Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilmentatur huwa membru tal-persunal li jaħdem għal ħafna snin f'diviżjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE). Fl-2021-2022, huma [1] pparteċipaw mingħajr suċċess fi proċedura interna ta’ reklutaġġ għal pożizzjoni fid-diviżjoni tagħhom. Peress li jemmnu li l-proċedura ma kinitx imparzjali u oġġettiva, huma wasslu t-tħassib tagħhom lid-dipartiment inkarigat tal-BĊE u talbu appoġġ biex jinbidel il-qasam tan-negozju. Il-kwistjoni allegata kienet possibbilment relazzjoni familjari mill-qrib wisq bejn uffiċjal tal-kiri u l-persuna li ġiet irreklutata [2].

2. F’Novembru 2022, l-ilmentatur għamel ilment formali ta’ informatur rigward it-tħassib imsemmi hawn fuq, u b’mod parallel talab lill-BĊE jiftaħ investigazzjoni amministrattiva dwar l-allegata mġiba mhux xierqa tal-kollegi. L-ilmentatur ikkunsidra li l-persuna li kienet inkarigata mill-proċedura interna ta’ reklutaġġ, kif ukoll il-persuna li kienet ġiet irreklutata, kienu wettqu atti ta’ fastidju, abbuż ta’ poter u diskriminazzjoni kontrihom, wara li sar jaf li l-ilmentatur kien qajjem it-tħassib imsemmi hawn fuq. (Dan huwa magħruf bħala lment ta' “dinjità fuq il-post tax-xogħol” fil-BĊE [3]. Dan se jissejjaħ hawnhekk l-“ilment ta’ fastidju” tal-ilmentatur. Barra minn hekk, l-ilmentatur issuspetta li d-dipartiment inkarigat mir-reklutaġġ (DGHR) kien naqas milli jittratta l-komunikazzjonijiet tal-ilmentatur b’mod kunfidenzjali, u effettivament żvela l-identità tiegħu lill-maniġer tar-reklutaġġ u lill-persuna li ġiet reklutata.

3. F’Mejju 2023, il-BĊE informa lill-ilmentatur dwar it-trattament ulterjuri tiegħu tal-kwistjoni. Dan għamluh fi tliet messaġġi bl-email.

4. L-ewwel messaġġ tal-4 ta’ Mejju 2023 ġie kkomunikat permezz tal-għodda tal-informaturi tal-BĊE, u informa lill-ilmentatur li r-rapport tal-informaturi tagħhom kien ġie vvalutat u magħluq b’deċiżjoni tad-dipartimenti tal-BĊE inkarigati “bil-passi ta’ segwitu li għandhom jitwettqu mid-Direttorat Ġenerali tar-Riżorsi Umani li jappartjenu għall-kunflitt ta’ interess potenzjali li qajjimt fir-rapport”.

5. It-tieni messaġġ kien email tat-12 ta’ Mejju 2023 mibgħuta direttament lill-ilmentatur, u rreferiet għad-deċiżjoni tad-dipartimenti responsabbli: “Nirrealizza li oriġinarjament ridt iżżomm l-aspetti tal-iżvelar ta’ informazzjoni protetta separati mill-[allegazzjonijiet ta’ fastidju], iżda d-deċiżjoni ... kienet li HR teżamina t-tnejn li huma..”.

6. It-tielet messaġġ, email tas-16 ta’ Mejju 2023, mibgħut direttament lill-ilmentatur, infurmahom li d-dipartimenti inkarigati kienu ddiskutew jekk kinitx meħtieġa investigazzjoni amministrattiva interna, u kienu kkonkludew, abbażi tal-evidenza li l-ilmentatur kien issottometta, li ma għandhiex tinfetaħ investigazzjoni amministrattiva.

7. L-ilmentatur imbagħad għamel ilment amministrattiv kontra d-deċiżjoni li r-rapport tal-informatur u l-ilment ta’ fastidju jiġu ttrattati b’mod konġunt, kif ukoll kontra d-deċiżjoni li ma tinfetaħx investigazzjoni dwar l-ilment ta’ fastidju. Minbarra l-inkonsistenza li huma raw mar-regoli interni tal-BĊE, huma kkontestaw b’mod partikolari l-fatt li t-trattament konġunt tal-kwistjoni jkun f’idejn id-dipartiment (DGHR) li huma ssuspettaw li żvelaw (tneħħew) b’mod żbaljat l-identità tagħhom lill-allegati awturi tal-ksur.

