Szanowny Panie Przewodniczący!

Pragnę podzielić się z Państwem moimi wstępnymi ustaleniami w ramach dochodzenia w sprawie powyższych skarg, dotyczącymi czasu poświęconego przez Komisję na rozpatrzenie otwartego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w oparciu o dwie skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, 2008/4946 i 2015/4207.

W 2008 r., po nieskutecznym postępowaniu przed sądami krajowymi, IKEA Retail Germany złożyła do Komisji skargę (2008/4946) przeciwko Niemcom dotyczącą ograniczeń w planowaniu zakładów detalicznych w dwóch niemieckich krajach związkowych (Nordrhein-Westfalen i Badenia-Wirtembergia). Ograniczenia te mają zastosowanie do dużych obiektów handlowych o powierzchni ponad 800 metrów kwadratowych. IKEA argumentowała, że te przepisy dotyczące planowania przestrzennego nie są zgodne z zasadą swobody przedsiębiorczości [1] oraz z dyrektywą usługową [2].

W dniu 25 czerwca 2009 r. Komisja wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego [3] w związku ze skargą, wysyłając do Niemiec „wezwanie do usunięcia uchybienia”. W 2014 r. przedsiębiorstwo Decathlon Germany złożyło do Komisji skargę w tej samej sprawie (2015/4207). Komisja postanowiła rozpatrzyć skargi IKEA i Decathlon wspólnie. W dniu 18 czerwca 2015 r. Komisja skierowała do władz niemieckich dodatkowe wezwanie do usunięcia uchybienia. Niemcy udzieliły odpowiedzi w sierpniu 2015 r.

Od tego czasu IKEA i Decathlon utrzymują regularne kontakty z Komisją w sprawie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w tym poprzez spotkania z odpowiednimi pracownikami Komisji i korespondencję.

W skardze do Rzecznika skarżący kwestionują fakt, że postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego było nierozstrzygnięte przez zbyt długi okres - trzynaście lat - oraz że podane przez Komisję przyczyny opóźnienia są nie do przyjęcia.

Komisja przypisała opóźnienie między innymi: wewnętrzne dyskusje w ramach Komisji; stały dialog z władzami w Niemczech i w innych krajach na ten temat; powiązaną sprawę w Trybunale Sprawiedliwości UE (TSUE), która zakończyła się w 2018 r. (sprawa Visser)[4]; zmiany w krajobrazie politycznym Niemiec; oraz poruszone wnioski dotyczące zmiany powiązanego prawa krajowego.

Niniejsza sprawa dotyczy administracyjnych etapów postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.[5] Zasady dobrej administracji oznaczają, że postępowania nie powinny być nadmiernie opóźniane.

Podczas dochodzenia [6] Komisja przyznała, że jest to jedno z najdłużej trwających postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Od wszczęcia przez Komisję postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego minęło ponad trzynaście lat, ale Komisja nie była jeszcze w stanie wskazać, kiedy postępowanie zostanie zakończone.

Jako Rzecznik jestem zdania, że tak znaczne opóźnienie nie jest uzasadnione. Poszczególne argumenty przedstawione przez Komisję w celu wyjaśnienia opóźnienia wydają się częściowo kumulatywne i wynikają z tego, że sama Komisja nie podjęła decyzji w przedmiocie dalszego rozpatrzenia sprawy. W każdym razie, z obiektywnego punktu widzenia, trzynaście lat to nieproporcjonalnie długi okres czasu na rozpatrzenie administracyjnych etapów postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Opóźnienie miało niezaprzeczalnie negatywne skutki dla skarżących.

W tym kontekście uważam, że to na Komisji spoczywa obowiązek podjęcia decyzji w sprawie kolejnego etapu tego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i zwracam się do Komisji o uczynienie tego bez dalszej nieuzasadnionej zwłoki. Byłbym wdzięczny, gdyby Komisja mogła poinformować mnie do 15 października 2022 r. o swoich opiniach na temat tych wstępnych ustaleń i mojej powyższej sugestii.

Podzielę się również tym pismem ze skarżącymi w celu zapoznania się z ich opiniami. Po uzyskaniu opinii Komisji i skarżącego zrobię kolejny krok w tym dochodzeniu.

Z poważaniem,

Emily O'Reilly

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

 Strasburg, 15 lipca 2022 r.

[1] Zgodnie z art. 49 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

[2] Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32006L0123

[3] Więcej informacji na temat skarg i postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego: https://ec.europa.eu/info/law/law-making-process/applying-eu-law/infringement-procedure_en

[4] Sprawa C-31/16 Visser przeciwko Raad van de gemeente Appingedam: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=175926&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=8852906

[5] Pierwsze dwa etapy formalnego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – decyzja o wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia oraz decyzja o wystosowaniu uzasadnionej opinii: https://ec.europa.eu/info/law/law-making-process/applying-eu-law/infringement-procedure_en.

[6] Sprawozdanie ze spotkania Komisji z zespołem dochodzeniowym Rzecznika Praw Obywatelskich oraz z kontroli dokumentów Komisji. Uwagi skarżących dotyczące sprawozdania załączono do niniejszego pisma.