Il-każ kien jikkonċerna t-trattament mill-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) ta' aspetti proċedurali relatati ma' rapport ta' informatur li l-ilmentatur [1] issottometta fl-2022. Ir-rapport tal-informatur kien jikkonċerna allegata relazzjoni familjari bejn uffiċjal tar-reklutaġġ u l-persuna li ġiet impjegata.

L-ilmentatur esperjenza mġiba mill-allegati awturi ta’ reati li huma kienu jemmnu li kienet tammonta għal imġiba mhux xierqa (inkluż fastidju). L-ilmentatur talab investigazzjoni amministrattiva relatata.

Il-BĊE ddeċieda li jivvaluta r-rapport tal-informatur b'mod konġunt mal-kwistjoni tal-allegata mġiba mhux xierqa. Hija infurmat ukoll lill-ilmentatur li l-evidenza ppreżentata ma kinitx tiġġustifika l-ftuħ ta’ investigazzjoni amministrattiva. L-ilmentatur ikkontesta ż-żewġ punti permezz ta’ lment amministrattiv, li l-BĊE ddikjara inammissibbli minħabba nuqqas ta’ interess individwali (it-trattament konġunt taż-żewġ kwistjonijiet) jew minħabba nuqqas ta’ kwalunkwe deċiżjoni li tista’ tiġi kkontestata (in-nuqqas li tinfetaħ investigazzjoni amministrattiva).

L-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman, u kkontesta d-deċiżjoni ta' inammissibbiltà tal-BĊE. Matul l-inkjesta tal-Ombudsman, l-ilmentatur talab ukoll lill-Ombudsman biex iħares aktar mill-qrib lejn it-trattament tar-rapporti u l-ilmenti tal-informaturi fil-BĊE.

L-Ombudsman sabet li r-raġunijiet mogħtija mill-BĊE biex jiddikjara l-ilment amministrattiv tal-ilmentatur inammissibbli ma kinux konvinċenti.

L-Ombudsman innotat ukoll li, matul l-inkjesta tagħha, kienu seħħew żviluppi sinifikanti fil-kwistjoni u li l-investigazzjonijiet interni ta’ livell għoli relatati kienu għadhom għaddejjin. Barra minn hekk, il-BĊE kien qed jiffinalizza rieżami fuq inizjattiva proprja tal-qafas ta’ rappurtar, investigazzjoni u dixxiplina tiegħu. F'dawn iċ-ċirkostanzi, l-Ombudsman ikkonkluda li l-ebda inkjesta oħra ma kienet ġustifikata f'dak il-mument, u għalaq l-inkjesta.

 

[1] Għal raġunijiet ta’ anonimità, inkluż fir-rigward tal-ġeneru tal-ilmentatur, it-test jirreferi għall-ilmentatur bħala “huma”/“tagħhom”/“huma”.

 

Il-każ kien jikkonċerna kif l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Ażil (EUAA) itterminat il-kuntratt ta’ espert estern wara allegazzjonijiet ta’ mġiba mhux professjonali lejn interpreti matul missjoni ta’ appoġġ fil-qasam tal-ażil. L-ilmentatur argumenta li d-deċiżjoni ma kellhiex motivazzjoni suffiċjenti, li ma kienx ġie infurmat kif xieraq dwar is-sustanza tal-allegazzjonijiet, li d-drittijiet tad-difiża tiegħu ma kinux ġew rispettati, u li l-miżuri meħuda kienu sproporzjonati. L-EUAA sostniet li t-terminazzjoni tal-kuntratt kienet ibbażata fuq diversi rapporti kredibbli ta’ mġiba ħażina, li l-ilmentatur kien ġie infurmat bit-tħassib permezz ta’ laqgħat u komunikazzjonijiet oħra, u li l-kunsiderazzjonijiet ta’ kunfidenzjalità llimitaw l-iżvelar ta’ ċerti dettalji.

L-Ombudsman sab li, għalkemm l-ittra ta’ terminazzjoni nnifisha ma stabbilietx b’mod ċar u suffiċjenti r-raġunament fattwali u legali li fuqu hija bbażata d-deċiżjoni, il-kuntest usa’ wera li l-EUAA kienet involviet ruħha mal-ilmentatur f’diversi okkażjonijiet qabel it-terminazzjoni tal-kuntratt tiegħu. L-Ombudsman qieset li l-ilmentatur kien ġie mgħarraf bin-natura tat-tħassib u kien ingħata opportunitajiet biex iwieġeb. L-EUAA kienet ippruvat ukoll tindirizza s-sitwazzjoni permezz ta’ miżuri inqas severi qabel ma pproċediet għat-terminazzjoni. Filwaqt li kien ikun aktar konformi mal-prattika amministrattiva tajba għall-EUAA li żżomm rekords aktar strutturati u tipprovdi raġunament aktar dettaljat fl-ittra ta’ terminazzjoni, l-Ombudsman ma identifikatx żball manifest ta’ valutazzjoni jew nuqqas proċedurali serju biżżejjed biex jammonta għal amministrazzjoni ħażina.