8. Il-BĊE ċaħad l-ilment amministrattiv bħala inammissibbli, u kkonkluda li l-ilmentatur ma kellu l-ebda interess legali li jikkontesta t-trattament konġunt taż-żewġ kwistjonijiet. Dan kien minħabba li d-deċiżjoni finali dwar jekk għandux jiġi investigat bis-sħiħ rapport ta’ informatur u lment ta’ fastidju kienet deċiżjoni li għandha tittieħed b’mod kollettiv mid-dipartimenti tal-BĊE inkarigati. Fir-rigward tad-deċiżjoni li ma tinfetaħx investigazzjoni amministrattiva dwar l-allegat fastidju, il-BĊE kkonkluda li l-messaġġi li l-ilmentatur irċieva f’Mejju 2023 kien fihom referenza għal miżuri preparatorji biss. Għalhekk ma kien hemm l-ebda deċiżjoni li setgħu jikkontestaw.

9. L-ilmentatur imbagħad irrikorra għand l-Ombudsman Ewropew fis-27 ta’ Marzu 2024. L-ilmentatur argumenta li ma kienx f’pożizzjoni li jifhem liema aspetti tal-ilment tiegħu lill-BĊE kienu ġew iffinalizzati u setgħu jiġu kkontestati, u liema aspetti l-BĊE kien għadu meqjus li qed jiġi vvalutat. B’mod partikolari, l-ilmentatur iddikjara li ma kienx irċieva raġunijiet xierqa għaliex ma kienet infetħet l-ebda investigazzjoni amministrattiva formali abbażi tal-ilment ta’ fastidju tiegħu.

L-inkjesta

10. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar l-ilment, fejn talbet lill-BĊE jissottometti tweġiba.

11. Fit-tweġiba tiegħu tat-30 ta’ Awwissu 2024, il-BĊE l-ewwel iċċara li valutazzjoni tal-fatti ppreżentati mill-ilmentatur sadanittant kienet ġiet iffinalizzata mid-dipartimenti inkarigati, u li d-deċiżjoni formali (u negattiva) korrispondenti kienet intbagħtet lill-ilmentatur. Madankollu, il-kwistjoni ma kinitx finali minħabba li l-għażliet tal-appelli interni kienu għadhom disponibbli. Il-BĊE għandu proċedura ta' reviżjoni amministrattiva f'żewġ stadji [4].

12. Il-BĊE kkonferma wkoll li d-dipartimenti inkarigati fl-2023 kienu ddeċidew li jivvalutaw b’mod konġunt (a) ir-rapport tal-informatur, u (b) l-ilment ta’ fastidju. Il-BĊE rrefera għan-“natura temporanja” tad-deċiżjoni li ma tinfetaħx investigazzjoni amministrattiva f’dak iż-żmien. Hija spjegat li d-dipartimenti tal-BĊE inkarigati “ma ħadu l-ebda pożizzjoni finali dwar l-allegazzjonijiet sottomessi mill-ilmentatur”, u “sabu biss li l-allegazzjonijiet irrapportati mill-ilmentatur ma kinux jiġġustifikaw, f’dak l-istadju, [investigazzjoni] amministrattiva interna. Fl-istess ħin, l-ebda waħda minn dawn l-allegazzjonijiet ma ġiet finalment miċħuda.”

13. Fi tweġiba ta’ segwitu tas-27 ta’ Jannar 2025, il-BĊE informa lill-Ombudsman dwar l-iżviluppi fil-kwistjoni, kif ġej.

a) Ftuħ ta' investigazzjoni fuq inizjattiva proprja mill-Uffiċjal Kap tas-Servizzi dwar ksur potenzjali tal-obbligu ta' rapportar ta' kunflitt ta' interess

14. Fit-28 ta’ Awwissu 2024, l-Uffiċjal Kap tas-Servizzi tal-BĊE ddeċieda li jiftaħ investigazzjoni fuq inizjattiva proprja relatata mal-kwistjoni tal-kunflitt ta’ interess li kienet is-suġġett tar-rapport dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta ppreżentat mill-ilmentatur.

b) Segwitu għad-deċiżjoni tal-Viċi Direttur Ġenerali tad-9 ta’ Lulju 2024

15. Fir-rigward tal-ilment ta’ fastidju tal-ilmentatur, id-dipartimenti tal-BĊE inkarigati kkonkludew fit-12 ta’ Marzu 2024 li l-ilmentatur ma kienx is-suġġett ta’ mġiba mhux xierqa, u għalhekk iddeċidew li ma jiftħux investigazzjoni amministrattiva relatata. L-ilmentatur ikkontesta din id-deċiżjoni permezz tal-proċedura ta’ lmenti amministrattivi f’żewġ stadji tal-BĊE. Fit-30 ta’ Ottubru 2024, il-President tal-BĊE annulla d-deċiżjoni. Id-deċiżjoni tal-President innotat li l-ilmentatur kien “ipprovda evidenza prima facie li tappoġġa xi wħud mill-allegazzjonijiet [tagħhom] ta’ mġiba mhux xierqa, b’referenzi għal okkorrenzi speċifiċi”, u li kien hemm dmir tad-dipartiment investigattiv li jħares kif xieraq lejn l-evidenza kollha, inkluż billi jfittex korroborazzjoni minn partijiet terzi (pereżempju jisma’ x-xhieda). Il-President ta struzzjonijiet lid-dipartimenti tal-BĊE inkarigati biex jikkunsidraw li jipproponu l-bidu ta' inkjesta amministrattiva lill-Uffiċjal Kap tas-Servizzi li jaġixxi f'isem il-Bord Eżekuttiv skont l-Artikolu 4(2) taċ-Ċirkolari Amministrattiva dwar l-investigazzjonijiet amministrattivi interni [5].

