Il-każ kien jikkonċerna kif l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Ażil (EUAA) indirizzat allegazzjonijiet ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali fl-attivitajiet tagħha fil-gżira Griega ta’ Samos. L-ilmentaturi kienu mħassba li l-mod kif il-ħaddiema tal-każijiet skjerati fit-timijiet ta’ appoġġ għall-ażil tal-EUAA wettqu intervisti ma’ persuni vulnerabbli li jfittxu l-ażil kien kontra d-dritt tal-UE, u li l-EUAA kienet naqset milli tindirizza dan. Barra minn hekk, l-ilmentaturi kienu mħassba dwar kif l-EUAA ttrattat ir-rapporti ta’ pushbacks tal-applikanti għall-ażil.

L-Ombudsman sabet li, fiż-żmien tal-ilment, l-EUAA kienet naqset milli tiżgura li l-ħaddiema tal-każijiet skjerati fit-timijiet ta’ appoġġ għall-ażil tagħha kienu lesti jwettqu intervisti kif xieraq ma’ persuni vulnerabbli li jfittxu l-ażil, inkluż fir-rigward ta’ kif għandhom jitqiesu l-indikaturi tal-vulnerabbiltajiet meta dawn jitfaċċaw għall-ewwel darba matul l-intervista dwar l-ażil. L-Ombudsman sabet ukoll li l-EUAA naqset milli tipprovdi lill-persuni vulnerabbli li jfittxu l-ażil bi proċedura xierqa biex jirrapportaw l-iżbalji li saru matul l-intervisti u biex tali rapporti jiġu rieżaminati mill-EUAA. L-Ombudsman sabet li dan kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina u għamlet erba’ rakkomandazzjonijiet lill-EUAA biex tindirizza n-nuqqasijiet.

L-Ombudsman bagħtet ukoll dawn ir-rakkomandazzjonijiet lill-kontropartijiet tagħha min-Network Ewropew tal-Ombudsmen (ENO), fejn fittxet il-fehmiet tagħhom dwar kif tiġi żgurata l-konformità mad-drittijiet fundamentali fil-kooperazzjoni bejn il-ħaddiema tal-każijiet tal-EUAA u l-uffiċjali nazzjonali tal-ażil.

Barra minn hekk, l-Ombudsman identifikat nuqqasijiet importanti fir-rigward ta’ kif l-EUAA ttrattat id-divulgazzjoni mill-applikanti għall-ażil tal-esperjenzi ta’ pushbacks matul l-intervisti. Peress li l-EUAA bdiet timplimenta miżuri biex tirrimedja dawn in-nuqqasijiet matul l-inkjesta tal-Ombudsman, hija ma sabitx amministrazzjoni ħażina iżda minflok għamlet żewġ suġġerimenti għal titjib.

It-tliet każijiet kienu jikkonċernaw kif il-Kummissjoni Ewropea applikat ir-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar u rekwiżiti proċedurali oħra meta ħejjiet proposti leġiżlattivi dwar id-diliġenza dovuta tas-sostenibbiltà korporattiva (983/2025/MIK), il-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin ta’ migranti (2031/2024/VB) u l-Politika Agrikola Komuni (1379/2024/MIK). Il-Kummissjoni qieset dawn il-proposti bħala urġenti u, għalhekk, ħalliet barra l-passi previsti fir-regoli tagħha, bħall-valutazzjonijiet tal-impatt u l-konsultazzjonijiet pubbliċi. L-ilmentaturi, li huma organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, qiesu li dawn l-ommissjonijiet jiksru r-regoli tal-Kummissjoni għal Regolamentazzjoni Aħjar. F’żewġ każijiet, l-ilmentaturi argumentaw ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tivvaluta l-konsistenza tal-proposti leġiżlattivi mal-għanijiet klimatiċi tal-UE, kif meħtieġ mil-Liġi Ewropea dwar il-Klima. F’każ wieħed, l-ilmentatur kien imħasseb ukoll li l-Kummissjoni kisret ir-Regoli ta’ Proċedura tagħha dwar il-konsultazzjonijiet bejn is-servizzi.

Abbażi tal-inkjesti tagħha, l-Ombudsman sabet nuqqasijiet proċedurali fil-mod kif il-Kummissjoni ħejjiet il-proposti leġiżlattivi inkwistjoni, li, meħuda flimkien, kienu jammontaw għal amministrazzjoni ħażina. Biex tindirizza dawn in-nuqqasijiet, l-Ombudsman irrakkomandat li l-Kummissjoni tiżgura applikazzjoni prevedibbli, konsistenti u mhux arbitrarja tar-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar, billi tiddefinixxi sitwazzjonijiet “urġenti” li jiġġustifikaw deroga mir-rekwiżiti tagħhom, kif ukoll billi tirreġistra u tispjega r-raġunijiet għal kwalunkwe deroga mogħtija. Barra minn hekk, fejn jingħataw derogi, jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi proċedura biex tiżgura li t-tħejjija urġenti ta’ proposti leġiżlattivi xorta tikkonforma mal-prinċipji ta’ proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, ibbażat fuq l-evidenza u inklużiv. Biex jassisti lill-Kummissjoni f'dan il-kompitu, l-Ombudsman għamel ukoll erba' suġġerimenti għal titjib, li kienu jinkludu: tiċċara r-regoli tagħha dwar il-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati għal proposti urġenti; tiżgura li d-dokumenti analitiċi li jissostitwixxu l-valutazzjonijiet tal-impatt u li jiddeskrivu l-evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha jiġu ppubblikati fil-ħin biex ikun jista’ jsir dibattitu pubbliku qabel ma tiġi adottata l-leġiżlazzjoni; il-ħruġ ta’ gwida dwar l-implimentazzjoni ta’ valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika; l-għoti u r-reġistrazzjoni ta’ ġustifikazzjonijiet meta jitqassru l-perjodi ta’ konsultazzjoni bejn is-servizzi taħt il-limiti stabbiliti.

Fit-tweġiba tagħha lill-Ombudsman, il-Kummissjoni qablet li tirrifletti fuq id-definizzjoni ta’ sitwazzjonijiet “urġenti” matul ir-reviżjoni li jmiss tar-regoli għal Regolamentazzjoni Aħjar, kif ukoll li tirreġistra u tippubblika r-raġunijiet għall-applikazzjoni ta’ kwalunkwe deroga mir-rekwiżiti tagħhom. Il-Kummissjoni impenjat ruħha wkoll li tiżgura konsultazzjonijiet immirati dwar il-proposti “urġenti” tagħha, li tippubblika d-dokumenti analitiċi b’evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha fi żmien tliet xhur mill-adozzjoni, li tinkludi valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika kemm fid-dokumenti analitiċi kif ukoll fil-memoranda ta’ spjegazzjoni għal proposti futuri u li tipprovdi ġustifikazzjonijiet għal konsultazzjonijiet bejn is-servizzi mqassra.

L-ilmentaturi, fil-kummenti tagħhom dwar it-tweġiba tal-Kummissjoni, qiesu li l-impenji tal-Kummissjoni la huma ċari u lanqas konkreti biżżejjed biex jiggarantixxu proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, inklużiv u bbażat fuq l-evidenza.

L-Ombudsman laqgħet it-tweġiba kostruttiva ġenerali tal-Kummissjoni għar-rakkomandazzjonijiet u s-suġġerimenti tagħha għal titjib. Minkejja dan, ir-rispons tal-Kummissjoni għadu ma jipprovdix biżżejjed ċarezza dwar il-passi konkreti li biħsiebha tieħu biex timplimenta r-rakkomandazzjonijiet u s-suġġerimenti tal-Ombudsman għal titjib.

Għalhekk, l-Ombudsman se timmonitorja din il-kwistjoni abbażi ta’ lmenti futuri u ladarba l-Kummissjoni tkun iffinalizzat ir-reviżjoni tar-regoli għal Regolamentazzjoni Aħjar. F'dan l-istadju, l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata, u l-Ombudsman għalaq it-tliet każijiet.

Il-każ kien jikkonċerna kif il-Kummissjoni Ewropea tiżgura li r-Rumanija timplimenta bis-sħiħ sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea dwar ir-rifjut illegali li jinħarġu karti tal-identità lil ċittadini Rumeni domiċiljati fi Stati Membri oħra.

L-Ombudsman sabet li l-kwistjoni dehret li kienet qed tevolvi fil-livell nazzjonali u li l-Kummissjoni kienet qed timmonitorja s-sitwazzjoni b’mod attiv u f’intervalli raġonevoli.

L-Ombudsman għalqet il-każ bil-konklużjoni li l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata f'dan l-istadju. Madankollu, l-Ombudsman talbet lill-Kummissjoni taġġornaha, fi żmien sitt xhur, dwar il-valutazzjoni tagħha tal-konformità tar-Rumanija mas-sentenza u kwalunkwe azzjoni ulterjuri meħuda mill-Kummissjoni.

Il-każ kien jikkonċerna talba għal aċċess pubbliku għal dokumenti miżmuma mill-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi (Europol) dwar il-kooperazzjoni tagħha mal-awtoritajiet tal-Istati Membri, ir-Renju Unit u l-Frontex dwar attivitajiet kontra l-faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin fil-Kanal Ingliż. Il-Europol identifikat 197 dokument bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba u rrifjutat l-aċċess għalihom kollha. Meta rrifjutat l-aċċess, l-Europol argumentat li l-iżvelar tad-dokumenti jimmina l-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tas-sigurtà pubblika u r-relazzjonijiet internazzjonali tagħha. 

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona kampjuni tad-dokumenti inkwistjoni u ltaqa’ mar-rappreżentanti tal-Europol. Abbażi ta’ dan u meta jitqies il-marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni li jgawdu l-istituzzjonijiet u l-aġenziji tal-UE meta jqisu li s-sigurtà pubblika u r-relazzjonijiet internazzjonali huma f’riskju, l-Ombudsman sabet li d-deċiżjoni tal-Europol li tirrifjuta l-aċċess pubbliku ma kinitx manifestament żbaljata.

Minħabba li l-interessi pubbliċi inkwistjoni ma jistgħux jiġu sostitwiti minn interess pubbliku ieħor li jitqies aktar importanti, l-Ombudsman għalqet l-inkjesta billi sabet li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Europol.