^[1]

Η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια έχει θεσπίσει εσωτερικούς κανόνες σχετικά με την καταγγελία δυσλειτουργιών από μέλη του προσωπικού της όσον αφορά σοβαρά παραπτώματα ή παρατυπίες που επηρεάζουν το Γραφείο της Διαμεσολαβήτριας.

Οι κανόνες αυτοί έχουν ως στόχο να επιτρέψουν στους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος να εκπληρώσουν το καθήκον τους να μιλήσουν σε περίπτωση που διαπιστώσουν σοβαρό παράπτωμα ή αδικοπραξία εντός του Γραφείου του Διαμεσολαβητή, εξυπηρετώντας έτσι το δημόσιο συμφέρον, προωθώντας την ακεραιότητα, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και, τελικά, τη νομιμότητα του Γραφείου του Διαμεσολαβητή.

Οι κανόνες βασίζονται στις ακόλουθες εκτιμήσεις:

α) Η ακεραιότητα αποτελεί βασική αρχή της ευρωπαϊκής δημόσιας διοίκησης. Το κοινό αναμένει από τα μέλη του προσωπικού των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ να συμπεριφέρονται με τον υψηλότερο δυνατό βαθμό ακεραιότητας. Ως εκ τούτου, είναι όχι μόνο επιθυμητό, αλλά και απαραίτητο το προσωπικό να αναφέρει κάθε εύλογη υποψία σοβαρού παραπτώματος ή παραπτώματος εντός του Γραφείου του Διαμεσολαβητή.

β) Οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο βοηθώντας τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Διαμεσολαβητή, να αποτρέπουν παραβιάσεις της αρχής της ακεραιότητας, καθώς και να εντοπίζουν τυχόν παραβιάσεις που ενδέχεται να προκύψουν.

γ) Η απόφαση για το αν είναι απαραίτητο να σφυρίξει το σφύριγμα μπορεί να είναι ένα δύσκολο ζήτημα. Ως εκ τούτου, τα μέλη του προσωπικού του Διαμεσολαβητή θα πρέπει να γνωρίζουν ότι ο Διαμεσολαβητής εκφράζει την ικανοποίησή του για την καταγγελία δυσλειτουργιών και ενθαρρύνει τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος να προχωρούν σε περιπτώσεις στις οποίες δεν είναι βέβαιοι αν θα πρέπει να καταγγέλλουν τυχόν σοβαρά παραπτώματα ή παρατυπίες που επηρεάζουν το Γραφείο του Διαμεσολαβητή.

δ) Οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος θα πρέπει να αποκαλύπτουν την ταυτότητά τους όταν αναφέρουν πληροφορίες που υποδηλώνουν την ύπαρξη σοβαρού παραπτώματος ή παραπτώματος στο Γραφείο του Διαμεσολαβητή. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής θα εξετάζει επίσης τις εν λόγω εκθέσεις που υποβάλλονται ανώνυμα, μολονότι οι υποθέσεις αυτές δεν καλύπτονται από τους ισχύοντες κανόνες.

ε) Ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης προβλέπει την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος από αρνητικές ενέργειες του θεσμικού οργάνου για το οποίο εργάζονται ^[2]. Ωστόσο, οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος μπορεί να υποφέρουν με άλλους τρόπους· για παράδειγμα, με αντίποινα συναδέλφων. Αυτό όχι μόνο είναι άδικο για τον μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος, αλλά μπορεί επίσης να αποθαρρύνει την καταγγελία δυσλειτουργιών και, ως εκ τούτου, να την αποδυναμώσει ως μηχανισμό διασφάλισης της ακεραιότητας, της λογοδοσίας και της διαφάνειας.

στ) Θα πρέπει να διατίθενται εμπιστευτικές συμβουλές και υποστήριξη για την καθοδήγηση και την υποστήριξη δυνητικών μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.

ζ) Εάν ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος το επιθυμεί, η ταυτότητά του πρέπει, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, να παραμένει εμπιστευτική.

η) Οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος χρειάζονται τη διαβεβαίωση ότι, σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής διοίκησης, η καταγγελία τους θα οδηγήσει σε ορθή έρευνα και ότι θα ενημερωθούν για το αποτέλεσμα.

θ) Τα δικαιώματα κάθε προσώπου που εμπλέκεται σε καταγγελία μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστά.