c) Segwitu għall-Uffiċjal Kap għall-Konformità u l-Governanza li jirrifjuta t-talba għall-protezzjoni tal-informaturi

16. F’Mejju 2024, l-Uffiċjal Kap għall-Konformità u l-Governanza kien ċaħad talba mill-ilmentatur għall-protezzjoni tal-informaturi minħabba li t-talba ma kinitx tissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa mir-Regoli tal-Persunal.[6] L-ilmentatur ikkontesta din id-deċiżjoni permezz tal-proċedura ta’ lmenti amministrattivi f’żewġ stadji tal-BĊE. Fis-16 ta’ Jannar 2025, il-President tal-BĊE annulla d-deċiżjoni, u rrefera l-każ lura għal valutazzjoni mill-ġdid mill-Uffiċjal Kap għall-Konformità u l-Governanza biex jiddetermina jekk il-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà għall-protezzjoni ġewx issodisfati u, jekk dan ikun il-każ, jekk teżistix ħtieġa għal protezzjoni.

17. Fil-qosor, kien hemm tliet proċessi interni li kienu għaddejjin fl-aħħar ta’ Jannar 2025:

a) L-investigazzjoni fuq inizjattiva proprja tal-Uffiċjal Kap tas-Servizzi li għaddejja bħalissa dwar il-kwistjoni tal-kunflitt ta' interess.

b) L-azzjoni pendenti dwar l-ilment ta’ fastidju tal-ilmentatur kienet relatata mal-istruzzjoni tal-President li d-dipartimenti rilevanti inkarigati jikkunsidraw li jipproponu l-bidu ta’ investigazzjoni amministrattiva lill-Uffiċjal Kap tas-Servizzi li jaġixxi f’isem il-Bord Eżekuttiv skont l-Artikolu 4(2) taċ-Ċirkolari Amministrattiva dwar l-investigazzjonijiet amministrattivi interni.

c) Il-valutazzjoni mill-ġdid li għaddejja tal-Uffiċjal Kap għall-Konformità u l-Governanza tal-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà għall-protezzjoni kontra r-ritaljazzjoni għall-iżvelar ta’ informazzjoni protetta.

18. Fl-14 ta’ Lulju 2025, l-ilmentatur ippreżenta aktar osservazzjonijiet u aġġornamenti lill-Ombudsman. Huma fakkru li l-qalba tal-ilment kienet relatata mad-deċiżjoni inizjali tal-BĊE li jittratta r-rapport tal-informaturi tagħhom u l-ilment ta’ fastidju tagħhom b’mod konġunt, kif ukoll dik li huma fehmu li kienet id-deċiżjoni tiegħu ta’ Mejju 2023 li ma jiftaħx investigazzjoni amministrattiva. L-ilmentatur sab li kien pożittiv li l-BĊE issa kien qed iwettaq l-investigazzjonijiet interni tiegħu msemmija hawn fuq, iżda kien imħasseb li l-ambitu ta’ dawn l-investigazzjonijiet kien limitat wisq u li l-investigazzjonijiet kienu se jieħdu wisq żmien. L-ilmentatur poġġa wkoll il-każ f’kuntest usa’, u ssuġġerixxa li l-Ombudsman tista’ tindirizza nuqqasijiet ġenerali fit-trattament tal-ilmenti u r-rapporti tal-informaturi mill-BĊE.

19. Fit-2 ta’ Diċembru 2025, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman iltaqa’ ma’ rappreżentanti tal-BĊE biex jikseb informazzjoni dwar l-istat tal-investigazzjonijiet imsemmija hawn fuq. Ir-rappreżentanti tal-BĊE kkonfermaw li l-valutazzjoni tal-investigazzjoni l-aktar kumplessa u pertinenti, relatata mal-allegati kunflitti ta’ interess, tinsab quddiem il-Bord Eżekuttiv tal-BĊE u hija mistennija li tiġi konkluża dalwaqt. Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-valutazzjoni kien mifhum li kien wiesa’. Fir-rigward taż-żewġ investigazzjonijiet l-oħra, li għadhom għaddejjin, il-kwistjonijiet qed jiġu indirizzati u r-riżoluzzjoni tagħhom hija mistennija fi żmien debitu.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

Osservazzjonijiet preliminari

20. L-Ombudsman fetħet din l-inkjesta dwar żewġ kwistjonijiet proċedurali relatati fit-trattament kontinwu tal-BĊE ta’ kwistjoni ta’ informatur. Dawn il-kwistjonijiet kienu, l-ewwel, jekk il-BĊE kienx korrett meta ddeċieda li l-ilmentatur ma kellu l-ebda interess legali li jikkontesta d-deċiżjoni meħuda f’Mejju 2023 li jittratta b’mod konġunt ir-rapport tal-informaturi tagħhom u l-ilment ta’ fastidju tagħhom, u, it-tieni, jekk il-BĊE kienx korrett meta kkonkluda li ma kien hemm l-ebda deċiżjoni kontestabbli li ma tinfetaħx investigazzjoni amministrattiva dwar l-ilment ta’ fastidju tagħhom.

