Il-każ kien jikkonċerna r-rifjut tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) li jagħti aċċess pubbliku għal dokumenti li fihom pariri relatati mal-politika tiegħu dwar is-sessi u miżuri relatati. Il-BĊE qies li l-iżvelar idgħajjef il-protezzjoni tal-parir legali u t-teħid ta’ deċiżjonijiet interni tiegħu. L-ilmentatur argumenta li hemm interess pubbliku prevalenti fid-divulgazzjoni, jiġifieri fil-fehim tar-raġunament legali li jirfed il-politika tal-BĊE dwar il-ġeneru u l-miżuri relatati.

It-tim ta’ investigazzjoni tal-Ombudsman spezzjona d-dokumenti inkwistjoni. Abbażi ta' dan, l-Ombudsman sabet li l-kontenut tad-dokumenti seta' raġonevolment jitqies bħala parir legali u li kien raġonevoli għall-BĊE li jqis li l-iżvelar tad-dokumenti kien jimmina l-protezzjoni mogħtija lill-parir legali. Barra minn hekk, l-Ombudsman sabet li kien raġonevoli għall-BĊE li jqis li ma kien hemm l-ebda interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar.

L-Ombudsman għalhekk għalqet l-inkjesta u sabet li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina.

It-tliet każijiet jikkonċernaw kif il-Kummissjoni Ewropea applikat ir-regoli tagħha ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar” u rekwiżiti proċedurali oħra meta ħejjiet proposti leġiżlattivi dwar id-diliġenza dovuta tas-sostenibbiltà korporattiva (983/2025/MAS), il-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin ta’ migranti (2031/2024/VB) u l-Politika Agrikola Komuni (1379/2024/MIK). Il-Kummissjoni qieset dawn il-proposti bħala urġenti u, għalhekk, ħalliet barra l-passi previsti fir-regoli tagħha, bħall-valutazzjonijiet tal-impatt u l-konsultazzjonijiet pubbliċi. L-ilmentaturi, li huma organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, qiesu dawn l-ommissjonijiet bħala li jiksru r-regoli ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar” tal-Kummissjoni. F’żewġ każijiet, l-ilmentaturi argumentaw ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tivverifika l-konsistenza tal-proposti leġiżlattivi mal-għanijiet klimatiċi tal-UE, kif meħtieġ mil-Liġi Ewropea dwar il-Klima. F’każ wieħed, l-ilmentatur kien imħasseb ukoll li l-Kummissjoni kisret ir-Regoli ta’ Proċedura tagħha dwar il-konsultazzjonijiet bejn is-servizzi.   

L-Ombudsman fetħet inkjesti dwar it-tliet każijiet. Hija rċeviet it-tweġiba bil-miktub tal-Kummissjoni fit-tliet każijiet kollha, spezzjonat il-fajls rilevanti tal-Kummissjoni u t-timijiet ta’ inkjesta tagħha ltaqgħu ma’ rappreżentanti tal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ żewġ inkjesti.

Il-Kummissjoni wieġbet li r-regoli ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar” mhumiex liġi vinkolanti iżda sett ta’ għodod għat-tfassil tal-politika għall-ġbir ta’ informazzjoni rilevanti li jenħtieġ li tiġi applikata b’mod proporzjonat. Hija argumentat ukoll li kienet ġabret l-evidenza rilevanti kollha qabel ma adottat il-proposti leġiżlattivi inkwistjoni, ikkonsultat lill-partijiet ikkonċernati u wettqet il-valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika u l-konsultazzjoni bejn is-servizzi f’konformità mar-regoli applikabbli.

Abbażi tal-inkjesti tagħha, l-Ombudsman sabet għadd ta' nuqqasijiet proċedurali fil-mod kif il-Kummissjoni ħejjiet il-proposti leġiżlattivi li, meħuda flimkien, jammontaw għal amministrazzjoni ħażina.

