Strasburg, 19 grudnia 2003 r.

Szanowny Panie X!

W dniu 26 czerwca 2003 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Radzie UE dotyczącą rozwiązania Pana umowy o pracę w charakterze cywilnego eksperta ds. informatyki w Misji Policyjnej Unii Europejskiej (EUPM) w Sarajewie.

W dniu 29 lipca 2003 r. przekazałem skargę Sekretarzowi Generalnemu i Wysokiemu Przedstawicielowi Rady. Rada przesłała swoją opinię w dniu 7 października 2003 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 27 listopada 2003 r.

Chociaż nie wnioskował Pan o poufność, Rzecznik uznał, że ze względu na istotę sprawy należy ją uznać za poufną w celu ochrony Pana interesów (art. 10 ust. 1 przepisów wykonawczych). Mogą Państwo jednak w dowolny sposób skorzystać z niniejszej decyzji, w tym ją opublikować.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Według skarżącego istotne fakty były następujące:

Administracja zespołu planowania Misji Policyjnej Unii Europejskiej (EUPM) w Sarajewie rozwiązała umowę o pracę skarżącego w charakterze eksperta cywilnego (eksperta ds. technologii informacyjnej) bez podania przyczyn i na podstawie nieuzasadnionych zarzutów. Dokonano tego z naruszeniem prawa skarżącego do obrony.

Skarżący sprzeciwił się procedurze, którą zastosowano, pismem z dnia 19 listopada 2002 r. skierowanym do Zespołu Planowania. W odpowiedzi z dnia 26 listopada 2002 r. szef zespołu planowania EUPM wskazał, że umowa o pracę skarżącego została rozwiązana z powodu jego niewłaściwego zachowania oraz z powodu naruszenia etyki zespołu planowania EUPM i jego obowiązków jako zawodowego członka misji.

W dniu 17 grudnia 2002 r. skarżący złożył skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (nr ref. 2188/2002/OV). Skarga ta była jednak niedopuszczalna, ponieważ skarżący nie zwrócił się wcześniej do Rady z wnioskiem administracyjnym dotyczącym przedmiotu skargi. Rzecznik doradził skarżącemu, aby zwrócił się na piśmie do Rady. Według skarżącego wysłał on dwa listy polecone do Rady, ale nie otrzymał odpowiedzi.

W dniu 26 czerwca 2003 r. skarżący złożył niniejszą skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący twierdził, że jego umowa z EUPM jako eksperta cywilnego została rozwiązana bez żadnych powodów i na podstawie niepopartych dowodami zarzutów oraz że Rada nie odpowiedziała na jego dwa listy polecone w tej sprawie. Stwierdził, że Rada powinna oczyścić go z zarzutów i że powinien otrzymywać wynagrodzenie za cały grudzień 2002 r.

WNIOSEK

Opinia Rady

W krótkiej opinii Rada stwierdziła, że jej Sekretariat Generalny nie interweniował ani w mianowanie skarżącego, ani w jego odwołanie. Skarżący był bezpośrednio zatrudniony przez zespół planowania EUPM zgodnie z uprawnieniami przyznanymi misji na mocy wspólnego działania Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie Europejskiej Misji Policyjnej (1). Został zwolniony z powodów, o których Sekretariat Generalny Rady nie wiedział.

Art. 2 ust. 1 wspólnego działania Rady stanowi, że „zespół planowania składa się z szefa misji policyjnej / szefa zespołu planowania oraz personelu niezbędnego do pełnienia funkcji wynikających z potrzeb misji”. EUPM może zatrudniać międzynarodowy personel cywilny na podstawie umów, zgodnie ze swoimi potrzebami (2). Zadaniem szefa misji/komisarza policji jest jednak sprawowanie dowództwa operacyjnego nad EUPM, bieżące zarządzanie operacjami (3) oraz wykonywanie wynikających z tego uprawnień. Uprawnienia te muszą obejmować rekrutację i ewentualne zwolnienie pracowników kontraktowych, tak jak miało to miejsce w przypadku skarżącego.

Z powyższego wynika, że rekrutacja (i ostatecznie zwolnienie) pracowników kontraktowych do EUPM nie należy do Sekretariatu Generalnego Rady.

Uwagi skarżącego

Skarżący podtrzymał skargę. Stwierdził, że zaczął już pisać listy do prawników w Brukseli.