L-Ombudsman għalqet l-inkjesta b’sejba li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fit-trattament mill-EUAA tad-deċiżjoni li jiġi tterminat il-kuntratt tal-ilmentatur.

Il-każ kien dwar kif il-Kummissjoni Ewropea infurmat lill-pubbliku dwar l-istatus tal-inizjattiva leġiżlattiva tagħha dwar il-qafas għal sistemi tal-ikel sostenibbli (FSFS), li kienet tifforma parti mill-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”. Wara l-bidu u l-konsultazzjoni pubblika ta’ din l-inizjattiva, il-Kummissjoni ma inkludiethiex fil-programm ta’ ħidma tagħha għall-2024. L-ilmentatur, organizzazzjoni li pparteċipat fil-konsultazzjoni pubblika, kien imħasseb li l-Kummissjoni kienet naqset milli tinforma lill-pubbliku dwar l-istatus tal-inizjattiva u r-raġunijiet għad-dewmien fl-adozzjoni ta’ proposta leġiżlattiva fir-rigward tagħha.

Matul l-inkjesta tal-Ombudsman, il-Kummissjoni spjegat li, fl-2023, kienet irrevediet il-prijoritajiet politiċi tagħha minħabba tfixkil ekonomiku kkawżat mill-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, il-protesti tal-bdiewa madwar l-UE, u tħassib usa’ tal-partijiet ikkonċernati dwar l-agrikoltura tal-UE. Fl-2025, il-Kummissjoni adottat “Viżjoni għall-Agrikoltura u l-Ikel” ġdida. Peress li dan id-dokument ma semmax l-FSFS, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li kien ċar għall-partijiet ikkonċernati li din l-inizjattiva kienet twaqqfet. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qalet li kienet fil-proċess li taġġorna l-informazzjoni dwar l-inizjattivi ta’ politika kollha tagħha disponibbli fuq is-sit web tagħha.

L-Ombudsman laqgħet l-impenn tal-Kummissjoni li tipprovdi trasparenza akbar dwar l-istatus tal-inizjattivi ta’ politika tagħha u qieset li l-ebda inkjesta ulterjuri dwar din il-kwistjoni ma kienet ġustifikata.

It-tliet każijiet kienu jikkonċernaw kif il-Kummissjoni Ewropea applikat ir-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar u rekwiżiti proċedurali oħra meta ħejjiet proposti leġiżlattivi dwar id-diliġenza dovuta tas-sostenibbiltà korporattiva (983/2025/MIK), il-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin ta’ migranti (2031/2024/VB) u l-Politika Agrikola Komuni (1379/2024/MIK). Il-Kummissjoni qieset dawn il-proposti bħala urġenti u, għalhekk, ħalliet barra l-passi previsti fir-regoli tagħha, bħall-valutazzjonijiet tal-impatt u l-konsultazzjonijiet pubbliċi. L-ilmentaturi, li huma organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, qiesu li dawn l-ommissjonijiet jiksru r-regoli tal-Kummissjoni għal Regolamentazzjoni Aħjar. F’żewġ każijiet, l-ilmentaturi argumentaw ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tivvaluta l-konsistenza tal-proposti leġiżlattivi mal-għanijiet klimatiċi tal-UE, kif meħtieġ mil-Liġi Ewropea dwar il-Klima. F’każ wieħed, l-ilmentatur kien imħasseb ukoll li l-Kummissjoni kisret ir-Regoli ta’ Proċedura tagħha dwar il-konsultazzjonijiet bejn is-servizzi.

Abbażi tal-inkjesti tagħha, l-Ombudsman sabet nuqqasijiet proċedurali fil-mod kif il-Kummissjoni ħejjiet il-proposti leġiżlattivi inkwistjoni, li, meħuda flimkien, kienu jammontaw għal amministrazzjoni ħażina. Biex tindirizza dawn in-nuqqasijiet, l-Ombudsman irrakkomandat li l-Kummissjoni tiżgura applikazzjoni prevedibbli, konsistenti u mhux arbitrarja tar-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar, billi tiddefinixxi sitwazzjonijiet “urġenti” li jiġġustifikaw deroga mir-rekwiżiti tagħhom, kif ukoll billi tirreġistra u tispjega r-raġunijiet għal kwalunkwe deroga mogħtija. Barra minn hekk, fejn jingħataw derogi, jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi proċedura biex tiżgura li t-tħejjija urġenti ta’ proposti leġiżlattivi xorta tikkonforma mal-prinċipji ta’ proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, ibbażat fuq l-evidenza u inklużiv. Biex jassisti lill-Kummissjoni f'dan il-kompitu, l-Ombudsman għamel ukoll erba' suġġerimenti għal titjib, li kienu jinkludu: tiċċara r-regoli tagħha dwar il-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati għal proposti urġenti; tiżgura li d-dokumenti analitiċi li jissostitwixxu l-valutazzjonijiet tal-impatt u li jiddeskrivu l-evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha jiġu ppubblikati fil-ħin biex ikun jista’ jsir dibattitu pubbliku qabel ma tiġi adottata l-leġiżlazzjoni; il-ħruġ ta’ gwida dwar l-implimentazzjoni ta’ valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika; l-għoti u r-reġistrazzjoni ta’ ġustifikazzjonijiet meta jitqassru l-perjodi ta’ konsultazzjoni bejn is-servizzi taħt il-limiti stabbiliti.

