Magħmul skont l-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew ^[1]

Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilment jikkonċerna t-trasparenza tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-Kunsill tal-UE (il-Kunsill), li jwassal għall-adozzjoni tar-regolamenti annwali li jistabbilixxu l-limiti tal-qbid, imsejħa “qabdiet totali permissibbli” (TACs), għal ċerti stokkijiet tal-ħut. It-TACs għandhom l-għan, fost affarijiet oħra, li jżommu l-istokkijiet tal-ħut f’livelli sostenibbli, li huwa objettiv fundamentali tar-Regolament tal-Politika Komuni tas-Sajd tal-UE [2] (ir-Regolament tal-PKS).[3]

2. Din il-kawża tirrigwarda t-trasparenza tal-proċess ta’ adozzjoni tar-Regolamenti TAC għall-Atlantiku tal-Grigal għas-snin 2017, 2018 u 2019.

3. Regolament dwar it-TAC huwa adottat mill-Kunsill skont proċedura stabbilita fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE)[4]. F’konformità ma’ din il-proċedura, kull sena l-Kummissjoni Ewropea tħejji l-proposta għar-Regolamenti annwali dwar it-TAC, abbażi ta’ parir xjentifiku minn korpi konsultattivi. Normalment jadotta l-proposta tiegħu għat-TAC tal-Grigal tal-Atlantiku lejn l-aħħar ta’ Ottubru jew fil-bidu ta’ Novembru. Wara dan, l-impjegati taċ-ċivil nazzjonali jiltaqgħu kull ġimgħa f’wieħed mill-“korpi preparatorji” tal-Kunsill [5], il-Grupp ta’ Ħidma dwar il-Politika Interna tas-Sajd, biex jiddiskutu l-proposta tal-Kummissjoni. Abbażi ta' dawn id-diskussjonijiet preparatorji, il-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti (Ambaxxaturi fil-COREPER) ikollu negozjati dwar il-proposta madwar ġimgħa qabel il-Kunsill Agrikoltura u Sajd, li fih ir-Regolament finali dwar it-TAC jiġi adottat mill-ministri li jattendu. Dan normalment iseħħ f’nofs Diċembru.

4. L-ilmentatur, l-organizzazzjoni tal-liġi ambjentali ClientEarth, janalizza kull sena kif il-proposti dwar it-TAC u r-Regolament finali dwar it-TAC jikkonformaw mar-rekwiżiti tar-Regolament dwar il-PKS. Il-Kummissjoni jew il-Kunsill jistgħu jipproponu jew jadottaw TACs li jmorru kontra l-parir xjentifiku applikabbli biss jekk ikunu jistgħu jipprovdu evidenza li r-rispett tal-parir xjentifiku joħloq riskji soċjali u ekonomiċi serji għall-flotot u l-komunitajiet tas-sajd involuti.

5. Għall-analiżi annwali tiegħu, l-ilmentatur jeħtieġ firxa ta’ informazzjoni. Għal dan il-għan, bejn l-2017 u l-2019, huwa għamel diversi talbiet għal aċċess pubbliku għal dokumenti [6] miżmuma mill-Kunsill relatati mal-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet li wassal għall-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC.

6. Il-Kunsill żvela ċerti dokumenti lill-ilmentatur iżda żamm dokumenti oħra bil-ħsieb li jipproteġi l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet relatat, billi għamel użu minn eċċezzjoni skont il-liġi tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti (ir-Regolament 1049/2001)[7]. Fost dokumenti oħra, il-Kunsill ma żvelax il-minuti tal-laqgħat tal-korpi preparatorji, kif ukoll informazzjoni dwar il-pożizzjonijiet meħuda mill-Istati Membri fil-laqgħat tal-Kunsill Agrikoltura u Sajd, il-COREPER u l-korpi preparatorji. Skont l-ilmentatur, dan kien ifisser li ma setax iwettaq l-analiżi tiegħu b’mod effettiv.

7. Peress li ma kienx sodisfatt bl-eżitu tat-talbiet tiegħu, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman fit-8 ta’ April 2019.

L-inkjesta  

8. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar it-tħassib tal-ilmentatur li l-Kunsill:

naqas milli jirreġistra l-pożizzjonijiet tal-Istati Membri espressi fil-laqgħat rilevanti tal-Grupp ta' Ħidma dwar il-Politika Interna tas-Sajd, il-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti (COREPER) u l-Kunsill Agrikoltura u Sajd;

naqas milli jipprovdi aċċess pubbliku f'waqtu għal dokumenti leġiżlattivi, b'mod proattiv u fuq talba; u

ma jkunx stabbilixxa reġistru tad-dokumenti komplut u faċli għall-utent.

9. Matul l-inkjesta, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona d-dokumenti miżmuma mill-Kunsill relatati mal-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet għall-adozzjoni tar-Regolamenti annwali dwar it-TAC għall-2018 u l-2019. L-Ombudsman irċieva wkoll tweġiba bil-miktub mill-Kunsill dwar l-ilment u, sussegwentement, il-kummenti tal-ilmentatur bi tweġiba għat-tweġiba tal-Kunsill.

1. Reġistrazzjoni tal-pożizzjonijiet tal-Istati Membri

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

Mill-ilmentatur

10. L-ilmentatur argumenta li l-Kunsill naqas milli jiżvela rekords dettaljati biżżejjed tad-diskussjonijiet li saru fil-laqgħat rilevanti tal-grupp ta’ ħidma, il-COREPER u l-Kunsill Agrikoltura u Sajd matul il-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet li wassal għall-adozzjoni tar-Regolamenti dwar it-TAC għall-2017 u l-2018. L-ilmentatur sostna li, biex jirrispettaw l-iskop tar-Regolament 1049/2001 u jiżguraw li jiġi applikat b’mod effettiv, l-istituzzjonijiet tal-UE jridu jfasslu minuti tal-laqgħat rilevanti. Madankollu, il-Kunsill kien iddikjara li ma kellu l-ebda rekord bħal dan dwar il-laqgħat tal-grupp ta’ ħidma fl-2017 u fl-2018. Għall-2019, l-ilmentatur ingħata aċċess għal dokumenti li fihom l-“eżitu tal-proċedimenti” tal-laqgħat tal-gruppi ta’ ħidma, li ma jindikawx il-pożizzjonijiet tal-Istati Membri u, fil-fehma tal-ilmentatur, għalhekk, ma ssodisfawx l-iskop tar-Regolament 1049/2001.

11. L-ilmentatur innota li l-laqgħat tal-Kunsilli tal-Agrikoltura u s-Sajd [8] rilevanti ngħalqu għall-pubbliku. L-ilmentatur innota wkoll li r-rekords tal-laqgħat tal-Kunsill tal-2016 u l-2017 sempliċiment jiddikjaraw li ntlaħaq qbil politiku, iżda ma jagħtu l-ebda dettall dwar il-pożizzjonijiet differenti miżmuma mill-Istati Membri jew dwar l-argumenti li saru jew l-evidenza ppreżentata.

12. Fl-istess ħin, l-ilmentatur irrikonoxxa li jeżistu dokumenti li fihom pożizzjonijiet tal-Istati Membri li ġew espressi f’diversi punti fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet. B’mod partikolari, l-ilmentatur irrefera għal kummenti bil-miktub magħmula mir-rappreżentanti tal-Istati Membri individwali dwar il-proposta tal-Kummissjoni wara (jew qabel) il-laqgħat tal-grupp ta’ ħidma. L-ilmentatur irrefera wkoll għad-dokumenti mfassla mis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill li fihom l-opinjonijiet tal-Istati Membri dwar il-proposta tal-Kummissjoni. Dawn id-dokumenti huma komunement imsejħa “il-Bibbja”.

Mill-Kunsill

13. Matul il-laqgħa ta’ spezzjoni mat-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman, ir-rappreżentanti tal-Kunsill ikkonfermaw li l-laqgħat tal-grupp ta’ ħidma jiġu rreġistrati f’dokument deskritt bħala “eżitu tal-proċedimenti”. Huma ddikjaraw li dan huwa dokument amministrattiv, li huwa konċiż u ma fihx il-pożizzjonijiet tal-Istati Membri individwali. Ir-rappreżentanti tal-Kunsill spjegaw li l-laqgħat tal-Kunsill Agrikoltura u Sajd għandhom dibattiti plenarji, iżda li jsiru diskussjonijiet informali fil-marġini tal-laqgħat. Il-minuti ta' dawn il-laqgħat tal-Kunsill jirriflettu d-dibattiti plenarji, iżda mhux id-diskussjonijiet informali. Ir-rappreżentanti tal-Kunsill ikkonfermaw li, bħall-eżitu tad-dokumenti tal-proċedimenti għal-laqgħat tal-gruppi ta’ ħidma, dawn il-minuti huma qosra u ma fihomx il-pożizzjonijiet differenti tal-Istati Membri.

14. Madankollu, ir-rappreżentanti tal-Kunsill ikkonfermaw ukoll li jeżistu dokumenti li fihom il-pożizzjonijiet tal-Istati Membri, bħall-kummenti bil-miktub li jissottomettu u l-verżjonijiet differenti tal-“Bibbja” (ara hawn fuq). Ir-rappreżentanti tal-Kunsill spjegaw li s-Segretarjat Ġenerali tiegħu normalment jabbozza l-verżjoni inizjali tal-“Bibbja” wara l-ewwel tliet laqgħat tal-grupp ta’ ħidma (lejn l-aħħar ta’ Novembru). Din il-verżjoni inizjali mbagħad tiġi aġġornata, normalment darbtejn, biex tirrifletti d-diskussjonijiet li qed jevolvu fil-korpi preparatorji, qabel ma r-Regolament dwar it-TAC jiġi adottat mill-Kunsill Agrikoltura u Sajd, normalment f’Diċembru.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

15. Sabiex iċ-ċittadini tal-UE jeżerċitaw id-dritt tagħhom [9] li jipparteċipaw fil-proċess demokratiku tal-UE u sabiex id-deċiżjonijiet tal-UE jittieħdu “b’mod kemm jista’ jkun miftuħ u qrib iċ-ċittadin”[10], huwa essenzjali li l-pubbliku jkollu aċċess għad-diversi għażliet u pożizzjonijiet li qed jiġu diskussi. Dan mhux biss jippermetti lill-partijiet ikkonċernati interessati b'għarfien espert rilevanti jipprovdu kontribut lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet, iżda jiżgura wkoll li r-rappreżentanti tal-Istati Membri jkunu jistgħu jinżammu responsabbli, filwaqt li jiskoraġġixxihom milli "jwaħħlu fi Brussell" għal deċiżjonijiet li jkunu ħadu huma stess , jew jieħdu kreditu uniku għal inizjattivi popolari tal-UE.

16. Abbażi ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-Ombudsman irrakkomandat [11], fi Frar 2018, li s-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill għandu jirreġistra b'mod sistematiku l-identità tal-gvernijiet tal-Istati Membri meta jesprimu pożizzjonijiet fil-korpi preparatorji tal-Kunsill. Hija qieset li huwa partikolarment problematiku li, f’xi każijiet, l-Istati Membri ma jiġux identifikati meta jieħdu pożizzjoni.

17. Fl-istess ħin, l-Ombudsman jirrikonoxxi li jeħtieġ li jkun hemm ċertu grad ta' flessibbiltà rigward liema tip ta' dokumenti huma meħtieġa biex titqies il-varjetà ta' suġġetti li qed jiġu diskussi fit-tipi differenti ta' korpi preparatorji.

18. Ir-Regolament dwar it-TAC annwali għall-Grigal tal-Atlantiku huwa adottat f’perjodu ta’ żmien qasir ħafna: madwar 30 jum ta’ xogħol. Matul dan il-perjodu, il-laqgħat tal-gruppi ta' ħidma jsiru kull ġimgħa. L-Ombudsman tirrikonoxxi li l-abbozzar ta' kull ġimgħa ta' minuti estensivi, li jirreġistraw il-pożizzjonijiet tal-Istati Membri, jista' jkun sproporzjonat f'sitwazzjoni fejn is-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill diġà qed jaħdem taħt skadenzi stretti ħafna.

19. F'dan l-isfond, l-Ombudsman iqis li huwa raġonevoli li s-Segretarjat Ġenerali għandu jipproduċi dokumenti, b'mod partikolari fil-forma tal-"Bibbja", li jaqbdu d-diskussjonijiet (inklużi l-pożizzjonijiet tal-Istati Membri individwali) ta' diversi laqgħat tal-gruppi ta' ħidma. Dokumenti bħal “il-Bibbja” jagħtu rendikont komprensiv tal-pożizzjonijiet differenti espressi mill-Istati Membri matul in-negozjati. Huwa eżattament dan it-tip ta’ informazzjoni li l-pubbliku u l-partijiet ikkonċernati, bħall-ilmentatur, jeħtieġu sabiex jinfluwenzaw il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li għaddej. Għalhekk, f’dan il-kuntest partikolari, approċċ bħal dan jidher proporzjonat u ġġustifikat.

20. Sal-punt li d-dokumenti jkun fihom informazzjoni li tirrifletti l-pożizzjonijiet meħuda mill-Istati Membri, id-dokument għandu jidentifika l-Istat(i) Membru/i li jieħu/jieħdu l-pożizzjoni stabbilita. L-isem ma għandux jiġi redatt meta d-dokument isir pubbliku. Kif esplorat aktar 'l isfel, il-punt sa fejn dawn id-dokumenti jsiru disponibbli fil-ħin huwa ta' importanza partikolari.

21. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman ma jsib l-ebda amministrazzjoni ħażina fir-rigward ta' dan l-aspett tal-ilment.

2. Aċċess pubbliku għal dokumenti leġiżlattivi

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

Mill-ilmentatur

22. L-ilmentatur argumenta li l-Kunsill naqas milli jagħmel id-dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC annwali disponibbli għall-pubbliku filwaqt li l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet kien għadu għaddej - kemm b'mod proattiv kif ukoll fuq talba.

23. L-ilmentatur iddikjara li, matul l-aħħar tliet snin, il-Kunsill elenka ħafna mid-dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC fir-reġistru pubbliku tad-dokumenti tiegħu. Madankollu, dawn id-dokumenti (bl-eċċezzjoni tal-proposta tal-Kummissjoni) ma jsirux disponibbli għall-pubbliku biex jitniżżlu qabel ma jintemm il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet.

24. L-ilmentatur huwa mħasseb ukoll li l-Kunsill deliberatament dewwem it-tweġiba għall-erba’ talbiet tiegħu għal aċċess pubbliku għal dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC tal-2019. L-ilmentatur issottometta dawn it-talbiet f’Novembru u f’Diċembru 2018, filwaqt li l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet kien għadu għaddej. Madankollu, minħabba d-dewmien tal-Kunsill fit-tweġiba, id-dokumenti ġew rilaxxati biss wara li kien ġie adottat ir-Regolament finali dwar it-TAC tal-2019.

25. L-ilmentatur sostna li d-dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC iridu jitqiesu bħala “dokumenti leġiżlattivi” skont it-tifsira stabbilita fir-Regolament 1049/2001. Barra minn hekk, l-ilmentatur sostna li d-dokumenti inkwistjoni huma relatati ma’ miżuri mmirati lejn il-protezzjoni tad-diversità bijoloġika u għalhekk jikkostitwixxu “informazzjoni ambjentali”, kif definit fir-“Regolament ta’ Aarhus”^[13]. Bħala tali, kwalunkwe eċċezzjoni għall-aċċess pubbliku previst skont ir-Regolament 1049/2001 trid tiġi interpretata b’mod restrittiv.

Mill-Kunsill

26. Il-Kunsill argumenta li d-dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC ma jistgħux jitqiesu bħala "dokumenti leġiżlattivi"skont it-tifsira tar-Regolament 1049/2001. Il-Kunsill kien tal-fehma li t-Trattat ta' Lisbona introduċa distinzjoni ċara bejn atti leġislattivi u dawk mhux leġislattivi. Skont it-TFUE,[14] atti adottati wara “proċedura leġiżlattiva” biss jistgħu jitqiesu bħala atti leġiżlattivi. Madankollu, ir-Regolament dwar it-TAC isegwi proċedura separata [15] minn dik stabbilita fit-Trattati għall-adozzjoni ta’ “atti leġiżlattivi”. Bħala tali, id-dokumenti prodotti fil-proċess tal-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC ma jistgħux jitqiesu bħala “leġiżlattivi” fin-natura tagħhom.

27. Il-Kunsill sostna li d-diskussjonijiet tekniċi u kumplessi ħafna madwar id-deċiżjoni dwar ir-Regolament dwar it-TAC ifissru li huwa meħtieġ approċċ differenti għat-trasparenza, meta mqabbel ma' kwistjonijiet leġislattivi.

28. Matul il-laqgħa ta’ spezzjoni, ir-rappreżentanti tal-Kunsill argumentaw ukoll li r-rilaxx ta’ dokumenti, bħal “il-Bibbja”, qabel ma jiġi adottat ir-Regolament finali dwar it-TAC, jimmina l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li għaddej [16].

29. Fir-rigward tad-dewmien fid-divulgazzjoni tad-dokumenti fuq talba, ir-rappreżentanti tal-Kunsill iddikjaraw li t-tim li jittratta t-talbiet għal aċċess għad-dokumenti kien esperjenza ammont kbir ta’ xogħol matul il-perjodu rilevanti. Huma spjegaw li l-unità rilevanti fis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill jeħtieġ li tagħmel valutazzjoni każ b'każ ta' kull dokument mitlub u tikkonsulta wkoll mad-Direttorati Ġenerali rilevanti biex tiddeċiedi jekk id-dokumenti jistgħux jiġu rilaxxati. Għalhekk, il-Kunsill spiss ma jkunx f’pożizzjoni li jwieġeb għal talbiet għal aċċess għal dokumenti sal-iskadenza inizjali ta’ 15-il jum ta’ xogħol, speċjalment meta t-talbiet jikkonċernaw għadd kbir ta’ dokumenti.

30. Fir-rigward tad-divulgazzjoni proattiva ta’ dawn id-dokumenti, il-Kunsill sostna li r-Regoli ta’ Proċedura (RPK) tiegħu li jistabbilixxu r-regoli għad-divulgazzjoni proattiva tad-dokumenti tal-Kunsill, ma fihomx obbligu li dawn id-dokumenti jiġu ddivulgati b’mod proattiv.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

Natura tad-dokumenti

31. Kif innotat hawn fuq, it-Trattati tal-UE jirrikjedu li d-deċiżjonijiet kollha tal-UE jittieħdu “b’mod kemm jista’ jkun miftuħ u qrib iċ-ċittadin”.^[17] Dan ir-rekwiżit huwa rifless fir-Regolament 1049/2001, li huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li “l-ftuħ jippermetti liċ-ċittadini jipparteċipaw aktar mill-qrib fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u jiggarantixxi li l-amministrazzjoni tgawdi leġittimità akbar u tkun aktar effettiva u aktar responsabbli lejn iċ-ċittadin f’sistema demokratika”.[18] F’konformità ma’ din is-suppożizzjoni,“[i]l-istituzzjonijiet għandhom kemm jista’ jkun jagħmlu d-dokumenti direttament aċċessibbli għall-pubbliku f’forma elettronika jew permezz ta’ reġistru f’konformità mar-regoli tal-istituzzjoni kkonċernata”.[19] Fi kliem ieħor, id-dokumenti kollha li jaqgħu taħt id-definizzjoni ta’ “dokument” fir-Regolament 1049/2001, indipendentement min-natura tagħhom, iridu jsiru direttament aċċessibbli “sa fejn ikun possibbli”. L-aċċess għad-dokumenti jista' jiġi ristrett biss fejn tapplika waħda (jew aktar) mill-eċċezzjonijiet stabbiliti fir-Regolament 1049/2001 [20].

32. Il-kunċett ta' demokrazija parteċipattiva, kif rikonoxxut mit-Trattati tal-UE,[21] jimplika li l-informazzjoni għandha tkun disponibbli għall-pubbliku sabiex il-partijiet interessati jkunu jistgħu jiddibattu, jikkummentaw u possibbilment jikkritikaw jew jilqgħu l-għażliet leġiżlattivi u ta' politika li qed jiġu kkunsidrati.

33. Ir-Regolament 1049/2001 jipprevedi li mhux biss l-atti adottati mil-leġiżlatura tal-UE, iżda wkoll, b'mod aktar ġenerali, id-dokumenti mfassla jew riċevuti matul il-proċeduri għall-adozzjoni ta'atti li huma legalment vinkolanti fuq l-Istati Membri, iridu jitqiesu bħala "dokumenti leġiżlattivi"u jridu jsiru direttament aċċessibbli kemm jista' jkun, soġġett għall-eċċezzjonijiet applikabbli.^[22] Din id-definizzjoni usa' ta' dokumenti leġiżlattivi ġiet ikkonfermata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE f'sentenza tal-2018:

“mill-Artikolu 12(2) tar-Regolament Nru 1049/2001 [...] jirriżulta li mhux biss l-atti adottati mil-leġiżlatur tal-Unjoni, iżda wkoll, b’mod iktar ġenerali, id-dokumenti redatti jew irċevuti fil-kuntest ta’ proċeduri għall-adozzjoni ta’ atti legalment vinkolanti fl-Istati Membri jew għalihom, għandhom jiġu kklassifikati bħala “dokumenti leġiżlattivi” u, konsegwentement, bla ħsara għall-Artikoli 4 u 9 ta’ dan ir-regolament, għandhom ikunu direttament aċċessibbli”.[23]

34. Ir-Regolamenti tat-TAC annwali huma legalment vinkolanti għall-Istati Membri. Għalhekk, l-Ombudsman huwa tal-fehma li d-dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC annwali jaqgħu taħt id-definizzjoni wiesgħa ta’ “dokumenti leġiżlattivi” skont ir-Regolament 1049/2001 u jenħtieġ li, għaldaqstant, soġġetti għall-eċċezzjonijiet applikabbli, isiru direttament aċċessibbli.

35. Barra minn hekk, l-Ombudsman jaqbel mal-fehma tal-ilmentatur li d-dokumenti inkwistjoni fihom informazzjoni ambjentali, skont it-tifsira tar-Regolament ta’ Aarhus.

36. Ir-Regolament ta' Aarhus jiddefinixxi l-informazzjoni ambjentali bħala li tinkludi kwalunkwe informazzjoni bil-miktub, viżiva, fonetika, elettronika jew kwalunkwe forma materjali oħra dwar miżuri (inklużi miżuri amministrattivi), bħal politiki, leġiżlazzjoni, pjanijiet, programmi, ftehimiet ambjentali, u attivitajiet li jaffettwaw jew li x'aktarx jaffettwaw jew jipproteġu l-ambjent, bħad-diversità bijoloġika ^[24].

37. Peress li wieħed mill-għanijiet ewlenin tar-Regolament dwar it-TAC huwa li l-istokkijiet tal-ħut jinżammu f’livell sostenibbli, dan għandu jinftiehem li jikkostitwixxi miżura mfassla biex tipproteġi d-diversità bijoloġika. Għalhekk, id-dokumenti relatati mal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li jwassal għall-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC annwali fihom informazzjoni dwar miżura li x’aktarx taffettwa d-diversità bijoloġika. Dawn jikkwalifikaw b’mod ċar bħala “informazzjoni ambjentali”, fid-definizzjoni skont ir-Regolament ta’ Aarhus.

38. L-Ombudsman tinnota li r-Regolament ta' Aarhus għandu l-għan li jiżgura li l-informazzjoni ambjentali ssir disponibbli progressivament u tiġi disseminata lill-pubbliku bl-aktar mod wiesa' possibbli. L-għan ta’ dan huwa li tiġi promossa parteċipazzjoni pubblika aktar effettiva fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, u b’hekk tiżdied ir-responsabbiltà tat-teħid tad-deċiżjonijiet u jingħata kontribut għas-sensibilizzazzjoni u l-appoġġ tal-pubbliku għad-deċiżjonijiet meħuda.^[25]

39. Għal dan il-għan, ir-Regolament ta’ Aarhus jipprovdi li l-eċċezzjoni fir-Regolament 1049/2001, fejn l-aċċess għal dokument jista’ jiġi rrifjutat jekk l-iżvelar serjament idgħajjef il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-istituzzjoni ^[26], għandha tiġi interpretata b’mod restrittiv f’dak li għandu x’jaqsam mal-informazzjoni ambjentali ^[27] L-interess pubbliku moqdi bl-iżvelar tal-informazzjoni mitluba għandu jitqies ^[28], bil-għan li tiġi promossa trasparenza akbar tal-informazzjoni ambjentali.

40. Il-fatt li d-dokumenti jkun fihom informazzjoni ambjentali importanti huwa għalhekk raġuni biżżejjed biex jiġi konkluż li dawn għandhom jiġu rilaxxati fil-ħin.

Aċċess f'waqtu għad-dokumenti

41. Il-pubbliku jista’ jipparteċipa b’mod effettiv fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet biss jekk id-dokumenti rilevanti jsiru direttament aċċessibbli fil-ħin.

42. Fil-laqgħa ta’ spezzjoni, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman ikkonferma li jeżistu dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC tal-2018 u tal-2019, mill-inqas mill-aħħar ta’ Novembru ’l quddiem. Dawn id-dokumenti (b’mod partikolari “il-Bibbja”) jagħtu rendikont komprensiv tal-pożizzjonijiet differenti espressi mill-Istati Membri matul in-negozjati. Huwa eżattament dan it-tip ta’ informazzjoni li l-pubbliku u l-partijiet ikkonċernati, bħall-ilmentatur, jeħtieġu sabiex jinfluwenzaw il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li għaddej.

43. Fl-istess ħin, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman ikkonferma li, filwaqt li l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet kien għadu għaddej, il-Kunsill ma għamilx disponibbli diversi dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolamenti dwar it-TAC għall-2018 u l-2019.[29] Minflok, id-dokumenti ġew sistematikament immarkati bħala “LIMITE”, li jfisser li d-dokumenti huma interni u ma għandhomx isiru direttament aċċessibbli għall-pubbliku. Ir-riċevituri ta’ dokumenti li jkollhom il-marka “LIMITE” huma mistennija jiżguraw li tali dokumenti ma jiġux żvelati barra mill-Kunsill.

44. Kif diġà enfasizza l-Ombudsman,[30] restrizzjoni fuq l-aċċess għal dokumenti leġiżlattivi għandhom ikunu kemm eċċezzjonali kif ukoll limitati fit-tul għal dak li huwa assolutament meħtieġ. Il-klassifikazzjoni LIMITE għandha tapplika biss għal dawk id-dokumenti li, fiż-żmien meta jiġu vvalutati, huma koperti minn waħda mill-eċċezzjonijiet previsti fir-Regolament 1049/2001.

45. L-Ombudsman tinnota wkoll li, minħabba l-perjodu ta’ żmien qasir ħafna li matulu jiġi adottat ir-Regolament dwar it-TAC annwali, il-proċess skont ir-Regolament 1049/2001 biex jintalab aċċess pubbliku mhuwiex adattat biex jiżgura l-livell meħtieġ ta’ trasparenza. Anki jekk il-Kunsill ta aċċess għad-dokumenti fil-perjodu inizjali ta’ 15-il jum ta’ xogħol, dan jagħmilha diffiċli ħafna għal dawk li jitolbu d-dokumenti biex jużawhom biex jipparteċipaw b’mod effettiv fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, peress li l-pożizzjonijiet setgħu nbidlu fl-intervall. Jekk il-Kunsill jestendi l-iskadenza bi 15-il jum ta’ xogħol addizzjonali, jew jekk inizjalment jirrifjuta li jagħti aċċess (u min jagħmel it-talba jitlob li l-Kunsill jirrieżamina d-deċiżjoni tiegħu), il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet ikun intemm qabel ma fl-aħħar mill-aħħar jingħata l-aċċess.

46. Għalhekk, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li jwassal għall-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC jista’ jkun trasparenti biżżejjed biss jekk il-Kunsill jagħmel id-dokumenti rilevanti disponibbli b’mod proattiv, f’konformità mal-Artikolu 12 tar-Regolament 1049/2001. Dan ikun ifisser li dawn id-dokumenti jsiru direttament aċċessibbli għall-pubbliku fil-ħin li jiġu ċċirkolati, jew ftit wara.

47. Il-Kunsill argumenta li l-iżvelar ta’ dokumenti, bħall-“Bibbja”, qabel ma jiġi adottat ir-Regolament finali dwar it-TAC, jimmina l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet li għaddej. Għalhekk hija invokat l-eċċezzjoni korrispondenti fir-Regolament 1049/2001 ^[31] biex iżżomm l-aċċess għad-dokumenti.

48. L-Ombudsman mhuwiex konvint minn dan l-argument. Huwa integrali għad-drittijiet demokratiċi taċ-ċittadini tal-UE li l-membri interessati tal-pubbliku jew partijiet ikkonċernati oħra jingħataw l-opportunità li jesprimu l-fehmiet tagħhom dwar l-għażliet differenti diskussi fil-kuntest tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-UE, b'mod partikolari dwar kwistjonijiet ambjentali. ^[32] Il-Kunsill ma weriex li l-iżvelar tad-dokumenti inkwistjoni jaffettwa b'mod negattiv, itawwal jew jikkomplika l-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet. [33]

49. L-argument tal-Kunsill, li l-partijiet ikkonċernati ewlenin fil-qasam tas-sajd huma diġà kkonsultati mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri matul il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, ma jiggarantixxix trasparenza suffiċjenti. Hija ma tiżgurax li l-membri interessati kollha tal-pubbliku jew partijiet ikkonċernati oħra jkunu jistgħu jipparteċipaw b’mod effettiv fid-diskussjoni.

50.  Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman issib li l-klassifikazzjoni sistematika mill-Kunsill ta’ dokumenti relatati mal-proċess ta’ adozzjoni tar-Regolamenti annwali dwar it-TAC għall-2018 u l-2019 bħala LIMITE tikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina. Għalhekk, hija tagħmel rakkomandazzjoni xierqa, f’konformità mal-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew.

3. Il-kompletezza u l-aċċessibbiltà tar-reġistru

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

51. L-ilmentatur argumenta li r-reġistru tad-dokumenti tal-Kunsill mhuwiex komplut u mhuwiex faċli għall-utent. B’mod partikolari, l-ilmentatur identifika diversi dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC li mhumiex inklużi fir-reġistru u/jew li huma diffiċli li jinstabu minħabba li ma għandhomx “kodiċi interistituzzjonali”.[34] B’mod partikolari, l-ilmentatur irrefera għall-eżitu tad-dokumenti tal-proċedimenti, ir-rekords tal-laqgħat tal-gruppi ta’ ħidma u d-dokumenti informali rilevanti [35] sottomessi mill-Kummissjoni.

52. L-ilmentatur iddikjara wkoll li r-reġistru mhux neċessarjament jippermetti lill-membri tal-pubbliku jidentifikaw id-dokumenti li għalihom qed ifittxu aċċess. Filwaqt li d-dokumenti huma elenkati fir-reġistru skont in-numru u t-titolu tad-dokument intern tagħhom, ħafna dokumenti għandhom l-istess titolu (l-aktar dak tal-proposta tal-Kummissjoni).

53. Fil-laqgħa ta’ spezzjoni, ir-rappreżentanti tal-Kunsill spjegaw li, normalment, id-“dokumenti standard” kollha (dokumenti ST) huma elenkati fir-reġistru tad-dokumenti tal-Kunsill u għandu jkollhom kodiċi interistituzzjonali. L-eżitu tad-dokumenti tal-proċedimenti, li jirreġistraw il-laqgħat tal-gruppi ta’ ħidma, ma għandhomx kodiċi interistituzzjonali, peress li fajls leġiżlattivi u/jew mhux leġiżlattivi differenti (b’kodiċijiet interistituzzjonali differenti) jistgħu jiġu diskussi f’laqgħa waħda.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

54. Waqt l-ispezzjoni, it-tim ta' inkjesta tal-Ombudsman ikkonferma li:

• Diversi dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolamenti dwar it-TAC għall-2018 u l-2019, ma għandhomx kodiċi interistituzzjonali, li jagħmilha diffiċli ħafna li jinstabu fir-reġistru. Dan jinkludi dokumenti bħal ċerti dokumenti informali tal-Kummissjoni [36], id-dokumenti kollha tal-eżitu tal-proċedimenti mill-grupp ta' ħidma u xi verżjonijiet tal-“Bibbja”[37].
• Il-Kunsill jagħmel użu minn “dokumenti ta’ ħidma” (għall-kuntrarju ta’ dokumenti ST), li ma għandhomx entrata separata fir-reġistru tad-dokumenti. Minflok, is-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill jippubblika kull tliet xhur, u għal kull grupp ta' ħidma, dokument ST fir-reġistru pubbliku li fih lista ta' dokumenti ta' ħidma li s-Segretarjat Ġenerali xerred lill-grupp ta' ħidma matul il-perijodu ta' żmien rilevanti. Barra minn hekk, id-dokumenti ta’ ħidma ma għandhomx kodiċi interistituzzjonali li jorbothom ma’ fajl speċifiku.
• It-titoli tad-dokumenti elenkati fir-reġistru spiss ikollhom l-isem tal-proposta tal-Kummissjoni biss, li jfisser li huwa diffiċli li wieħed ikun jaf x’inhu d-dokument.

55. L-Ombudsman diġà kien tal-fehma li l-fatt li jkun hemm reġistru pubbliku komplut u aċċessibbli huwa kruċjali għat-trasparenza. [38] Sabiex il-pubbliku jkun jista' jeżerċita bis-sħiħ id-dritt ta' aċċess għad-dokumenti, id-dokumenti kollha prodotti u/jew iċċirkolati fil-korpi preparatorji għandhom jiġu elenkati f'reġistru pubbliku, irrispettivament mill-format tagħhom u jekk humiex kompletament jew parzjalment aċċessibbli jew le. Barra minn hekk, sabiex il-pubbliku jkun jista' jaċċessa dawn id-dokumenti, dawn iridu jkunu jistgħu jinstabu faċilment fuq is-sit web tal-Kunsill. Huwa biss permezz ta' reġistru komplut u aċċessibbli tad-dokumenti li l-pubbliku jista' jikseb ħarsa ġenerali xierqa tad-deliberazzjonijiet li jsiru fil-korpi preparatorji.

56. Għalhekk, l-Ombudsman issuġġeriet li “l-Kunsill jelenka t-tipi kollha ta’ dokumenti fir-reġistru pubbliku tiegħu, irrispettivament mill-format tagħhom u minn jekk humiex kompletament jew parzjalment aċċessibbli jew le ”. L-Ombudsman tikkonferma s-sejba tagħha u s-suġġeriment relatat li diġà sar.

Rakkomandazzjoni

Abbażi tal-inkjesta dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħmel ir-rakkomandazzjoni li ġejja lill-Kunsill:

Il-Kunsill għandu jippubblika b'mod proattiv dokumenti relatati mal-adozzjoni tar-Regolament dwar it-TAC fiż-żmien li jiġu ċċirkolati lill-Istati Membri jew mill-aktar fis possibbli wara dan.

Il-Kunsill u l-ilmentatur ser jiġu infurmati b'din ir-rakkomandazzjoni. F'konformità mal-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew, il-Kunsill għandu jibgħat opinjoni dettaljata sas-27 ta' Jannar 2020.

 

Emily O'Reilly Ombudsman
Ewropew

Strasburgu, 25/10/2019

 

[1] Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta’ Marzu 1994 dwar ir-regolamenti u l-kundizzjonijiet ġenerali li jirregolaw it-twettiq tal-obbligi tal-Ombudsman (94/262/KEFA, KE, Euratom), ĠU 1994 L 113, p. 15.

[2] Ir-Regolament (UE) Nru 1380/2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32013R1380&from=EN

[3] Aktar informazzjoni dwar it-TACs: https://ec.europa.eu/fisheries/cfp/fishing_rules/tacs_en.

[4] L-Artikolu 43(3) tat-TFUE.

[5] Il-Kunsill huwa appoġġat mill-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri għall-Unjoni Ewropea (COREPER) u aktar minn 150 grupp ta' ħidma u kumitat speċjalizzati ħafna, magħrufa bħala l-'korpi preparatorji tal-Kunsill'. Dawn il-korpi jkopru oqsma jew suġġetti ta' politika speċifiċi u, fost affarijiet oħra, iħejju l-pożizzjonijiet tal-Kunsill. https://www.consilium.europa.eu/en/council-eu/preparatory-bodies/.

[6] F’konformità mar-regoli tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti. Ir-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX%3A32001R1049.

[7] L-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni.

[8] Il-laqgħat tal-Kunsill Agrikoltura u Sajd saru fit-12 u t-13 ta' Diċembru 2016, fil-11 u t-12 ta' Diċembru 2017 u fis-17 u t-18 ta' Diċembru 2018.

[9] L-Artikoli 1 u 10(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE).

[10] L-Artikolu 15(2) tat-TFUE.

[11] Rakkomandazzjoni tal-Ombudsman Ewropew fil-każ OI/2/2017/TE dwar it-trasparenza tal-proċess leġiżlattiv tal-Kunsill: https://www.ombudsman.europa.eu/en/recommendation/en/89518.

[12] L-Artikolu 12(2) tar-Regolament 1049/2001.

[13] Ir-Regolament 1367/2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32006R1367

[14] L-Artikolu 289 tat-TFUE.

[15] Abbażi tal-Artikolu 43(3) tat-TFUE.

[16] Meta għamlet dan, hija rreferiet għall-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001.

[17] L-Artikoli 1 u 10(3) tat-TUE.

[18] Premessa 2 tar-Regolament 1049/2001.

[19] L-Artikolu 12(1) tar-Regolament 1049/2001.

[20] L-Artikolu 4 tar-Regolament 1049/2001.

[21] L-Artikoli 1(2) u 10(3) tat-TUE.

[22] L-Artikolu 12(2) u l-Premessa 6 tar-Regolament 1049/2001.

[23] Is-sentenza tal-Qorti (Awla Manja) tal-4 ta’ Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16, il-punt 85: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[24] L-Artikolu 2(1)(d)(i) u (iii) tar-Regolament 1367/2006.

[25] Is-sentenza tal-Qorti (Awla Manja) tal-4 ta’ Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16, il-punt 98: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[26] L-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001.

[27] It-tieni sentenza tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament 1367/2006; ara wkoll is-Sentenza tal-Qorti (Awla Manja) tal-4 ta' Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16, para. 100: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[28] Ara n-nota f'qiegħ il-paġna nru 27.

[29] Dawk id-dokumenti li l-Kunsill għamel disponibbli kienu dokumenti, bħall-proposta tal-Kummissjoni, li għandhom ikunu disponibbli f’konformità mar-regoli ta’ proċedura tal-Kunsill, ara l-Artikoli 11(3) u (5), l-Anness II.

[30] Rapport Speċjali tal-Ombudsman Ewropew fl-inkjesta strateġika OI/2/2017/TE dwar it-trasparenza tal-proċess leġiżlattiv tal-Kunsill, para. 36, disponibbli fuq: https://www.ombudsman.europa.eu/en/special-report/en/94921.

[31] L-Artikolu 4(3).

[32] Is-sentenza tal-Qorti (Awla Manja) tal-4 ta’ Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16, il-punt 101: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[33] Is-sentenza tal-Qorti (Awla Manja) tal-4 ta’ Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16, il-punt 108: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-57/16&language=en.

[34] Il-kodiċi interistituzzjonali jgħaqqad id-dokumenti ma' fajl speċifiku, u b'hekk jagħmilha aktar faċli li wieħed ifittexhom jew isibhom.

[35] "Dokument informali" jirreferi għal dokument informali mressaq matul in-negozjati bil-għan li jintlaħaq qbil dwar kwistjonijiet kontenzjużi - mingħajr ma neċessarjament jirrappreżenta l-pożizzjoni tal-korp awtur (il-Kummissjoni, il-Presidenza tal-Kunsill jew Stati Membri individwali).

[36] Numri tad-dokument: ST 14316 2017 INIT, ST 14317 2017 INIT, u ST 14649 2018 INIT.

[37] Numri tad-dokument: ST 14385 2018 INIT u ST 14385 2018 REV 1.

[38] Rapport Speċjali tal-Ombudsman Ewropew fl-inkjesta strateġika OI/2/2017/TE dwar it-trasparenza tal-proċess leġiżlattiv tal-Kunsill, para. 28, disponibbli fuq: https://www.ombudsman.europa.eu/en/special-report/en/94921