President

Il-Kummissjoni Ewropea

Għażiż President,

Nirreferi għall-ittra tiegħi tas-16 ta’ Mejju 2025, li fiha informajtek li ftaħt inkjesta dwar l-ilment ta’ hawn fuq.[1]

L-ilment jikkonċerna l-allegat nuqqas tal-Kummissjoni li tikkonforma mal-Linji Gwida u l-amp tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar; Sett ta’ Għodod [2] fit-tħejjija tal-proposta leġiżlattiva biex tiġi emendata d-Direttiva dwar ir-Rappurtar Korporattiv dwar is-Sostenibbiltà (CSRD) u d-Direttiva dwar id-Diliġenza Dovuta tas-Sostenibbiltà Korporattiva (CSDDD),^[3] li hija waħda mill-proposti li tifforma parti mill-pakkett ta’ simplifikazzjoni Omnibus I tagħha.^[4]

B’mod speċifiku, l-ilmentaturi huma mħassba li l-Kummissjoni tbiegħdet mir-rekwiżiti proċedurali ewlenin previsti fil-Linji Gwida għal Regolamentazzjoni Aħjar, billi naqset milli twettaq valutazzjoni tal-impatt u konsultazzjoni pubblika mingħajr ġustifikazzjoni xierqa. Fil-fehma tagħhom, il-Kummissjoni wettqet konsultazzjoni bejn is-servizzi mgħaġġla li ma kinitx konformi mar-regoli ta’ proċedura tagħha. L-ilmentaturi huma mħassba wkoll li l-Kummissjoni ma wettqitx valutazzjoni tal-konsistenza klimatika kif previst mil-Liġi Ewropea dwar il-Klima [5].

Fis-16 ta’ Ġunju 2025, it-tim ta’ inkjesta tiegħi kellu laqgħa mas-servizzi tiegħek. Mehmuż ma’ din l-ittra, għandek issib ir-rapport dwar il-laqgħa. Nixtieq ukoll nirringrazzja lilek u lis-servizzi tiegħek talli pprovdew lill-Uffiċċju tiegħi bid-dokumentazzjoni li tlabt biex nispezzjona.

Issa kkonkludejt li jeħtieġ li nirċievi tweġiba bil-miktub mill-Kummissjoni dwar il-kwistjonijiet ewlenin imqajma f’dan il-każ, abbażi tal-materjal miġbur sal-lum.

1. Dwar in-nuqqas ta’ valutazzjoni tal-impatt

Filwaqt li l-proposta leġiżlattiva inkwistjoni, fil-prinċipju, kienet teħtieġ valutazzjoni tal-impatt sħiħa [6], il-Kummissjoni ma wettqitx waħda, u minflok ħejjiet dokument analitiku, fil-forma ta' dokument ta' ħidma tal-persunal.

Il-Linji Gwida għal Regolamentazzjoni Aħjar u s-Sett ta’ Għodod jipprevedu l-possibbiltà ta’ deroga mir-rekwiżiti tagħhom, inkluż ir-rekwiżit li titwettaq valutazzjoni tal-impatt. Madankollu, dawn id-derogi jridu jsegwu ċerti regoli proċedurali. Id-derogi jridu jiġu ġġustifikati bir-reqqa u spjegati sew fiż-żmien tal-adozzjoni tal-proposta leġiżlattiva, biex il-pubbliku jkun jista’ jiskrutinizza r-raġunijiet tal-Kummissjoni biex jidderoga mir-regoli tagħha. Inkella, iċ-ċittadini tal-UE jistgħu jiddubitaw l-impenn tal-Kummissjoni għal proċess tat-tfassil tal-liġijiet trasparenti, inklużiv u bbażat fuq l-evidenza.

Abbażi tal-materjal disponibbli sal-lum, il-Kummissjoni ma tidhirx li ġġustifikat b’mod adegwat id-deroga mir-regoli tagħha f’dan il-każ.

Fil-memorandum ta’ spjegazzjoni tagħha, il-Kummissjoni ġġustifikat l-“urġenza kritika” tal-proposta, u d-deroga relatata mir-rekwiżit tal-valutazzjoni tal-impatt, bil-ħtieġa li tinżamm il-kompetittività tan-negozji tal-UE. Matul il-laqgħa mat-tim ta’ inkjesta tiegħi, il-Kummissjoni ċċarat li l-urġenza rriżultat mis-sitwazzjoni ekonomika diffiċli fl-UE u minn kwistjonijiet fattwali ta’ implimentazzjoni, inkluża l-ħtieġa li l-kumpaniji jitħallew jippjanaw minn qabel. Il-Kummissjoni rreferiet ukoll għar-“rapport Draghi”^[7] u l-isfidi li kienet żvelat f'termini tal-kompetittività tal-ekonomija tal-UE, inkluż fid-dawl tal-piż regolatorju impost fuq il-kumpaniji.

