Chuir an gearánach, Feisire de Pharlaimint na hEorpa, ábhair imní in iúl faoin méid a chreid sé a bhí ina neamhréireacht idir an Gníomh um an Intleacht Shaorga agus an Cód Cleachtais don Intleacht Shaorga ilchuspóireach (GPAI). Dheimhnigh an Coimisiún Eorpach le déanaí gur uirlis dheonach ‘leordhóthanach’ é an Cód, arna fhorbairt ag páirtithe leasmhara, do sholáthraithe intleachta saorga ilchuspóireacha chun comhlíonadh an Ghnímh um an Intleacht Shaorga a léiriú. D’áitigh an gearánach, áfach, go ndíolmhaítear leis an gCód soláthraithe intleachta saorga ilchuspóireacha óna ndualgas faoin nGníomh um an Intleacht Shaorga tomhaltas fuinnimh a samhlacha a dhoiciméadú nó a mheas ar a laghad le linn a n-oiliúna agus a dtástála.

D’fhiosraigh an tOmbudsman an tsaincheist sin agus chinn sí gur mhínigh an Coimisiún go réasúnta an chaoi a bhfuil sé beartaithe ag a Oifig um Intleacht Shaorga measúnú a dhéanamh ar thomhaltas fuinnimh na hintleachta saorga ilchuspóirí i gcás nach bhfuil faisnéis áirithe ag na soláthraithe is gá chun an meastachán a dhéanamh. Dá bhrí sin, thug an Coimisiún na dearbhuithe is gá go gcomhlíonfaidh sé bunchuspóir an Ghnímh um an Intleacht Shaorga i ndáil leis sin. Sa chomhthéacs sin, thug an tOmbudsman dá haire go bhfuil an Cód beartaithe mar réiteach sealadach, ar féidir tuilleadh feabhais a chur air agus ar dócha go gcuirfear ionstraimí spriocdhírithe ina ionad, amhail ‘caighdeáin chomhchuibhithe’, arna bhforbairt ag na hEagraíochtaí Eorpacha um Chaighdeánú.

Ar an mbonn sin, chinn an tOmbudsman, ag an gcéim seo, nach bhfuil údar le tuilleadh fiosrúchán ar an ngearán seo.

Bhain an cás ar dtús le mainneachtain an Choimisiúin Eorpaigh an gearánach a choinneáil ar an eolas faoi staid na himeartha maidir le gearán um shárú faoi chomhlíonadh reachtaíocht áirithe de chuid na Spáinne le rialacha cosanta sonraí an Aontais agus leis an Treoir maidir le Ríomhthráchtáil.

D’iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún an gearánach a chur ar an eolas faoi stádas an ghearáin, faoi na cúiseanna leis an moill ar mheasúnú a dhéanamh air, agus faoi phlean gníomhaíochta an Choimisiúin sa chás seo. Ós rud é nár chuir an Coimisiún faisnéis sách mionsonraithe ar fáil don ghearánach, bhuail foireann fiosrúcháin an Ombudsman le hionadaithe an Choimisiúin freisin agus rinne sí iniúchadh ar chomhad an Choimisiúin chun tuiscint níos fearr a fháil ar an gcaoi a raibh an Coimisiún ag láimhseáil an ghearáin maidir le sárú.

Chinn an tOmbudsman, cé go raibh tréimhse ama ann nuair nach raibh an Coimisiún gníomhach sa chomhad, a luaithe a tháinig reachtaíocht ábhartha na Spáinne chun bheith infheidhme go hiomlán, go ndeachaigh sé i dteagmháil go rialta leis na húdaráis náisiúnta agus go ndearna sé measúnú ar an gcás. Chinn an tOmbudsman freisin, cé nár chuir an Coimisiún faisnéis thráthúil ar fáil don ghearánach, ar cúis aiféala é, gur thug sé mínithe mionsonraithe le linn an fhiosrúcháin seo maidir leis an am a thóg sé an gearán um shárú agus a stádas a láimhseáil. Thairis sin, sheol an Coimisiún litir fógra fhoirmiúil chuig an Spáinn le linn an fhiosrúcháin maidir leis an gcéad ghné den ghearán um shárú.

Dá bhrí sin, dhún an tOmbudsman an fiosrúchán leis an gconclúid nach raibh údar le tuilleadh fiosrúchán.

Bhain an cás leis an gCoimisiún Eorpach´s a láimhseáil gearán um shárú maidir le cinneadh Czech´s a Údarás Iarnróid a chumasc leis an Údarás Iomaíochta. Ba é an príomhábhar imní a bhí ann go bhféadfadh sé gur sháraigh an cumasc dlí an Aontais agus go bhféadfadh sé gur theip ar an tSeicia maoirseacht neamhspleách agus éifeachtach ar an earnáil iarnróid a áirithiú.

Chinn an tOmbudsman gur theip ar an gCoimisiún ráiteas leordhóthanach ar chúiseanna a chur ar fáil don ghearánach maidir lena chinneadh nach ndearna an tSeicia aon sárú ar dhlí an Aontais. Tar éis di scrúdú a dhéanamh ar mhínithe an Choimisiúin a cuireadh ar fáil le linn an fhiosrúcháin, tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid go ndearna an Coimisiún imscrúdú dícheallach ar an ábhar agus go raibh a chinneadh an cás a dhúnadh bunaithe ar fhorais láidre.

Dhún an tOmbudsman an fiosrúchán le cinneadh nach raibh aon drochriarachán ann maidir le measúnú an Choimisiúin ar an ngearán um shárú. Ós rud é gur chuir an Coimisiún ráiteas mionsonraithe ar chúiseanna ar fáil le linn an fhiosrúcháin, socraíodh an ghné sin den chás. Mhol an tOmbudsman don Choimisiún ráiteas leordhóthanach ar chúiseanna a sholáthar i gcónaí do ghearánaigh agus é ar intinn aige cás um shárú a dhúnadh.

