Bhain an cás leis an gCoimisiún Eorpach´s a láimhseáil gearán um shárú maidir le cinneadh Czech´s a Údarás Iarnróid a chumasc leis an Údarás Iomaíochta. Ba é an príomhábhar imní a bhí ann go bhféadfadh sé gur sháraigh an cumasc dlí an Aontais agus go bhféadfadh sé gur theip ar an tSeicia maoirseacht neamhspleách agus éifeachtach ar an earnáil iarnróid a áirithiú.

Chinn an tOmbudsman gur theip ar an gCoimisiún ráiteas leordhóthanach ar chúiseanna a chur ar fáil don ghearánach maidir lena chinneadh nach ndearna an tSeicia aon sárú ar dhlí an Aontais. Tar éis di scrúdú a dhéanamh ar mhínithe an Choimisiúin a cuireadh ar fáil le linn an fhiosrúcháin, tháinig an tOmbudsman ar an gconclúid go ndearna an Coimisiún imscrúdú dícheallach ar an ábhar agus go raibh a chinneadh an cás a dhúnadh bunaithe ar fhorais láidre.

Dhún an tOmbudsman an fiosrúchán le cinneadh nach raibh aon drochriarachán ann maidir le measúnú an Choimisiúin ar an ngearán um shárú. Ós rud é gur chuir an Coimisiún ráiteas mionsonraithe ar chúiseanna ar fáil le linn an fhiosrúcháin, socraíodh an ghné sin den chás. Mhol an tOmbudsman don Choimisiún ráiteas leordhóthanach ar chúiseanna a sholáthar i gcónaí do ghearánaigh agus é ar intinn aige cás um shárú a dhúnadh.

Bhain an cás leis an am a thóg sé ar an gCoimisiún Eorpach a mheasúnú ar ghearán maidir le sárú i gcoinne na Spáinne a rinneadh in 2018 a thabhairt chun críche. Bhain an gearán maidir le sárú leis na hathruithe reachtacha a tugadh isteach in 2014 in Acht Calafoirt na Spáinne agus leis an síneadh a chuir údarás calafoirt na nOileán Bailéarach ina dhiaidh sin le fad na lamháltas chun gníomhaíochtaí spóirt uisce áineasa a dhéanamh ar fhearann poiblí an chalafoirt. Ina ngearán maidir le sárú, d’áitigh an gearánach, go bunúsach, gur sháraigh na hathruithe reachtacha sin agus an síneadh a chuir údarás calafoirt na nOileán Bailéarach le fad na lamháltas Airteagail 49, 56 agus 106 CFAE.

Chinn an tOmbudsman gur theip ar an gCoimisiún a léiriú go raibh sé dícheallach agus gníomhach ar an gcás, agus gur theip air cúiseanna diongbháilte a sholáthar chun a mhíniú cén fáth nach raibh sé in ann a mheasúnú a thabhairt chun críche tar éis níos mó ná seacht mbliana. Mheas an tOmbudsman gurbh ionann sin agus drochriarachán agus rinne sé moladh gur cheart don Choimisiún a mheasúnú a thabhairt chun críche gan a thuilleadh moille. Shainaithin an tOmbudsman freisin saincheisteanna a bhaineann le faisnéis a cuireadh ar fáil don ghearánach agus taifid a choinneáil i ndáil leis an idirphlé EU Pilot a rinne an Coimisiún leis an Spáinn agus rinne sí dhá mholadh chomhfhreagracha maidir le feabhas a chur air sin.

Cé gur chuir an Coimisiún tús le hidirphlé nua réamhsháraithe (ar a dtugtaí idirphlé EU Pilot roimhe seo) leis an Spáinn tar éis d’fhiosrúchán an Ombudsman a oscailt, ní raibh a mheasúnú ar an ngearán maidir le sárú tugtha chun críche ag an gCoimisiún nuair a bhí an cás seo á dhúnadh ag an Ombudsman. Níor thug sé údar réasúnta leis an am a thóg sé ach an oiread. Dá réir sin, dheimhnigh an tOmbudsman a cinneadh go raibh drochriarachán i gceist. Leanfaidh an tOmbudsman d’fhaireachán a dhéanamh ar choimeád taifead an Choimisiúin i ndáil le hidirphlé réamhsháraithe chomh maith leis an gcaoi a ndéanann sé cumarsáid le gearánaigh agus na hidirphléití sin á ndúnadh aige.

