Η υπόθεση αφορούσε την άρνηση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παράσχει πλήρη πρόσβαση σε νομικές γνωμοδοτήσεις σχετικά με τις νομοθετικές προτάσεις κανονισμών για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και σχετικά με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Ποινικής Δικαιοσύνης (EUROJUST).

Κατά τη διάρκεια της έρευνας της Διαμεσολαβήτριας, το Συμβούλιο συμφώνησε να δημοσιοποιήσει δύο από τα τέσσερα έγγραφα, αλλά διατήρησε την άρνησή του να δημοσιοποιήσει πλήρως τα δύο εναπομένοντα έγγραφα, μολονότι χορηγήθηκε μερική πρόσβαση.

Ο Διαμεσολαβητής αποδέχεται ότι η άρνηση πλήρους δημοσιοποίησης των νομικών γνωμοδοτήσεων ήταν δικαιολογημένη με την αιτιολογία ότι θα υπονόμευε την προστασία των νομικών γνωμοδοτήσεων και των δικαστικών διαδικασιών. Ως εκ τούτου, περατώνει την υπόθεση με τη διαπίστωση ότι δεν συντρέχει περίπτωση κακοδιοίκησης, αλλά καλεί το Συμβούλιο να επανεξετάσει την άρνησή του υπό το πρίσμα της περαιτέρω παρόδου του χρόνου.

Η υπόθεση αφορούσε τον χειρισμό από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO) καταγγελίας σχετικά με τους όρους συμμετοχής σε εξεταστικό κέντρο για διαγωνισμό επιλογής δημοσίων υπαλλήλων της ΕΕ. Στην καταγγέλλουσα είχε ανατεθεί ένας υπολογιστής δίπλα στην πόρτα εισόδου και ισχυρίστηκε ότι η αναστάτωση που προκλήθηκε από άτομα που εισήλθαν και εξήλθαν από το δωμάτιο επηρέασε αρνητικά την απόδοσή της. Οι προσπάθειές της να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες της από το προσωπικό του εξεταστικού κέντρου ήταν ανεπιτυχείς και, στη συνέχεια, υπέβαλε καταγγελία στην EPSO. Δυσαρεστημένη με τον τρόπο με τον οποίο η EPSO χειρίστηκε την καταγγελία της, απευθύνθηκε στη συνέχεια στον Διαμεσολαβητή.

Η Διαμεσολαβήτρια διερεύνησε το ζήτημα και ζήτησε από την EPSO να εξετάσει διεξοδικότερα την καταγγελία. Η ομάδα έρευνας της Διαμεσολαβήτριας συναντήθηκε επίσης με εκπροσώπους της EPSO και του αναδόχου που είναι αρμόδιος για τη διαχείριση των δοκιμασιών και επισκέφθηκε εξεταστικό κέντρο στην έδρα της EPSO. Η Διαμεσολαβήτρια κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, συνολικά, περαιτέρω έρευνες στην υπόθεση αυτή δεν ήταν δικαιολογημένες· ωστόσο, υπέβαλε ορισμένες προτάσεις βελτίωσης στην EPSO.

Η υπόθεση αφορούσε την αξιολόγηση της δοκιμαστικής περιόδου έκτακτου υπαλλήλου στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (στο εξής: EASO). Η καταγγέλλουσα, η οποία απολύθηκε στο τέλος της περιόδου δοκιμασίας της, ισχυρίστηκε ότι υπήρχαν ορισμένες διαδικαστικές ελλείψεις στην αξιολόγησή της. Επιπλέον, η EASO δεν απάντησε στις καταγγελίες που υπέβαλε βάσει του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της ΕΕ.

Η Διαμεσολαβήτρια διερεύνησε το ζήτημα και ζήτησε από την EASO να απαντήσει στις καταγγελίες. Διαπίστωσε ότι η EASO είχε λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει την αμερόληπτη αξιολόγηση της δοκιμαστικής περιόδου της καταγγέλλουσας και είχε σεβαστεί το δικαίωμα ακρόασης της καταγγέλλουσας πριν από τη λήψη της τελικής απόφασης σχετικά με την περαιτέρω απασχόλησή της. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής περάτωσε την υπόθεση.

Η υπόθεση αφορούσε την παράλειψη της Επιτροπής να απαντήσει στα μηνύματα του καταγγέλλοντος σχετικά με τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε όσον αφορά την υποβολή πρότασης επιχορήγησης. Λόγω τεχνικών προβλημάτων, ο καταγγέλλων δεν ήταν σε θέση να υποβάλει αίτηση μέσω του συστήματος PRIAMOS της Επιτροπής. Αντ’ αυτού, υπέβαλε την πρότασή της μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η οποία παρέμεινε αναπάντητη.