21. It-tilwim tal-persunal b’mod ġenerali jrid jiġi kkontestat permezz tal-proċeduri interni tal-ilmenti tal-istituzzjonijiet tal-UE qabel ma l-Ombudsman ikun jista’ jwettaq valutazzjoni sostantiva.[7] Dan huwa b’mod partikolari l-każ meta t-tilwima tikkonċerna d-drittijiet individwali tal-membru tal-persunal. F’dan il-każ, il-kwistjoni fis-sors tat-tilwima hija l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta, li għalih l-Ombudsman għandu rwol stipulat b’mod espliċitu. [8] L-Ombudsman qieset li kien xieraq li tiftaħ din l-inkjesta dwar dak li deher li kien jikkonċerna nuqqas ta’ ċarezza dwar kwistjonijiet ewlenin fis-segwitu tal-BĊE għar-rapport tal-informatur ikkonċernat hawnhekk.

22. Jibqa' l-każ, madankollu, li l-Ombudsman ġeneralment ikun irid li l-istituzzjonijiet tal-UE jiffinalizzaw ir-rieżamijiet interni tagħhom dwar kwistjoni partikolari qabel ma jiftħu inkjesta sħiħa. Matul din l-inkjesta, seħħew diversi avvenimenti u azzjonijiet proċedurali ewlenin fil-BĊE, u fiż-żmien ta' din id-deċiżjoni mill-inqas tliet investigazzjonijiet għadhom għaddejjin. Abbażi tar-regoli u l-proċeduri tal-BĊE, dawn l-investigazzjonijiet jinvolvu, jew fl-aħħar mill-aħħar se jinvolvu, diversi atturi fi ħdan il-BĊE, inkluż il-Bord Eżekuttiv tiegħu, l-Uffiċjal Kap tas-Servizzi tiegħu, l-Uffiċjal Kap tal-Governanza, id-Direttorat Ġenerali għar-Riżorsi Umani, l-Awditjar Intern, is-Segretarjat tad-Direttorat u fl-aħħar mill-aħħar il-President. Barra minn hekk, it-tliet investigazzjonijiet huma proċeduralment distinti, u ma jitwettqux u ma jiġux konklużi simultanjament. L-investigazzjoni l-aktar kumplessa u pertinenti, relatata mal-allegati kunflitti ta’ interess, tinsab quddiem il-Bord Eżekuttiv tal-BĊE u hija mistennija li tiġi konkluża dalwaqt.

23. Huwa perfettament komprensibbli li l-ilmentatur ikun irid li l-Ombudsman ikompli jeżamina l-kwistjoni aktar fil-fond. Madankollu, fiċ-ċirkostanzi msemmija hawn fuq ma jkunx xieraq li l-Ombudsman jinvestiga l-kwistjonijiet b'mod parallel mal-investigazzjonijiet li għaddejjin fil-BĊE. L-eċċezzjoni għal dan tkun sitwazzjonijiet fejn ikun hemm dewmien li b’mod ċar ma jkunx raġonevoli jew li saħansitra jammonta għal nuqqas ta’ azzjoni. F’dan ir-rigward, l-Ombudsman jassumi li ż-żewġ investigazzjonijiet tal-BĊE relatati mal-protezzjoni tal-ilmentatur x’aktarx jibbenefikaw, f’termini tal-fokus u t-trattament effiċjenti tagħhom, mill-konklużjonijiet dwar il-kwistjoni tal-kunflitt ta’ interess, li huma mistennija dalwaqt.

24. Jekk ma tkunx ittieħdet azzjoni xierqa fl-investigazzjonijiet imsemmija hawn fuq sa tmiem l-ewwel trimestru tal-2026, l-ilmentatur jista’ jerġa’ jikkuntattja lill-Ombudsman.

25. Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, l-Ombudsman tillimita strettament is-sejbiet tagħha għaż-żewġ kwistjonijiet imsemmija hawn fuq li fuqhom infetħet l-inkjesta. Abbażi tal-valutazzjoni stabbilita hawn taħt, l-Ombudsman se jagħmel suġġeriment għal titjib lill-BĊE.

