Strasbourg, 10/03/2015

Re: Comhairliúchán spriocdhírithe i gcomhthéacs OI/9/2014/MHZ

A Uasail Leggeri, a chara,

An 20 Deireadh Fómhair 2014, chuir mé tús leis an bhfiosrúchán féintionscnaimh thuasluaite maidir leis an gcaoi a n-áirithíonn Frontex urraim do chearta bunúsacha ina Oibríochtaí Comhpháirteacha um Fhilleadh (JROnna). Ba mhaith liom buíochas a ghabháil le Frontex as an tuairim a cuireadh chugam sa chás seo an 31 Eanáir 2015.

I mo litir tosaigh, chuir mé in iúl do Frontex go mb’fhéidir go smaoineoinn ar dheis a thabhairt do thríú páirtithe leasmhara barúlacha a thabhairt maidir le tuairim Frontex. Ba mhaith liom a chur in iúl duit go bhfuil cuireadh tugtha agam do roinnt eagraíochtaí é sin a dhéanamh faoin 6 Aibreán 2015. Faigh, san iarscríbhinn a ghabhann leis seo, na ceisteanna a liostaigh mé sa chomhairliúchán spriocdhírithe seo.

Cuirfear na haighneachtaí a gheofar ar aghaidh chuig Frontex agus tá súil agam freisin iad a fhoilsiú ar mo shuíomh gréasáin: www.ombudsman.europa.eu.

Le dea-mhéin,

Emily O'Reilly

Imfhálú: Ceisteanna a liostaítear sa chomhairliúchán spriocdhírithe

Ceisteanna atá liostaithe i gcomhairliúchán spriocdhírithe an Ombudsman Eorpaigh maidir le fiosrúchán féintionscnaimh OI/9/2014/MHZ

1. An bhfuil tú ar an eolas faoi sháruithe nithiúla ar chearta bunúsacha na bhfillithe nó faoi chásanna drochíde le linn JROnna (réamhimeacht; ar eitilt; aistriú na bhfillithe sa tír is ceann scríbe), nó le linn na céime iarfhillte (filleadh a ghlacadh sa tír is ceann scríbe)?

2. De réir Frontex, níl aon ghearán déanta go fóill maidir le JRO arna chomhordú ag Frontex. Cad iad na gníomhaíochtaí ba cheart do Frontex a dhéanamh, dar leat, chun feasacht a chur chun cinn i measc daoine atá faoi réir JRO maidir leis an bhféidearthacht gearán a thaisceadh le Frontex agus chun a áirithiú go gcuirfear fadhbanna in iúl do Frontex go deimhin?

3. Is beag JRO a chomhordaíonn Frontex, agus is iad na Ballstáit a dhéanann formhór mór na n-oibríochtaí um fhilleadh éigeantach. I bhfianaise a róil comhordúcháin, áfach, cad eile a d’fhéadfadh Frontex a dhéanamh, dar leat, chun íoschaighdeáin agus dea-chleachtais a chur chun cinn i measc na mBallstát lena n-áirithítear urraim do chearta an duine agus do dhínit na bhfillithe? An measann tú gur leor Cód Frontex maidir le hoibríochtaí comhpháirteacha um fhilleadh agus a Dhea-Chleachtais le haghaidh JROnna i ndáil leis sin, go háirithe a mhéid a bhaineann le caighdeáin maidir le hoiriúnacht chun taistil agus scrúdú leighis, úsáid beart comhéigneach agus filleadh daoine leochaileacha, go háirithe teaghlaigh a bhfuil leanaí acu?

4. An measann tú go bhforáiltear leis an gCód agus leis na Dea-Chleachtais do choimircí leordhóthanacha maidir le hurraim do chearta an duine, do dhínit agus do leas na bhfillithe ar bord nuair a chuirtear i bhfeidhm iad maidir le ‘Comhthionscnaimh Chomhpháirteacha a Bhailiú’ ^{mar a thugtar orthu [1]?}

5. Ar cheart faireachán a dhéanamh ar JROnna trí mhonatóir amháin arna ainmniú ag an tír a bhfuil an oibríocht á hóstáil aici (an tír a bhfuil an grúpa is mó á chur ar ais aici), nó an fearr go n-ainmníonn gach tír atá rannpháirteach san oibríocht monatóir amháin le bheith i láthair le linn na JROnna?

6. Cad eile a d’fhéadfaí a dhéanamh chun feabhas a chur ar mhalartú dea-chleachtas faireacháin idir monatóirí náisiúnta? Cad eile a d’fhéadfadh Frontex a dhéanamh ina leith sin? [Sa tuairim uaidh, luann Frontex go n-iarrann sé ar chomhlachtaí faireacháin náisiúnta freastal ar chruinnithe na bPointí Teagmhála Díreacha in Ábhair um Fhilleadh agus tacaíonn sé leis an tionscadal atá á reáchtáil ag an Lárionad Idirnáisiúnta um Fhorbairt Beartas Imirce chun díorma Eorpach de lucht faireacháin neamhspleách ar fhilleadh éigeantach a chruthú.]

7. Ina thuairim, deir Frontex: (i) go rialaítear caighdeáin iompair maidir le húsáid fornirt leis an dlí náisiúnta; (ii) gurb iad na srianta/trealamh amháin a fhéadfar a úsáid le linn JROnna na srianta/trealamh sin atá ar an liosta arna tharraingt suas ag an mBallstát eagrúcháin agus arna dtacú le síniú Frontex ar an bPlean Cur Chun Feidhme, agus (iii) nach gceadaítear d’aon Bhallstát rannpháirteach srianta nach gceadaítear faoina reachtaíocht náisiúnta a úsáid fiú má ghlacann an Ballstát eagrúcháin agus Frontex leis na bearta sin. Thairis sin, is iondúil go mbreathnaíonn/go dtuairiscíonn monatóirí ar na cinntí agus ar na gníomhaíochtaí a dhéanann seirbhísigh phoiblí/tionlacaithe náisiúnta atá ar bord chun a ndlí náisiúnta a chaomhnú.

An bhfuil aon mholadh agat maidir le conas tuairisciú monatóirí atá ar bord a éascú i gcás ina gcuirtear de chúram orthu tuairisciú thar ceann roinnt Ballstát rannpháirteach de bhun Airteagal 14.5 den Chód ("Nuair is indéanta agus faoi réir comhaontú roimh ré idir na Ballstáit lena mbaineann, féadfaidh monatóirí faireachán a dhéanamh freisin thar ceann na mBallstát eile atá rannpháirteach sa JRO" - prionsabal an mhonatóra amháin in aghaidh na heitilte).

8. An measann tú gur leor an fhaisnéis a chuireann Frontex ar fáil ar a shuíomh gréasáin maidir le JROnna chun a dtrédhearcacht a áirithiú? An measann tú gur cheart tuarascálacha ó mhonatóirí a bhreathnaíonn ar JROnna a chur faoi bhráid na n-údarás náisiúnta nó faoi bhráid Frontex nó faoi bhráid an dá rud? Ar cheart tuarascálacha a fhoilsiú nó nár cheart? Má tá, ar cheart iad a fhoilsiú ar shuíomh gréasáin na mBallstát nó Frontex?

9. An bhfuil aon bharúil eile agat maidir le tuairim Frontex? Bí chomh beacht agus chomh nithiúil agus is féidir le do thoil.

[1] Sna JROnna sin, soláthraíonn an tríú tír a gcuirtear imircigh ar ais chuici an t-eitleán, na tionlacaithe agus an fhoireann leighis don oibríocht. Is in aerfort san Aontas a thugann údaráis/tionlacaithe náisiúnta imircigh ar láimh. Cuireann Frontex oiliúint ar fáil do thionlacaithe tríú tír.