Chuir an tOmbudsman Eorpach, Emily O'Reilly, moltaí faoi bhráid Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh Frontex maidir le conas urraim do chearta bunúsacha na n-imirceach atá faoi réir filleadh éigeantach ón Aontas chuig a dtíortha tionscnaimh a áirithiú ar bhealach níos fearr. Déanann Frontex comhoibríochtaí um fhilleadh d’aer (JROnna) a chomhordú agus a mhaoiniú i gcomhar leis na Ballstáit. Idir 2006 agus 2015, chomhordaigh sé 267 gcomheitilt fillte, ag filleadh níos mó ná 13 000 duine.

Molann an tOmbudsman obair Frontex go dtí seo. Mar sin féin, d'fhéadfaí níos mó a dhéanamh. Iarrann sí ar an ngníomhaireacht a chinntiú go mbeidh teaghlaigh le leanaí agus mná torracha ina suí ar leithligh ó fhillithe eile. Ba cheart do Frontex rialacha comhchoiteanna a chur chun cinn freisin maidir le srianta a úsáid, tuilleadh faisnéise a fhoilsiú maidir le JROnna, lena n-áirítear tuarascálacha monatóirí, agus ceangal a chur ar na Ballstáit nósanna imeachta gearáin a fheabhsú. Tá an tOmbudsman fós míshásta le diúltú Frontex a shásra gearán féin a bhunú.

Molann an tOmbudsman roinnt leasuithe ar Chód Iompair JRO Frontex, lena n-áirítear forálacha maidir le bearta comhéigneacha a úsáid, scrúduithe leighis tráthúla ar fhillithe, agus oiliúint maidir le cearta an duine do thionlacaithe, agus béim á leagan ar dhaoine faoi mhíchumas, ar mhná agus ar leanaí.

Dúirt Emily O'Reilly: “Tá an-iontas orainn go léir mar gheall ar thragóidí na mílte sin a fuair bás agus iad ag iarraidh an Mheánmhuir a thrasnú. Mar chuid dá phlean gníomhaíochta deich bpointe chun beartas imirce an Aontais a fheabhsú, iarrann an Coimisiún go ndéanfaí athchóiriú ar an gclár um fhilleadh d’iarrthóirí tearmainn ar diúltaíodh dóibh agus do dhaoine nach bhfuil cead cónaithe bailí acu. Sa chomhthéacs sin, ní mór gach rud a dhéanamh chun a áirithiú go n-urramófar dínit dhaonna na ndaoine atá á gcur ar ais.”

Ceann de thosaíochtaí an Ombudsman Eorpaigh is ea comhar straitéiseach méadaithe idir comhaltaí Líonra Eorpach an Ombudsman. Ós rud é go dtagann faireachán JRO faoi dhlínse na mBallstát, d’iarr sí aiseolas óna comhghleacaithe. D'fhéach go leor Ombudsmain náisiúnta ar chleachtais JRO ina mBallstáit féin agus chuir siad ionchur luachmhar faoi bhráid imscrúdú an Ombudsman Eorpaigh maidir le Frontex. Tá siad ar fáil anseo.

Ina thuairim, mhínigh Frontex go bhfuil gach Ballstát rannpháirteach freagrach as a dhíorma féin d’fhillithe in JRO. Chuir sé in iúl nár tuairiscíodh ach trí chás chriticiúla go dtí seo, lena n-áirítear i ndáil le húsáid fornirt. Leag Frontex béim freisin ar na fadhbanna praiticiúla a eascraíonn as rialacháin náisiúnta éagsúla maidir le srianta a úsáid.

Tá liosta iomlán de thograí an Ombudsman ar fáil anseo.