26. Fl-aħħar nett, l-Ombudsman tinnota li l-BĊE bħalissa jinsab fil-proċess li jlesti rieżami fuq inizjattiva proprja tar-rapportar, tal-investigazzjoni u tal-qafas dixxiplinari tiegħu (il-“Qafas”), li minbarra li jtejjeb il-governanza ġenerali tal-Qafas, huwa mistenni wkoll li jkollu impatt pożittiv fuq it-tul tal-investigazzjonijiet billi jissimplifika l-proċeduri u s-segwitu tagħhom. Dan ir-rieżami ntalab mill-Bord Eżekuttiv tal-BĊE. L-Ombudsman tifhem li l-BĊE jistenna li l-Qafas rivedut jipprevedi trattament aktar rapidu u simplifikat tal-kwistjonijiet etiċi, u tilqa’ din l-inizjattiva.

Valutazzjoni konġunta tal-kwistjonijiet

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

27. L-ilmentatur qies li l-BĊE kien żbaljat meta vvaluta l-kwistjonijiet tal-informaturi u l-ilment ta’ fastidju b’mod konġunt. L-ilmentatur innota li l-messaġġi tal-BĊE tal-4, it-12 u s-16 ta’ Mejju 2023 - li dehru li fihom/id-deċiżjoni(jiet) - għandhom essenzjalment jinftiehmu li jfissru li d-dipartimenti tal-BĊE inkarigati kienu ddeċidew li ma jkollhomx il-kwistjoni tal-informaturi ttrattata mid-dipartiment normalment inkarigat mit-trattament tar-rapporti tal-informaturi (Awditjar Intern [9]). Barra minn hekk, u b’mod aktar speċifiku għall-fatti ta’ dan il-każ, l-ilmentatur ikkontesta l-fatt li d-DĠ HR ikun id-dipartiment ewlieni fil-kwistjoni, minħabba li l-ilmentatur kien diġà esprima tħassib dwar imġiba mhux xierqa minn dak id-dipartiment (b’mod partikolari l-allegat żvelar tal-identità tal-ilmentatur lill-allegati awturi ta’ ksur).

28. Il-BĊE qies li l-ilmentatur ma kellu l-ebda interess legali li jikkontesta d-deċiżjoni li jiġu vvalutati l-kwistjonijiet tal-informaturi u l-ilment ta’ fastidju b’mod konġunt. Dan kien minħabba li d-deċiżjoni finali dwar jekk għandux jiġi investigat bis-sħiħ rapport ta' informatur u lment ta' fastidju kienet deċiżjoni li għandha tittieħed b'mod kollettiv mid-dipartimenti tal-BĊE inkarigati [10].

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

29. L-Ombudsman iqis li l-miżuri proċedurali temporanji mhumiex, skont id-definizzjoni tagħhom stess, esklużi milli jkunu deċiżjonijiet ta' interess legali individwali għall-persuna kkonċernata. Dan jiddependi fuq ir-regoli applikabbli u ċ-ċirkostanzi.

30. It-trattament konġunt taż-żewġ kwistjonijiet inkwistjoni kien jinkludi kwistjoni li kienet ta’ interess dirett u individwali għall-ilmentatur, jiġifieri l-valutazzjoni tal-ilment ta’ fastidju tagħhom. L-ilmentatur kellu interess individwali u dirett fil-protezzjoni tal-integrità tal-proċedura li permezz tagħha kellha titwettaq il-valutazzjoni.

31. Id-deċiżjoni li jiġi vvalutat b’mod konġunt ir-rapport tal-ilmentatur dwar l-informaturi u l-ilment relatat dwar fastidju x’aktarx li tpoġġi l-integrità tal-proċedura relatata mal-ilment dwar fastidju f’riskju f’mill-inqas żewġ aspetti.

32. L-ewwel nett, il-valutazzjoni konġunta tista' faċilment tikkawża dewmien mhux raġonevoli, u l-Ombudsman jirrimarka li żmien raġonevoli ta' trattament huwa, fil-liġi tal-UE, dritt fundamentali [11] Deċiżjoni dwar jekk tinfetaħx investigazzjoni amministrattiva sħiħa dwar ilment ta' fastidju normalment għandha tittieħed fi żmien ġimgħat jew ftit xhur. Li tali deċiżjoni ssir dipendenti fuq il-finalizzazzjoni ta’ valutazzjoni sħiħa ta’ rapport ta’ informatur ikun prevedibbilment jikkawża dewmien mhux raġonevoli. F’dan il-każ, l-ewwel deċiżjoni formali tal-BĊE li ma jiftaħx investigazzjoni amministrattiva dwar l-ilment ta’ fastidju tal-ilmentatur ittieħdet b’mod effettiv sena u nofs wara li l-ilmentatur issottometta l-ilment ta’ fastidju tiegħu.

33. It-tieni, li tingħaqad mal-valutazzjoni ta’ rapport ta’ informatur mal-valutazzjoni ta’ lment relatat dwar fastidju jista’ jwassal faċilment wisq għall-fehim li l-valutazzjoni ta’ dan tal-aħħar tiddependi fuq is-sejbiet relatati ma’ dak tal-ewwel. L-obbligu tal-informatur huwa li jaġixxi in bona fide u fuq il-konvinzjoni li huwa/hija jissottometti/tissottometti tħassib u informazzjoni li hija vera. L-informatur għandu jkun protett minn konsegwenzi negattivi relatati fuq dik il-bażi biss.

34. Barra minn hekk, l-ilmentatur identifika dak li jidher li huwa ksur tar-regoli tal-BĊE stess, filwaqt li indika l-fatt li r-Regoli tal-Persunal tal-BĊE jipprevedu li d-dipartiment kompetenti għal rapport ta’ informatur għandu jkun id-Direttur tal-Awditjar Intern (u mhux id-DĠHR, li kien inkarigat mit-trattament konġunt). It-tbegħid apparenti minn din ir-regola ma ġiex spjegat lill-ilmentatur.

35. Fiċ-ċirkostanzi ta’ hawn fuq, l-Ombudsman ma jistax jaqbel mal-BĊE li l-ilmentatur ma kellu l-ebda interess legali li jikkontesta d-deċiżjoni tiegħu li jeżamina b’mod konġunt ir-rapport tal-informatur tal-ilmentatur u l-ilment relatat tiegħu dwar fastidju.

36. Madankollu, fid-dawl tal-iżviluppi ulterjuri sinifikanti msemmija hawn fuq fil-kwistjoni, li għadhom għaddejjin, l-Ombudsman ma jqisx li huwa meħtieġ li tiġi investigata aktar din il-parti tal-każ.

Deċiżjoni li ma tinfetaħx investigazzjoni amministrattiva

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

37. L-ilmentatur argumenta li kien hemm deċiżjoni, f’Mejju 2023, li ma tinfetaħx investigazzjoni amministrattiva b’reazzjoni għall-ilment ta’ fastidju tiegħu. Huma indikaw il-messaġġ li ġej tal-BĊE tas-16 ta’ Mejju 2023, li rrefera għad-deliberazzjonijiet tad-dipartimenti tal-BĊE inkarigati:

“Iddiskutew jekk [investigazzjoni] amministrattiva interna (IAI) kinitx meħtieġa iżda, abbażi tal-evidenza li ssottomettejt, iddeċidew li IAI ma tiġix proposta lill-EB. [Dawn] huma Investigazzjonijiet fil-fond, użati speċjalment fejn huwa meħtieġ ġbir estensiv ta 'evidenza, u jistgħu jieħdu żmien twil ħafna (u naf li diġà sa dan il-punt, is-sitwazzjoni ilha għaddejja żmien twil għalik). Huma rrikonoxxew li hemm bżonn ta’ segwitu dwar il-“konnessjonijiet” u d-dinjità fuq il-post tax-xogħol, u huwa għalhekk li ma għalqux il-każ. Huma qiesu li r-riżorsi umani għandhom jagħmlu dak is-segwitu, li huwa fejn ninsabu bħalissa.”

Ninnota li d-deċiżjoni tat-Trojka hija dwar it-triq 'il quddiem, ma tagħmel l-ebda "sejba" bħala tali. Is-sejbiet huma f’idejna (HR) biex nagħmluhom fis-segwitu.”

38. Fid-deċiżjoni tiegħu dwar l-ilment amministrattiv tal-ilmentatur, il-BĊE kkonkluda li d-deċiżjoni li ma tinfetaħx investigazzjoni amministrattiva f’dak iż-żmien kienet pass preliminari u proċedurali li ma kien jimplika l-ebda sejba definittiva. Id-deċiżjoni għalhekk ma ġabet l-ebda bidla fis-sitwazzjoni legali tal-ilmentatur, li għalhekk fil-fatt ma kellu l-ebda interess li jikkontesta dik id-deċiżjoni.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

39. Il-konklużjoni tal-BĊE li, f’Mejju 2023, ma kienx ikkomunika deċiżjoni li tista’ tiġi kkontestata lill-ilmentatur intlaħqet f’kuntest partikolarment mhux ċar. Il-BĊE nnifsu kellu jinterpreta l-komunikazzjonijiet preċedenti tiegħu lill-ilmentatur. Fid-deċiżjoni finali tiegħu dwar l-ilment amministrattiv tal-ilmentatur, il-BĊE ddikjara li d-deċiżjoni li l-ilmentatur ipprova jikkontesta “għandha titqies bħala pass preliminari u proċedurali sal-punt li f’dan il-każ, la tinkludi u lanqas timplika xi sejba definittiva tal-amministrazzjoni fir-rigward tal-elementi rrapportati ...”. Fit-tweġiba tiegħu lill-Ombudsman, il-BĊE ddikjara li d-dipartimenti tal-BĊE inkarigati “ma ħadu l-ebda pożizzjoni finali dwar l-allegazzjonijiet ippreżentati mill-ilmentatur”, u “sabu biss li l-allegazzjonijiet irrapportati mill-ilmentatur ma kinux jiġġustifikaw, f’dak l-istadju, inkjesta amministrattiva interna. Fl-istess ħin, l-ebda waħda minn dawn l-allegazzjonijiet ma ġiet finalment miċħuda.”

