L-ilmentatur fittex aċċess pubbliku għal ftehim ta’ għotja għal proġett li kien iffinanzjat taħt il-programm ta’ finanzjament għar-riċerka u l-innovazzjoni Orizzont Ewropa. L-Aġenzija Eżekuttiva Ewropea għas-Saħħa u għall-Qasam Diġitali (HaDEA) irrifjutat l-aċċess għall-ftehim ta’ għotja fl-intier tiegħu. B’dan il-mod, il-HaDEA invokat eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess għad-dokumenti, bl-argument li l-iżvelar sħiħ jista’ jimmina l-protezzjoni tad-data personali u l-interessi kummerċjali tal-konsorzju li qed jimplimenta l-proġett.

L-ilmentatur talab lill-HaDEA tirrieżamina d-deċiżjoni tagħha (billi tagħmel “applikazzjoni konfermatorja”). Bi tweġiba, il-HaDEA tat aċċess parzjali wiesa’ għall-ftehim ta’ għotja, iżda żammet il-fehma tagħha li l-iżvelar sħiħ jimmina l-protezzjoni tad-data personali u l-interessi kummerċjali.

L-Ombudsman fetħet inkjesta, u t-tim ta’ inkjesta tagħha spezzjona l-ftehim ta’ għotja inkwistjoni. L-ispezzjoni wriet li, fiż-żmien tad-deċiżjoni konfermatorja, ir-redazzjonijiet ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva u ta’ data personali kienu raġonevoli. L-Ombudsman innotat ukoll li l-“kodiċijiet ta’ informazzjoni tal-parteċipanti” (PICs) li jidentifikaw il-benefiċjarji tal-fondi tal-UE u li huma disponibbli għall-pubbliku ma kellhomx jiġu redatti. Madankollu, peress li dawn il-PICs jistgħu jiġu aċċessati faċilment fuq is-sit web tal-Kummissjoni Ewropea “Funding & Tender portal”, l-Ombudsman għalqet is-sejba tal-każ li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina. Hija għandha fiduċja li, fil-futur, il-PICs mhux se jibqgħu jiġu redatti f’talbiet simili għall-aċċess pubbliku. 

Il-każ kien jikkonċerna r-rifjut tal-REA li tagħti aċċess parzjali għal ittra li l-REA kienet bagħtet lil benefiċjarju rigward l-irkupru tal-finanzjament. Sabiex tirrifjuta l-aċċess, ir-REA invokat il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali ta’ terz.

Abbażi tal-ispezzjoni tad-dokument inkwistjoni, l-Ombudsman ma kienx konvint mill-argument tar-REA li l-aċċess parzjali jippreġudika serjament il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali. L-Ombudsman għamel proposta għal soluzzjoni fejn talab lir-REA terġa’ tikkunsidra l-pożizzjoni tagħha dwar it-talba, bil-għan li tagħti aċċess parzjali wiesa’ għad-dokument inkwistjoni.

L-REA aċċettat il-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni u pprovdiet lill-ilmentatur b’aċċess parzjali wiesa’ għad-dokument. L-Ombudsman laqgħet it-tweġiba pożittiva tal-REA għall-proposta tagħha għal soluzzjoni, li solviet l-ilment.

L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni Ewropea għal aċċess pubbliku għal dokumenti li jikkonċernaw l-iskambji tiegħu mal-gvern Ungeriż dwar l-indipendenza ġudizzjarja fil-kuntest tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-eliġibbiltà tal-Ungerija għall-fondi ta’ koeżjoni. Wara li kkonsultat mal-awtoritajiet Ungeriżi, il-Kummissjoni rrifjutat l-aċċess għal xi wħud mid-dokumenti, billi invokat żewġ eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti. B’mod aktar speċifiku, il-Kummissjoni argumentat li d-divulgazzjoni timmina l-iskop tal-investigazzjoni tagħha fir-rigward tal-eliġibbiltà tal-Ungerija għall-fondi ta’ koeżjoni u l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tagħha. L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tirrieżamina d-deċiżjoni tagħha (billi tagħmel “applikazzjoni konfermatorja”). Meta l-Kummissjoni ma weġbitx fil-limiti ta’ żmien applikabbli, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar ir-rifjut impliċitu tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku għad-dokumenti mitluba. Matul l-inkjesta tal-Ombudsman, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni konfermatorja tagħha. Hija żammet id-deċiżjoni tagħha li żżomm l-aċċess iżda invokat eċċezzjoni addizzjonali, bl-argument li l-Parlament Ewropew kien beda proċedimenti tal-qorti dwar il-kwistjoni sadanittant, u d-divulgazzjoni tista’ ddgħajjef dawn il-proċedimenti li għaddejjin.