Η Διαμεσολαβήτρια διερεύνησε το ζήτημα και ζήτησε από την Επιτροπή να απαντήσει. Με το υπόμνημά της απαντήσεως, η Επιτροπή ζήτησε συγγνώμη για το γεγονός ότι δεν απάντησε νωρίτερα. Δήλωσε ότι δεν μπορούσε να δεχθεί την αίτηση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του καταγγέλλοντος, διότι το σύστημα λειτουργούσε σωστά και η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να εντοπίσει τυχόν προσπάθειες του καταγγέλλοντος να αποστείλει την πρόταση μέσω του PRIAMOS πριν από τη λήξη της προθεσμίας.

Αυτή η στρατηγική έρευνα αφορά τη διαφάνεια ενός σημαντικού άτυπου μέρους της νομοθετικής διαδικασίας της ΕΕ, και συγκεκριμένα τη διαφάνεια των «τριμερών διαλόγων».

Τα δύο νομοθετικά όργανα της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεσπίζουν νομοθεσία κατόπιν πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, και οι δύο συννομοθέτες, επικουρούμενοι από την Επιτροπή, διαπραγματεύονται συχνά στο πλαίσιο των αποκαλούμενων τριμερών διαλόγων, οι οποίοι είναι άτυπες συναντήσεις μεταξύ εκπροσώπων των τριών εμπλεκόμενων θεσμικών οργάνων. Κατά τη διάρκεια τριμερούς διαλόγου, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο προσπαθούν να συμφωνήσουν σε ένα κοινό κείμενο, με βάση τις αρχικές τους θέσεις, το οποίο στη συνέχεια ψηφίζεται σύμφωνα με την επίσημη νομοθετική διαδικασία. Οι τριμερείς διάλογοι αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικοί για την επίτευξη τέτοιων συμφωνιών και το μεγαλύτερο μέρος της νομοθεσίας εγκρίνεται πλέον με αυτόν τον τρόπο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία, όπου οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να καθιστούν τους εκπροσώπους τους υπόλογους για τις πολιτικές επιλογές που πραγματοποιούνται εξ ονόματός τους. Οι πολίτες έχουν επίσης το δικαίωμα να συμμετέχουν στη δημοκρατική διαδικασία της ΕΕ. Η διαφάνεια των τριμερών διαλόγων αποτελεί βασικό στοιχείο για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των εν λόγω δικαιωμάτων και για τη νομιμοποίηση της νομοθεσίας της ΕΕ. Το Δικαστήριο της ΕΕ έχει αποφανθεί ότι η ικανότητα των πολιτών της ΕΕ να γνωρίζουν τις εκτιμήσεις στις οποίες βασίζεται η νομοθετική δράση αποτελεί προϋπόθεση για την αποτελεσματική άσκηση των δημοκρατικών τους δικαιωμάτων.

Ενώ η νομοθετική διαδικασία της ΕΕ είναι γενικά αρκετά διαφανής, μεταξύ άλλων σε σύγκριση με πολλά κράτη μέλη, αυτό το μέρος της διαδικασίας έχει εγείρει ανησυχίες σχετικά με την ισορροπία μεταξύ της αποτελεσματικότητας της διαδικασίας του τριμερούς διαλόγου και της διαφάνειάς της.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια κίνησε στρατηγική έρευνα. Εξέτασε ποιες πληροφορίες και ποια έγγραφα θα πρέπει να τίθενται προορατικά στη διάθεση του κοινού και σε ποια χρονική στιγμή, ώστε οι πολίτες να μπορούν να κάνουν χρήση των δικαιωμάτων τους.

Η διαφάνεια του τριμερούς διαλόγου αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της νομοθετικής νομιμότητας της ΕΕ. Οι πολίτες πρέπει να είναι σε θέση να ελέγχουν τις επιδόσεις των εκπροσώπων τους κατά τη διάρκεια αυτού του βασικού μέρους της νομοθετικής διαδικασίας. Οι πολίτες χρειάζονται επίσης πληροφορίες σχετικά με τα θέματα που συζητούνται κατά τη διάρκεια των τριμερών διαλόγων, ώστε να είναι σε θέση να συμμετέχουν αποτελεσματικά στη νομοθετική διαδικασία.