ι) Οι ανωτέρω εκτιμήσεις ισχύουν, κατ’ αρχήν, και για τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος που δεν είναι μέλη του προσωπικού του Διαμεσολαβητή, όπως οι εξωτερικοί ανάδοχοι, οι υπεργολάβοι και οι υπάλληλοί τους. Ως εκ τούτου, εντός των ορίων της νομικής και επιχειρησιακής τους ικανότητας, τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οι οργανισμοί της ΕΕ θα πρέπει να επιδιώκουν να διαφυλάσσουν επίσης τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των εν λόγω εξωτερικών μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.

ια) Ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης απαιτεί από τα μέλη του προσωπικού του Γραφείου του Διαμεσολαβητή, τα οποία έχουν επίγνωση σοβαρού παραπτώματος ή παραπτώματος σε θεσμικό όργανο της ΕΕ διαφορετικό από το Γραφείο του Διαμεσολαβητή, να αναφέρουν το εν λόγω ζήτημα. Εάν ο Διαμεσολαβητής λάβει τέτοια έκθεση από μέλη του προσωπικού του, η έκθεση αυτή διαβιβάζεται στην OLAF το συντομότερο δυνατόν. Οι εκθέσεις αυτού του είδους δεν καλύπτονται, ωστόσο, από τους παρόντες κανόνες.

Ο Διαμεσολαβητής έχει θεσπίσει τους ακόλουθους κανόνες:

Άρθρο 1 - Πεδίο εφαρμογής

Οι κανόνες αυτοί ισχύουν για κάθε πρόσωπο που εργάζεται στο Γραφείο του Διαμεσολαβητή, ανεξάρτητα από τη διοικητική του θέση ή το καθεστώς του (συμπεριλαμβανομένων των αποσπασμένων εθνικών υπαλλήλων και των ασκουμένων).

Οι κανόνες αυτοί δεν εφαρμόζονται σε πρόσωπα που καταγγέλλουν στον Διαμεσολαβητή ^[3] σοβαρά παραπτώματα ή παρατυπίες που θίγουν άλλο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της ΕΕ ^[4].

Άρθρο 2 - Ορισμοί

Για τους σκοπούς των παρόντων κανόνων, ως μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος νοείται το πρόσωπο το οποίο, καλή τη πίστει, αναφέρει πληροφορίες που υποδηλώνουν την ύπαρξη σοβαρού παραπτώματος ή παραπτώματος στο Γραφείο του Διαμεσολαβητή.

Στα σοβαρά παραπτώματα ή παραπτώματα περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, η απάτη, η διαφθορά, η κλοπή και άλλα ποινικά αδικήματα, οι σοβαρές παραβιάσεις των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις και οι σοβαρές παραβιάσεις των επαγγελματικών υποχρεώσεων.

Η αποκάλυψη γίνεται καλή τη πίστει εάν ο πληροφοριοδότης πιστεύει ειλικρινά και εύλογα ότι οι πληροφορίες που αποκαλύπτονται και κάθε ισχυρισμός που περιέχεται σε αυτές είναι ουσιαστικά αληθείς. Η καλή πίστη τεκμαίρεται, εκτός αν και μέχρις αποδείξεως του εναντίου.

Διευθυντής είναι ο προϊστάμενος μονάδας ή ο διευθυντής ή ο Γενικός Γραμματέας του Γραφείου του Διαμεσολαβητή.

Άρθρο 3 - Διαδικασία

Σύμφωνα με το άρθρο 22α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, τα μέλη του προσωπικού του Διαμεσολαβητή υποχρεούνται να αναφέρουν υπόνοιες σοβαρών παραπτωμάτων ή παραπτωμάτων που θίγουν το Γραφείο του Διαμεσολαβητή. Οι εκθέσεις αυτές πρέπει να υποβάλλονται γραπτώς και μπορούν να υποβάλλονται είτε εσωτερικά εντός του Γραφείου του Διαμεσολαβητή είτε εξωτερικά στην OLAF. Κάθε τέτοια έκθεση, είτε υποβάλλεται εσωτερικά είτε στην OLAF, θα πρέπει να περιέχει όλα τα διαθέσιμα πραγματικά περιστατικά και/ή αποδεικτικά στοιχεία, προκειμένου να διευκολυνθεί η πλήρης διερεύνηση της υπόθεσης.