40. L-Ombudsman issib li d-dikjarazzjonijiet u l-pożizzjonijiet tal-BĊE msemmija hawn fuq huma problematiċi f'mill-inqas żewġ aspetti.

41. L-ewwel nett, il-messaġġ tiegħu lill-ilmentatur tas-16 ta’ Mejju 2023 iddikjara b’mod ċar li “abbażi tal-evidenza li ppreżentajt,(...) ma tiġix proposta IAI”. Peress li jekk membru tal-persunal jissottometti informazzjoni u evidenza li turi li hemm evidenza “prima facie” (apparenti) ta’ fastidju, il-BĊE għandu obbligu li jiftaħ malajr investigazzjoni amministrattiva, wieħed jista’ jifhem biss id-dikjarazzjoni tal-BĊE ta’ hawn fuq bħala li tfisser li l-allegazzjonijiet u l-evidenza ppreżentati mill-ilmentatur ma kinux biżżejjed għall-ftuħ ta’ investigazzjoni amministrattiva.

42. It-tieni nett, ir-riferiment tal-BĊE għal pass “preliminari u proċedurali” huwa daqstant diffiċli li jinftiehem. Fir-rigward tal-ilment ta’ fastidju tal-ilmentatur, ma kien hemm l-ebda “pass proċedurali”. Kien hemm biss komunikazzjonijiet ta’ posta elettronika mhux strutturati b’xi informazzjoni mhux ċara li, essenzjalment, setgħet fl-aħjar każ tinftiehem mill-ilmentatur li tfisser li l-ilment ta’ fastidju tagħhom ma setax, fih innifsu, jagħti lok għal investigazzjoni amministrattiva. Imbagħad kien f'idejn l-ilmentatur li jaqta' jekk ix-xogħol ta' segwitu mhux speċifikat f'xi punt fil-- futur permezz tal-inizjattiva u l-isforzi tal-BĊE stess - jipproduċix xi evidenza li tista' tiġġustifika investigazzjoni amministrattiva xierqa.

43. F’dawn iċ-ċirkustanzi, kien raġonevoli għall-ilmentatur li jqis li l-BĊE kien adotta deċiżjoni negattiva dwar l-ilment ta’ fastidju inkwistjoni.

44. Fl-aħħar nett, tkun xi tkun l-interpretazzjoni li wieħed jista’ jagħti lill-messaġġi tal-BĊE kkwotati hawn fuq ta’ Mejju 2023, jibqa’ l-fatt li l-ilmentatur tħalla mingħajr deċiżjoni dwar l-ilment ta’ fastidju tiegħu wara diversi xhur, u/jew li l-iskambji bejniethom jistgħu jfissru biss li jieħu diversi xhur addizzjonali qabel ma jkun hemm deċiżjoni mill-BĊE dwar jekk tinfetaħx investigazzjoni amministrattiva dwar l-ilment ta’ fastidju tiegħu. L-ilmentatur seta’ jemmen ukoll li l-BĊE kien ċaħad b’mod impliċitu l-ilment ta’ fastidju tiegħu.

45. Għalhekk, l-Ombudsman għandu dubji serji dwar in-natura tad-deċiżjoni tal-BĊE inkwistjoni.

46. Fid-dawl tal-iżviluppi ulterjuri sinifikanti fil-kwistjoni, li għadhom għaddejjin, l-Ombudsman ma jqisx li huwa meħtieġ li tiġi investigata aktar din il-parti tal-każ.

Konklużjoni

Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman tagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja:

Fid-dawl tal-iżviluppi ulterjuri sinifikanti li seħħew mis-sottomissjoni tal-ilment, li għadhom għaddejjin u li se jwasslu għat-teħid ta' deċiżjonijiet fl-ogħla livelli tal-BĊE, l-Ombudsman tikkonkludi li l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata f'dan il-mument.

Jekk ma tkunx ittieħdet azzjoni xierqa fl-investigazzjonijiet li jkunu għaddejjin sa tmiem l-ewwel trimestru tal-2026, l-ilmentatur jista’ jerġa’ jikkuntattja lill-Ombudsman.

