBC z 4, 12 i 16 maja 2023 r. – co do których stwierdzono, że zawierają decyzję (decyzje) – należy zasadniczo rozumieć w ten sposób, że właściwe departamenty EBC postanowiły nie zlecać rozpatrywania sprawy sygnalisty departamentowi zwykle odpowiedzialnemu za rozpatrywanie zgłoszeń sygnalistów (audyt wewnętrzny [9]). Ponadto, bardziej szczegółowo odnosząc się do faktów w tej sprawie, skarżący zakwestionował fakt, że DG HR będzie działem wiodącym w tej sprawie, biorąc pod uwagę, że skarżący wyraził już obawy dotyczące niewłaściwego zachowania tego departamentu (w szczególności domniemanego ujawnienia tożsamości skarżącego domniemanym sprawcom wykroczeń).

28. EBC uznał, że skarżący nie ma interesu prawnego, aby zakwestionować decyzję o wspólnej ocenie kwestii dotyczących sygnalistów i skargi dotyczącej molestowania. Wynikało to z faktu, że ostateczna decyzja o tym, czy w pełni zbadać zgłoszenie sygnalisty i skargę dotyczącą molestowania, była decyzją podejmowaną wspólnie przez właściwe departamenty EBC [10].

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

29. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że tymczasowe środki proceduralne nie są z definicji wyłączone z zakresu decyzji leżących w indywidualnym interesie prawnym danej osoby. Zależy to od obowiązujących przepisów i okoliczności.

30. Wspólne rozpatrywanie obu rozpatrywanych kwestii obejmowało kwestię, która była bezpośrednio i indywidualnie interesująca dla skarżącego, a mianowicie ocenę jego skargi dotyczącej molestowania. Skarżący miał indywidualny i bezpośredni interes w ochronie integralności postępowania, w ramach którego przeprowadzona zostanie ocena.

31. Decyzja o wspólnej ocenie zgłoszenia sygnalisty skarżącego i powiązanej skargi dotyczącej molestowania prawdopodobnie naraziła na ryzyko integralność procedury związanej ze skargą dotyczącą molestowania pod co najmniej dwoma względami.

32. Po pierwsze, wspólna ocena mogłaby zbyt łatwo spowodować nieuzasadnione opóźnienia, a Rzecznik zwraca uwagę, że rozsądny czas rozpatrywania jest w prawie UE prawem podstawowym.[11] Decyzja o wszczęciu pełnego dochodzenia administracyjnego w sprawie skargi dotyczącej molestowania powinna zwykle zostać podjęta w ciągu tygodni lub kilku miesięcy. Uzależnienie takiej decyzji od zakończenia pełnej oceny zgłoszenia sygnalisty prawdopodobnie spowodowałoby nieuzasadnione opóźnienia. W tym przypadku pierwsza formalna decyzja EBC o niewszczynaniu dochodzenia administracyjnego w sprawie skargi skarżącego dotyczącej molestowania została faktycznie podjęta półtora roku po złożeniu przez skarżącego skargi dotyczącej molestowania.

33. Po drugie, połączenie oceny zgłoszenia sygnalisty z oceną powiązanej skargi dotyczącej molestowania może zbyt łatwo prowadzić do zrozumienia, że ocena tego ostatniego zależy od ustaleń związanych z tym pierwszym. Obowiązkiem sygnalisty jest działanie w dobrej wierze i w przekonaniu, że przedstawia on prawdziwe obawy i informacje. Sygnalista jest chroniony przed powiązanymi negatywnymi konsekwencjami wyłącznie na tej podstawie.

34. Ponadto skarżący stwierdził, co wydaje się być naruszeniem własnych zasad EBC, wskazując na fakt, że regulamin pracowniczy EBC przewiduje, że właściwym departamentem odpowiedzialnym za zgłoszenie sygnalisty jest dyrektor audytu wewnętrznego (a nie DGHR, która była odpowiedzialna za wspólne rozpatrywanie zgłoszeń). Wyraźne odejście od tej zasady nie zostało wyjaśnione skarżącemu.

35. W powyższych okolicznościach Rzecznik nie może zgodzić się z EBC, że skarżący nie miał interesu prawnego, aby zakwestionować jego decyzję o wspólnym rozpatrzeniu zgłoszenia sygnalisty skarżącego i związanej z nim skargi dotyczącej molestowania.

36. W świetle wyżej wymienionych istotnych dalszych wydarzeń w tej sprawie, które nadal trwają, Rzecznik nie uważa jednak za konieczne dalszego badania tej części sprawy.