Εκπόνηση έκθεσης εσωτερικά

Μια αναφορά σοβαρού παραπτώματος ή παραπτώματος που επηρεάζει το Γραφείο του Διαμεσολαβητή θα πρέπει να απευθύνεται, γραπτώς, σε διαχειριστή, ο οποίος (εκτός εάν η αναφορά έχει απευθυνθεί απευθείας στον Γενικό Γραμματέα) τη διαβιβάζει αμέσως στον Γενικό Γραμματέα.

Ο διευθυντής που λαμβάνει τέτοια έκθεση υποχρεούται, σύμφωνα με το άρθρο 22α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, να διαβιβάζει αμελλητί στην OLAF «κάθε αποδεικτικό στοιχείο» του οποίου γνωρίζει ότι «μπορεί να τεκμαίρεται» η ύπαρξη σοβαρού παραπτώματος ή παραπτώματος εις βάρος του Γραφείου του Διαμεσολαβητή. Την ευθύνη για τη διασφάλιση της εκπλήρωσης αυτής της απαίτησης φέρει ο Γενικός Γραμματέας.

Η έκθεση που υποβάλλει ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος θα εξεταστεί όσο το δυνατόν ταχύτερα και διεξοδικότερα από το Γραφείο του Διαμεσολαβητή. Όταν αυτό είναι αναγκαίο, κινείται διοικητική έρευνα. Η έρευνα αυτή θα διεξαχθεί σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στις γενικές εκτελεστικές διατάξεις σχετικά με τις πειθαρχικές και διοικητικές έρευνες που εγκρίθηκαν από τον Διαμεσολαβητή στις 4 Νοεμβρίου 2004.

Τα δικαιώματα των προσώπων που εμπλέκονται σε καταγγελία μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος καθορίζονται στο άρθρο 14 κατωτέρω. Τα δικαιώματα ενημέρωσης των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος σε σχέση με τα μέτρα που λαμβάνονται ή πρόκειται να ληφθούν σε απάντηση της καταγγελίας τους καθορίζονται στο άρθρο 6 κατωτέρω.

Η OLAF ενημερώνεται για το αποτέλεσμα κάθε τέτοιας έρευνας που διεξάγει ο Διαμεσολαβητής.

Όταν η έκθεση μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος εμπλέκει τον Γενικό Γραμματέα, η έκθεση του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος υποβάλλεται στον Διαμεσολαβητή ή διαβιβάζεται σε αυτόν. Ο χρόνος και η μορφή της έρευνας που πρέπει να διεξαχθεί αποφασίζονται από τον Διαμεσολαβητή σύμφωνα με τις διατάξεις που αναφέρονται ανωτέρω, ενώ ο Διαμεσολαβητής αναλαμβάνει τον ρόλο που οι εν λόγω διατάξεις διαφορετικά αναθέτουν στον Γενικό Γραμματέα.

Υποβολή έκθεσης στην OLAF

Το προσωπικό του Διαμεσολαβητή που δεν επιθυμεί να υποβάλει αναφορά εσωτερικά στο Γραφείο του Διαμεσολαβητή μπορεί, εναλλακτικά, να εκπληρώσει την υποχρέωση αναφοράς παραπτώματος ή παραπτώματος υποβάλλοντας αναφορά στην OLAF ^[5]. Όταν υποβάλλεται έκθεση στην OLAF, οι διαδικασίες που ακολουθεί για την επεξεργασία της έκθεσης θα αποφασίζονται από την OLAF.

Άρθρο 4 - Επιλογή για περαιτέρω υποβολή εκθέσεων

Σύμφωνα με το άρθρο 22β του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, ο καταγγέλτης μπορεί επίσης να αποκαλύψει πληροφορίες στον Πρόεδρο της Επιτροπής, στον Πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στον Πρόεδρο του Συμβουλίου ή στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Δικαιώματα των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος

Άρθρο 5 - Καθοδήγηση και στήριξη

Οι δυνητικοί μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος μπορούν να απευθυνθούν σε ορισθέν μέλος του προσωπικού για να ζητήσουν καθοδήγηση σχετικά με το κατά πόσον οι ανησυχίες τους πρέπει να καταγγελθούν στο Γραφείο του Διαμεσολαβητή σύμφωνα με τους εν λόγω κανόνες και το άρθρο 22α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

Ο Διαμεσολαβητής αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η επιτροπή προσωπικού και μπορεί να της ζητήσει να προτείνει ένα από τα μέλη της, ή άλλο μέλος του προσωπικού της επιλογής της, για την εκπλήρωση αυτού του ρόλου. Εάν η επιτροπή προσωπικού δεν είναι σε θέση να ικανοποιήσει το αίτημα αυτό, ο Διαμεσολαβητής ορίζει το εν λόγω μέλος του προσωπικού.

