Tar éis don Ombudsman aird a tharraingt ar neamhrialtachtaí tromchúiseacha líomhnaithe áirithe a dhéanann difear do Mhisean Smachta Reachta an AE (EULEX) sa Chosaiv ag Ionchúisitheoir EULEX chomh maith leis na meáin, chinn an tOmbudsman fiosrúchán féintionscnaimh a oscailt chun a mheas an ndearna an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) agus EULEX imscrúdú cuí ar na líomhaintí sin nó an bhfuil siad á n-imscrúdú i gceart.

Chun a fháil amach cén gníomh ba ghá di a dhéanamh, rinne an tOmbudsman iniúchadh ar chomhad SEGS/EULEX maidir leis an ábhar. Léiríodh sa chigireacht go ndearna EULEX réamh-imscrúdú inmheánach agus gur earcaigh sé ionchúisitheoir seachtrach chun na neamhrialtachtaí a imscrúdú. Ina theannta sin, bhí saineolaí a bhfuil taithí aige ceaptha ag SEGS chun athbhreithniú a dhéanamh ar shainordú EULEX ó thaobh an chórais de, agus béim ar leith á leagan ar na líomhaintí a ardaíodh.

Thug an tOmbudsman dá haire nár lean EULEX a nós imeachta caighdeánach chun líomhaintí den sórt sin a imscrúdú. Chinn sí freisin gur ghá scrúdú a dhéanamh ar an gcaoi ar earcaíodh an t-ionchúisitheoir seachtrach. Mar sin féin, ós rud é gur chuir an saineolaí a cheap Ardionadaí an AE le déanaí in iúl go soiléir go mbeidh na saincheisteanna seo mar chuid den athbhreithniú a bheidh le déanamh aige, bhí an tOmbudsman den tuairim nach raibh aon ghá le tuilleadh gníomhaíochta uaithi faoi láthair.

Bhain an cás le heisiamh an ghearánaigh ag Parlaimint na hEorpa ó nós imeachta roghnúcháin do riarthóirí taighde.

D’fhiosraigh an tOmbudsman an tsaincheist agus rinne sé iniúchadh ar an gcomhad a bhí i seilbh na Parlaiminte.

Ar bhonn na faisnéise a fuarthas le linn na cigireachta, níor aimsigh an tOmbudsman drochriarachán ag an bParlaimint.

Baineann an cás le cibé ar cheart don Choimisiún Eorpach measúnú tionchair ar chearta an duine a dhéanamh i gcomhthéacs a chaibidlíochta chun comhaontú saorthrádála a thabhairt i gcrích le Vítneam. Chreid na gearánaigh go raibh gá le measúnú den sórt sin, ach ba é seasamh an Choimisiúin nach raibh gá leis ós rud é go ndearnadh measúnú tionchair inbhuanaitheachta cheana féin in 2009 ar chomhaontú saorthrádála AE/ASEAN atá beartaithe, lena n-áirítear Vítneam.

Ba é conclúid an Ombudsman gurbh ionann mainneachtain an Choimisiúin measúnú tionchair sonrach ar chearta an duine a dhéanamh, i ndáil le Vítneam, agus drochriarachán. I mí an Mhárta 2015, mhol sí gur cheart don Choimisiún measúnú den sórt sin a dhéanamh gan a thuilleadh moille.

Dhiúltaigh an Coimisiún. D’áitigh sé gur baineadh an cuspóir céanna amach lena ‘ionstraimí beartais neamhthrádála’ agus leis na clásail maidir le cearta an duine sa chomhaontú comhpháirtíochta agus comhair.

Níor aontaigh an tOmbudsman agus, ar an gcaoi sin, leag sé béim ar na gnéithe a bhaineann go dlúth leis an uirlis measúnaithe tionchair ar chearta an duine. Ós rud é gur tugadh an Comhaontú i gcrích idir an dá linn, dhún an tOmbudsman an cás le ráiteas criticiúil.

Bhain an cás le cinneadh an Choimisiúin costais áirithe neamh-incháilithe arna ndearbhú ag comhpháirtí do thionscadal arna mhaoiniú ag an Aontas a dhearbhú. D'fhiosraigh an tOmbudsman an cheist agus chinn sé go raibh forais réasúnacha ag an gCoimisiún gan glacadh leis na costais atá i gceist. Dá bhrí sin, dhún an tOmbudsman an cás le cinneadh nach raibh aon drochriarachán ann.

