Ombudsvrouw Anjinho heeft de Europese Commissie verzocht de verantwoordingsplicht en transparantie bij het gebruik van AI door externe deskundigen die aanvragen voor EU-financieringsprogramma’s evalueren, verder te versterken.

De ombudsvrouw erkende de recente actualisering van de gedragscode voor beoordelaars van de Commissie, waarin nu wordt gespecificeerd dat AI alleen voor aanvullende taken mag worden gebruikt en gedocumenteerd, als een verbetering, maar merkte op dat het verder moest gaan.

Zij vroeg de Commissie om meer gedetailleerde registratie door beoordelaars te onderzoeken, onder meer of AI werd gebruikt, voor welk doel en wat de specifieke bijdrage ervan was. Om beter toezicht te waarborgen, moet deze informatie proactief samen met de evaluaties van de beoordelaars worden verstrekt aan de relevante financieringsorganen van de EU.

De suggestie van de ombudsvrouw volgde op een klacht van een onderneming waarvan de subsidieaanvraag werd afgewezen. De klager betwistte de uitkomst en voerde aan dat de evaluatie door AI was uitgevoerd.

De ombudsvrouw stelde vast dat het Europees Uitvoerend Agentschap Innovatieraad en het mkb (Eismea) duidelijke en redelijke uitleg gaf in antwoord op de argumenten van de klager, onder meer dat het beperkte gebruik van AI bij de beoordeling van het voorstel van de klager aanvaardbaar was. 

De ombudsvrouw besloot echter dat het belangrijk was om onderzoek te doen naar het algemene gebruik van AI door deskundigen die de Commissie, Eismea en andere agentschappen adviseren. Zij vroeg de Commissie om informatie over deze kwestie, aangezien zij toezicht houdt op de financieringsprogramma’s van de EU en de regels voor externe deskundigen vaststelt.

In het onderzoek werd opgemerkt dat de huidige situatie waarin relevante deskundigen alleen naar aanleiding van een specifieke klacht om documentatie over hun AI-gebruik wordt gevraagd, mogelijk niet voldoende betrouwbaar is.

De ombudsvrouw heeft de Commissie verzocht uiterlijk eind april 2027 op haar bevindingen te antwoorden en heeft daarbij aangegeven welke maatregelen zij naar aanleiding van haar suggestie heeft genomen.

Achtergrond

Het “Accelerator”-programma van de Europese Innovatieraad is een financieringsprogramma in het kader van Horizon Europa dat steun biedt aan start-ups en kmo’s.

De klager heeft in 2023 middelen in het kader van dit programma aangevraagd en zijn aanvraag is in 2024 afgewezen. De klager was ontevreden over de antwoorden van Eismea op zijn klachten en wendde zich in oktober 2025 tot het bureau van de Ombudsman.