Sprawa dotyczyła domniemanego niesprawiedliwego zwolnienia i nękania byłego pracownika w Europejskim Banku Inwestycyjnym (EBI).

Dochodzenie Rzecznika skupiło się na kwestii, że EBI rzekomo niesłusznie odmówił skarżącemu skorzystania z tzw. „postępowania pojednawczego” przewidzianego w art. 41 regulaminu pracowniczego EBI (który stanowi, że pracownicy mogą wszcząć postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości UE w przypadku sporu z EBI i że przed tym powinni dążyć do polubownego rozwiązania sporu w drodze postępowania pojednawczego). Rzecznik wstępnie stwierdził, że uznając, iż postępowania pojednawczego nie można zastosować do byłego pracownika, który nie otrzymywał emerytury EBI, EBI dopuścił się niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik zaproponował, aby EBI niezwłocznie wszczął postępowanie pojednawcze, zarówno w odniesieniu do kwestii zwolnienia, jak i molestowania. Bank zgodził się wszcząć postępowanie pojednawcze w odniesieniu do kwestii zwolnienia i skierował skarżącego do innego postępowania dotyczącego kwestii mobbingu.

Rzecznik stwierdziła, że po jej interwencji znaleziono rozwiązanie. W związku z tym zamknęła sprawę.

Sprawa dotyczyła działań OLAF-u po otrzymaniu zgłoszenia o nieprawidłowościach łączącego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) z domniemaną manipulacją sprawozdaniem z inspekcji w zakresie ochrony lotnictwa. Po wstępnej ocenie Rzecznik wyraził zaniepokojenie decyzją OLAF-u o oddaleniu sprawy i odesłaniu sprawy do EASA, mimo że sygnalista świadomie zdecydował się złożyć sprawozdanie OLAF-owi, a nie EASA. Rzecznik wyraził wstępną opinię, że taka decyzja może mieć negatywny wpływ na ogólną skuteczność przepisów dotyczących informowania o nieprawidłowościach. W związku z tym postanowiła zbadać tę sprawę.

W następstwie kontroli akt OLAF-u Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że OLAF odpowiednio rozważył, czy wszcząć dochodzenie. Okazało się również, że OLAF w rzeczywistości nie zamknął sprawy, ale zwrócił się do EASA o zbadanie sprawy i złożenie sprawozdania z wyników dochodzenia. Ponadto OLAF zastrzegł sobie prawo do wszczęcia formalnego dochodzenia na późniejszym etapie. W tym kontekście Rzecznik stwierdził, że OLAF odpowiednio rozpatrzył sprawozdanie skarżącego dotyczące informowania o nieprawidłowościach. Rzecznik zauważył, że OLAF powinien był wyraźniej poinformować skarżącego, że przekazanie sprawy EASA nie oznacza, że OLAF nie podejmie żadnych dalszych działań w tej sprawie. Poczyniła w tym względzie kolejną uwagę.

Skarżący jest pracownikiem zatrudnionym na czas określony w Parlamencie Europejskim. Zachorowała podczas corocznego urlopu. Sprawa dotyczyła odmowy przez Parlament przekształcenia urlopu wypoczynkowego skarżącego w zwolnienie chorobowe. Rzecznik Praw Obywatelskich zbadał tę kwestię i nie stwierdził niewłaściwego administrowania, ponieważ skarżąca była zobowiązana do podania aktualnego adresu w tym czasie lub wkrótce po tym, jak przedłożyła zaświadczenie lekarskie dotyczące zwolnienia chorobowego. Wymóg ten nie został spełniony.

Niniejsze dochodzenie z własnej inicjatywy dotyczy sposobu, w jaki Komisja Europejska zapewnia przestrzeganie praw podstawowych zapisanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej przy wdrażaniu polityki spójności UE przez państwa członkowskie. Został on uruchomiony, gdy Unia rozpoczęła nowy siedmioletni okres finansowania, obejmujący lata 2014–2020, na podstawie nowych ram prawnych.

Polityka spójności UE ma na celu zmniejszenie dysproporcji w poziomach rozwoju różnych regionów w UE. Biorąc pod uwagę widoczność Unii w projektach finansowanych w ramach polityki spójności – od poprawy służb ratunkowych w Rumunii po usuwanie pól minowych w Chorwacji – Rzecznik uważa, że Komisja powinna zrobić wszystko, co w jej mocy, aby zapewnić poszanowanie praw podstawowych w miarę wydawania pieniędzy. Fakt, że Komisja nie jest bezpośrednio odpowiedzialna za zarządzanie funduszami, nigdy nie powinien być wykorzystywany jako powód do niepodejmowania działań, jeżeli prawa podstawowe zostały naruszone lub istnieje ryzyko ich naruszenia.

Dochodzenie z własnej inicjatywy objęło Komisję, krajowych rzeczników praw obywatelskich i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego. Na podstawie otrzymanych od nich informacji Rzecznik opracował osiem wytycznych dotyczących usprawnień w celu wsparcia Komisji, która nadzoruje państwa członkowskie w tej dziedzinie.