Madankollu, il-Kummissjoni ma indikat l-ebda avveniment f’daqqa jew mhux mistenni li jiġġustifika l-urġenza. Il-Kummissjoni lanqas ma spjegat għaliex fl-ewwel istanza l-miżuri ta’ “waqqaf l-arloġġ”[8] ma kinux ikunu biżżejjed biex jindirizzaw l-urġenza kritika msemmija. Jidher li l-adozzjoni ta’ dawn il-miżuri setgħet ippermettiet lill-Kummissjoni biżżejjed żmien biex twettaq valutazzjoni tal-impatt tal-bidliet sostantivi proposti għas-CSRD u s-CSDDD (stabbiliti fil-proposta leġiżlattiva inkwistjoni f’din l-inkjesta). Ninnota wkoll li l-Kummissjoni ma pprevediet l-ebda dokument li jindirizza l-urġenza tas-sitwazzjoni, u l-ħtieġa konsegwenti ta’ deroga mir-rekwiżit tal-valutazzjoni tal-impatt. Għalhekk inkun grat jekk il-Kummissjoni tkun tista' tikkummenta dwar dan.

Inkun grat ukoll jekk il-Kummissjoni tkun tista’ tispjega b’referenza għall-partijiet rilevanti tal-valutazzjonijiet tal-impatt tagħha tal-atti legali eżistenti (jiġifieri, is-CSRD u s-CSDDD), sa liema punt dawn il-valutazzjonijiet tal-impatt preċedenti jkopru l-emendi fil-proposta leġiżlattiva inkwistjoni.

2. Dwar in-nuqqas ta’ konsultazzjoni pubblika

Nifhem li f’dan il-każ il-Kummissjoni qieset li ma kinitx meħtieġa konsultazzjoni pubblika skont il-Linji Gwida għal Regolamentazzjoni Aħjar (fin-nuqqas ta’ valutazzjoni tal-impatt), u lanqas ma kienet fattibbli (fid-dawl tal-urġenza msemmija hawn fuq) jew meħtieġa (fid-dawl ta’ diversi skambji oħra mal-partijiet ikkonċernati).

Għadu mhux ċar sa liema punt is-sejħa għal evidenza dwar ir-razzjonalizzazzjoni tar-rekwiżiti ta’ rapportar minn Ottubru sa Diċembru 2023 u ż-żewġ fora ibridi kbar tal-partijiet ikkonċernati dwar is-CSRD ta’ Mejju u Novembru 2024 koprew l-elementi tal-proposta leġiżlattiva speċifika inkwistjoni. Inkun grat jekk nirċievi aktar kjarifiki mill-Kummissjoni f’dan ir-rigward.

Iż-żewġ laqgħat organizzati fi Frar 2025, li għalihom attendew prinċipalment l-interessi tal-industrija u tan-negozju, jidhru li kienu l-uniċi skambji tal-partijiet ikkonċernati li saru speċifikament dwar il-proposta leġiżlattiva inkwistjoni.

Mhuwiex ċar kif l-iskambji tal-partijiet ikkonċernati msemmija fil-memorandum ta’ spjegazzjoni kienu jfissru li konsultazzjoni pubblika ma kinitx iżżid informazzjoni ġdida, b’mod partikolari meta jitqies li ħafna partijiet ikkonċernati li setgħu kkontribwew mod ieħor ma ġewx mistiedna jipparteċipaw fil-laqgħat ta’ Frar 2025.  

Inkun grat jekk il-Kummissjoni tkun tista’ tikkummenta dwar dawn l-osservazzjonijiet.

3. Dwar in-nuqqas ta’ valutazzjoni tal-konsistenza klimatika

F’konformità mal-Liġi Ewropea dwar il-Klima, il-Kummissjoni hija meħtieġa twettaq valutazzjoni tal-konsistenza klimatika ta’ kwalunkwe abbozz ta’ miżura jew proposta leġiżlattiva “u tinkludi dik il-valutazzjoni fi kwalunkwe valutazzjoni tal-impatt li takkumpanja dawn il-miżuri jew proposti, u tagħmel ir-riżultat ta’ dik il-valutazzjoni disponibbli għall-pubbliku fiż-żmien tal-adozzjoni”.[9]

Nifhem li minħabba li ma saret l-ebda valutazzjoni tal-impatt, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li ma kellhiex bżonn tippubblika valutazzjoni tal-konsistenza klimatika. Filwaqt li l-memorandum ta' spjegazzjoni jiddikjara li l-emendi proposti ma jimminawx l-objettivi ġenerali tal-Patt Ekoloġiku Ewropew [10], il-Kummissjoni ma inkludiet, fil-memorandum ta' spjegazzjoni jew fid-dokument ta' ħidma tal-persunal, l-ebda analiżi biex tappoġġa dik il-konklużjoni. Barra minn hekk, filwaqt li l-Kummissjoni ppreżentat dokumenti lill-Uffiċċju tiegħi li jiddeskrivu l-kamp ta’ applikazzjoni ġenerali tar-regoli l-ġodda, dawn id-dokumenti ma jidhrux li fihom valutazzjoni interna speċifika tal-konsistenza tal-proposta leġiżlattiva mal-objettiv tan-newtralità klimatika.