Decyzja o niewszczynaniu dochodzenia administracyjnego

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

37. Skarżący twierdził, że w maju 2023 r. podjęto decyzję o niewszczynaniu dochodzenia administracyjnego w odpowiedzi na jego skargę dotyczącą molestowania. Wskazali na następujący komunikat EBC z 16 maja 2023 r., który odnosił się do obrad właściwych departamentów EBC:

„Omówili, czy konieczne jest wewnętrzne [dochodzenie] administracyjne (IAI), ale na podstawie przedstawionych przez Pana dowodów postanowili, że IAI nie zostanie zaproponowana ER. Są to dogłębne dochodzenia, stosowane zwłaszcza tam, gdzie potrzebne jest szeroko zakrojone gromadzenie dowodów i może to zająć bardzo dużo czasu (i wiem, że już do tego momentu sytuacja trwa dla ciebie od dawna). Uznali, że potrzebne są działania następcze w odniesieniu do „powiązań” i godności w miejscu pracy, dlatego nie zamknęli sprawy. Uznali, że HR powinna podjąć te działania następcze, co jest tym, czym jesteśmy obecnie.

Zauważam, że decyzja trojki dotyczy dalszych działań, nie zawiera żadnych "ustaleń" jako takich. Ustalenia te powinny zostać poczynione przez nas (HR) w ramach działań następczych.

38. W decyzji w sprawie skargi administracyjnej skarżącego EBC stwierdził, że decyzja o niewszczynaniu dochodzenia administracyjnego stanowiła wówczas etap wstępny i proceduralny, który nie implikował żadnych ostatecznych ustaleń. Decyzja ta nie spowodowała zatem żadnej zmiany sytuacji prawnej skarżącego, który w związku z tym nie miał żadnego interesu w zaskarżeniu tej decyzji.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

39. Stwierdzenie EBC, że w maju 2023 r. nie przekazał skarżącemu decyzji podlegającej zaskarżeniu, zostało sformułowane w szczególnie niejasnym kontekście. Sam EBC musiał zinterpretować swoje wcześniejsze komunikaty skierowane do skarżącego. W swojej ostatecznej decyzji w sprawie skargi administracyjnej skarżącego EBC stwierdził, że decyzję, którą skarżący próbował zakwestionować, należy uznać za etap wstępny i proceduralny w zakresie, w jakim w niniejszej sprawie nie zawiera ona ani nie implikuje żadnych ostatecznych ustaleń administracji w odniesieniu do zgłoszonych elementów. ..”. W odpowiedzi skierowanej do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich EBC stwierdził, że właściwe departamenty EBC „nie zajęły ostatecznego stanowiska w sprawie zarzutów przedstawionych przez skarżącego” i „uznał jedynie, że zarzuty zgłoszone przez skarżącego nie uzasadniały na tym etapie wewnętrznego dochodzenia administracyjnego. Jednocześnie żaden z tych zarzutów nie został ostatecznie odrzucony”.

40. Rzecznik uważa, że powyższe oświadczenia i stanowiska EBC są problematyczne co najmniej pod dwoma względami.

41. Po pierwsze, w swoim przesłaniu do skarżącego z 16 maja 2023 r. wyraźnie stwierdzono, że „na podstawie przedstawionych przez Pana dowodów (...) nie zostanie zaproponowana IAI”. Biorąc pod uwagę, że jeśli pracownik przedstawi informacje i dowody wykazujące, że istnieją „prima facie” (pozorne) dowody molestowania, EBC ma obowiązek szybkiego wszczęcia dochodzenia administracyjnego, powyższe oświadczenie EBC można rozumieć jedynie w ten sposób, że zarzuty i dowody przedstawione przez skarżącego nie były wystarczające do wszczęcia dochodzenia administracyjnego.

42. Po drugie, odniesienie EBC do etapu „wstępnego i proceduralnego” jest równie trudne do zrozumienia. W odniesieniu do skargi skarżącego dotyczącej mobbingu nie doszło do „etapu proceduralnego”. Istniała jedynie nieustrukturyzowana korespondencja elektroniczna zawierająca pewne niejasne informacje, które zasadniczo mogły być w najlepszym razie zrozumiane przez skarżącego w ten sposób, że jego skarga dotycząca molestowania nie mogła sama w sobie prowadzić do wszczęcia dochodzenia administracyjnego. Następnie do skarżącego należało odgadnięcie, czy nieokreślone działania następcze w pewnym momencie w przyszłości – z własnej inicjatywy i z własnej inicjatywy EBC – dostarczą pewnych dowodów, które mogą uzasadniać odpowiednie dochodzenie administracyjne.

43. W tych okolicznościach skarżący mógł zasadnie uznać, że EBC wydał negatywną decyzję w sprawie rozpatrywanej skargi dotyczącej molestowania.

44. Ostatecznie, niezależnie od interpretacji wyżej cytowanych komunikatów EBC z maja 2023 r., nie zmienia to faktu, że skarżący pozostał bez decyzji w sprawie skargi na molestowanie po kilku miesiącach lub że wymiana informacji między nimi mogłaby oznaczać jedynie, że podjęcie przez EBC decyzji w sprawie wszczęcia dochodzenia administracyjnego w sprawie skargi na molestowanie zajęłoby kilka dodatkowych miesięcy. Skarżący mógł również sądzić, że EBC w sposób dorozumiany odrzucił jego skargę dotyczącą molestowania.