L-ispezzjoni tal-Ombudsman uriet li d-dokumenti mitluba fihom l-awtovalutazzjoni tal-Ungerija, kwestjonarji formali mibgħuta mill-Kummissjoni lill-awtoritajiet Ungeriżi, u t-tweġibiet uffiċjali mill-awtoritajiet Ungeriżi rilevanti għal dawk il-mistoqsijiet. Id-dokumenti mitluba għalhekk jiffurmaw il-bażi tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li kontriha l-Parlament beda proċedimenti ġudizzjarji. Dawn la tfasslu għall-fini tal-proċedimenti speċifiċi tal-qorti, u lanqas ma fihom pożizzjonijiet legali interni dwar kwistjonijiet kontenzjużi matul il-proċedimenti.

L-Ombudsman kien tal-fehma li l-Kummissjoni ma kinitx uriet b’mod suffiċjenti kif l-iżvelar tad-dokumenti seta’ jimmina l-proċedimenti tal-qorti inkwistjoni. L-Ombudsman lanqas ma kien konvint mill-argument tal-Kummissjoni li l-iżvelar jista’ jimmina l-investigazzjoni tagħha. Barra minn hekk, l-Ombudsman enfasizzat l-importanza li l-pubbliku jiġi infurmat dwar l-azzjonijiet tal-Kummissjoni u tal-awtoritajiet Ungeriżi biex jipproteġu l-interessi finanzjarji tal-UE u biex jiżguraw li l-istat tad-dritt jiġi rrispettat. Għalhekk, l-Ombudsman qieset li r-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku wiesa’ għad-dokumenti mitluba kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina u rrakkomandat li l-Kummissjoni tikkunsidra mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha dwar it-talba għal aċċess.

Bi tweġiba, il-Kummissjoni kkonfermat il-pożizzjoni tagħha li l-iżvelar tad-dokumenti mitluba jippreġudika s-serenità tal-proċeduri ġudizzjarji mibdija mill-Parlament u l-investigazzjoni tiegħu fir-rigward tal-eliġibbiltà tal-Ungerija għall-fondi ta’ koeżjoni. Madankollu, l-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni ma pprovdietx spjegazzjonijiet konvinċenti dwar għaliex ma seta’ jingħata l-ebda aċċess usa’ għal dawn id-dokumenti. Għalhekk, l-Ombudsman ikkonfermat is-sejba tagħha ta’ amministrazzjoni ħażina u għalqet il-każ.

Il-każ kien jikkonċerna talba għal aċċess pubbliku għal rapport finanzjarju miżmum mill-Parlament Ewropew dwar il-grupp politiku “Identità u Demokrazija” (ID) li issa ġie xolt. Il-Parlament irrifjuta l-aċċess għar-rapport fl-intier tiegħu. B’dan il-mod, hija invokat żewġ eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, bl-argument li l-iżvelar tar-rapport idgħajjef il-protezzjoni tal-iskop tal-investigazzjonijiet u l-awditi u l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet kontinwu tagħha stess.