Baineann an gearán le hathcheapadh Chathaoirleach Choiste Eitice Ad hoc an Choimisiúin. Tá triúr ar an gCoiste sin nach bhfuil fostaithe ag an gCoimisiún faoi láthair. Is é an ról atá aige comhairle a chur ar an gCoimisiún maidir le saincheisteanna eiticiúla a thagann chun cinn i gcur chun feidhme Chód Iompair an Choimisiúin do Choimisinéirí. Go háirithe, tugann an Coiste comhairle maidir le saincheisteanna eiticiúla nuair is mian le hiar-Choimisinéir dul i mbun fostaíochta.

Thug an tOmbudsman dá aire go raibh an Cathaoirleach i gcoinbhleacht leasa ós rud é gur oibrigh sé freisin mar dhlíodóir a dhéanann ionadaíocht ar leasanna chliaint na hearnála príobháidí os comhair an Choimisiúin. Chinn sí gur chruthaigh athcheapadh an Choimisiúin ar an gCathaoirleach cás ina mbeadh an Cathaoirleach, i ndáiríre, ag breithniú ionchais fostaíochta na gCoimisinéirí amach anseo a raibh tionchar ollmhór acu, bunaithe ar a bpoist reatha, ar ábhair a raibh iarmhairt mhór acu do chliaint phríobháideacha an Chathaoirligh.

Dá réir sin, chinn an tOmbudsman go raibh leasanna príobháideacha an Chathaoirligh de chineál a d’fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar an gcaoi ar fheidhmigh sé a ról mar Chathaoirleach ar an gCoiste.

Níor ghá don Ombudsman aon mholadh a dhéanamh don Choimisiún toisc gur tháinig an Coimisiún in ionad an Chathaoirligh sular cuireadh fiosrúchán an Ombudsman i gcrích.

Eisiadh an gearánach sa chás seo, saoránach Lucsamburgach, ó dhul san iomaíocht do phost sa Fhrainc ar an bhforas nach náisiúnach Francach í. Ba é an post a bhí i gceist ná breitheamh neamh-uachtaránachta a bhí chun ionadaíocht a dhéanamh ar Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe le haghaidh Dídeanaithe ag Cúirt tearmainn na Fraince. Chuir an gearánach faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh gur cosúil gur sárú ar fhorálacha dhlí an Aontais maidir le saorghluaiseacht oibrithe é an post a theorannú do náisiúnaigh de chuid na Fraince. Nuair a bhí an Coimisiún den tuairim nach ndearnadh aon sárú ar dhlí an Aontais, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman.

Bhí an Coimisiún den tuairim go raibh feidhm ag eisceacht ar an gceart chun saorghluaiseachta atá ag oibrithe. Tá feidhm ag an eisceacht seo i gcás fostaíochta sa tseirbhís phoiblí agus déantar foráil di in Airteagal 45(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. D’admhaigh an Coimisiún gur ghá measúnú nithiúil a dhéanamh ar chineál chúraimí agus fhreagrachtaí an bhreithimh neamhcheannasaigh chun cinneadh a dhéanamh maidir leis an tsaincheist sin agus d’áitigh sé go ndearna sé measúnú den sórt sin. Thug an tOmbudsman dá haire, mar chuid den mheasúnú sin, nach raibh teagmháil déanta ag an gCoimisiún le húdaráis na Fraince chun tuilleadh faisnéise a fháil faoin bpost atá i gceist. Ba é moladh tosaigh an Ombudsman, dá bhrí sin, gur cheart don Choimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar a mheasúnú ar an ngearán maidir le sárú agus mhol sí gur cheart don Choimisiún dul i gcomhairle le húdaráis na Fraince. Mar fhreagra ar an togra sin, d’áitigh an Coimisiún go raibh faisnéis leordhóthanach ar fáil dó agus cinneadh á dhéanamh aige maidir leis an tsaincheist agus, dá bhrí sin, nach raibh gá le teagmháil a dhéanamh le húdaráis na Fraince. Tar éis dó a fhreagra mionsonraithe ar an togra a mheas, ghlac an tOmbudsman leis go raibh dóthain faisnéise ag an gCoimisiún sa chás seo chun a chinneadh a bhunú. Dá bhrí sin, dhún sí an fiosrúchán le cinneadh nach raibh aon drochriarachán ar thaobh an Choimisiúin.

