Bhain an dá chás leis an gcaoi ar láimhseáil an Coimisiún Eorpach gearán um shárú i gcoinne na Fionlainne maidir le diúltú údaráis na Fionlainne aitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla síciteiripeoirí arna n-eisiúint ag ollscoil atá lonnaithe sa Ríocht Aontaithe. D’áitigh na gearánaigh – mic léinn a ndearna an neamhaitheantas difear dóibh – gur láimhseáil an Coimisiún an gearán maidir le sárú go mícheart agus gur mhainnigh sé cinneadh a dhéanamh ina leith laistigh de thréimhse réasúnach ama.

Chinn an tOmbudsman gur cuireadh moill ar an gCoimisiún tús a chur le measúnú a dhéanamh ar an ngearán maidir le sárú agus thóg sé thart ar sheacht mbliana air measúnú a dhéanamh air, ar tréimhse fhada í. Mar sin féin, ba é ba chúis go príomha le fad an mheasúnaithe tosca a raibh údar leo nó nach bhféadfaí a chur i leith an Choimisiúin ar a laghad. Go háirithe, d’fhan an Coimisiún go dtí gur eisigh Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh réamhrialú ar an ábhar agus ansin go dtí gur tugadh imeachtaí náisiúnta gaolmhara agus gníomhaíochtaí leantacha san Fhionlainn chun críche freisin.

Ós rud é gur dhún an Coimisiún an cás i mí an Mhárta 2025, agus mínithe réasúnacha á dtabhairt aige ar a mheasúnú, dhún an tOmbudsman an fiosrúchán leis an gconclúid nach raibh údar le tuilleadh fiosrúchán ar an ábhar.

Bhain an cás leis an am a thóg sé ar an gCoimisiún Eorpach a mheasúnú ar ghearán maidir le sárú i gcoinne na Spáinne a rinneadh in 2018 a thabhairt chun críche. Bhain an gearán maidir le sárú leis na hathruithe reachtacha a tugadh isteach in 2014 in Acht Calafoirt na Spáinne agus leis an síneadh a chuir údarás calafoirt na nOileán Bailéarach ina dhiaidh sin le fad na lamháltas chun gníomhaíochtaí spóirt uisce áineasa a dhéanamh ar fhearann poiblí an chalafoirt. Ina ghearán maidir le sárú, d’áitigh an gearánach, go bunúsach, go n-athraíonn na reachtaíochtaí sin agus gur sháraigh údarás calafoirt na nOileán Bailéarach fad na lamháltas Airteagail 49, 56 agus 106 CFAE.

Chinn an tOmbudsman gur theip ar an gCoimisiún a léiriú go raibh sé dícheallach agus gníomhach ar an gcás, agus gur theip air cúiseanna diongbháilte a sholáthar chun a mhíniú cén fáth nach raibh sé in ann a mheasúnú a thabhairt chun críche tar éis níos mó ná seacht mbliana. Mheas an tOmbudsman gurbh ionann sin agus drochriarachán agus rinne sé moladh gur cheart don Choimisiún a mheasúnú a thabhairt chun críche gan a thuilleadh moille. Shainaithin an tOmbudsman freisin saincheisteanna a bhaineann le faisnéis a cuireadh ar fáil don ghearánach agus coimeád taifead i ndáil leis an idirphlé EU Pilot a rinne an Coimisiún leis an Spáinn agus rinne sí dhá mholadh chomhfhreagracha maidir le feabhsú ina leith sin.

Bhain an cás leis an gcaoi ar dhéileáil an Coimisiún Eorpach le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid a bhaineann le cur chun feidhme breithiúnais a bhaineann le caighdeáin chomhchuibhithe Eorpacha. Ina breithiúnas, mheas an Chúirt Bhreithiúnais gur cuid de dhlí an Aontais iad na caighdeáin sin, a fhorbraíonn Eagraíochtaí Eorpacha um Chaighdeánú arna iarraidh sin don Choimisiún, i bhfianaise na n-éifeachtaí suntasacha dlíthiúla a bhaineann leo. Mar thoradh air sin, chinn an Chúirt nach mór don Choimisiún socruithe praiticiúla a dhéanamh chun na caighdeáin sin a nochtadh don phobal. D’iarr an gearánach rochtain ar mheasúnú inmheánach an Choimisiúin ar bhreithiúnas na Cúirte.

Dhiúltaigh an Coimisiún rochtain a thabhairt ar na doiciméid a shainaithin sé mar dhoiciméid a thagann faoi raon feidhme na hiarrata, agus d’áitigh sé gur gá comhairle dlí agus imeachtaí cúirte leanúnacha a chosaint, chomh maith lena phróiseas cinnteoireachta. Go háirithe, d’áitigh an Coimisiún go bhfuil dlúthnasc idir a mheasúnú inmheánach agus roinnt cásanna atá fós ar feitheamh os comhair Chúirteanna an Aontais.

Bunaithe ar iniúchadh ar na doiciméid, chinn an tOmbudsman go bhfuil faisnéis ghinearálta iontu den chuid is mó a bhféadfadh rochtain a bheith ag an bpobal agus ag na páirtithe sna himeachtaí cúirte leanúnacha arna n-agairt ag an gCoimisiún orthu cheana féin. Cé nach raibh an tOmbudsman cinnte de sheasamh an Choimisiúin nárbh fhéidir páirt-rochtain ar na doiciméid a iarradh a dheonú, chinn sí nach raibh údar le tuilleadh fiosrúchán sa chás seo, ós rud é go bhfuil faisnéis maidir leis an gcaoi ar chuir an Coimisiún an breithiúnas chun feidhme san fhearann poiblí cheana féin. Mhol an tOmbudsman, áfach, go ndéanfadh an Coimisiún athmhachnamh ar a sheasamh maidir leis an iarraidh ar rochtain i bhfianaise a barúlacha, d’fhonn rochtain pháirteach a dheonú.