Strasburg, 5 lutego 2016 r.

Dochodzenie z inicjatywy własnej OI/11/2015/EIS – wniosek o wydanie opinii uzupełniającej i o wgląd do akt

Szanowny Panie Przewodniczący!

W dniu 15 czerwca 2015 r. wszczęłam dochodzenie z własnej inicjatywy w sprawie terminowości płatności dokonywanych przez Komisję. Celem dochodzenia jest zaradzenie wszelkim ewentualnym systemowym niedociągnięciom w administracji Komisji, które prowadzą do opóźnień w płatnościach na rzecz wykonawców i (niepublicznych) beneficjentów dotacji i subsydiów. W dniu 30 września 2015 r. Komisja przekazała mi swoją opinię. Po dokładnej analizie opinii Komisji i kontaktów między naszymi służbami doszedłem do wniosku, że konieczne jest zwrócenie się o opinię uzupełniającą i wgląd do szeregu dokumentów.

W swojej opinii Komisja wyjaśnia, że głównymi przyczynami wzrostu średnich opóźnień w płatnościach w latach 2013 i 2014 są niedobór środków na płatności we wszystkich działach oraz krótsze terminy płatności wprowadzone nowym rozporządzeniem finansowym ^[1]. W związku z niedoborem środków na płatności Komisja zaproponowała w maju 2014 r. zwiększenie środków na płatności przy jednoczesnym aktywnym zarządzaniu dostępnymi środkami. Ponadto w dniu 19 maja 2015 r. Parlament Europejski, Rada i Komisja uzgodniły „wspólne oświadczenie w sprawie planu płatności na lata 2015–2016”.

Chociaż wyjaśnienia te są ważne, potrzebuję dalszych informacji, aby rozwiązać problemy związane z opóźnieniami w płatnościach wynikające przede wszystkim ze złej lub nieudanej administracji. Poza stwierdzeniem, że wyniki są regularnie monitorowane przez księgowego oraz że podejmowane są działania następcze w przypadku zidentyfikowania problemów z poszczególnymi dyrekcjami generalnymi („DG”), opinia Komisji zawiera niewiele szczegółów na temat tego aspektu problemu.

Byłbym zatem wdzięczny, gdyby Komisja mogła udzielić mi następujących informacji, aby móc z pożytkiem kontynuować to dochodzenie:

1) Terminy płatności

(i) Czy Komisja może określić a) liczbę i wartość opóźnień w płatnościach, które wynikały z niedoboru środków na płatności w 2014 r., oraz b) liczbę i wartość opóźnień w płatnościach w 2014 r., które można przypisać innym czynnikom, w tym ewentualnemu niewłaściwemu administrowaniu?

(ii) Roczne sprawozdania z działalności Komisji za lata 2013 i 2014 wykazują różnice w wynikach w zakresie terminowości płatności w poszczególnych dyrekcjach generalnych i urzędach ^[2]. Wśród nich szczególnie wysoki odsetek opóźnień w płatnościach mają DG AGRI, DG EMPL, DG DEVCO i FPI.

● W odniesieniu do opóźnień w płatnościach wynikających z niedoboru środków na płatności w 2014 r., jakie środki podjęto w celu zapewnienia priorytetowego traktowania MŚP i innych odbiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej?

● Jakie przyczyny opóźnień w płatnościach można przypisać innym czynnikom, takim jak ewentualne przypadki niewłaściwego administrowania, zostały zidentyfikowane i jakie działania usprawniające zostały podjęte przez Komisję?

(iii) Czy Komisja może przedstawić dane statystyczne za 2015 r., gdy tylko będą one dostępne, w takim samym formacie jak w latach 2013 i 2014? Byłbym wdzięczny, gdyby dane te zawierały również informacje, o których mowa w ppkt (i) powyżej.

2) Zawieszone płatności [3]

(iv) Roczne sprawozdania z działalności Komisji pokazują różne poziomy zawieszonych płatności w poszczególnych dyrekcjach generalnych i urzędach. Byłbym wdzięczny, gdyby Komisja przekazała mi informacje na temat a) głównych powodów zawieszenia płatności oraz b) środków podejmowanych w celu rozwiązania problemu stosunkowo wyższych poziomów takich zawieszeń w przypadku DG DEVCO, DG RTD, DG JUST i DG REGIO.

3) Odsetki za zwłokę

(v) Niektóre dyrekcje generalne i urzędy nie podają żadnych informacji na temat wypłaty odsetek w swoim rocznym sprawozdaniu z działalności. Czy Komisja może przedstawić działania, które podjęła w celu zapewnienia wykonania art. 92 ust. 6 nowego rozporządzenia finansowego i art. 111 ust. 4 zasad stosowania w odniesieniu do odsetek za zwłokę?

Byłbym wdzięczny, gdyby Komisja przesłała swoją opinię na temat pytań od (i) do (v) powyżej najpóźniej do dnia 30 kwietnia 2016 r. W przypadku opóźnienia statystyk za 2015 r. byłbym wdzięczny, gdyby inne szczegóły mogły zostać przekazane w każdym razie przed tą datą. Pragnę poinformować, że zamierzam opublikować tę opinię na mojej stronie internetowej wraz z opinią przedłożoną przez Komisję w dniu 30 września 2015 r.

4) Kontrola plików

(vi) Na koniec zwracam się z uprzejmą prośbą, aby zgodnie z art. 3 ust. 2 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich zlecił Pan podległym mi służbom wgląd do akt Komisji w następujących sprawach:

● trzy przypadki z najdłuższymi opóźnieniami w płatnościach na rzecz odbiorców niepublicznych w 2014 r.;

● trzy przypadki, w których najwyższą kwotę odsetek wypłacono prywatnym odbiorcom w 2014 r.;

● trzy przypadki z największą liczbą kolejnych zawieszeń w 2014 r.;

● trzy sprawy dotyczące opóźnień w płatnościach na rzecz MŚP; oraz

● trzy przypadki, które Komisja uznaje za wzorcowe.

Byłbym wdzięczny, gdyby podległe Panu służby skontaktowały się z panią Eiją Salonen (+ 33 3 88 17 24 29) w celu ustalenia dogodnego terminu kontroli dokumentów. Kopia sprawozdania z inspekcji zostanie przekazana Komisji. Proszę zauważyć, że zgodnie z art. 5 ust. 2, art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 2 przepisów wykonawczych Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich kontrola Rzecznika Praw Obywatelskich nie doprowadzi do uzyskania publicznego dostępu do żadnych dokumentów, które Komisja uzna za poufne podczas kontroli, ani do żadnych informacji zawartych w takich dokumentach.

Podsumowując, pragnę zauważyć, że jest to piąte dochodzenie z własnej inicjatywy, które Rzecznik Praw Obywatelskich przeprowadził w sprawie terminowości płatności dokonywanych przez Komisję. Jestem pewien, że Komisja jest zdecydowana współpracować z moim biurem w celu rozwiązania wszelkich problemów systemowych, które przyczyniają się do utrzymującego się problemu opóźnień w płatnościach ze strony Komisji.

Z poważaniem,

Emily O'Reilly

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002, Dz.U. 2012, L 298, s. 1.

[2] Załącznik 3 – Sprawozdania finansowe, tabela 6 – Średnie terminy płatności.

[3] Uważam, że płatności są zawieszane w sytuacjach, w których powstają spory (na przykład dotyczące wypełnienia zobowiązań umownych) między Komisją a odbiorcą płatności.