Kontekst skargi

1. W czerwcu 2025 r. skarżący złożył wniosek o publiczny dostęp do dokumentów [1] będących w posiadaniu Komisji, w tym „Wszystkie dokumenty związane z projektem finansowanym z Instrumentu Wsparcia Technicznego (TSI) we współpracy z Sekcją Ochrony Dziecka Biura UNICEF-u ds. Europy i Azji Środkowej, które opracują oparte na dowodach ramy najlepszych praktyk i plan działania w celu zapewnienia, aby najlepszy interes dziecka był kwestią najwyższej wagi na wszystkich etapach procesu adopcji”. We wniosku wspomniano, że „projekt jest częścią szerszej inicjatywy europejskiej, w ramach której Irlandia, Chorwacja, Republika Czeska i Portugalia wzmocnią systemy ochrony dzieci i staną na straży praw dziecka w całym regionie”. Zwrócił się również o „wszystkie dane związane z szerszą inicjatywą europejską”.

2. W sierpniu 2025 r. Komisja wydała wstępną odpowiedź na wniosek. Poinformowała ona skarżącego, że zidentyfikowano dwa dokumenty. Komisja udzieliła częściowego dostępu do jednego dokumentu, argumentując, że ujawnienie pozostałych części miałoby negatywny wpływ na stosunki między daną organizacją międzynarodową a jej partnerami, a tym samym naruszyłoby ochronę interesu publicznego w odniesieniu do stosunków międzynarodowych [2]. 

3. Oparła się również na ochronie trwającego procesu decyzyjnego [3], ochronie interesu publicznego w odniesieniu do polityki finansowej, pieniężnej lub gospodarczej Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego [4], ochronie interesów handlowych osoby trzeciej [5] oraz ochronie danych osobowych [6]. Komisja odmówiła dostępu do drugiego dokumentu w całości, powołując się na wyjątki dotyczące ochrony interesu publicznego w odniesieniu do stosunków międzynarodowych, ochrony trwającego procesu decyzyjnego oraz ochrony interesu publicznego w odniesieniu do polityki finansowej, pieniężnej lub gospodarczej Unii lub państwa członkowskiego.

4. Skarżący zakwestionował odmowę udzielenia dostępu do tych dokumentów (złożywszy „wniosek potwierdzający”) w sierpniu 2025 r. Argumentował, że twierdzenia Komisji, zgodnie z którymi ujawnienie informacji zaszkodziłoby stosunkom z UNICEF-em i państwami członkowskimi, są bezzasadne. Stwierdził również, że Komisja nie wykazała szczególnego ryzyka przy ujawnianiu szczegółów finansowych projektów finansowanych przez UE.  Ponadto argumentował, że nieprzyznanie pełnego lub szerszego częściowego dostępu do dokumentów przez cały czas trwania tego 24-miesięcznego projektu byłoby nieproporcjonalne i opóźniłoby nadzór. Ponadto stwierdził, że chociaż utajnianie danych osobowych jest zgodne z prawem, można je usunąć w drodze anonimizacji i częściowego dostępu. Stwierdził on, że Komisja nie dokonała odpowiedniej oceny nadrzędnego interesu publicznego.

5. Niezadowolony ze sposobu, w jaki Komisja rozpatrzyła jego wniosek pod względem jego wyniku, oraz z opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na ponowny wniosek, skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich w październiku 2025 r.

W przedmiocie dochodzenia

6. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie rozpatrywania przez Komisję wniosku skarżącego o publiczny dostęp do dokumentów.

7. W pierwszej kolejności Rzecznik zwrócił się do Komisji o wydanie wyraźnej decyzji potwierdzającej bez dalszej zwłoki i nie później niż w określonym terminie.

8. Wobec utrzymującego się braku wyraźnej decyzji potwierdzającej zespół dochodzeniowy Rzecznika zbadał sporne dokumenty, a także dokumenty związane z konsultacjami z osobami trzecimi.

9. Po dokonaniu przeglądu dokumentów Rzecznik Praw Obywatelskich zaproponował rozwiązanie polegające na udzieleniu przez Komisję możliwie najszerszego dostępu do dokumentów.[7] Rzecznik Praw Obywatelskich przypomniał również, że Komisja musi podjąć decyzje w rozsądnym terminie i uzasadnić swoje decyzje.

10. Rzecznik umożliwił skarżącej przedstawienie uwag na temat jej wniosku dotyczącego rozwiązania oraz odpowiedzi Komisji na ten wniosek. Skarżący nie przedstawił żadnych uwag.

Propozycja Rzecznika Praw Obywatelskich dotycząca rozwiązania oraz odpowiedź Komisji

11. W swojej propozycji rozwiązania Rzecznik Praw Obywatelskich zauważyła w odniesieniu do drugiego dokumentu, że Komisja nie uwzględniła w całości, że niektóre części dokumentu zawierały informacje, które były już publicznie dostępne.  Ponadto uznała ona, że dokument nie wydaje się zawierać informacji, których ujawnienie naruszyłoby ochronę interesu publicznego w odniesieniu do stosunków międzynarodowych lub polityki finansowej, pieniężnej lub gospodarczej Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego. Ponadto uznała ona, że trwający proces decyzyjny sam w sobie nie jest wystarczający, aby wykazać, że ujawnienie tego dokumentu poważnie naruszyłoby trwający proces decyzyjny ^[8].

12.  W odniesieniu do pierwszego dokumentu, który został częściowo ujawniony, Rzecznik uznał, że niektóre z utajnionych części zawierały informacje, które były publicznie dostępne. Nie była również przekonana, że utajnione części dokumentu dotyczące szacunkowego całkowitego kosztu projektu, wkładu UE i ogólnych informacji na temat warunków deklarowania kosztów kwalifikowalnych stanowiłyby „wrażliwe informacje o państwach członkowskich” oraz że ich ujawnienie naruszyłoby ochronę interesu publicznego w odniesieniu do stosunków międzynarodowych. Ponadto uznała ona, że dokument nie wydaje się zawierać informacji, których ujawnienie naruszyłoby ochronę interesu publicznego w odniesieniu do stosunków międzynarodowych lub polityki finansowej, pieniężnej lub gospodarczej Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego.

13. Na tej podstawie Rzecznik zaproponował, jako rozwiązanie, aby Komisja ponownie rozważyła swoje stanowisko w sprawie wniosku skarżącej o publiczny dostęp, biorąc pod uwagę jej uwagi, w celu udzielenia jak najszerszego dostępu do żądanych dokumentów.

14. Rzecznik przypomniał również Komisji o jej obowiązku podejmowania decyzji w rozsądnym terminie i uzasadniania swoich decyzji.

15.  W swojej odpowiedzi na propozycję rozwiązania [9] Komisja zgodziła się udzielić szerokiego częściowego dostępu do dokumentów, z ograniczonymi utajnieniami w celu ochrony danych osobowych i interesów handlowych osoby trzeciej.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich po przedstawieniu propozycji rozwiązania

16. Zespół dochodzeniowy Rzecznika Praw Obywatelskich zweryfikował częściowo ujawnione dokumenty [10] w porównaniu z niezredagowanymi dokumentami, które dostarczono do kontroli.

17. Na tej podstawie Rzecznik potwierdza, że utajnienia zastosowane przez Komisję na podstawie jej wyraźnej decyzji potwierdzającej obejmują dane osobowe, takie jak imię, nazwisko, stanowisko pracy, dane kontaktowe, odręczny podpis i inicjały dotyczące osób fizycznych, które nie są osobami publicznymi działającymi w charakterze publicznym lub najwyższym przedstawicielem prawnym osób prawnych. Ponieważ skarżący stwierdził w ponownym wniosku, że utajnienie danych osobowych jest zgodne z prawem, a zatem nie przedstawił powodu uzasadniającego „konieczność” dostępu do takich danych, jak wymagałoby tego rozporządzenie 2018/1725 [11], odmowa udzielenia przez Komisję publicznego dostępu do tych informacji była uzasadniona. Rzecznik Praw Obywatelskich potwierdza również, że utajnienia zastosowane w celu ochrony interesów handlowych osoby trzeciej ograniczają się do danych rachunku bankowego beneficjenta, do czego Komisja była również uprawniona.

18. Rzecznik Praw Obywatelskich z zadowoleniem przyjmuje pozytywną reakcję Komisji na jej wniosek dotyczący rozwiązania oraz szeroki dostęp, który jej zdaniem rozstrzyga skargę.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:

Komisja zaakceptowała propozycję Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą rozwiązania, udzielając skarżącemu szerokiego publicznego dostępu do spornych dokumentów.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.

Teresa Anjinho
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, dnia 17 września 2026 r.

[1] Rozporządzenie 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049  

[2] Artykuł 4 ust. 1 lit. a) tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001

[3] Artykuł 4 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1049/2001

[4] Artykuł 4 ust. 1 lit. a) tiret czwarte rozporządzenia 1049/2001

[5] Artykuł 4 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia 1049/2001

[6] Artykuł 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1049/2001

[7] Pełny tekst propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącej rozwiązania jest dostępny pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/solution/233341

[8] Wyrok Trybunału z dnia 13 lipca 2017 r., Saint-Gobain Glass Deutschland/Komisja, C-60/15 P, pkt 82.

[9] Odpowiedź Komisji na propozycję rozwiązania jest dostępna pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/doc/correspondence/233342

[10] Odpowiedź Komisji na propozycję rozwiązania jest dostępna pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/doc/correspondence/233342

[11] Art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2018/1725 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj.