L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni Ewropea għal aċċess pubbliku għal dokumenti li jikkonċernaw l-iskambji tiegħu mal-gvern Ungeriż dwar l-indipendenza ġudizzjarja fil-kuntest tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-eliġibbiltà tal-Ungerija għall-fondi ta’ koeżjoni. Wara li kkonsultat mal-awtoritajiet Ungeriżi, il-Kummissjoni rrifjutat l-aċċess għal xi wħud mid-dokumenti, u invokat żewġ eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti. B’mod aktar speċifiku, il-Kummissjoni argumentat li d-divulgazzjoni timmina l-iskop tal-investigazzjoni tagħha fir-rigward tal-eliġibbiltà tal-Ungerija għall-fondi ta’ koeżjoni u l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tagħha. L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tirrieżamina d-deċiżjoni tagħha (billi tagħmel “applikazzjoni konfermatorja”). Meta l-Kummissjoni ma weġbitx fil-limiti ta’ żmien applikabbli, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar ir-rifjut impliċitu tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku għad-dokumenti mitluba. Matul l-inkjesta tal-Ombudsman, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni konfermatorja tagħha. Hija żammet id-deċiżjoni tagħha li żżomm l-aċċess iżda invokat eċċezzjoni addizzjonali, bl-argument li l-Parlament Ewropew kien beda proċedimenti tal-qorti dwar il-kwistjoni sadanittant, u l-iżvelar jista’ jimmina dawn il-proċedimenti li għaddejjin.

L-ispezzjoni tal-Ombudsman uriet li d-dokumenti mitluba fihom l-awtovalutazzjoni tal-Ungerija, il-kwestjonarji formali mibgħuta mill-Kummissjoni lill-awtoritajiet Ungeriżi, u t-tweġibiet uffiċjali mill-awtoritajiet Ungeriżi rilevanti għal dawk il-mistoqsijiet. Id-dokumenti mitluba għalhekk jiffurmaw il-bażi tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li kontriha l-Parlament beda proċeduri ġudizzjarji. Dawn la tfasslu għall-fini tal-proċedimenti speċifiċi tal-qorti, u lanqas ma fihom pożizzjonijiet legali interni dwar kwistjonijiet kontenzjużi matul il-proċedimenti kollha.

L-Ombudsman kien tal-fehma li l-Kummissjoni ma kinitx uriet b’mod suffiċjenti kif l-iżvelar tad-dokumenti seta’ jimmina l-proċedimenti tal-qorti inkwistjoni. L-Ombudsman lanqas ma kien konvint mill-argument tal-Kummissjoni li l-iżvelar jista’ jimmina l-investigazzjoni tagħha. Barra minn hekk, l-Ombudsman enfasizzat l-importanza li l-pubbliku jiġi infurmat dwar l-azzjonijiet tal-Kummissjoni u tal-awtoritajiet Ungeriżi biex jipproteġu l-interessi finanzjarji tal-UE u biex jiżguraw li l-istat tad-dritt jiġi rrispettat. Għalhekk, l-Ombudsman qieset li r-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku wiesa’ għad-dokumenti mitluba kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina u rrakkomandat li l-Kummissjoni tikkunsidra mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha dwar it-talba għal aċċess.

Bi tweġiba, il-Kummissjoni kkonfermat il-pożizzjoni tagħha li l-iżvelar tad-dokumenti mitluba jippreġudika s-serenità tal-proċeduri ġudizzjarji mibdija mill-Parlament u l-investigazzjoni tiegħu fir-rigward tal-eliġibbiltà tal-Ungerija għall-fondi ta’ koeżjoni. Madankollu, l-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni ma pprovdietx spjegazzjonijiet konvinċenti dwar għaliex ma seta’ jingħata l-ebda aċċess usa’ għal dawn id-dokumenti. Għalhekk, l-Ombudsman ikkonfermat is-sejba tagħha ta' amministrazzjoni ħażina u għalqet il-każ.

Il-każ kien jikkonċerna talba għal aċċess pubbliku għal rapport finanzjarju miżmum mill-Parlament Ewropew dwar il-grupp politiku “Identità u Demokrazija” (ID) li issa ġie xolt. Il-Parlament irrifjuta l-aċċess għar-rapport kollu kemm hu. B’dan il-mod, hija invokat żewġ eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, bl-argument li l-iżvelar tar-rapport jimmina l-protezzjoni tal-iskop tal-investigazzjonijiet u l-awditi u l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha stess li għaddej.

L-ilmentatur talab lill-Parlament jirrieżamina d-deċiżjoni tiegħu billi jagħmel applikazzjoni konfermatorja, filwaqt li argumenta li hemm interess pubbliku prevalenti konvinċenti fl-iżvelar minħabba l-użu ta’ fondi pubbliċi. Il-Parlament żamm ir-rifjut tiegħu li jiżvela d-dokument, filwaqt li żied li d-dokument jifforma parti minn investigazzjoni li għaddejja tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) dwar l-allegat użu ħażin ta' fondi mill-Grupp ID. Peress li ma kienx sodisfatt b'din it-tweġiba, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

It-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona d-dokument inkwistjoni. L-ispezzjoni kkonfermat li d-dokument mitlub fih valutazzjoni tal-finanzi tal-grupp politiku. Il-Parlament ikkonferma lill-Ombudsman li l-investigazzjoni tal-UPPE kienet għadha għaddejja. L-Ombudsman sabet li l-Parlament kien iġġustifikat li jirrifjuta l-aċċess għad-dokument. B’hekk hija għalqet l-inkjesta b’sejba li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina.

F’Marzu 2024, l-ilmentatur talab lill-Kummissjoni Ewropea aċċess pubbliku għad-dokumenti relatati mar-rivalutazzjoni tagħha tal-2023 tal-applikazzjoni tal-“proċedura tal-istat tad-dritt” fl-Ungerija (abbażi tar-Regolament dwar il-Kondizzjonalità). Il-Kummissjoni identifikat erba’ rapporti trimestrali u diversi skambji bejn l-Ungerija u l-Kummissjoni bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba iżda rrifjutat l-aċċess għad-dokumenti kollha. Billi rrifjutat l-aċċess, hija invokat eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, filwaqt li argumentat li l-iżvelar jista’ jimmina l-iskop ta’ investigazzjoni u l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet li għaddej tagħha skont ir-Regolament dwar il-Kondizzjonalità.

L-ilmentatur talab lill-Kummissjoni tirrieżamina l-pożizzjoni tagħha (billi tagħmel “applikazzjoni konfermatorja”) f’April 2024. Peress li l-Kummissjoni naqset milli twieġeb għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur fil-limitu ta’ żmien applikabbli, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman f’Ġunju 2024.

L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar in-nuqqas tal-Kummissjoni li twieġeb għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur u talbet lill-Kummissjoni twieġeb malajr kemm jista’ jkun. Il-Kummissjoni wieġbet lill-ilmentatur f’Diċembru 2025, jiġifieri aktar minn 19-il xahar wara li ppreżentaw l-applikazzjoni konfermatorja.

Peress li l-Kummissjoni wieġbet għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur, l-Ombudsman għalqet dan il-każ. Madankollu, hija kkritikat b’mod inekwivoku d-dewmien sinifikanti mġarrab mill-Kummissjoni fit-tweġiba għat-talba tal-ilmentatur u fakkret lill-Kummissjoni li għandha tindirizza b’mod urġenti l-kwistjoni tad-dewmien fl-ipproċessar tagħha tat-talbiet għal aċċess pubbliku għad-dokumenti.

Il-każ kien jikkonċerna kif il-Kummissjoni Ewropea (id-Delegazzjoni tal-UE għall-Unjoni Afrikana) ittrattat applikazzjoni għal għotja u tħassib dwar kunflitt ta’ interess potenzjali.

L-ilmentatur ħa sehem f’sejħa għal proposti għal proġett biex jappoġġa l-kapaċitajiet elettorali pan-Afrikani. Id-Delegazzjoni rrifjutat l-applikazzjoni tal-ilmentatur minħabba li fittxet finanzjament tal-UE ogħla mill-perċentwal massimu permess skont is-sejħa. L-ilmentatur sostna li dan kien żball tipografiku u li d-Delegazzjoni kellha titlob kjarifiki minflok tirrifjuta l-applikazzjoni tagħha. L-ilmentatur sostna wkoll li espert li kien involut fl-iżvilupp tal-proġett iffinanzjat taħt din is-sejħa kien qed jaħdem għal entità li ssottomettiet applikazzjoni taħt is-sejħa.

L-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni, abbażi tal-linji gwida interni tagħha stess, kellha tqis l-iżball tal-ilmentatur bħala “żball klerikali ovvju” u talbet lill-ilmentatur għal kjarifika u/jew ikkoreġiet l-iżball tal-ilmentatur. Hija sabet ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tivvaluta b’mod adegwat l-allegazzjonijiet tal-ilmentatur ta’ kunflitt ta’ interess potenzjali. Dawn iż-żewġ nuqqasijiet ammontaw għal amministrazzjoni ħażina. Għaż-żewġ sejbiet, l-Ombudsman qieset li ma jkunx xieraq li jsiru rakkomandazzjonijiet korrispondenti, peress li sadanittant l-għotja diġà ngħatat. Madankollu, hija għamlet tliet suġġerimenti mmirati lejn il-prevenzjoni ta’ problemi bħal dawn li jseħħu f’każijiet simili futuri.

Il-każ kien jikkonċerna talba għal aċċess pubbliku għal dokumenti relatati mal-proposta tal-Kummissjoni Ewropea għall-applikazzjoni tal-“proċedura tal-istat tad-dritt” fl-Ungerija (proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill ibbażata fuq ir-Regolament dwar il-Kondizzjonalità). Il-Kummissjoni identifikat erbatax-il dokument bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba u żvelat id-dokumenti kollha ħlief partijiet minnhom. Billi rrifjutat l-aċċess għal dawn il-partijiet, hija invokat żewġ eċċezzjonijiet skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, bl-argument li l-iżvelar jista’ jimmina l-proċedimenti tal-qorti li għaddejjin u l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha.

L-Ombudsman fetaħ inkjesta u fittex li jispezzjona d-dokumenti inkwistjoni. It-tim ta’ inkjesta tagħha ltaqa’ darbtejn mar-rappreżentanti tal-Kummissjoni biex jiddiskuti l-każ. Abbażi tal-inkjesta tagħha, l-Ombudsman ma kinitx konvinta mill-applikazzjoni taż-żewġ eċċezzjonijiet għall-aċċess pubbliku kif invokati mill-Kummissjoni. L-Ombudsman għalhekk għamel proposta għal soluzzjoni, fejn talab lill-Kummissjoni tikkunsidra mill-ġdid il-pożizzjoni tagħha dwar it-talba, bil-ħsieb li jingħata aċċess pubbliku akbar.

Il-Kummissjoni aċċettat il-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni u tat aċċess sħiħ għad-dokumenti mitluba. L-Ombudsman għalqet l-inkjesta, u laqgħet ir-rispons pożittiv tal-Kummissjoni.

Il-każ kien jikkonċerna r-rifjut mis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) li jagħti aċċess pubbliku sħiħ għal dokumenti relatati ma’ investigazzjonijiet mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) dwar imġiba ħażina minn membri tal-persunal. Meta rrifjuta l-aċċess, is-SEAE bbaża ruħu fuq eċċezzjoni skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti, billi argumenta li l-iżvelar jimmina l-ħtieġa li jiġu protetti l-privatezza u l-integrità tal-individwi msemmija fid-dokumenti, inklużi l-persuni kkonċernati mill-investigazzjonijiet tal-OLAF. Barra minn hekk, is-SEAE ħassar l-ismijiet tal-kumpaniji msemmija fid-dokumenti sabiex jipproteġi r-reputazzjoni tagħhom, peress li ma kinux ġew soġġetti għall-investigazzjonijiet tal-OLAF.

L-Ombudsman sabet li l-ilmentatur ma kienx stabbilixxa ħtieġa għall-iżvelar tad-data personali fl-interess pubbliku, kif meħtieġ mil-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data. L-Ombudsman qieset ukoll li r-redazzjonijiet limitati ta’ informazzjoni kummerċjali kienu raġonevoli u ma setgħet tidentifika l-ebda interess pubbliku prevalenti f’dan ir-rigward. Għaldaqstant, l-Ombudsman ikkonkluda li s-SEAE kien iġġustifikat li jirrifjuta l-iżvelar sħiħ tad-dokumenti kontenzjużi.

