Geachte voorzitter,

Ik heb besloten op eigen initiatief een onderzoek in te stellen naar bovengenoemde kwestie.

Zoals u weet, is de Commissie op grond van de verordening inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH)[1] verantwoordelijk voor de vaststelling van maatregelen die het gebruik van bepaalde gevaarlijke chemische stoffen afhankelijk stellen van voorafgaande toestemming [2] of beperkingen [3] op basis van adviezen of aanbevelingen van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA).[4] De Commissie stelt deze maatregelen vast volgens een “comitologieprocedure”, met de hulp van comités van vertegenwoordigers van de EU-lidstaten.

Cruciaal is dat, terwijl de risicobeoordelings- en risicobeheerprocessen in het kader van de Reach-verordening aan de gang zijn, de desbetreffende stoffen nog steeds in de EU in de handel kunnen worden gebracht (en worden gebruikt). In dit verband is het voor de volksgezondheid en het milieu van het grootste belang dat de Commissie haar rol als risicomanager zo snel en transparant mogelijk vervult. De noodzaak om de efficiëntie van de REACH-processen te verbeteren werd opgemerkt in de evaluatie van de werking van REACH in 2017 [5], terwijl de Commissie in haar “Strategie voor duurzame chemische stoffen: naar een gifvrij milieu” benadrukte dat snel moet worden gereageerd op wetenschappelijke bevindingen met betrekking tot gevaarlijke chemische stoffen [6].

Ik heb onlangs een openbare raadpleging gehouden over de transparantie van de EU-besluitvorming die van invloed is op het milieu.[7] Een van de kwesties die het maatschappelijk middenveld in deze raadpleging aan de orde heeft gesteld [8], betreft de tijd die de Commissie nodig heeft om gevaarlijke stoffen (die mogelijk al op de markt zijn) op te nemen in de autorisatielijst [9] en beperkingen in te voeren, alsook om op basis van aanbevelingen en adviezen van het ECHA een besluit te nemen over autorisatieaanvragen [10]. Meer bepaald heeft een milieuorganisatie die aan de raadpleging heeft bijgedragen, op basis van openbaar beschikbare gegevens vastgesteld dat de mediane tijd voor de Commissie om beperkingen in te voeren 19 maanden bedroeg, om stoffen op de autorisatielijst op te nemen 23 maanden en om te beslissen over individuele autorisaties 16 maanden bedroeg (te rekenen vanaf de ontvangst van het desbetreffende dossier van ECHA).[11] Een voorlopige analyse door mijn onderzoeksteam, op basis van openbaar beschikbare gegevens, bevestigde de bezorgdheid over de tijd die nodig was om stoffen op de autorisatielijst te plaatsen en beperkingen in te voeren. Dit is zeer zorgwekkend.

Naast de tijd die de Commissie nodig heeft om de bovengenoemde maatregelen vast te stellen, bestaat er bezorgdheid over het gebrek aan transparantie van de “comitologieprocedures”, die de Commissie moet volgen bij de vaststelling van uitvoeringsverordeningen en -besluiten.[12] Deze procedures voorzien in beperkte openbaarmaking van informatie, waardoor het voor het publiek moeilijk is om de Commissie en de lidstaten ter verantwoording te roepen voor hun acties. Hoewel sommige informatie in het comitologieregister [13] wordt gepubliceerd, is het onzeker of deze informatie voldoende is voor het publiek om de voortgang van de besprekingen te traceren en de redenen voor mogelijke vertragingen te begrijpen, en of deze informatie tijdig wordt gepubliceerd.

Tegen deze achtergrond zou ik het op prijs stellen als de Commissie zou kunnen antwoorden op de vragen in de bijlage bij deze brief. Ik zou het op prijs stellen het antwoord van de Commissie uiterlijk op 8 september 2023 te ontvangen.

Ik heb ook besloten dat het noodzakelijk is dat mijn onderzoeksteam de relevante vertegenwoordigers van de Commissie ontmoet om bepaalde kwesties te verduidelijken die voortvloeien uit de in het comitologieregister gepubliceerde informatie en de inhoud van administratieve dossiers met betrekking tot de opname van stoffen in de autorisatielijst, de autorisatieaanvragen en beperkingen. Ik kan verzoeken om inzage in dergelijke dossiers in een later stadium van dit onderzoek. Ik zou het op prijs stellen als de Commissie contact zou kunnen opnemen met de heer Michał Krajewski (+32 22 84 44 64, michal.krajewski@ombudsman.europa.eu), die belast is met dit onderzoek, om ervoor te zorgen dat de vergadering plaatsvindt kort na ontvangst van uw antwoord op de vragen in de bijlage.

Met vriendelijke groet, 

Emily O'Reilly

Europese Ombudsman

Straatsburg, 8.6.2023

Bijlage - Vragen aan de Commissie:

1) Wat betreft de tijd die de Commissie nodig heeft om de dossiers te verwerken:

a) Wat was de mediane tijd voor de Commissie om stoffen op de autorisatielijst op te nemen, autorisaties te verlenen of beperkingen in te voeren, te rekenen vanaf de datum waarop de Commissie het dossier van ECHA heeft ontvangen tot de datum van de officiële bekendmaking van de desbetreffende handeling? Vermeld alle procedures die zijn gestart sinds de inwerkingtreding van de Reach-verordening.

b) Wat was de mediane tijd voor de Commissie om hangende dossiers met betrekking tot de drie onder a) genoemde procedures te verwerken, te rekenen vanaf de datum waarop de Commissie het dossier van ECHA heeft ontvangen tot de datum van deze brief?

c) Geef een uitsplitsing van de dossiers die zes, twaalf, achttien, vierentwintig, dertig, zesendertig enz. maanden in behandeling waren of waren (d.w.z. de uitsplitsing over zes maanden). Gelieve afzonderlijk verslag uit te brengen over de afgesloten en hangende dossiers, zoals onder a) en b).

d) Verstrek gegevens waaruit blijkt of de tijd die nodig is om de bovengenoemde procedures af te ronden, in de loop van de tijd is toegenomen of afgenomen sinds de REACH-verordening in werking is getreden.

2) Wat zijn de verschillende stappen die de Commissie onderneemt om de bovengenoemde dossiers te verwerken nadat zij deze van ECHA heeft ontvangen? Bij welke stap(pen) van dat proces doen zich vertragingen voor? Is er bijvoorbeeld een vertraging tussen de ontvangst van het dossier van ECHA en de plaatsing ervan op de agenda van het REACH-comité? Zo ja, waarom?

3) Publiceert de Commissie systematisch alle in artikel 10 van de comitologieverordening genoemde documenten (als het gaat om het REACH-comité)? Hoe lang duurt het voordat dergelijke documenten in het comitologieregister worden gepubliceerd? Kan de Commissie tijdens de comitologieprocedures aanvullende documenten en informatie beschikbaar stellen om het publiek beter in staat te stellen de voortgang van de besprekingen te volgen en de redenen voor mogelijke vertragingen te begrijpen, met name gezien de inhoud van verzoeken om toegang van het publiek tot documenten die de Commissie met betrekking tot deze procedures ontvangt?

[1] Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32006R1907

[2] Titel VII van de REACH-verordening

[3] Titel VIII van de REACH-verordening

[4] Meer informatie over REACH-procedures is te vinden op de website van ECHA: https://echa.europa.eu/regulations/reach/understanding-reach

[5] Werkdocument van de diensten van de Commissie bij de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité “Algemeen verslag van de Commissie over de werking van REACH en de evaluatie van bepaalde elementen: conclusies en acties”, SWD/2018058 final, punten 5.6 en 5.7: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM%3A2018%3A116%3AFIN

[6] Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s – Strategie voor duurzame chemische stoffen: naar een gifvrij milieu, COM(2020) 667 final, blz. 9 en 14: https://environment.ec.europa.eu/strategy/chemicals-strategy_en

[7] https://www.ombudsman.europa.eu/en/document/en/168767 

[8] https://www.ombudsman.europa.eu/en/doc/correspondence/en/169594

[9] Bijlage XIV bij de REACH-verordening

[10] Hoewel de Commissie een besluit neemt over autorisaties, kunnen de ondernemingen nog steeds toegang krijgen tot de EU-markt op grond van artikel 56, lid 1, onder d), van REACH.

[11] Het verslag over de behoefte aan snelheid van het Europees Milieubureau: https://eeb.org/library/the-need-for-speed-why-it-takes-the-eu-a-decade-to-control-harmful-chemicals-and-how-to-secure-more-rapid-protections/

[12] Op basis van de adviezen en aanbevelingen van ECHA stelt de Commissie ontwerpmaatregelen op, die vervolgens worden onderzocht door een comité van deskundigen dat de regeringen van de EU-lidstaten vertegenwoordigt (het REACH-comité https://ec.europa.eu/transparency/comitology-register/screen/committees/C34200/consult?lang=en), als onderdeel van het comitologieproces.

[13] https://ec.europa.eu/transparency/comitology-register/screen/committees/C34200/consult?lang=nl