Οι δυνητικοί μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος μπορούν επίσης να απευθύνονται σε διευθυντή για καθοδήγηση και υποστήριξη. Μπορούν επίσης να εξετάσουν το ενδεχόμενο να επικοινωνήσουν με την OLAF, η οποία παρέχει ανώνυμη καθοδήγηση και υποστήριξη επιγραμμικά [6]. Στον μέγιστο βαθμό που επιτρέπεται από τον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης, παρέχεται εμπιστευτική καθοδήγηση και στήριξη σε δυνητικούς μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος.

Σε περίπτωση αναφοράς σοβαρού παραπτώματος ή παραπτώματος, ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος μπορεί να ζητήσει καθοδήγηση και υποστήριξη, η οποία παρέχεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό υπό τις περιστάσεις.

Άρθρο 6 - Εγγυήσεις πληροφόρησης

Ένας μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος στο Γραφείο του Διαμεσολαβητή έχει τα ακόλουθα δικαιώματα ενημέρωσης:

i) να λάβει βεβαίωση παραλαβής της έκθεσής του το συντομότερο δυνατόν και, σε κάθε περίπτωση, εντός πέντε εργάσιμων ημερών·

ii) να ενημερωθεί, το αργότερο 60 ημέρες μετά την παραλαβή της έκθεσης, εάν προτείνεται να διερευνηθούν τα θέματα που θίγονται στην έκθεση και, εάν ναι, ποιες ρυθμίσεις προβλέπονται για την εν λόγω έρευνα, καθώς και το αναμενόμενο χρονοδιάγραμμα της έρευνας·

iii) να ενημερωθεί, το συντομότερο δυνατόν και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο εντός 60 ημερών από την παραλαβή της έκθεσης, εάν έχει αποσταλεί έκθεση στην OLAF·

iv) να τηρείται ενήμερο, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, για την πρόοδο κάθε έρευνας που διεξάγεται, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό συνάδει με τα δικαιώματα κάθε θιγόμενου τρίτου μέρους και με την προστασία της ίδιας της διαδικασίας έρευνας·

v) να ενημερώνεται, το συντομότερο δυνατόν και το αργότερο εντός 30 ημερών από την ολοκλήρωσή της, για το αποτέλεσμα της έρευνας· ανάλογα με τις περιστάσεις και λαμβανομένης υπόψη της απαίτησης προστασίας της θέσης κάθε προσώπου το οποίο ενδέχεται, ως αποτέλεσμα της έρευνας, να αντιμετωπίζει πειθαρχική ή άλλη διαδικασία, ενδέχεται να υπάρχει κάποιος περιορισμός στον βαθμό στον οποίο ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος ενημερώνεται για το αποτέλεσμα όσον αφορά το εν λόγω πρόσωπο.

Άρθρο 7 - Προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος

Ο Διαμεσολαβητής προστατεύει, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, τον καταγγέλλοντα από κάθε πράξη αντιποίνων ή αντιποίνων, μειονεκτήματος ή διάκρισης στον χώρο εργασίας που συνδέεται ή προκύπτει από την καταγγελία δυσλειτουργιών. Η ίδια προστασία παρέχεται στα μέλη του προσωπικού που έχουν υποστηρίξει έναν μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος.

Εάν ένας μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος αποφασίσει να αποστείλει την καταγγελία του σε ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 22β του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης (βλ. άρθρο 4 ανωτέρω), η προστασία αυτή παρέχεται εάν ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος έχει προηγουμένως αποκαλύψει τις ίδιες πληροφορίες στην OLAF ή στον Διαμεσολαβητή και έχει παράσχει στην OLAF ή στον Διαμεσολαβητή το χρονικό διάστημα που η OLAF ή ο Διαμεσολαβητής θεωρούν αναγκαίο για την ανάληψη κατάλληλης δράσης, εκτός εάν το εν λόγω χρονικό διάστημα είναι παράλογο, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της υπόθεσης.

Όταν ένα πρόσωπο που ενεπλάκη σε σοβαρό παράπτωμα ή αδικοπραξία αποφασίζει στη συνέχεια να προβεί σε καταγγελία, το γεγονός ότι έχει καταγγείλει το ζήτημα λαμβάνεται υπόψη, προς όφελός του, σε οποιαδήποτε πειθαρχική διαδικασία.

Άρθρο 8 - Εμπιστευτικότητα και ανωνυμία

Το Γραφείο του Διαμεσολαβητή επιδιώκει, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, να προστατεύσει την ταυτότητα του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος και την εμπιστευτικότητα της καταγγελίας που λαμβάνει, καθώς και την ταυτότητα των εμπλεκόμενων προσώπων.

Το όνομα του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος δεν αποκαλύπτεται σε κανένα πρόσωπο που ενδέχεται να εμπλέκεται στο καταγγελλόμενο παράπτωμα ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο, εκτός εάν ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος έχει δώσει ρητή άδεια για τη γνωστοποίηση του ονόματός του ή εάν αυτό είναι απολύτως αναγκαίο για τη διασφάλιση του δίκαιου χαρακτήρα της διαδικασίας στο πλαίσιο πειθαρχικών ή άλλων διαδικασιών. Η διαβεβαίωση αυτή δεν ισχύει όταν ένα μέλος του προσωπικού αναφέρει εν γνώσει του ψευδείς πληροφορίες.

Όταν το Γραφείο του Διαμεσολαβητή παραπέμπει το θέμα στην OLAF, η έκθεση που λαμβάνει από τον μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος ανωνυμοποιείται όσον αφορά το όνομά του και η ταυτότητα του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος προστατεύεται, στον μέγιστο δυνατό βαθμό.

Οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος και/ή τα εμπλεκόμενα πρόσωπα που θεωρούν ότι το Γραφείο του Διαμεσολαβητή δεν έχει προστατεύσει επαρκώς την εμπιστευτικότητα και τα σχετικά προσωπικά τους δεδομένα μπορούν να υποβάλουν καταγγελία στον Ευρωπαίο Επόπτη Προστασίας Δεδομένων.

Άρθρο 9 - Κινητικότητα

Όταν, ως προστασία από τυχόν αντίποινα, ένας μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος επιθυμεί να μετακινηθεί σε άλλη μονάδα εντός του Γραφείου (συμπεριλαμβανομένης της μετακίνησης από το Στρασβούργο στις Βρυξέλλες ή αντιστρόφως), ο Διαμεσολαβητής θα προσπαθήσει να διευκολύνει το αίτημα αυτό στον μέγιστο δυνατό βαθμό.

Όταν, για τους ίδιους λόγους, ένας μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος ζητεί μεταφορά σε άλλο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της ΕΕ, ο Διαμεσολαβητής θα υποστηρίξει και θα συνδράμει όσο το δυνατόν περισσότερο στο αίτημα αυτό.

Άρθρο 10 - Αξιολόγηση και προώθηση

Το Γραφείο του Διαμεσολαβητή μεριμνά ώστε το μέλος του προσωπικού που συνέταξε έκθεση βάσει των παρόντων κανόνων να μην υφίσταται δυσμενείς συνέπειες σε σχέση με τις εκθέσεις αξιολόγησης του προσωπικού ή τις προαγωγές. Στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό, το γεγονός της σύνταξης έκθεσης σύμφωνα με τους παρόντες κανόνες θα εξετάζεται ευνοϊκά για τους σκοπούς των εκθέσεων αξιολόγησης ή των προαγωγών.

Η καταγγελία δυσλειτουργιών αναφέρεται στην έκθεση προσωπικού του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος μόνον όταν ο μάρτυρας ζητεί ρητά ή συμφωνεί ότι θα πρέπει να συμπεριληφθεί η εν λόγω αναφορά.

Άρθρο 11 - Κυρώσεις σε πρόσωπα που προβαίνουν σε αντίποινα

Απαγορεύεται κάθε μορφή αντιποίνων κατά μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.

Ένας μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος, ο οποίος πιστεύει ότι μια ενέργεια που τον επηρεάζει αρνητικά ελήφθη στον χώρο εργασίας ως αντίποινα για την υποβολή έκθεσης σύμφωνα με τους εν λόγω κανόνες, θα πρέπει να ενημερώσει τον Γενικό Γραμματέα ή τον Διαμεσολαβητή, ο οποίος θα διερευνήσει το θέμα. Εναπόκειται στο πρόσωπο που προέβη στη σχετική ενέργεια να αποδείξει ότι αυτή υπαγορεύθηκε από λόγους άλλους από την καταγγελία.

Εάν διαπιστωθεί ότι έχουν λάβει χώρα τέτοια αντίποινα, ο Διαμεσολαβητής λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων, εφόσον απαιτείται, πειθαρχικών μέτρων κατά οιουδήποτε ενδιαφερόμενου μέλους του προσωπικού.

Άρθρο 12 - Ένδικα μέσα

Τα μέλη του προσωπικού του Διαμεσολαβητή που έχουν υποβάλει έκθεση βάσει των παρόντων κανόνων και τα οποία θεωρούν ότι δεν έχουν λάβει επαρκή υποστήριξη και προστασία ή έχουν επηρεαστεί αρνητικά από την υποβολή έκθεσης, μπορούν να ζητήσουν συνδρομή (συμπεριλαμβανομένης αποζημίωσης) σύμφωνα με το άρθρο 24 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Η αιτιολογημένη απόφαση σχετικά με αίτημα βάσει του άρθρου 24 παρέχεται στον μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος το συντομότερο δυνατόν και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο εντός δύο μηνών από την υποβολή του αιτήματος. Εάν ο υπάλληλος κρίνει ότι η απόφαση δεν είναι ικανοποιητική, μπορεί να υποβάλει ένσταση, εντός τριών μηνών, σύμφωνα με το άρθρο 90 παράγραφος 2 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

Εάν το ζητήσει ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος, έχει τη δυνατότητα να υποβάλει την καταγγελία προφορικά και μπορεί να συνοδεύεται σε συνεδρίαση για τον σκοπό αυτό από μέλος της επιτροπής προσωπικού και/ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο. Κατά την εξέταση των καταγγελιών του άρθρου 90 παράγραφος 2, το Γραφείο του Διαμεσολαβητή μπορεί να συμβουλεύεται ή να εμπλέκει πρόσωπο ή πρόσωπα εκτός του Γραφείου του Διαμεσολαβητή, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι η διαδικασία είναι όσο το δυνατόν πιο δίκαιη και ισότιμη.

Η απόφαση σχετικά με την καταγγελία διαβιβάζεται στον μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος το αργότερο εντός δύο μηνών από την υποβολή της καταγγελίας.

Άρθρο 13 - Κατάχρηση διαδικασίας

Εάν μέλος του προσωπικού αναφέρει εν γνώσει του ψευδείς πληροφορίες, μπορεί να του επιβληθούν πειθαρχικά μέτρα.

Το σχετικό βάρος της απόδειξης φέρει το Γραφείο του Διαμεσολαβητή.

Άλλες διατάξεις

Άρθρο 14 - Δικαιώματα των εμπλεκομένων προσώπων

Όταν ο Διαμεσολαβητής αποφασίζει ότι δεν δικαιολογείται διοικητική έρευνα, τα μέλη του προσωπικού που εμπλέκονται σε καταγγελίες σοβαρών παραπτωμάτων ή παραπτωμάτων ενημερώνονται εγκαίρως για τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται εναντίον τους και για κάθε σχετική πληροφορία που παρέχει ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος.

Όταν ο Διαμεσολαβητής αποφασίζει να κινήσει διοικητική έρευνα βάσει έκθεσης μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος, τα μέλη του προσωπικού που εμπλέκονται στην έκθεση απολαύουν των διαδικαστικών εγγυήσεων που προβλέπονται στο άρθρο 2 των γενικών εκτελεστικών διατάξεων σχετικά με τις πειθαρχικές και διοικητικές έρευνες που εγκρίθηκαν από τον Διαμεσολαβητή στις 4 Νοεμβρίου 2004 (οι οποίες παρατίθενται στο παράρτημα 1 των παρόντων κανόνων).

Μετά την ολοκλήρωση της διοικητικής έρευνας, τα ενδιαφερόμενα μέλη του προσωπικού ενημερώνονται το ταχύτερο δυνατόν σχετικά με το εάν προτείνεται ή όχι η λήψη μέτρων εναντίον τους.

Το Γραφείο του Διαμεσολαβητή υποστηρίζει τα μέλη του προσωπικού που έχουν υποστεί τις συνέπειες κακόβουλων αναφορών, βάσει πληροφοριών που είναι γνωστό ότι είναι ψευδείς ή ανακριβείς. Ομοίως, τα μέλη του προσωπικού που υπέφεραν ως συνέπεια αναφορών οι οποίες, μολονότι δεν έγιναν κακόβουλα, διαπιστώθηκε ότι δεν ήταν ορθές, υποστηρίζονται.

Άρθρο 15 - Κατάρτιση και ευαισθητοποίηση

Οι εν λόγω κανόνες και οι σχετικές διαδικασίες εφιστάται η προσοχή των προσώπων κατά την πρόσληψή τους στο προσωπικό του Διαμεσολαβητή και στη συνέχεια τουλάχιστον μία φορά ετησίως.

Διοργανώνονται τακτικά σεμινάρια κατάρτισης με στόχο να διασφαλιστεί ότι όλα τα μέλη του προσωπικού του Διαμεσολαβητή κατανοούν ότι η ετοιμότητα για καταγγελία σοβαρών παραπτωμάτων ή παραπτωμάτων διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στη διατήρηση νοοτροπίας ακεραιότητας, λογοδοσίας και διαφάνειας στην Υπηρεσία.

Κατά τη διάρκεια αυτών των σεμιναρίων κατάρτισης, παρέχονται πληροφορίες σχετικά με την εμπειρία του Διαμεσολαβητή όσον αφορά την καταγγελία δυσλειτουργιών, κατά περίπτωση.

Άρθρο 16 - Υποβολή εκθέσεων

Η δημόσια ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων του Διαμεσολαβητή που υποβάλλεται στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή περιλαμβάνει ενότητα σχετικά με την καταγγελία δυσλειτουργιών και παρέχει, ειδικότερα, γενικές πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό και τα είδη των ανησυχιών που εγείρονται, καθώς και σχετικά με τα συμπεράσματα και τις επακόλουθες ενέργειες που αναλαμβάνονται σε σχέση με αυτές.

Άρθρο 17 - Εξωτερικοί μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος

Κάθε πρόσωπο που συνάπτει σύμβαση με το Γραφείο του Διαμεσολαβητή ενημερώνεται i) ότι είναι δυνατόν να καταγγείλει σοβαρό παράπτωμα ή παράβαση που επηρεάζει το Γραφείο του Διαμεσολαβητή είτε στον Διαμεσολαβητή είτε στην OLAF και ii) ότι η χρήση αυτής της δυνατότητας δεν θα οδηγήσει σε αντίποινα, αντίποινα ή άλλες αρνητικές ενέργειες εκ μέρους του Γραφείου του Διαμεσολαβητή, υπό την προϋπόθεση ότι πιστεύει ευλόγως ότι οι πληροφορίες που καταγγέλλονται είναι αληθείς.

Άρθρο 18 - Προστασία δεδομένων

Κάθε επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά την εφαρμογή των παρόντων κανόνων υπόκειται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 [7] και διενεργείται σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό και με τη σχετική γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ [8].

Στις περιπτώσεις που είναι αναγκαίο να αναβληθεί η ενημέρωση του ενδιαφερόμενου προσώπου σχετικά με την έναρξη διοικητικής έρευνας για ζητήματα που εγείρει μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η διεξαγωγή της εν λόγω έρευνας, οι λόγοι για την αναβολή αυτή θα εξηγούνται σε σημείωμα που θα προστεθεί στον φάκελο. Εάν είναι αναγκαίο, για τον ίδιο λόγο, να περιοριστεί το δικαίωμα του ενδιαφερόμενου προσώπου να έχει πρόσβαση ή να διορθώνει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν, οι λόγοι του περιορισμού αυτού θα εξηγούνται στην απόφαση επί του εν λόγω αιτήματος.

Σε περιπτώσεις όπου οι πληροφορίες που παρέχονται από μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος περιέχουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα τα οποία είναι σαφές ότι δεν είναι απαραίτητα για την εξέταση των ζητημάτων που εγείρονται στην έκθεση, τα εν λόγω δεδομένα διαγράφονται από την έκθεση, εάν είναι αναγκαίο κατόπιν διαβούλευσης με τον μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος, στον βαθμό που αυτό είναι δυνατό χωρίς να έχει ως αποτέλεσμα την αδικαιολόγητη καθυστέρηση της εξέτασης επί της ουσίας.

Άρθρο 19 - Επανεξέταση

Οι κανόνες αυτοί επανεξετάζονται εντός ενός έτους από τη θέσπισή τους, και στη συνέχεια ανά τριετία, προκειμένου να αποφασιστεί αν πρέπει να συμπληρωθούν ή να αναθεωρηθούν. Τα αποτελέσματα κάθε επανεξέτασης δημοσιοποιούνται.

Πριν αποφασίσει για οποιαδήποτε τροποποίηση των κανόνων αυτών, ο Διαμεσολαβητής διαβουλεύεται με την Επιτροπή Προσωπικού.

Άρθρο 20 - Έναρξη ισχύος

Οι κανόνες αρχίζουν να ισχύουν την ημέρα της θέσπισής τους.

η Έμιλι Ο' Ράιλι

Στρασβούργο, 20/02/2015

Παράρτημα 1

Οι ακόλουθοι διαδικαστικοί κανόνες, οι οποίοι καθορίζονται στις γενικές εκτελεστικές διατάξεις σχετικά με τις πειθαρχικές και διοικητικές έρευνες που εγκρίθηκαν από τον Διαμεσολαβητή στις 4 Νοεμβρίου 2004, εφαρμόζονται κατά την έρευνα καταγγελίας δυσλειτουργιών:

- Τα ενδιαφερόμενα μέλη του προσωπικού ενημερώνονται στον βαθμό που αυτό δεν βλάπτει τη διεξαγωγή της διοικητικής έρευνας·

- Ο ερευνητής ή οι ερευνητές που είναι υπεύθυνοι για την υπόθεση διεξάγουν την έρευνα ανεξάρτητα, διεξοδικά και το ταχύτερο δυνατόν. Κατά τη διεξαγωγή της εν λόγω έρευνας, ο ερευνητής ή οι ερευνητές δεν ζητούν ούτε λαμβάνουν οδηγίες.

- Στο τέλος της έρευνας δεν μπορούν να συναχθούν συμπεράσματα όσον αφορά οποιοδήποτε μέλος του προσωπικού του Διαμεσολαβητή το οποίο ταυτοποιείται ονομαστικά, εκτός εάν ο ερευνητής ή οι ερευνητές του έχουν δώσει τη δυνατότητα να εκφράσει τις απόψεις του/της σχετικά με όλα τα συναφή γεγονότα που τον/την αφορούν.

- Ο ενδιαφερόμενος έχει το δικαίωμα να συνοδεύεται από πρόσωπο της επιλογής του.

- Ο/Οι ερευνητής/-ές συντάσσει/-ουν έκθεση στην οποία εκτίθενται όλα τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης. Η έκθεση αναφέρει κατά πόσον τηρήθηκαν οι ισχύοντες κανόνες και διαδικασίες, απαριθμεί τυχόν επιβαρυντικές ή ελαφρυντικές περιστάσεις, αναφέρει την έκταση της ζημίας που υπέστη το Γραφείο του Διαμεσολαβητή και διατυπώνει σύσταση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να λάβει ο Διαμεσολαβητής.

- Ο Διαμεσολαβητής ενημερώνει το ενδιαφερόμενο πρόσωπο ότι η έρευνα έχει ολοκληρωθεί και του διαβιβάζει τα συμπεράσματα του ερευνητή ή των ερευνητών. Κατόπιν αιτήματος και με την επιφύλαξη της προστασίας των έννομων συμφερόντων τρίτων, όλα τα έγγραφα που συνδέονται άμεσα με τυχόν ισχυρισμούς που διατυπώνονται κατά του ενδιαφερόμενου προσώπου κοινοποιούνται στο εν λόγω πρόσωπο.

 

[1] Οι κανόνες αυτοί βασίζονται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως στο άρθρο 22 στοιχεία α), β) και γ), καθώς και στο καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης [κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1023/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2013, για την τροποποίηση του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2013, L 287, σ. 15)]. Λαμβάνουν επίσης υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων για το θέμα αυτό. Βλ. γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ σχετικά με κοινοποίηση για προκαταρκτικό έλεγχο όσον αφορά τη διαδικασία καταγγελίας δυσλειτουργιών του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, Βρυξέλλες, 4 Δεκεμβρίου 2014 (υπόθεση 2014-0828).

[2] Βλ. άρθρο 22 στοιχεία α) και β) του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

[3] Σύμφωνα με το άρθρο 22 στοιχείο β) του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης.

[4] Οι εκθέσεις αυτές αντιμετωπίζονται συνήθως ως καταγγελίες σύμφωνα με τις διαδικασίες καταγγελιών του Διαμεσολαβητή.

[5] Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τη διεύθυνση https://fns.olaf.europa.eu/

[6] Βλ. υποσημείωση 5 ανωτέρω.

[7] Κανονισμός (ΕΚ) 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (ΕΕ 2001, L 8, σ. 1).

[8] Βλ. υποσημείωση 1 ανωτέρω.