L-Ombudsman għalhekk għalaq l-inkjesta dwar ir-rifjut ta’ aċċess billi ma sab l-ebda amministrazzjoni ħażina. Filwaqt li l-ilmentatur lanqas ma kien sodisfatt bis-soluzzjoni ġusta miftiehma mas-SEAE li kienet tfisser li l-kamp ta' applikazzjoni tat-talba tiegħu għal aċċess kien limitat għal 50 paġna, l-Ombudsman qies li ma kien hemm l-ebda inkjesta ulterjuri ġġustifikata, minħabba li, sadanittant, is-SEAE kien beda jipproċessa talba ġdida u usa' għal aċċess pubbliku għad-dokumenti magħmula mill-ilmentatur.

Wara r-rivelazzjonijiet li (eks) Direttur Ġenerali fil-Kummissjoni Ewropea vvjaġġa lejn il-Qatar u rċieva ospitalità relatata għad-detriment ta’ partijiet terzi, li wasslet għal tħassib dwar kunflitt ta’ interess, l-Ombudsman l-ewwel kitbet lill-Kummissjoni f’Marzu 2023. Hija talbet li tikseb informazzjoni dwar il-firxa ta’ din il-prattika u kif il-Kummissjoni tivverifika li ma hemm l-ebda kunflitt ta’ interess meta partijiet terzi jkopru l-ispejjeż imġarrba mill-persunal tal-Kummissjoni.

Ftit wara, il-Kummissjoni aġġornat ir-regoli tagħha dwar il-kontribuzzjonijiet ta’ partijiet terzi għall-ivvjaġġar fuq ix-xogħol. F’dak iż-żmien, l-Ombudsman ikkonkludiet li, jekk jiġu applikati b’mod diliġenti, dawn ir-regoli jipprevjenu li l-kontribuzzjonijiet ta’ partijiet terzi għall-ivvjaġġar fuq ix-xogħol iwasslu għal kunflitti ta’ interess.

Madankollu, it-tweġiba tal-Kummissjoni wriet li, għalkemm kien hemm biss eżempji limitati ta’ vjaġġar fuq xogħol mill-persunal tal-Kummissjoni li tħallsu minn partijiet terzi, xi wħud minn dawn seħħew fl-ogħla livell tal-maniġment tal-Kummissjoni.

F’dan l-isfond, l-Ombudsman fetħet din l-inkjesta fuq inizjattiva proprja biex tirrieżamina kampjun ta’ każijiet bħal dawn, qabel id-dħul fis-seħħ tar-regoli aġġornati. L-għan ta’ din l-inkjesta kien li jiġi ddeterminat kif il-Kummissjoni vvalutat il-kunflitti ta’ interess potenzjali relatati mal-ivvjaġġar fuq ix-xogħol imħallas minn partijiet terzi, u x’passi ħadet biex ittaffi r-riskji ta’ kwalunkwe kunflitt ta’ interess li ġie identifikat.

L-inkjesta ma identifikat l-ebda każ li wassal għal tħassib ta’ kunflitt ta’ interess għajr dawk tal-(ex) direttur ġenerali tal-Kummissjoni kkonċernat mir-rivelazzjonijiet ta’ hawn fuq. Madankollu, l-inkjesta indikat li l-kwistjonijiet kellhom kamp ta’ applikazzjoni usa’. Minħabba li l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi investiga l-kwistjoni u l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew beda investigazzjoni, l-Ombudsman qieset li l-ebda inkjesta ulterjuri dwar il-kwistjoni ma kienet ġustifikata.  

Minkejja dan, l-inkjesta wriet nuqqasijiet fir-rigward ta’ kif il-Kummissjoni implimentat ir-regoli preċedenti tagħha dwar l-ivvjaġġar fuq ix-xogħol. B'mod partikolari, l-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni ma rreġistratx kif kienet ivvalutat b'mod sostantiv ir-riskji ta' kunflitt ta' interess relatati mal-kontribuzzjonijiet imħallsa minn partijiet terzi. Il-Kummissjoni naqset ukoll milli tirreġistra x’kien il-valur tal-kontribuzzjonijiet ta’ partijiet terzi. Peress li dawn in-nuqqasijiet għadhom rilevanti fil-mod kif il-Kummissjoni tapplika r-regoli aġġornati, l-Ombudsman għamlet żewġ suġġerimenti għal titjib għal dan il-għan.