L-ilmentatur u l-Bank Ċentrali Ewropew se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Suġġeriment għal titjib

Il-BĊE għandu jorganizza taħriġ dwar kwistjonijiet ta' żvelar ta' informazzjoni protetta (inkluża l-protezzjoni tal-informaturi) għall-persunal anzjan tiegħu. Tali sessjonijiet ta’ taħriġ, minbarra li huma fora utli għal informazzjoni dwar l-aħjar prattiki, jistgħu jservu biex jissimplifikaw il-fehim intern tar-regoli, il-prinċipji u l-proċeduri applikabbli. Barra minn hekk, jista’ jappoġġa b’mod pożittiv l-implimentazzjoni mill-BĊE tal-Qafas rivedut tiegħu f’dan il-qasam tal-amministrazzjoni tiegħu.

 

Teresa Anjinho

L-Ombudsman Ewropew

, 17/12/2025 ta' Strasburgu

 

 

[1] Għal raġunijiet ta’ anonimità, inkluż fir-rigward tal-ġeneru tal-ilmentatur, it-test jirreferi għall-ilmentatur bħala “huma”/“tagħhom”/“huma”.

[2] L-ilmentatur bħalissa jaħdem f'post tax-xogħol tal-BĊE separat mid-diviżjoni normali tiegħu.

[3] Il-BĊE jaħdem b’qafas tal-etika li fih “Dinjità fuq il-post tax-xogħol” tfisser in-nuqqas ta’ mġiba mhux xierqa. Imġiba mhux xierqa tfisser kwalunkwe forma ta’ diskriminazzjoni diretta jew indiretta, vjolenza fiżika, fastidju psikoloġiku (imsejjaħ ukoll bullying jew fastidju morali) u fastidju sesswali.”(l-Artikolu 0.5.2.1 tar-Regoli tal-Persunal tal-BĊE.)

[4] Il-BĊE stabbilixxa sistema fuq żewġ livelli ta' appelli interni fi kwistjonijiet tal-persunal. L-ewwel stadju huwa

rieżami amministrattiv ta’ deċiżjoni relatata mal-persunal mid-Direttur Ġenerali tad-DĠ-HR jew id-Deputat tagħhom. Il-

it-tieni stadju huwa “proċedura ta’ lmentar”. Il-Grievances huma vvalutati mit-Tim tal-Liġi tas-Servizz Ċivili fi

id-Direttorat Ġenerali għas-Servizzi Legali (DĠ-L) fir-rigward tal-ammissibbiltà u s-sustanza tagħhom, u

finalment deċiż mill-President tal-BĊE.

[5] Iċ-Ċirkolari Amministrattiva 01/2006 tal-BĊE dwar l-inkjesti amministrattivi interni

[6] Dan jirreferi għal proċedura separata speċifika. Il-kwistjonijiet relatati mhumiex fl-ambitu tal-inkjesta tal-Ombudsman. L-informazzjoni pprovduta hawnhekk hija inkluża fit-test għall-kuntest. 

[7] "Ilmenti dwar relazzjonijiet ta' impjieg bejn l-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji tal-Unjoni u l-persunal tagħhom għandhom ikunu ammissibbli biss jekk il-persuna kkonċernata tkun eżawriet il-proċeduri amministrattivi interni kollha, (...). L-Artikolu 2(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew.

[8] “L-Ombudsman jista’ jistaqsi wkoll jekk kienx hemm każ ta’ amministrazzjoni ħażina fit-trattament ta’ każ bħal dan [rapport tal-informatur] mill-istituzzjoni, il-korp, l-uffiċċju jew l-aġenzija tal-Unjoni kkonċernata, inkluż fir-rigward tal-protezzjoni tal-uffiċjal jew aġent ieħor ikkonċernat. ” L-Artikolu 8(3) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew.

[9] “0.4bis.3.1 Għal rapporti ta’ informazzjoni dwar ksur riċevut permezz tal-għodda għall-iżvelar ta’ informazzjoni protetta, l-awtorità kompetenti għandha tkun:

(a) id-Direttur tal-Awditjar Intern,...”.

[10] Il-BĊE rrefera għalih (l-Artikolu 4 taċ-CIRCULAR ADMINISTRATIVE 01/2006 tal-BĊE dwar l-inkjesti amministrattivi interni, li fl-Artikolu 4(2) jipprevedi li “Jekk id-Direttur Ġenerali tar-Riżorsi Umani, il-Baġit u l-Organizzazzjoni, id-Direttur tal-Awditjar Intern u d-Direttur tas-Segretarjat Ġenerali u s-Servizz Lingwistiku jikkonfermaw il-ħtieġa għal inkjesta amministrattiva, huma għandhom jipproponu minnufih il-bidu tagħha lill-Uffiċjal Kap tas-Servizzi, li għandu jaġixxi f’isem il-Bord Eżekuttiv”. Huwa rrefera wkoll għad-dispożizzjoni relatata fir-Regoli tal-Persunal tal-BĊE (0.5.3.3 u 04bis.3.3.).

[11] L-Artikolu 41(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE: "Kull persuna għandha d-dritt li dak kollu li jirrigwardaha jiġi ttrattat b'mod imparzjali u ġust u fi żmien raġonevoli mill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-Unjoni."