Μία από τις συστάσεις της Διαμεσολαβήτριας στο πλαίσιο της έρευνας βάσει των καταγγελιών 2077/2012/TN και 1853/2013/TN κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορά τη δημοσίευση εξωτερικών δραστηριοτήτων πρώην ανώτερων διοικητικών στελεχών. Επιπλέον, η Διαμεσολαβήτρια υπογράμμισε σε μη χρονολογημένη επιστολή που έλαβε από την Επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2015 ότι η δημοσίευση των αποφάσεων που επιτρέπουν τις εν λόγω δραστηριότητες των ανώτερων διοικητικών στελεχών θα πρέπει να πραγματοποιείται τακτικά και όχι μόνο σε ετήσια βάση, κάτι που αποτελεί την ελάχιστη νομική απαίτηση.

Η Επιτροπή εξέτασε πολύ προσεκτικά τη σύσταση αυτή. Επικροτεί τις προσπάθειες της Διαμεσολαβήτριας για περαιτέρω αύξηση της διαφάνειας, ώστε να είναι ανοικτή κάθε πιθανή ή δυνητική σύγκρουση συμφερόντων, όπως και τα μέτρα μετριασμού που έχουν τεθεί σε εφαρμογή για την πρόληψη τέτοιων συγκρούσεων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή ακολούθησε τη σύσταση του Διαμεσολαβητή όσον αφορά το περιεχόμενο των εν λόγω δημοσιεύσεων.

Ωστόσο, η Επιτροπή πρέπει να συμβιβάσει την επιθυμία για διαφάνεια με την υποχρέωσή της να προστατεύει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα του προσωπικού της και του πρώην προσωπικού της. Από την άποψη αυτή, η συμφωνία των εν λόγω πρώην ανώτερων υπαλλήλων δεν θα αποτελούσε επαρκή νομική βάση για την εν λόγω δημοσίευση. Όπως υπενθύμισαν οι ευρωπαϊκές αρχές προστασίας δεδομένων στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας του άρθρου 29, η συγκατάθεση που έχει δοθεί από εργαζόμενο στο πλαίσιο σχέσης εργοδότη-εργαζομένου δεν μπορεί, κατά κανόνα, να θεωρηθεί ότι έχει δοθεί ελεύθερα, λόγω της υποδεέστερης θέσης του εργαζομένου. Ο Κανονισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης καθιερώνει νόμιμο δεσμό μεταξύ του προσωπικού και του οργάνου στο οποίο υπάγεται. Ο δεσμός αυτός –και η επακόλουθη υποδεέστερη θέση του ενδιαφερομένου– δεν τερματίζεται με τη λήξη των καθηκόντων, δεδομένου ότι ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης προβλέπει συνεχή δικαιώματα και υποχρεώσεις πολύ πέραν της εν λόγω λήξης. Επομένως, δεδομένου ότι η δευτερεύουσα θέση του πρώην υπαλλήλου πρέπει να θεωρηθεί ότι υφίσταται ενόσω υφίσταται ο προβλεπόμενος από τον νόμο δεσμός, η δημοσίευση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που τον αφορούν δεν μπορεί να γίνει ζητώντας τη συγκατάθεσή του.

Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 5 στοιχεία α) και β) του κανονισμού 45/2001, η δημοσίευση των εν λόγω δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα βασίζεται στη νομική υποχρέωση που επιβάλλεται στην Επιτροπή από το άρθρο 16 παράγραφος 4 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, το οποίο με τη σειρά του παραπέμπει στο άρθρο 16 παράγραφος 3 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης που αναφέρεται στις δραστηριότητες άσκησης πίεσης ή επιρροής από ομάδες συμφερόντων πρώην ανώτερων υπαλλήλων.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφάσισε τα εξής:

- σύμφωνα με τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης και τους κανόνες εφαρμογής του, ως ανώτερα διοικητικά στελέχη ορίζονται τα διευθυντικά στελέχη που κατέχουν θέση διευθυντή ή ισοδύναμη και ανώτερη·

- οι πληροφορίες σχετικά με τις επαγγελματικές δραστηριότητες των πρώην ανώτερων διοικητικών στελεχών πρέπει να δημοσιεύονται σε ετήσια βάση·

- οι δημοσιευμένες πληροφορίες αφορούν δραστηριότητες πρώην ανώτερων διοικητικών στελεχών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε άσκηση πίεσης ή υπεράσπισης συμφερόντων σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 3 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή θα ήθελε να κοινοποιήσει στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή την πρώτη ετήσια δημοσίευση πληροφοριών σχετικά με τις επαγγελματικές δραστηριότητες των ανώτερων υπαλλήλων μετά τη λήξη των καθηκόντων τους (άρθρο 16 παράγραφοι 3 και 4 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης).

Η δημοσίευση αυτή εγκρίθηκε από το Σώμα των επιτρόπων και θα είναι σύντομα διαθέσιμη σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη στα γερμανικά, τα αγγλικά και τα γαλλικά στον δικτυακό τόπο Europa της Επιτροπής.