Bhain an cás le hiarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméad a bhain le cinneadh an Choimisiúin Eorpaigh tionscadal eastósctha mianraí atá lonnaithe sa tSeirbia a ainmniú mar ‘Thionscadal Straitéiseach’ faoin nGníomh um Amhábhair Chriticiúla (CRMA). Go sonrach, d’iarr an gearánach rochtain ar fhormheas ábhartha an chinnidh sin ag an tír nach bhfuil san Aontas lena mbaineann. Chuir an gearánach a iarraidh faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh i mí Iúil 2025.

Thug an Coimisiún freagra den chéad uair i mí Lúnasa 2025. Shainaithin sé doiciméad amháin mar dhoiciméad a thagann faoi raon feidhme na hiarrata ar rochtain, ar dhiúltaigh sé rochtain phoiblí a thabhairt air ina iomláine. Agus é sin á dhéanamh aige, d’áitigh an Coimisiún go bhféadfadh nochtadh an bonn a bhaint de chaidreamh idirnáisiúnta an Aontais leis an tír ina bhfuil an tionscadal lonnaithe.

Chuir an gearánach i gcoinne chinneadh an Choimisiúin trí ‘iarratas daingniúcháin’ a dhéanamh i mí Mheán Fómhair 2025. Nuair nár thug an Coimisiún freagra sainráite, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman i mí Dheireadh Fómhair 2025.

D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán maidir le diúltú intuigthe an Choimisiúin rochtain phoiblí a dheonú agus, mar chéad chéim, d’iarr sí ar an gCoimisiún freagra sainráite a ghlacadh a luaithe is féidir ar iarratas dearbhúcháin an ghearánaigh. In éagmais freagra laistigh den teorainn ama a leagadh síos, rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh ar an doiciméad atá i gceist, mar aon le doiciméadacht maidir leis an gcomhairliúchán leis an tír neamh-AE lena mbaineann.

Thug an Coimisiún freagra ar an ngearánach i mí na Bealtaine 2026, agus thug sé páirt-rochtain leathan ar an doiciméad atá i gceist, gan ach sonraí pearsanta teoranta a fholú, rud nár chuir an gearánach ina choinne. Dá bhrí sin, mheas an tOmbudsman gur socraíodh an gearán maidir le diúltú intuigthe rochtana an Choimisiúin leis an rochtain a deonaíodh anois. É sin ráite, ba oth leis an Ombudsman an mhoill a thabhaigh an Coimisiún maidir le hiarratas rochtana an ghearánaigh a láimhseáil, moill a lean ar aghaidh fiú tar éis di a fiosrúchán a oscailt. Leanann an tOmbudsman de dhlúthfhaireachán a dhéanamh ar ábhar na moilleanna bunaithe ar ghearáin a chuirtear faoina bráid.

 

Bhain an cás leis an gcaoi ar chuir an Coimisiún Eorpach an pobal ar an eolas faoi stádas a thionscnaimh reachtaigh maidir leis an gcreat le haghaidh córais bhia inbhuanaithe (FSFS), a bhí mar chuid den Straitéis ‘Ón bhFeirm go dtí an Forc’. Tar éis thionscnamh agus chomhairliúchán poiblí an tionscnaimh seo, níor chuir an Coimisiún san áireamh é ina chlár oibre 2024. Bhí imní ar an ngearánach, eagraíocht a ghlac páirt sa chomhairliúchán poiblí, gur theip ar an gCoimisiún an pobal a chur ar an eolas faoi stádas an tionscnaimh agus faoi na cúiseanna leis an moill ar thogra reachtach a ghlacadh ina leith.

Le linn fhiosrúchán an Ombudsman, mhínigh an Coimisiún go ndearna sé athbhreithniú in 2023 ar a thosaíochtaí polaitiúla mar gheall ar shuaitheadh eacnamaíoch de bharr chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine, agóidí na bhfeirmeoirí ar fud an Aontais, agus ábhair imní níos leithne na bpáirtithe leasmhara faoi thalmhaíocht an Aontais. In 2025, ghlac an Coimisiún ‘Fís nua don Talmhaíocht agus do Bhia’. Ós rud é nár luadh FSFS sa doiciméad sin, chreid an Coimisiún gur léir do pháirtithe leasmhara gur scoireadh den tionscnamh sin. Thairis sin, dúirt an Coimisiún go raibh faisnéis faoina thionscnaimh bheartais uile atá ar fáil ar a shuíomh gréasáin á tabhairt cothrom le dáta aige.

D’fháiltigh an tOmbudsman roimh thiomantas an Choimisiúin trédhearcacht níos fearr a sholáthar maidir le stádas a thionscnaimh bheartais agus mheas sí nach raibh údar le tuilleadh fiosrúchán ar an ábhar sin.