L-ilmentatur talab lill-Parlament jirrieżamina d-deċiżjoni tiegħu billi jagħmel applikazzjoni konfermatorja, u argumenta li hemm interess pubbliku prevalenti konvinċenti fl-iżvelar minħabba l-użu ta’ fondi pubbliċi. Il-Parlament żamm ir-rifjut tiegħu li jiżvela d-dokument, filwaqt li żied li d-dokument jifforma parti minn investigazzjoni li għaddejja tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) dwar l-allegat użu ħażin ta’ fondi mill-Grupp ID. Peress li ma kienx sodisfatt b'din it-tweġiba, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

It-tim ta’ investigazzjoni tal-Ombudsman spezzjona d-dokument inkwistjoni. L-ispezzjoni kkonfermat li d-dokument mitlub fih valutazzjoni tal-finanzi tal-grupp politiku. Il-Parlament ikkonferma lill-Ombudsman li l-investigazzjoni tal-UPPE kienet għadha għaddejja. L-Ombudsman sabet li l-Parlament kien iġġustifikat li jirrifjuta l-aċċess għad-dokument. B’hekk hija għalqet l-inkjesta b’sejba ta’ ebda amministrazzjoni ħażina.

F’Marzu 2024, l-ilmentatur talab lill-Kummissjoni Ewropea aċċess pubbliku għad-dokumenti relatati mar-rivalutazzjoni tagħha tal-2023 tal-applikazzjoni tal-“proċedura tal-istat tad-dritt” fl-Ungerija (abbażi tar-Regolament dwar il-Kondizzjonalità). Il-Kummissjoni identifikat erba’ rapporti trimestrali u diversi skambji bejn l-Ungerija u l-Kummissjoni bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba iżda rrifjutat l-aċċess għad-dokumenti kollha. Billi rrifjutat l-aċċess, hija invokat eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, filwaqt li argumentat li l-iżvelar jista’ jimmina l-iskop ta’ investigazzjoni u l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet li għaddej tagħha skont ir-Regolament dwar il-Kondizzjonalità.

L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tirrieżamina l-pożizzjoni tagħha (billi tagħmel “applikazzjoni konfermatorja”) f’April 2024. Peress li l-Kummissjoni naqset milli twieġeb għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur fil-limitu ta’ żmien applikabbli, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman f’Ġunju 2024.

L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar in-nuqqas tal-Kummissjoni li twieġeb għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur u talbet lill-Kummissjoni twieġeb malajr kemm jista’ jkun. Il-Kummissjoni wieġbet lill-ilmentatur f’Diċembru 2025, jiġifieri aktar minn 19-il xahar wara li ppreżentaw l-applikazzjoni konfermatorja.

Peress li l-Kummissjoni wieġbet għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur, l-Ombudsman għalqet dan il-każ. Madankollu, hija kkritikat b’mod inekwivoku d-dewmien sinifikanti mġarrab mill-Kummissjoni fit-tweġiba għat-talba tal-ilmentatur u fakkret lill-Kummissjoni li għandha tindirizza b’mod urġenti l-kwistjoni tad-dewmien fl-ipproċessar tagħha tat-talbiet għal aċċess pubbliku għad-dokumenti.

Il-każ kien jikkonċerna kif il-Kummissjoni Ewropea (id-Delegazzjoni tal-UE għall-Unjoni Afrikana) ittrattat applikazzjoni għal għotja u tħassib dwar kunflitt ta’ interess potenzjali.

L-ilmentatur ħa sehem f’sejħa għal proposti għal proġett biex jappoġġa l-kapaċitajiet elettorali pan-Afrikani. Id-Delegazzjoni rrifjutat l-applikazzjoni tal-ilmentatur minħabba li fittxet finanzjament tal-UE ogħla mill-perċentwal massimu permess skont is-sejħa. L-ilmentatur sostna li dan kien żball tipografiku u li d-Delegazzjoni kellha titlob kjarifiki minflok tirrifjuta l-applikazzjoni tagħha. L-ilmentatur sostna wkoll li espert li kien involut fl-iżvilupp tal-proġett iffinanzjat taħt din is-sejħa kien qed jaħdem għal entità li ssottomettiet applikazzjoni taħt is-sejħa.

L-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni, abbażi tal-linji gwida interni tagħha stess, kellha tqis l-iżball tal-ilmentatur bħala “żball klerikali ovvju” u talbet lill-ilmentatur għal kjarifika u/jew ikkoreġiet l-iżball tal-ilmentatur. Hija sabet ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tivvaluta b’mod adegwat l-allegazzjonijiet tal-ilmentatur ta’ kunflitt ta’ interess potenzjali. Dawn iż-żewġ nuqqasijiet ammontaw għal amministrazzjoni ħażina. Għaż-żewġ sejbiet, l-Ombudsman qieset li ma jkunx xieraq li jsiru rakkomandazzjonijiet korrispondenti, peress li sadanittant l-għotja diġà ngħatat. Madankollu, hija għamlet tliet suġġerimenti mmirati lejn il-prevenzjoni ta’ problemi bħal dawn li jseħħu f’każijiet simili futuri.