Fit-tweġiba tagħha lill-Ombudsman, il-Kummissjoni qablet li tirrifletti fuq id-definizzjoni ta’ sitwazzjonijiet “urġenti” matul ir-reviżjoni li jmiss tar-regoli għal Regolamentazzjoni Aħjar, kif ukoll li tirreġistra u tippubblika r-raġunijiet għall-applikazzjoni ta’ kwalunkwe deroga mir-rekwiżiti tagħhom. Il-Kummissjoni impenjat ruħha wkoll li tiżgura konsultazzjonijiet immirati dwar il-proposti “urġenti” tagħha, li tippubblika d-dokumenti analitiċi b’evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha fi żmien tliet xhur mill-adozzjoni, li tinkludi valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika kemm fid-dokumenti analitiċi kif ukoll fil-memoranda ta’ spjegazzjoni għal proposti futuri u li tipprovdi ġustifikazzjonijiet għal konsultazzjonijiet bejn is-servizzi mqassra.

L-ilmentaturi, fil-kummenti tagħhom dwar it-tweġiba tal-Kummissjoni, qiesu li l-impenji tal-Kummissjoni la huma ċari u lanqas konkreti biżżejjed biex jiggarantixxu proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, inklużiv u bbażat fuq l-evidenza.

L-Ombudsman laqgħet it-tweġiba kostruttiva ġenerali tal-Kummissjoni għar-rakkomandazzjonijiet u s-suġġerimenti tagħha għal titjib. Minkejja dan, ir-rispons tal-Kummissjoni għadu ma jipprovdix biżżejjed ċarezza dwar il-passi konkreti li biħsiebha tieħu biex timplimenta r-rakkomandazzjonijiet u s-suġġerimenti tal-Ombudsman għal titjib.

Għalhekk, l-Ombudsman se timmonitorja din il-kwistjoni abbażi ta’ lmenti futuri u ladarba l-Kummissjoni tkun iffinalizzat ir-reviżjoni tar-regoli għal Regolamentazzjoni Aħjar. F'dan l-istadju, l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata, u l-Ombudsman għalaq it-tliet każijiet.

L-ilmentatur ħadem bħala espert għal kuntrattur estern tal-UE fuq proġett iffinanzjat mill-UE fit-Tanzanija ġestit mid-Delegazzjoni tal-Unjoni Ewropea għat-Tanzanija u l-Komunità tal-Afrika tal-Lvant. L-ilmentatur sostna li l-kuntrattur kiser il-liġi tat-Tanzanija billi naqas milli jirreġistra fit-Tanzanija, u b’hekk ma ħalliehx jikseb permess tax-xogħol validu. Sussegwentement, il-kuntrattur informa lill-ilmentatur bid-deċiżjoni tiegħu li jittermina l-kuntratt tiegħu, filwaqt li qies it-tħassib dwar il-ħidma tal-ilmentatur imqajma mid-Delegazzjoni tal-UE.

L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar it-tħassib tal-ilmentatur dwar kif id-Delegazzjoni ttrattat iż-żewġ kwistjonijiet. F'dan ir-rigward, l-Ombudsman irreferiet għall-fehma konsistenti tagħha li, meta l-istituzzjonijiet tal-UE jfittxu s-sostituzzjoni ta' esperti li jaħdmu fuq proġetti tal-UE, dawk l-individwi għandhom jinstemgħu qabel ma jiġu sostitwiti. Filwaqt li l-Kummissjoni argumentat li ma talbitx is-sostituzzjoni tal-espert, l-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni kienet involuta fid-deċiżjoni ta’ sostituzzjoni. L-Ombudsman għalhekk sab li l-Kummissjoni naqset milli tiżgura li d-dritt tal-ilmentatur li jinstema’ ġie rrispettat qabel is-sostituzzjoni tiegħu, li kien jammonta għal amministrazzjoni ħażina.  Hija għamlet suġġeriment għal titjib bil-għan li l-kwistjoni ma titħalliex isseħħ fil-futur. 

Barra minn hekk, l-Ombudsman sabet li, peress li l-kuntratt tal-ilmentatur kien ġie tterminat, ma ġiet iġġustifikata l-ebda inkjesta ulterjuri dwar il-kwistjoni tal-permess tax-xogħol. Madankollu, hija għamlet suġġeriment għal titjib lill-Kummissjoni, u stednitha tivverifika l-kwistjoni peress li tista’ taffettwa esperti oħra li jaħdmu fuq il-proġett tal-UE.