B’mod partikolari, l-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni adottat interpretazzjoni wiesgħa ta’ “urġenza” u naqset milli tiġġustifika b’mod suffiċjenti l-“urġenza” tal-proposti leġiżlattivi lejn il-pubbliku u milli tiddokumenta d-derogi tagħha mir-regoli applikabbli għal Regolamentazzjoni Aħjar. L-Ombudsman sabet ukoll li l-Kummissjoni ma stabbilietx proċedura li tiżgura, kif meħtieġ mit-Trattati u mill-ġurisprudenza, tħejjija trasparenti, ibbażata fuq l-evidenza u inklużiva ta’ proposti leġiżlattivi “urġenti”. L-Ombudsman sabet ukoll li, billi ma żammitx rekords xierqa ta’ kontrolli obbligatorji tal-konsistenza tal-proposti tagħha mal-għanijiet klimatiċi tal-UE, il-Kummissjoni naqset milli taġixxi b’mod responsabbli.

Biex tindirizza dawn in-nuqqasijiet, l-Ombudsman għamlet żewġ rakkomandazzjonijiet. L-Ombudsman irrakkomandat li l-Kummissjoni għandha tiżgura applikazzjoni prevedibbli, konsistenti u mhux arbitrarja tar-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar, billi tiddefinixxi sitwazzjonijiet “urġenti” li jiġġustifikaw deroga mir-rekwiżiti stabbiliti fir-regoli. Barra minn hekk, fejn jingħataw derogi, jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi proċedura biex tiżgura li t-tħejjija urġenti ta’ proposti leġiżlattivi xorta tikkonforma mal-prinċipji ta’ proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, ibbażat fuq l-evidenza u inklużiv. Biex tassisti lill-Kummissjoni f’dan il-kompitu, l-Ombudsman għamlet erba’ suġġerimenti, li jinkludu l-kjarifika tar-regoli tagħha dwar il-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati għal proposti urġenti u l-iżgurar li l-evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha tiġi ppubblikata fi żmien xieraq biex ikun jista’ jsir dibattitu pubbliku qabel ma tiġi adottata l-leġiżlazzjoni.

Din l-inkjesta fuq inizjattiva proprja kienet tikkonċerna kif il-Kummissjoni Ewropea tiddeċiedi dwar applikazzjonijiet sottomessi minn kumpaniji għal awtorizzazzjonijiet ta’ sustanzi kimiċi partikolarment perikolużi skont ir-Regolament tal-UE dwar ir-Reġistrazzjoni, il-Valutazzjoni, l-Awtorizzazzjoni u r-Restrizzjoni ta’ Sustanzi Kimiċi (ir-“Regolament REACH”). Sustanzi partikolarment perikolużi bħal dawn jistgħu jkunu karċinoġeniċi, mutaġeniċi, tossiċi għar-riproduzzjoni, jew ikollhom proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali. Filwaqt li l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar dawn l-applikazzjonijiet għadu għaddej, il-kumpaniji li ssottomettew l-applikazzjonijiet fi żmien skadenza jistgħu jkomplu jużaw is-sustanzi fl-UE. Fid-dawl tat-tħassib dwar id-dewmien fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni, l-Ombudsman staqsiet dwar iż-żmien li tieħu l-Kummissjoni biex tiddeċiedi dwar l-applikazzjonijiet għall-awtorizzazzjoni ta’ sustanzi kimiċi partikolarment perikolużi, kif ukoll dwar it-trasparenza tal-proċess ta’ awtorizzazzjoni.

L-Ombudsman sabet li, filwaqt li l-iskadenza statutorja hija ta’ tliet xhur, il-Kummissjoni ħadet medja ta’ 14.5 xhur u, f’xi każijiet, diversi snin biex tħejji abbozzi ta’ deċiżjonijiet għall-għoti jew għar-rifjut tal-awtorizzazzjoni. Barra minn hekk, il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet ma kienx trasparenti. L-Ombudsman sabet li n-nuqqas sistemiku tal-Kummissjoni li tirrispetta l-iskadenza statutorja u tiżgura t-trasparenza kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina.

Id-dewmien jikkostitwixxi riskju serju għas-saħħa pubblika u għall-ambjent. Id-dewmien idgħajjef ukoll l-interessi tal-kumpaniji li l-attivitajiet ekonomiċi tagħhom jistgħu jiġu mfixkla minħabba inċertezza persistenti dwar jekk hijiex se tingħata awtorizzazzjoni. Quddiem dawn l-isfidi, il-Kummissjoni għandha tagħmel l-almu tagħha biex tippreżenta pjan ċar dwar kif għandu jiġi indirizzat id-dewmien.