Dochodzenie to powstało w kontekście wizyty Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w Europejskim Instytucie ds. Równości Kobiet i Mężczyzn. Wizyta stanowiła część programu wizyt Rzecznika w agencjach UE mających na celu rozpowszechnianie dobrych praktyk wśród agencji w ich relacjach z obywatelami. W ramach wizyty Rzecznik zbadał (i) początkowe kontakty Instytutu ze społeczeństwem, (ii) przejrzystość, dialog i rozliczalność, (iii) rekrutację, (iv) przetargi i umowy, (v) konflikty interesów oraz (vi) sygnalizowanie nieprawidłowości. Rzecznik przedstawił Instytutowi sześć sugestii dotyczących poprawy jego wyników w tych obszarach. W odpowiedzi EIGE potwierdził, że podejmuje działania, m.in. udostępniając informacje o swoich pracach we wszystkich językach urzędowych UE i przyjmując bardziej szczegółowe przepisy dotyczące informowania o nieprawidłowościach.

Ponieważ wizyta Rzecznika Praw Obywatelskich zasugerowała, że Instytut musi zrobić więcej, aby poradzić sobie z przypadkami molestowania i rzeczywiście im zapobiegać, podjęła ona konkretne działania następcze w tej sprawie i została zachęcona zdecydowanymi działaniami podjętymi przez Instytut w odpowiedzi. Aby promować dalszą poprawę, Rzecznik zasugerował między innymi, aby EIGE regularnie organizował szkolenia w tej dziedzinie o zasadniczym znaczeniu dla pracy Instytutu.

Europejska inicjatywa obywatelska (EIO), dostępna od kwietnia 2012 r., umożliwia grupie co najmniej miliona obywateli UE wezwanie Komisji Europejskiej do zaproponowania nowych przepisów UE. Po otrzymaniu szeregu skarg Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił zbadać prawidłowe funkcjonowanie procedury europejskiej inicjatywy obywatelskiej oraz rolę i odpowiedzialność Komisji w tym zakresie. Rzecznik zwróciła się do organizatorów europejskich inicjatyw obywatelskich, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i innych zainteresowanych osób o przedstawienie informacji na temat skuteczności europejskiej inicjatywy obywatelskiej. Na podstawie tych odpowiedzi Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił Komisji szereg sugestii mających na celu zwiększenie skuteczności procesu europejskiej inicjatywy obywatelskiej.

Komisja Europejska negocjuje obecnie w imieniu Unii Europejskiej szeroko zakrojoną umowę o partnerstwie handlowym i inwestycyjnym ze Stanami Zjednoczonymi (transatlantyckie partnerstwo handlowo-inwestycyjne – TTIP). Negocjacje wzbudziły bezprecedensowe zainteresowanie opinii publicznej, biorąc pod uwagę potencjalne skutki gospodarcze, społeczne i polityczne TTIP.

Dochodzenie Rzecznika Praw Obywatelskich ma na celu zapewnienie, aby społeczeństwo mogło w jak największym stopniu śledzić postępy tych negocjacji i przyczyniać się do kształtowania ich wyników. W lipcu 2014 r. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił Komisji pierwszy zestaw sugestii. Podczas dochodzenia Rzecznik Praw Obywatelskich zebrała również pomysły od opinii publicznej, aby pomóc w zwiększeniu przejrzystości i dostępności rozmów. W związku z obawami wyrażonymi przez Parlament Europejski i społeczeństwo obywatelskie Komisja przedstawiła w listopadzie 2014 r. szereg ambitnych środków na rzecz przejrzystości.

Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia obecnie Komisji dziesięć dalszych sugestii dotyczących wspólnych tekstów negocjacyjnych, bardziej proaktywnego ujawniania dokumentów dotyczących TTIP oraz większej przejrzystości posiedzeń dotyczących TTIP. Rzecznik uważa, że stosując się do tych sugestii, Komisja zapewniłaby większą legitymację i zaufanie publiczne w procesie negocjacji w sprawie TTIP.  

W czerwcu 2013 r. Rada UE wydała wytyczne negocjacyjne dla Komisji Europejskiej dotyczące podjęcia w imieniu Unii negocjacji w sprawie umowy o partnerstwie handlowo-inwestycyjnym ze Stanami Zjednoczonymi (transatlantyckie partnerstwo handlowo-inwestycyjne (TTIP)). Rok później Rada nadal nie ujawniła publicznie mandatu negocjacyjnego, mimo że zdawał się on być łatwo dostępny w internecie. Rzecznik wszczął dochodzenie z własnej inicjatywy, zwracając się do Rady, aby w trosce o przejrzystość, dobrą administrację, skuteczne wykorzystanie zasobów i, ostatecznie, zwiększenie zaufania publicznego rozważyła proaktywne opublikowanie dokumentu. W październiku 2014 r. Rada za wspólnym porozumieniem postanowiła opublikować mandat.