info@mediateurfederal.be

Straatsburg,

Onderzoek naar de evaluatie en herziening door de Europese Commissie van de activiteiten van de nationale exportkredietinstellingen uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1233/2011.

Geachte collega,

Naar aanleiding van een klacht die ik heb ontvangen van ECA Watch -een internationale coalitie van ngo's die toezicht houdt op de activiteiten van de nationale exportkredietinstellingen - heb ik besloten na te gaan in hoeverre de Europese Commissie ervoor zorgt dat de nationale exportkredietinstellingen naar behoren beoordelen of zij voldoen aan de doelstellingen en verplichtingen van de EU, met name op het gebied van mensenrechten en milieuaangelegenheden overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1233/2011 ^[1].

Deze agentschappen ondersteunen bedrijven die willen exporteren en investeren in markten die als te riskant worden beschouwd voor conventionele particuliere financiering. Veel van deze agentschappen zijn overheidsinstanties en kunnen als zodanig worden gecontroleerd door de respectieve nationale ombudsman. De intrekkingsverordening [2] vereist dat de nationale agentschappen transparant handelen en rekening houden met milieu- en sociale risico's alvorens te besluiten overheidssteun voor exportkredieten aan te bieden. In dit verband wordt opgemerkt dat overweging 4 van de verordening vereist dat de lidstaten de algemene bepalingen van de Unie inzake extern optreden naleven, zoals "het consolideren van de democratie, de eerbiediging van de mensenrechten en beleidscoherentie voor ontwikkeling, en de bestrijding van klimaatverandering, bij het opzetten, ontwikkelen en uitvoeren van hun nationale exportkredietsystemen en bij het uitoefenen van hun toezicht op door de overheid gesteunde exportkredietactiviteiten".

De verordening schrijft ook voor dat de lidstaten de Commissie een jaarlijks activiteitenverslag over hun nationale programma's voor exportagentschappen verstrekken en dat de Commissie voor het Europees Parlement een jaarlijkse evaluatie opstelt op basis van de nationale verslagen, met inbegrip van een evaluatie van de overeenstemming van de activiteiten van de nationale exportagentschappen met de doelstellingen en verplichtingen van de Unie.

Mijn onderzoek zal zich toespitsen op de wijze waarop de Commissie het evaluatie- en herzieningsproces uitvoert en in hoeverre dit proces van invloed kan zijn op het eigen toezicht van de lidstaten op hun exportagentschappen. Om een volledig beeld te krijgen en ervoor te zorgen dat de agentschappen voldoen aan de vereisten van transparantie, mensenrechten en milieubescherming bij het ondersteunen van investeringen in derde landen, zou mijn onderzoek echter veel baat hebben bij parallelle onderzoeken die op het niveau van de lidstaten worden uitgevoerd door mijn collega-ombudsmannen.

In het licht van het voorgaande verzoek ik u te overwegen een onderzoek in te stellen of enig ander initiatief te nemen dat u ter zake passend acht. Naar mijn mening kunnen parallelle onderzoeken die gelijktijdig door de Europese Ombudsman en de nationale ombudsmannen worden uitgevoerd, veel van de door het maatschappelijk middenveld geuite zorgen over het verzoenen van economische ontwikkeling en welvaart met de eerbiediging van de mensenrechten en het milieu op een meer omvattende manier aanpakken.

Ik zou het op prijs stellen als u mij laat weten of u het haalbaar acht een onderzoek in te stellen of andere maatregelen op dit gebied te nemen. Ik zou u ook dankbaar zijn voor alle relevante informatie die u in dit verband kunt verstrekken. Ik zou uw mening zeer op prijs stellen over de vraag of meer samenwerking tussen de nationale agentschappen, alsook tussen de nationale ministeries (die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op hun nationale agentschappen) en de Commissie wenselijk zou zijn met het oog op de ontwikkeling van robuuste en gezamenlijk gedeelde nalevingstests en benchmarking die de verplichtingen en normen van de EU weerspiegelen.

Met uw toestemming wil ik de Europese Commissie het antwoord dat u mij stuurt, ter beschikking stellen. In het belang van de transparantie wil ik het ook beschikbaar stellen voor het publiek op mijn website. Als u het nuttig vindt om in uw antwoord informatie op te nemen die niet openbaar mag worden gemaakt (bijvoorbeeld omdat het om identificeerbare personen gaat), geef die informatie dan afzonderlijk.

De jouwe oprecht,

Emily O'Reilly

Bijlage: kopie van de brief aan de Europese Commissie

[1] Deze in het rechtsstelsel van de EU opgenomen verordening is de versie van 2005 van de "Regeling inzake door de overheid gesteunde exportkredieten" (bekend als de regeling), de belangrijkste internationale overeenkomst die exportkredieten regelt. Over de regeling wordt onderhandeld binnen en onder toezicht van de OESO. De EU is partij bij deze overeenkomst, terwijl de Europese Commissie (EC) verantwoordelijk is voor de onderhandelingen namens de lidstaten. De regeling wordt regelmatig herzien en hoewel zij wordt omschreven als "een gentlemen's agreement", werden de versies ervan tot 2011 via een besluit van de Raad EU-recht. In 2011 kwam het Europees Parlement overeen dat de toekomstige versies van de OESO-regeling in EU-recht zouden worden omgezet door middel van een gedelegeerde handeling (besluit van de Europese Commissie en niet van de Raad) in ruil voor meer transparantie in de exportkredietactiviteiten van de lidstaten.

[2] Zie ook het gerelateerde OESO-document "Recommendation of the Council on Common Approaches for Officially Supported Export Credit and Environmental and Social Due Diligence (the Common Approaches)".