DECYZJA

1 Zakres dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich

1.1 W piśmie z dnia 29 lipca 2003 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował skarżącego, że rozpatrując skargi dotyczące stosunku umownego z instytucją lub organem wspólnotowym, Rzecznik Praw Obywatelskich ogranicza swoje dochodzenie do zbadania, czy instytucja lub organ wspólnotowy przedstawił mu spójną i rozsądną podstawę prawną swoich działań oraz dlaczego uważa, że jego opinia na temat stanowiska umownego jest uzasadniona. W takim przypadku Rzecznik stwierdza, że jego dochodzenie nie ujawniło przypadku niewłaściwego administrowania.

1.2 Decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie umownej nie ma wpływu na prawo stron do późniejszego zbadania i prawomocnego rozstrzygnięcia sporu przez właściwy sąd.

2 Rozwiązanie umowy bez podania przyczyn i na podstawie nieuzasadnionych zarzutów

2.1 Skarżący twierdził, że jego umowa jako eksperta cywilnego z Misją Policyjną Unii Europejskiej (EUPM) została rozwiązana bez podania przyczyny i na podstawie nieuzasadnionych zarzutów. Według skarżącego jego prawo do obrony zostało naruszone.

2.2 Rada argumentowała, że jej Sekretariat Generalny nie interweniował ani w mianowanie skarżącego, ani w jego odwołanie. Skarżący był bezpośrednio zatrudniony przez zespół planowania EUPM zgodnie z uprawnieniami przyznanymi misji na mocy wspólnego działania Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie Europejskiej Misji Policyjnej. Został zwolniony z powodów, o których Sekretariat Generalny Rady nie wiedział.

2.3 Rzecznik zauważa, że Misja Policyjna Unii Europejskiej została ustanowiona na mocy wspólnego działania Rady z dnia 11 marca 2002 r. Art. 4 ust. 1 wspólnego działania stanowi, że szef misji/komisarz policji, mianowany przez Radę, sprawuje dowództwo operacyjne nad EUPM i odpowiada za bieżące zarządzanie operacjami EUPM. Art. 4 ust. 4 stanowi ponadto, że szef misji/komisarz policji jest odpowiedzialny za kontrolę dyscyplinarną nad personelem. Art. 3 ust. 2 Umowy między UE a Bośnią i Hercegowiną (BiH) w sprawie działań EUPM w BiH (4) stanowi, że szef misji/komisarz policji podlega Sekretarzowi Generalnemu/Wysokiemu Przedstawicielowi ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa za pośrednictwem Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej w BiH.

2.4 W świetle powyższych przepisów Rzecznik uważa, że Rada jest odpowiedzialna za zapewnienie, aby działania EUPM były zgodne z zasadą praworządności i prawami podstawowymi uznanymi przez Unię Europejską.

2.5 Rzecznik dokładnie przeanalizował dokumenty dostarczone mu przez skarżącego i Radę. Na podstawie tych dowodów wydaje się, że okoliczności faktyczne sprawy są następujące:

(i) Umowa o pracę skarżącego została podpisana w dniu 26 czerwca 2002 r. z zespołem planowania EUPM, zgodnie z art. 5 ust. 3 wspólnego działania Rady z dnia 11 marca 2000 r. w sprawie EUPM, który stanowi, że „międzynarodowy personel cywilny i personel miejscowy jest zatrudniany przez EUPM na podstawie umów, stosownie do potrzeb”. Umowa obowiązywała od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia 2002 r.

(ii) Decyzja o rozwiązaniu umowy ze skarżącym została podjęta jako środek dyscyplinarny. Dokumentacja przesłana przez skarżącego zawiera notę doradcy prawnego zespołu planowania EUPM z dnia 12 listopada 2002 r. zatytułowaną „Zalecenie w sprawie dyscyplinarnej”. W nocie tej wspomniano, że zastępca komisarza policji sporządził wewnętrzne sprawozdanie z dochodzenia w sprawie domniemanych uchybień skarżącego. Domniemane uchybienie dotyczyło rzekomego związku skarżącego z mołdawską kobietą, która nielegalnie przebywała w Bośni i Hercegowinie, pracując jako tancerka w dwóch lokalnych barach i którą skarżący miał zapłacić za „usługi”. W nocie, która odnosi się również do „komercyjnych zakupów seksualnych”, stwierdzono, że „(..) ze względu na to, że jest członkiem zespołu planowania EUPM i w związku z tym jest zobowiązany do niewspierania żadnych nielegalnych działań, [skarżący] powinien był być bardziej powściągliwy w nawiązywaniu jakichkolwiek relacji emocjonalnych/romantycznych z X. Ponieważ zignorował przyzwoite i powściągliwe zachowanie w tym względzie, [skarżący] naraził na szwank nienaganną reputację zespołu planowania EUPM” (sic!).

(iii) Doradca prawny stwierdził i zalecił, że „zachowanie [skarżącego] było poważnie niezgodne z jego obowiązkami wynikającymi z umowy o pracę. [Skarżący] poważnie zagroził reputacji zespołu planowania EUPM. Jego działania w tym zakresie stanowiły poważne wykroczenie. Zaleca się, aby komisarz PT EUPM rozwiązał umowę [skarżącego] ze skutkiem natychmiastowym”. Jako podstawę prawną rozwiązania umowy doradca prawny powołał się na pkt 15 umowy, który stanowi, że „w przypadku poważnego uchybienia Pracodawca zastrzega sobie prawo do rozwiązania umowy z Pracownikiem bez uprzedniego pisemnego wypowiedzenia”. Szef Misji Policyjnej podjął decyzję o rozwiązaniu umowy ze skarżącym od dnia 8 grudnia 2002 r.

2.6 Artykuł 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (prawo do dobrej administracji) obejmuje prawo każdej osoby do bycia wysłuchaną, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jej sytuację. Na podstawie dowodów, którymi dysponuje Rzecznik Praw Obywatelskich, wydaje się, że skarżący nigdy nie miał możliwości wyrażenia swojego stanowiska w sprawie domniemanych faktów, które stanowiły podstawę wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania. Biorąc pod uwagę, że umowa skarżącego została rozwiązana ponad rok temu, nie należy proponować rozwiązania polubownego. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia poniżej uwagę krytyczną.

3 Twierdzenia skarżącego

3.1 Skarżący twierdzi, że Rada powinna oczyścić go z zarzutów i że powinien otrzymywać wynagrodzenie za cały grudzień 2002 r.

3.2 Rzecznik sugeruje, że najbardziej użytecznym sposobem działania byłoby skierowanie przez skarżącego powyższych roszczeń bezpośrednio do Rady, która mogłaby je rozpatrzyć w świetle ustaleń i wniosków Rzecznika, o których mowa w pkt 2.6 powyżej. W przypadku niezadowalającej odpowiedzi ze strony Rady skarżący miałby wówczas możliwość skierowania sprawy do właściwego sądu albo złożenia nowej skargi do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

4 Brak odpowiedzi

4.1 Skarżący twierdził, że Rada nie odpowiedziała na dwa listy polecone wysłane przez niego w związku z jego zwolnieniem. Rada nie skomentowała tej kwestii, a jedynie zauważyła, że nie interweniowała w rekrutację lub zwolnienie skarżącego.

4.2 Biuro Rzecznika zwróciło się do skarżącego o kopię dwóch listów poleconych, które skarżący wysłał do Rady. Skarżący nie posiadał kopii jednego listu poleconego. Co się tyczy drugiego pisma z dnia 18 marca 2003 r., wydaje się, że zostało ono wysłane listem poleconym w dniu 19 marca 2003 r. do kierownika działu w DG A (Personel i Administracja) Sekretariatu Generalnego Rady.

4.3 Zasady dobrej administracji wymagają, aby instytucje odpowiadały na pisma obywateli (5). W niniejszej sprawie wydaje się, że Rada ani nie odpowiedziała na pismo skarżącego, ani nie wyjaśniła powodów, dla których nie udzieliła odpowiedzi. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania, a Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia poniżej uwagę krytyczną.

5 Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie części 2 i 4 niniejszej skargi należy poczynić następujące uwagi krytyczne:

Artykuł 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (prawo do dobrej administracji) obejmuje prawo każdej osoby do bycia wysłuchaną, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jej sytuację. Na podstawie dowodów, którymi dysponuje Rzecznik Praw Obywatelskich, wydaje się, że skarżący nigdy nie miał możliwości wyrażenia swojego stanowiska w sprawie domniemanych faktów, które stanowiły podstawę wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania.

Zasady dobrej administracji wymagają, aby instytucje odpowiadały na pisma obywateli. W niniejszej sprawie wydaje się, że Rada ani nie odpowiedziała na pismo skarżącego, ani nie wyjaśniła powodów, dla których nie udzieliła odpowiedzi. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania.

Biorąc pod uwagę, że te aspekty sprawy dotyczą procedur związanych z konkretnymi wydarzeniami w przeszłości, nie należy dążyć do polubownego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Sekretarz Generalny i Wysoki Przedstawiciel Rady również zostaną poinformowani o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Dz.U. L 70 z 13.3.2002, s. 1.

(2) Wspólne działanie Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie Europejskiej Misji Policyjnej, art. 5 ust. 3.

(3) Wspólne działanie Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie Europejskiej Misji Policyjnej, art. 4 ust. 1 i art. 7 tiret trzecie.

(4) Dz.U. L 293/2 z 29 października 2002 r.

(5) Art. 13 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego.