It-tliet każijiet kienu jikkonċernaw kif il-Kummissjoni Ewropea applikat ir-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar u rekwiżiti proċedurali oħra meta ħejjiet proposti leġiżlattivi dwar id-diliġenza dovuta tas-sostenibbiltà korporattiva (983/2025/MIK), il-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin ta’ migranti (2031/2024/VB) u l-Politika Agrikola Komuni (1379/2024/MIK). Il-Kummissjoni qieset dawn il-proposti bħala urġenti u, għalhekk, ħalliet barra l-passi previsti fir-regoli tagħha, bħall-valutazzjonijiet tal-impatt u l-konsultazzjonijiet pubbliċi. L-ilmentaturi, li huma organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, qiesu li dawn l-ommissjonijiet jiksru r-regoli tal-Kummissjoni għal Regolamentazzjoni Aħjar. F’żewġ każijiet, l-ilmentaturi argumentaw ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tivvaluta l-konsistenza tal-proposti leġiżlattivi mal-għanijiet klimatiċi tal-UE, kif meħtieġ mil-Liġi Ewropea dwar il-Klima. F’każ wieħed, l-ilmentatur kien imħasseb ukoll li l-Kummissjoni kisret ir-Regoli ta’ Proċedura tagħha dwar il-konsultazzjonijiet bejn is-servizzi.

Abbażi tal-inkjesti tagħha, l-Ombudsman sabet nuqqasijiet proċedurali fil-mod kif il-Kummissjoni ħejjiet il-proposti leġiżlattivi inkwistjoni, li, meħuda flimkien, kienu jammontaw għal amministrazzjoni ħażina. Biex tindirizza dawn in-nuqqasijiet, l-Ombudsman irrakkomandat li l-Kummissjoni tiżgura applikazzjoni prevedibbli, konsistenti u mhux arbitrarja tar-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar, billi tiddefinixxi sitwazzjonijiet “urġenti” li jiġġustifikaw deroga mir-rekwiżiti tagħhom, kif ukoll billi tirreġistra u tispjega r-raġunijiet għal kwalunkwe deroga mogħtija. Barra minn hekk, fejn jingħataw derogi, jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi proċedura biex tiżgura li t-tħejjija urġenti ta’ proposti leġiżlattivi xorta tikkonforma mal-prinċipji ta’ proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, ibbażat fuq l-evidenza u inklużiv. Biex jassisti lill-Kummissjoni f'dan il-kompitu, l-Ombudsman għamel ukoll erba' suġġerimenti għal titjib, li kienu jinkludu: tiċċara r-regoli tagħha dwar il-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati għal proposti urġenti; tiżgura li d-dokumenti analitiċi li jissostitwixxu l-valutazzjonijiet tal-impatt u li jiddeskrivu l-evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha jiġu ppubblikati fil-ħin biex ikun jista’ jsir dibattitu pubbliku qabel ma tiġi adottata l-leġiżlazzjoni; il-ħruġ ta’ gwida dwar l-implimentazzjoni ta’ valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika; l-għoti u r-reġistrazzjoni ta’ ġustifikazzjonijiet meta jitqassru l-perjodi ta’ konsultazzjoni bejn is-servizzi taħt il-limiti stabbiliti.

Fit-tweġiba tagħha lill-Ombudsman, il-Kummissjoni qablet li tirrifletti fuq id-definizzjoni ta’ sitwazzjonijiet “urġenti” matul ir-reviżjoni li jmiss tar-regoli għal Regolamentazzjoni Aħjar, kif ukoll li tirreġistra u tippubblika r-raġunijiet għall-applikazzjoni ta’ kwalunkwe deroga mir-rekwiżiti tagħhom. Il-Kummissjoni impenjat ruħha wkoll li tiżgura konsultazzjonijiet immirati dwar il-proposti “urġenti” tagħha, li tippubblika d-dokumenti analitiċi b’evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha fi żmien tliet xhur mill-adozzjoni, li tinkludi valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika kemm fid-dokumenti analitiċi kif ukoll fil-memoranda ta’ spjegazzjoni għal proposti futuri u li tipprovdi ġustifikazzjonijiet għal konsultazzjonijiet bejn is-servizzi mqassra.

L-ilmentaturi, fil-kummenti tagħhom dwar it-tweġiba tal-Kummissjoni, qiesu li l-impenji tal-Kummissjoni la huma ċari u lanqas konkreti biżżejjed biex jiggarantixxu proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, inklużiv u bbażat fuq l-evidenza.

L-Ombudsman laqgħet it-tweġiba kostruttiva ġenerali tal-Kummissjoni għar-rakkomandazzjonijiet u s-suġġerimenti tagħha għal titjib. Minkejja dan, ir-rispons tal-Kummissjoni għadu ma jipprovdix biżżejjed ċarezza dwar il-passi konkreti li biħsiebha tieħu biex timplimenta r-rakkomandazzjonijiet u s-suġġerimenti tal-Ombudsman għal titjib.

Għalhekk, l-Ombudsman se timmonitorja din il-kwistjoni abbażi ta’ lmenti futuri u ladarba l-Kummissjoni tkun iffinalizzat ir-reviżjoni tar-regoli għal Regolamentazzjoni Aħjar. F'dan l-istadju, l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata, u l-Ombudsman għalaq it-tliet każijiet.

The case concerned how the European Commission ensures that Romania fully implements a judgment of the Court of Justice of the European Union on the unlawful refusal to issue identity cards to Romanian citizens domiciled in other Member States.

The Ombudsman found that the matter appeared to be evolving at national level and that the Commission had been monitoring the situation actively and at reasonable intervals.

The Ombudsman closed the case with the conclusion that no further inquiries are justified at this stage. However, the Ombudsman requested the Commission to update her, within six months, on its assessment of Romania’s compliance with the judgment and any further action taken by the Commission.

Il-każ kien jikkonċerna talba għal aċċess pubbliku għal dokumenti miżmuma mill-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi (Europol) dwar il-kooperazzjoni tagħha mal-awtoritajiet tal-Istati Membri, ir-Renju Unit u l-Frontex dwar attivitajiet kontra l-faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin fil-Kanal Ingliż. Il-Europol identifikat 197 dokument bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba u rrifjutat l-aċċess għalihom kollha. Meta rrifjutat l-aċċess, l-Europol argumentat li l-iżvelar tad-dokumenti jimmina l-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tas-sigurtà pubblika u r-relazzjonijiet internazzjonali tagħha. 

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona kampjuni tad-dokumenti inkwistjoni u ltaqa’ mar-rappreżentanti tal-Europol. Abbażi ta’ dan u meta jitqies il-marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni li jgawdu l-istituzzjonijiet u l-aġenziji tal-UE meta jqisu li s-sigurtà pubblika u r-relazzjonijiet internazzjonali huma f’riskju, l-Ombudsman sabet li d-deċiżjoni tal-Europol li tirrifjuta l-aċċess pubbliku ma kinitx manifestament żbaljata.

Minħabba li l-interessi pubbliċi inkwistjoni ma jistgħux jiġu sostitwiti minn interess pubbliku ieħor li jitqies aktar importanti, l-Ombudsman għalqet l-inkjesta billi sabet li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Europol.

L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni Ewropea tagħti aċċess pubbliku għad-dokumenti li jikkonċernaw l-appoġġ tal-UE għall-ġestjoni tal-migrazzjoni f’Ċipru. Il-Kummissjoni identifikat erba’ dokumenti bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba: żewġ rapporti tal-laqgħat, briefing u Rapport Flash, iżda taw aċċess biss għal partijiet tar-Rapport Flash. Meta rrifjutat l-aċċess għad-dokumenti l-oħra, il-Kummissjoni invokat eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, bl-argument li l-iżvelar jista’ jimmina l-interess pubbliku fir-rigward tas-sigurtà pubblika u r-relazzjonijiet internazzjonali, kif ukoll il-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha. Meta l-Kummissjoni naqset milli twieġeb għat-talba tal-ilmentatur għal rieżami ("applikazzjoni konfermatorja") fil-limitu ta' żmien applikabbli, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

L-Ombudsman fetaħ inkjesta dwar ir-rifjut impliċitu tal-Kummissjoni li tiżvela (kompletament) id-dokumenti mitluba u t-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona d-dokumenti inkwistjoni. Abbażi tal-ispezzjoni, l-Ombudsman ikkondividiet mal-Kummissjoni l-fehma preliminari tagħha li jista' jingħata aċċess usa' għad-dokumenti. Ftit wara li l-Ombudsman bagħtet il-fehma preliminari tagħha, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni konfermatorja tagħha dwar it-talba għal aċċess tal-ilmentatur, li fiha kkonfermat il-pożizzjoni oriġinali tagħha u rrifjutat kwalunkwe aċċess ulterjuri. L-Ombudsman talbet laqgħa bejn it-tim ta’ inkjesta tagħha u r-rappreżentanti tal-Kummissjoni biex tikseb aktar kjarifiki dwar il-pożizzjoni tal-Kummissjoni.

L-Ombudsman iddispjaċiha li l-Kummissjoni ma tatx aċċess usa' għar-rapporti tal-laqgħat u għall-briefing matul l-inkjesta tagħha. Peress li l-Kummissjoni kkonfermat il-pożizzjoni tagħha fid-deċiżjoni konfermatorja u matul il-laqgħa mat-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman, l-Ombudsman kien tal-fehma li ma kien se jsir l-ebda skop billi l-kwistjoni tiġi segwita fil-kuntest ta’ dan il-każ. L-Ombudsman, madankollu, jistenna li l-Kummissjoni tikkunsidra l-valutazzjoni dettaljata tagħha meta tittratta talbiet futuri għal aċċess pubbliku għal briefings u rapporti ta' laqgħat bħal dawk inkwistjoni.