Η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής όσον αφορά τη βελτίωση της διαφάνειας των τριμερών διαλόγων. Ωστόσο, προτείνει στα τρία θεσμικά όργανα να δημοσιοποιήσουν τα ακόλουθα έγγραφα και πληροφορίες: ημερομηνίες τριμερούς διαλόγου, αρχικές θέσεις των τριών θεσμικών οργάνων, γενικές ημερήσιες διατάξεις τριμερούς διαλόγου, έγγραφα τεσσάρων στηλών, τελικά συμβιβαστικά κείμενα, σημειώματα τριμερούς διαλόγου που έχουν δημοσιοποιηθεί, κατάλογοι των εμπλεκόμενων φορέων λήψης πολιτικών αποφάσεων και, στο μέτρο του δυνατού, κατάλογο άλλων εγγράφων που κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Όλα αυτά θα πρέπει να διατίθενται σε μια εύχρηστη και κατανοητή κοινή βάση δεδομένων. Ενώ ορισμένα έγγραφα θα μπορούσαν να καταστούν διαθέσιμα κατά τη διάρκεια των τριμερών διαπραγματεύσεων , τα θεσμικά όργανα ενδέχεται να θεωρήσουν αναγκαίο, προς το δημόσιο συμφέρον, να παράσχουν προορατική πρόσβαση του κοινού σε ορισμένα είδη εγγράφων μόνο μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων.

Η υπόθεση αφορούσε το λογότυπο οπτικής ταυτότητας της Επιτροπής, το οποίο χρησιμοποιείται στην αίθουσα συνεντεύξεων Τύπου στις Βρυξέλλες από το 2012. Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, η αποκλειστική χρήση της αγγλικής και της γαλλικής γλώσσας σε αυτό το λογότυπο οπτικής ταυτότητας συνιστά διάκριση με βάση τη γλώσσα.

Το ισχύον γλωσσικό καθεστώς της ΕΕ περιλαμβάνει το δικαίωμα κάθε πολίτη να επικοινωνεί με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ στη γλώσσα του και το αντίστοιχο δικαίωμα να λαμβάνει απάντηση στη γλώσσα αυτή. Οι αρχές που διέπουν αυτό το γλωσσικό καθεστώς ισχύουν και για άλλες μορφές επικοινωνίας, όπως η επικοινωνία μέσω δημοσιεύσεων και ιστοτόπων. Οποιαδήποτε διαφοροποίηση στη χρήση των γλωσσών σε τέτοιες περιπτώσεις θα πρέπει να αιτιολογείται αντικειμενικά. Όσον αφορά την ύπαρξη αντικειμενικής αιτιολόγησης στην παρούσα υπόθεση, ο Διαμεσολαβητής συμφωνεί ότι, από τεχνική άποψη, δεν είναι δυνατή η παρουσίαση του όρου «Ευρωπαϊκή Επιτροπή» σε 24 γλώσσες σε τηλεοπτική οθόνη, είτε κάτω είτε δίπλα είτε πίσω από ομιλητή.

Όσον αφορά το κατά πόσον η Επιτροπή θα μπορούσε να έχει επιλέξει περισσότερες από δύο γλώσσες, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι ήταν εύλογο για την Επιτροπή να έχει επιλέξει μόνο δύο γλώσσες. Η επιλογή του αριθμού των γλωσσών που θα χρησιμοποιηθούν εξαρτάται από το αν περισσότερες από δύο γλώσσες θα ακαταστήσουν την οπτική εικόνα με απαράδεκτο τρόπο. Το γεγονός ότι και άλλοι συνδυασμοί γλωσσών μπορεί επίσης να αποτελούν εύλογες επιλογές δεν σημαίνει ότι η επιλογή της αγγλικής και της γαλλικής γλώσσας δεν ήταν εύλογη.

Ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι η πολιτική που επέλεξε η Επιτροπή ήταν αντικειμενικά δικαιολογημένη. Ως εκ τούτου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εισαγωγή από την Επιτροπή ενός νέου λογότυπου οπτικής ταυτότητας στην αίθουσα συνεντεύξεων Τύπου στις Βρυξέλλες δεν συνιστά κακοδιοίκηση.

Η υπόθεση αφορούσε τη χρηματοδότηση σχεδίου αδελφοποίησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Ευρώπη για τους πολίτες».

Υποβλήθηκε στον Διαμεσολαβητή από ιρλανδική μη κερδοσκοπική οργάνωση, η οποία διαχειρίζεται σχέδια αδελφοποίησης με Γάλλο εταίρο εδώ και 25 χρόνια. Η οργάνωση δεν τήρησε την προθεσμία υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης το 2015 λόγω των αλλαγών που επέφερε ο EACEA στην προθεσμία υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος. Ισχυρίστηκε ότι ο EACEA ενήργησε εσφαλμένα κατά την πραγματοποίηση των εν λόγω αλλαγών.

Η Διαμεσολαβήτρια διερεύνησε το ζήτημα και υπέβαλε πρόταση λύσης στον EACEA, μαζί με πρόσθετες προτάσεις για βελτιώσεις όσον αφορά τον τρόπο διαχείρισης του συστήματος. Ως εκ τούτου, ο EACEA παρέσχε πρόσθετες διευκρινίσεις στον καταγγέλλοντα για τους λόγους στους οποίους οφείλονται οι αλλαγές στις προθεσμίες και συμφώνησε ότι το έργο αδελφοποίησης θα μπορούσε να υλοποιηθεί το 2016.

Υπό το πρίσμα αυτό, ο Διαμεσολαβητής διαπιστώνει ότι ο EACEA έχει λάβει τα κατάλληλα μέτρα για τη διευθέτηση της υπόθεσης κατά τρόπο ικανοποιητικό για τον καταγγέλλοντα.

Η υπόθεση αφορούσε τον χειρισμό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγγελίας σχετικά με ιρλανδικό νόμο που διέπει το δικαίωμα εργασίας ως αρχιτέκτονας. Ο νόμος απαιτούσε τα άτομα που δεν είχαν αποκτήσει τυπικά προσόντα ως αρχιτέκτονες, αλλά ήθελαν να χρησιμοποιούν τον τίτλο «αρχιτέκτονας» στην Ιρλανδία, να έχουν εργαστεί για τουλάχιστον 10 έτη ως αρχιτέκτονες στην Ιρλανδία. Ο καταγγέλλων θεώρησε ότι η απαίτηση αυτή εισήγαγε διακρίσεις εις βάρος ατόμων που είχαν αποκτήσει ισοδύναμη πείρα εκτός της Ιρλανδίας. Όταν η Επιτροπή περάτωσε την καταγγελία παράβασης καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η ιρλανδική νομοθεσία δεν εισήγαγε διακρίσεις, ο καταγγέλλων επικοινώνησε με τον Διαμεσολαβητή.

Η Διαμεσολαβήτρια κάλεσε την Επιτροπή να αναγνωρίσει ότι η ιρλανδική νομοθεσία εισάγει διακρίσεις και ότι ο μόνος λόγος για τον οποίο δεν προχώρησε περαιτέρω το ζήτημα ήταν ότι θεώρησε ότι θα ήταν δυσανάλογο να το πράξει.

Η Επιτροπή δεν αποδέχθηκε το σχέδιο σύστασης της Διαμεσολαβήτριας. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την υπόθεση με επικριτική παρατήρηση.

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ), η οποία είναι διαθέσιμη από τον Απρίλιο του 2012, επιτρέπει σε μια ομάδα τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου πολιτών της ΕΕ να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νέα νομοθεσία της ΕΕ. Αφού έλαβε σειρά καταγγελιών, η Διαμεσολαβήτρια αποφάσισε να διερευνήσει την ορθή λειτουργία της διαδικασίας ΕΠΠ, καθώς και τον ρόλο και την ευθύνη της Επιτροπής εν προκειμένω. Η Διαμεσολαβήτρια κάλεσε τους διοργανωτές ΕΠΠ, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλα ενδιαφερόμενα πρόσωπα να παράσχουν στοιχεία σχετικά με την καλή λειτουργία της ΕΠΠ. Με βάση τις απαντήσεις αυτές, η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε σειρά προτάσεων στην Επιτροπή για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της διαδικασίας ΕΠΠ.

Αφού έλαβε την απάντηση της Επιτροπής, η Διαμεσολαβήτρια ολοκληρώνει τώρα την έρευνά της με έντεκα κατευθυντήριες γραμμές για περαιτέρω βελτίωση. Σημειώνοντας ότι η Επιτροπή έχει κάνει πολλά για να εφαρμόσει το δικαίωμα της ΕΠΠ με φιλικό προς τον πολίτη τρόπο, η Διαμεσολαβήτρια πιστεύει ότι μπορούν να γίνουν περισσότερα. Δεδομένου ότι ορισμένες από τις προτάσεις αυτές αφορούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Διαμεσολαβητής θα απευθύνει επίσης επιστολή στον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου. Με τον τρόπο αυτό, ευελπιστεί ότι οι προτάσεις της, οι οποίες διατυπώθηκαν τόσο κατά τη διάρκεια της έρευνας όσο και στην παρούσα απόφαση, θα αποδειχθούν χρήσιμες, καθώς τα εν λόγω θεσμικά όργανα, από κοινού με το Συμβούλιο της ΕΕ, έθεσαν ως στόχο την αναθεώρηση του κανονισμού ΕΠΠ εντός του τρέχοντος έτους.