Bhain an cás leis an am a thóg sé ar an gCoimisiún Eorpach a mheasúnú ar ghearán maidir le sárú i gcoinne na Spáinne a rinneadh in 2018 a thabhairt chun críche. Bhain an gearán maidir le sárú leis na hathruithe reachtacha a tugadh isteach in 2014 in Acht Calafoirt na Spáinne agus leis an síneadh a chuir údarás calafoirt na nOileán Bailéarach ina dhiaidh sin le fad na lamháltas chun gníomhaíochtaí spóirt uisce áineasa a dhéanamh ar fhearann poiblí an chalafoirt. Ina ngearán maidir le sárú, d’áitigh an gearánach, go bunúsach, gur sháraigh na hathruithe reachtacha sin agus an síneadh a chuir údarás calafoirt na nOileán Bailéarach le fad na lamháltas Airteagail 49, 56 agus 106 CFAE.

Chinn an tOmbudsman gur theip ar an gCoimisiún a léiriú go raibh sé dícheallach agus gníomhach ar an gcás, agus gur theip air cúiseanna diongbháilte a sholáthar chun a mhíniú cén fáth nach raibh sé in ann a mheasúnú a thabhairt chun críche tar éis níos mó ná seacht mbliana. Mheas an tOmbudsman gurbh ionann sin agus drochriarachán agus rinne sé moladh gur cheart don Choimisiún a mheasúnú a thabhairt chun críche gan a thuilleadh moille. Shainaithin an tOmbudsman freisin saincheisteanna a bhaineann le faisnéis a cuireadh ar fáil don ghearánach agus taifid a choinneáil i ndáil leis an idirphlé EU Pilot a rinne an Coimisiún leis an Spáinn agus rinne sí dhá mholadh chomhfhreagracha maidir le feabhas a chur air sin.

Cé gur chuir an Coimisiún tús le hidirphlé nua réamhsháraithe (ar a dtugtaí idirphlé EU Pilot roimhe seo) leis an Spáinn tar éis d’fhiosrúchán an Ombudsman a oscailt, ní raibh a mheasúnú ar an ngearán maidir le sárú tugtha chun críche ag an gCoimisiún nuair a bhí an cás seo á dhúnadh ag an Ombudsman. Níor thug sé údar réasúnta leis an am a thóg sé ach an oiread. Dá réir sin, dheimhnigh an tOmbudsman a cinneadh go raibh drochriarachán i gceist. Leanfaidh an tOmbudsman d’fhaireachán a dhéanamh ar choimeád taifead an Choimisiúin i ndáil le hidirphlé réamhsháraithe chomh maith leis an gcaoi a ndéanann sé cumarsáid le gearánaigh agus na hidirphléití sin á ndúnadh aige.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméad a bhain le cinneadh an Choimisiúin Eorpaigh tionscadal eastósctha mianraí atá lonnaithe sa tSeirbia a ainmniú mar ‘Thionscadal Straitéiseach’ faoin nGníomh um Amhábhair Chriticiúla (CRMA). Go sonrach, d’iarr an gearánach rochtain ar fhormheas ábhartha an chinnidh sin ag an tír nach bhfuil san Aontas lena mbaineann. Chuir an gearánach a iarraidh faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh i mí Iúil 2025.

Thug an Coimisiún freagra den chéad uair i mí Lúnasa 2025. Shainaithin sé doiciméad amháin mar dhoiciméad a thagann faoi raon feidhme na hiarrata ar rochtain, ar dhiúltaigh sé rochtain phoiblí a thabhairt air ina iomláine. Agus é sin á dhéanamh aige, d’áitigh an Coimisiún go bhféadfadh nochtadh an bonn a bhaint de chaidreamh idirnáisiúnta an Aontais leis an tír ina bhfuil an tionscadal lonnaithe.

Chuir an gearánach i gcoinne chinneadh an Choimisiúin trí ‘iarratas daingniúcháin’ a dhéanamh i mí Mheán Fómhair 2025. Nuair nár thug an Coimisiún freagra sainráite, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman i mí Dheireadh Fómhair 2025.

D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán maidir le diúltú intuigthe an Choimisiúin rochtain phoiblí a dheonú agus, mar chéad chéim, d’iarr sí ar an gCoimisiún freagra sainráite a ghlacadh a luaithe is féidir ar iarratas dearbhúcháin an ghearánaigh. In éagmais freagra laistigh den teorainn ama a leagadh síos, rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar an doiciméad atá i gceist, mar aon le doiciméadacht maidir leis an gcomhairliúchán leis an tír neamh-AE lena mbaineann.

Thug an Coimisiún freagra ar an ngearánach i mí na Bealtaine 2026, agus thug sé páirt-rochtain leathan ar an doiciméad atá i gceist, gan ach sonraí pearsanta teoranta a fholú, rud nár chuir an gearánach ina choinne. Dá bhrí sin, mheas an tOmbudsman gur socraíodh an gearán maidir le diúltú intuigthe rochtana an Choimisiúin leis an rochtain a deonaíodh anois. É sin ráite, ba oth leis an Ombudsman an mhoill a thabhaigh an Coimisiún maidir le hiarratas rochtana an ghearánaigh a láimhseáil, moill a lean ar aghaidh fiú tar éis di a fiosrúchán a oscailt. Leanann an tOmbudsman de dhlúthfhaireachán a dhéanamh ar ábhar na moilleanna bunaithe ar ghearáin a chuirtear faoina bráid.