Trzy sprawy dotyczyły sposobu, w jaki Komisja Europejska stosowała przepisy dotyczące lepszego stanowienia prawa i inne wymogi proceduralne podczas przygotowywania wniosków ustawodawczych dotyczących należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (983/2025/MIK), zwalczania przemytu migrantów (2031/2024/VB) oraz wspólnej polityki rolnej (1379/2024/MIK). Komisja uznała te wnioski za pilne i w związku z tym pominęła kroki przewidziane w jej przepisach, takie jak oceny skutków i konsultacje publiczne. Skarżący, którzy są organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, uznali te pominięcia za naruszenie przepisów Komisji dotyczących lepszego stanowienia prawa. W dwóch przypadkach skarżący twierdzili również, że Komisja nie dokonała oceny spójności wniosków ustawodawczych z celami klimatycznymi UE, zgodnie z wymogami Europejskiego prawa o klimacie. W jednym przypadku skarżący był ponadto zaniepokojony tym, że Komisja naruszyła swój regulamin wewnętrzny dotyczący konsultacji między służbami.

Na podstawie swoich dochodzeń Rzecznik stwierdziła uchybienia proceduralne w sposobie przygotowania przez Komisję przedmiotowych wniosków ustawodawczych, co łącznie stanowiło niewłaściwe administrowanie. Aby zaradzić tym niedociągnięciom, Rzecznik zalecił Komisji zapewnienie przewidywalnego, spójnego i niearbitralnego stosowania przepisów dotyczących lepszego stanowienia prawa poprzez zdefiniowanie „pilnych” sytuacji uzasadniających odstępstwo od ich wymogów, a także poprzez rejestrowanie i wyjaśnianie powodów wszelkich przyznanych odstępstw. Ponadto w przypadku przyznania odstępstw Komisja powinna ustanowić procedurę zapewniającą, aby pilne przygotowanie wniosków ustawodawczych było nadal zgodne z zasadami przejrzystego, opartego na dowodach i pluralistycznego procesu stanowienia prawa. Aby wesprzeć Komisję w tym zadaniu, Rzecznik przedstawił również cztery propozycje ulepszeń, które obejmowały: doprecyzowanie zasad konsultacji z zainteresowanymi stronami w odniesieniu do pilnych wniosków; zapewnienie terminowej publikacji dokumentów analitycznych zastępujących oceny skutków i przedstawiających dowody uzasadniające jej wnioski, aby umożliwić debatę publiczną przed przyjęciem przepisów; wydawanie wytycznych dotyczących wdrażania ocen spójności klimatycznej; przedstawianie i rejestrowanie uzasadnień przy skracaniu okresów konsultacji między służbami poniżej ustalonych progów.

W swojej odpowiedzi skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich Komisja zgodziła się zastanowić nad określeniem „pilnych” sytuacji podczas zbliżającego się przeglądu przepisów dotyczących lepszego stanowienia prawa, a także zarejestrować i opublikować powody stosowania wszelkich odstępstw od ich wymogów. Komisja zobowiązała się również do zapewnienia ukierunkowanych konsultacji w sprawie swoich „pilnych” wniosków, do opublikowania dokumentów analitycznych zawierających dowody potwierdzające jej wnioski w ciągu trzech miesięcy od ich przyjęcia, do uwzględnienia ocen spójności klimatycznej zarówno w dokumentach analitycznych, jak i w uzasadnieniach przyszłych wniosków oraz do przedstawienia uzasadnień skróconych konsultacji między służbami.

W swoich uwagach do odpowiedzi Komisji skarżący uznali, że zobowiązania Komisji nie są ani jasne, ani wystarczająco konkretne, aby zagwarantować przejrzysty, inkluzywny i oparty na dowodach proces stanowienia prawa.

Rzecznik z zadowoleniem przyjęła ogólną konstruktywną odpowiedź Komisji na jej zalecenia i sugestie dotyczące ulepszeń. Niemniej jednak odpowiedź Komisji nie zapewnia jeszcze wystarczającej jasności co do konkretnych kroków, jakie zamierza ona podjąć w celu wdrożenia zaleceń i sugestii Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczących ulepszeń.

Rzecznik Praw Obywatelskich będzie zatem monitorował tę sprawę w oparciu o przyszłe skargi i po zakończeniu przez Komisję przeglądu przepisów dotyczących lepszego stanowienia prawa. Na tym etapie dalsze dochodzenia nie są uzasadnione, a Rzecznik zamknęła te trzy sprawy.

Skarżący pracował jako ekspert dla zewnętrznego wykonawcy UE przy projekcie finansowanym przez UE w Tanzanii, zarządzanym przez delegaturę Unii Europejskiej w Tanzanii i we Wspólnocie Wschodnioafrykańskiej. Skarżący twierdził, że wykonawca naruszył prawo Tanzanii, nie rejestrując się w Tanzanii, uniemożliwiając mu uzyskanie ważnego pozwolenia na pracę. Następnie wykonawca poinformował skarżącego o swojej decyzji o rozwiązaniu umowy, biorąc pod uwagę obawy dotyczące pracy skarżącego zgłoszone przez delegaturę UE.

Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie obaw skarżącego dotyczących sposobu, w jaki delegatura zajęła się obiema sprawami. W tym względzie Rzecznik odniosła się do jej konsekwentnego stanowiska, zgodnie z którym w przypadku gdy instytucje UE ubiegają się o zastąpienie ekspertów pracujących nad projektami UE, osoby te powinny zostać wysłuchane przed ich zastąpieniem. Chociaż Komisja argumentowała, że nie zwróciła się o zastąpienie eksperta, Rzecznik stwierdził, że Komisja była zaangażowana w decyzję o zastąpieniu. Rzecznik stwierdził zatem, że Komisja nie zapewniła przestrzegania prawa skarżącego do bycia wysłuchanym przed jego zastąpieniem, co stanowiło niewłaściwe administrowanie.  Zaproponowała ulepszenie mające na celu zapobieżenie pojawieniu się problemu w przyszłości. 

Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że ponieważ umowa skarżącego została rozwiązana, nie uzasadniono żadnych dalszych dochodzeń w sprawie wydania pozwolenia na pracę. Zwróciła się jednak do Komisji z propozycją poprawy, zwracając się do niej o zweryfikowanie tej kwestii, ponieważ może ona mieć wpływ na innych ekspertów pracujących nad projektem UE. 

 

Sprawa dotyczyła decyzji Europejskiego Urzędu Doboru Kadr o niedopuszczeniu skarżącego do procedury naboru urzędników służby cywilnej UE w dziedzinie transportu ze względu na brak doświadczenia zawodowego.

Rzecznik stwierdził, że komisja konkursowa przeanalizowała informacje zawarte we wniosku skarżącego i oceniła je pod kątem kryteriów kwalifikowalności. Rzecznik nie stwierdził oczywistego błędu w ocenie zgłoszenia przez komisję konkursową i zakończył dochodzenie stwierdzeniem braku niewłaściwego administrowania.