Għalhekk jidher li l-Kummissjoni ma wettqitx valutazzjoni tal-konsistenza klimatika qabel ma adottat il-proposta leġiżlattiva inkwistjoni, għalkemm il-Liġi Ewropea dwar il-Klima ma tipprevedi l-ebda eżenzjoni mit-twettiq ta’ tali valutazzjoni. Inkun grat jekk il-Kummissjoni tkun tista’ tikkummenta dwar dan it-tħassib.

4. Konsultazzjoni bejn is-Servizzi (ISC)

Ir-regoli ta’ proċedura tal-Kummissjoni [11] jipprevedu ISC formali ta’ “servizzi b’interess leġittimu minħabba n-natura, is-suġġett jew l-impatt tal-abbozz ta’ att”.[12] Normalment, is-servizzi kkonsultati f’ISC jingħataw għaxart ijiem ta’ xogħol biex jirrevedu l-proposta u jwieġbu.[13] “F’każijiet eċċezzjonali, u għal raġunijiet ta’ urġenza debitament ġustifikati”, ir-regoli ta’ proċedura jippermettu l-possibbiltà ta’ ISC Fast-Track b’perjodu ta’ żmien imqassar ta’ 48 siegħa [14].  

Għall-proposta inkwistjoni, l-ISC ġie konkluż fi żmien 24 siegħa. Din tnediet nhar ta' Ġimgħa filgħaxija u ntemmet nhar ta' Sibt filgħaxija. Il-Kummissjoni ma ssottomettiet għall-ispezzjoni l-ebda dokument li jispjega l-urġenza estrema tal-fajl u, b’mod partikolari, għaliex il-linja ta’ ħin tal-ISC Fast-Track ta’ 48 siegħa ma setgħetx tiġi rrispettata. Inkun grat jekk il-Kummissjoni tkun tista’ tipprovdi xi kjarifiki dwar dik il-kwistjoni.

5. Il-passi li jmiss

Inkun grat jekk nirċievi t-tweġiba tal-Kummissjoni, filwaqt li jitqiesu l-kwistjonijiet deskritti hawn fuq, sal-15 ta’ Settembru 2025.

Meta titqies l-importanza ta’ din l-inkjesta, u meta jitqies li l-Kummissjoni qed tippjana proposti “Omnibus” addizzjonali, m’għandi l-intenzjoni li nagħti l-ebda estensjoni ta’ din l-iskadenza.

Dejjem tiegħek,

Teresa Anjinho Ombudsman
Ewropew

Strasburgu, 11/07/2025

[1] https://www.ombudsman.europa.eu/mt/opening-summary/mt/205174.

[2] https://commission.europa.eu/law/law-making-process/ better-regulation/ better-regulation-guidelines-and-toolbox_en.

[3] COM(2025) 81 finali.

[4] https://commission.europa.eu/publications/omnibus-i_en.

[5] L-Artikolu 6(4) tar-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika.

[6] Il-Linji Gwida għal Regolamentazzjoni Aħjar jiddikjaraw li: “Hija meħtieġa valutazzjoni tal-impatt għal inizjattivi tal-Kummissjoni li x’aktarx ikollhom impatti ekonomiċi, ambjentali jew soċjali sinifikanti jew li jinvolvu nfiq sinifikanti, u fejn il-Kummissjoni jkollha għażla ta’ għażliet ta’ politika”.

[7] Ir-rapport ta' Draghi dwar il-kompetittività tal-UE, https://commission.europa.eu/topics/eu- competitiveness/draghi-report_en.

[8] Kif previst fil-proposta COM(2025)80 finali.

[9] L-Artikolu 6(4) tal-Liġi Ewropea dwar il-Klima.

[10] Ara l-memorandum ta’ spjegazzjoni dwar il-proposta COM(2025)81 final, li jgħid li: “Din il-proposta għalhekk fiha dispożizzjonijiet biex tissimplifika u tissimplifika l-qafas regolatorju bil-ħsieb li jitnaqqas il-piż fuq l-impriżi li jirriżulta mis-CSRD u mis-CSDDD mingħajr ma jiġu mminati l-objettivi ta’ politika ta’ kwalunkwe biċċa leġiżlazzjoni u biex jiġi żgurat twettiq aktar kosteffettiv tal-ambizzjoni ġenerali tal-Patt Ekoloġiku Ewropew relatata mat-tranżizzjoni ekoloġika u ġusta.” (enfasi miżjuda).

[11] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202403080.

[12] L-Artikolu 55(1) tar-Regoli ta’ Proċedura tal-Kummissjoni.

[13] L-Artikolu 59 tar-Regoli ta’ Proċedura tal-Kummissjoni.

[14] L-Artikolu 60 tar-Regoli ta’ Proċedura tal-Kummissjoni.