Il-każ kien jikkonċerna talba għal aċċess pubbliku għal dokumenti relatati mal-proposta tal-Kummissjoni Ewropea għall-applikazzjoni tal-“proċedura tal-istat tad-dritt” fl-Ungerija (proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill ibbażata fuq ir-Regolament dwar il-Kondizzjonalità). Il-Kummissjoni identifikat erbatax-il dokument bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba u żvelat id-dokumenti kollha ħlief partijiet minnhom. Billi rrifjutat l-aċċess għal dawn il-partijiet, hija invokat żewġ eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, bl-argument li l-iżvelar jista’ jimmina l-proċedimenti tal-qorti li għaddejjin u l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha.

L-Ombudsman fetaħ inkjesta u fittex li jispezzjona d-dokumenti inkwistjoni. It-tim ta’ inkjesta tagħha ltaqa’ darbtejn mar-rappreżentanti tal-Kummissjoni biex jiddiskuti l-każ. Abbażi tal-inkjesta tagħha, l-Ombudsman ma kinitx konvinta mill-applikazzjoni taż-żewġ eċċezzjonijiet għall-aċċess pubbliku kif invokati mill-Kummissjoni. L-Ombudsman għalhekk għamel proposta għal soluzzjoni, fejn talab lill-Kummissjoni tikkunsidra mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha dwar it-talba, bil-ħsieb li jingħata aċċess pubbliku akbar.

Il-Kummissjoni aċċettat il-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni u tat aċċess sħiħ għad-dokumenti mitluba. L-Ombudsman għalqet l-inkjesta, u laqgħet ir-rispons pożittiv tal-Kummissjoni.

Il-każ kien jikkonċerna r-rifjut mis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) li jagħti aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti relatati mal-investigazzjonijiet mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) dwar imġiba ħażina mill-membri tal-persunal. Meta rrifjuta l-aċċess, is-SEAE bbaża ruħu fuq eċċezzjoni skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, billi argumenta li l-iżvelar jimmina l-ħtieġa li jiġu protetti l-privatezza u l-integrità tal-individwi msemmija fid-dokumenti, inklużi l-persuni kkonċernati mill-investigazzjonijiet tal-OLAF. Barra minn hekk, is-SEAE ħassar l-ismijiet tal-kumpaniji msemmija fid-dokumenti sabiex jipproteġi r-reputazzjoni tagħhom, peress li ma kinux ġew soġġetti għall-investigazzjonijiet tal-OLAF.

L-Ombudsman sabet li l-ilmentatur ma kienx stabbilixxa ħtieġa għall-iżvelar tad-data personali fl-interess pubbliku, kif meħtieġ mil-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data. L-Ombudsman qieset ukoll ir-redazzjonijiet limitati tal-informazzjoni kummerċjali bħala raġonevoli u ma setgħet tidentifika l-ebda interess pubbliku prevalenti f’dan ir-rigward. Għaldaqstant, l-Ombudsman ikkonkluda li s-SEAE kien iġġustifikat li jirrifjuta l-iżvelar sħiħ tad-dokumenti kontenzjużi.

L-Ombudsman għalhekk għalqet l-inkjesta dwar ir-rifjut ta' aċċess u ma sabet l-ebda amministrazzjoni ħażina. Filwaqt li l-ilmentatur lanqas ma kien sodisfatt bis-soluzzjoni ġusta miftiehma mas-SEAE li kienet tfisser li l-ambitu tat-talba tiegħu għal aċċess kien limitat għal 50 paġna, l-Ombudsman qieset li ma kien hemm l-ebda inkjesta oħra ġġustifikata, minħabba li, sadanittant, is-SEAE kien beda jipproċessa talba ġdida u usa’ għal aċċess pubbliku għad-dokumenti magħmula mill-ilmentatur.