45. Rzecznik ma zatem poważne wątpliwości co do charakteru przedmiotowej decyzji EBC.

46. W świetle istotnych dalszych postępów w tej sprawie, które są nadal w toku, Rzecznik nie uważa za konieczne dalszego badania tej części sprawy.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:

W świetle istotnych dalszych wydarzeń, które miały miejsce od czasu złożenia skargi, które są nadal w toku i doprowadzą do podejmowania decyzji na najwyższych szczeblach EBC, Rzecznik stwierdza, że na tym etapie dalsze dochodzenia nie są uzasadnione.

Jeżeli do końca pierwszego kwartału 2026 r. w toczących się dochodzeniach nie zostaną podjęte odpowiednie działania, skarżący może ponownie skontaktować się z Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

Skarżący i Europejski Bank Centralny zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.

Propozycja poprawy

EBC powinien zorganizować szkolenia w zakresie informowania o nieprawidłowościach (w tym ochrony sygnalistów) dla swoich pracowników wyższego szczebla. Takie sesje szkoleniowe, oprócz tego, że są przydatnymi forami informacji na temat najlepszych praktyk, mogą służyć usprawnieniu wewnętrznego zrozumienia mających zastosowanie przepisów, zasad i procedur. Mogłaby ponadto pozytywnie wspierać wdrażanie przez EBC zmienionych zasad ramowych w tej dziedzinie administracji.

 

Teresa Anjinho

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

, w Strasburgu 17 grudnia 2025 r.

 

 

[1] Ze względu na anonimowość, w tym w odniesieniu do płci skarżącego, tekst odnosi się do skarżącego jako „oni”/„ich”/„oni”.

[2] Skarżący pracuje obecnie w innym miejscu pracy niż EBC.

[3] EBC stosuje zasady etyczne, zgodnie z którymi „godność w pracy” oznacza brak niewłaściwego zachowania. Niewłaściwe zachowanie oznacza jakąkolwiek formę bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji, przemocy fizycznej, nękania psychicznego (zwanego również zastraszaniem lub mobbingiem) oraz molestowania seksualnego.”(art. 0.5.2.1 regulaminu pracowniczego EBC).

[4] EBC ustanowił dwupoziomowy system wewnętrznych odwołań w sprawach pracowniczych. Pierwszym etapem jest

administracyjny przegląd decyzji dotyczącej personelu przez dyrektora generalnego DG ds. Praw Człowieka lub jego zastępcę. W przedmiocie

drugi etap to „procedura rozpatrywania skarg”. Skargi ocenia Zespół ds. Prawa Służby Cywilnej w

Dyrekcji Generalnej Służb Prawnych (DG-L) w odniesieniu do ich dopuszczalności i treści, oraz

Ostatecznie zdecydował o tym prezes EBC.

[5] Okólnik administracyjny EBC 01/2006 w sprawie wewnętrznych dochodzeń administracyjnych

[6] Odnosi się to do odrębnej procedury. Powiązane kwestie nie wchodzą w zakres dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich. Podane tu informacje są zawarte w tekście dla kontekstu. 

[7] „Skargi dotyczące stosunków pracy między instytucjami, organami lub jednostkami organizacyjnymi Unii a ich personelem są dopuszczalne tylko wtedy, gdy zainteresowana osoba wyczerpała wszystkie wewnętrzne procedury administracyjne (...). Art. 2 ust. 6 statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

[8] „Rzecznik Praw Obywatelskich może również zapytać, czy wystąpił przypadek niewłaściwego administrowania przy rozpatrywaniu takiej sprawy [sprawozdanie sygnalisty] przez daną instytucję, organ lub jednostkę organizacyjną Unii, w tym w odniesieniu do ochrony zainteresowanego urzędnika lub innego pracownika.” Artykuł 8 ust. 3 statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

[9] „0.4bis.3.1 W przypadku zgłoszeń informacji o naruszeniach otrzymanych za pośrednictwem narzędzia do zgłaszania nieprawidłowości właściwym organem jest:

a) dyrektor ds. audytu wewnętrznego, ...”.

[10] EBC odniósł się do (art. 4 CIRCULAR ADMINISTRACYJNEGO EBC 01/2006 w sprawie wewnętrznych dochodzeń administracyjnych, który w art. 4 ust. 2 stanowi, że „Jeżeli Dyrektor Generalny ds. Zasobów Ludzkich, Budżetu i Organizacji, Dyrektor ds. Audytu Wewnętrznego oraz Dyrektor Sekretariatu Generalnego i Służby Językowej potwierdzą potrzebę przeprowadzenia dochodzenia administracyjnego, niezwłocznie proponują jego wszczęcie Dyrektorowi Służb, który działa w imieniu Zarządu ”. Odniosła się również do powiązanych przepisów regulaminu pracowniczego EBC (0.5.3.3 i 04bis.3.3.).

[11] Art. 41 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej: „Każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii”.