Bhain an cás le gníomhaíochtaí OLAF tar éis tuarascáil sceithireachta a fháil a nascann an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta (EASA) le hionramháil líomhnaithe ar thuarascáil cigireachta slándála eitlíochta. Tar éis réamh-mheasúnú a dhéanamh, bhí imní ar an Ombudsman faoi chinneadh OLAF an cás a dhíbhe agus an t-ábhar a tharchur ar ais chuig EASA in ainneoin gur roghnaigh an sceithire go comhfhiosach a thuarascáil a dhéanamh chuig OLAF seachas chuig EASA. Thug an tOmbudsman an réamhthuairim go bhféadfadh tionchar diúltach a bheith ag cinneadh den sórt sin ar éifeachtacht na bhforálacha sceithireachta i gcoitinne. Chinn sí, dá bhrí sin, an t-ábhar a fhiosrú.

Tar éis iniúchadh a dhéanamh ar chomhaid OLAF, chinn an tOmbudsman go raibh breithniú cuí déanta ag OLAF i dtaobh imscrúdú a oscailt. Tháinig sé chun solais freisin nár dhún OLAF an cás i ndáiríre ach gur iarr sé ar EASA an t-ábhar a scrúdú agus tuairisc a thabhairt ar thorthaí a imscrúdaithe. Ina theannta sin, bhí an ceart forchoimeádta ag OLAF fiosrúchán foirmiúil a oscailt ag céim níos déanaí. I bhfianaise an mhéid sin, chinn an tOmbudsman gur dhéileáil OLAF go cuí le tuarascáil sceithireachta an ghearánaigh. Thug an tOmbudsman dá haire gur cheart go mbeadh OLAF tar éis an gearánach a chur ar an eolas ar bhealach níos sainráite nár chiallaigh tarchur an ábhair chuig EASA nach mbeadh OLAF ag déanamh aon ghníomh eile ar an ábhar. Rinne sí ráiteas eile ina leith sin.

Bhain an cás le gearán maidir le sárú a cuireadh faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh i ndáil le mainneachtain líomhnaithe na Gearmáine forálacha áirithe den treoir maidir le ríomh-Phríobháideachas a chur chun feidhme i gceart. D’iompaigh an gearánach chuig an Ombudsman Eorpach ag líomhain gur theip ar an gCoimisiún míniú ceart a thabhairt ar na cúiseanna nár chuir sé tús le himscrúdú. D'fhiosraigh an tOmbudsman an t-ábhar agus chinn sé gur thug an Coimisiún míniú leordhóthanach ina dhiaidh sin maidir le cuid de na saincheisteanna a d'ardaigh an gearánach. Maidir leis na saincheisteanna nár thug an Coimisiún míniú leordhóthanach ina leith, dhún an tOmbudsman an cás le ráiteas criticiúil.

Bhain an cás le mainneachtain líomhnaithe an Choimisiúin Eorpaigh an gearánach a chur ar an eolas faoi stádas tosaíochta a ghearáin maidir le Státchabhair.

D'fhiosraigh an tOmbudsman an cheist. Le linn a fiosrúcháin, chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach nár caitheadh lena ghearán mar chás tosaíochta. Mar sin féin, níor mhínigh an Coimisiún na cúiseanna lena chinneadh. Dá bhrí sin, dhún an tOmbudsman an gearán le ráiteas criticiúil maidir le mainneachtain an Choimisiúin an gearánach a chur ar an eolas faoin bhfáth ar thug sé stádas tosaíochta íseal dá ghearán maidir le státchabhair.

Gníomhaire sealadach le Parlaimint na hEorpa is ea an gearánach. Thit sí tinn nuair a bhí sí ar saoire bhliantúil. Bhain an cás le diúltú na Parlaiminte saoire bhliantúil an ghearánaigh a thiontú ina saoire bhreoiteachta. D'fhiosraigh an tOmbudsman an tsaincheist agus níor aimsigh sí aon drochriarachán toisc go raibh ar an ngearánach seoladh reatha a sholáthar ag an am, nó go gairid ina dhiaidh sin, chuir sí isteach a teastas leighis don tsaoire bhreoiteachta. Níor comhlíonadh an ceanglas sin.

Bhain an cás leis an meastóireacht ar thogra an ghearánaigh le haghaidh tairisceana. Ina ghearán chuig an Ombudsman, d’áitigh an gearánach go ndearna an bord meastóireachta meastóireacht mhícheart ar a thogra toisc nár chuir sé an fhaisnéis a cuireadh ar fáil ann san áireamh.

D'fhiosraigh an tOmbudsman an tsaincheist agus chinn sé nár léirigh an gearánach go raibh earráid fhollasach measúnaithe déanta ag na meastóirí maidir leis na gnéithe a ndearnadh gearán fúthu. Dá bhrí sin, dhún sí an cás le cinneadh nach raibh aon drochriarachán ann.