L-Ombudsman għamlet rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni biex tirrevedi l-proċeduri interni tagħha biex tiżgura li tkun tista’ tieħu deċiżjonijiet aktar rapidi dwar dawn l-applikazzjonijiet. Bħala parti minn dan, il-Kummissjoni għandha tapplika r-regola li skontha l-applikanti jridu jagħtu prova li ssodisfaw il-kundizzjonijiet legali għall-awtorizzazzjoni (l-oneru tal-prova) u tipprijoritizza r-rifjut ta’ dawk l-applikazzjonijiet li ma fihomx biżżejjed informazzjoni f’dan ir-rigward. Il-Kummissjoni għandha tiżgura wkoll li tippubblika rekords sommarji aktar sinifikanti tal-laqgħat tal-“Kumitat REACH”, magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri, li japprova d-deċiżjonijiet finali.

Il-Kummissjoni aċċettat ir-rakkomandazzjoni tal-Ombudsman li tippubblika rekords sommarji aktar sinifikanti tal-laqgħat tal-“Kumitat REACH”. Madankollu, hija ma qablitx mal-analiżi tal-Ombudsman tal-kawżi ewlenin tad-dewmien, u qalet li d-dewmien kien ikkawżat prinċipalment minn fatturi lil hinn mill-kontroll tagħha, jiġifieri l-għadd kbir ta’ applikazzjonijiet, id-diverġenzi fost il-membri tal-Kumitat REACH, u ż-żmien meħtieġ biex jiġu implimentati l-bidliet meħtieġa mill-Qorti.

Sfortunatament, il-Kummissjoni ma indirizzatx ir-rakkomandazzjoni tal-Ombudsman li tirrieżamina l-proċeduri interni twal tagħha u pprovdiet informazzjoni inkonsistenti u mhux kompluta dwar il-prattika tagħha li tinforza l-oneru tal-provi meta tivvaluta l-applikazzjonijiet għall-awtorizzazzjoni. B’mod ġenerali, il-Kummissjoni ma ppreżentatx pjan ċar u komprensiv dwar kif għandha tiġi indirizzata l-isfida tad-dewmien fil-proċedura ta’ awtorizzazzjoni. Huma meħtieġa aktar azzjonijiet mill-Kummissjoni biex jiġu implimentati bis-sħiħ l-għanijiet tar-Regolament REACH u l-ġurisprudenza reċenti biex jiġi evitat dewmien fil-ġestjoni tar-riskju ta’ sustanzi kimiċi partikolarment perikolużi. Għalhekk, l-Ombudsman iżżomm is-sejba tagħha ta' amministrazzjoni ħażina.

Din l-inkjesta fuq inizjattiva proprja kienet tikkonċerna kif il-Kummissjoni Ewropea tiddeċiedi dwar l-applikazzjonijiet sottomessi mill-kumpaniji għall-awtorizzazzjonijiet ta’ użi speċifiċi ta’ sustanzi kimiċi partikolarment perikolużi. Dawn is-sustanzi jistgħu jkunu karċinoġeniċi, mutaġeniċi, tossiċi għar-riproduzzjoni, jew ikollhom proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali. Skont ir-Regolament tal-UE dwar ir-Reġistrazzjoni, il-Valutazzjoni, l-Awtorizzazzjoni u r-Restrizzjoni ta’ Sustanzi Kimiċi (ir-“Regolament REACH”), filwaqt li dan il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet għadu għaddej, il-kumpaniji li ppreżentaw l-applikazzjonijiet fi żmien skadenza jistgħu jkomplu jużaw is-sustanzi fl-UE. Tqajjem tħassib dwar dewmien fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet — li jfisser li sustanzi perikolużi bħal dawn għadhom jintużaw — kif ukoll dwar in-nuqqas ta’ trasparenza tal-proċess.  

L-Ombudsman sabet li, filwaqt li l-iskadenza statutorja hija ta’ tliet xhur, il-Kummissjoni ħadet medja ta’ 14.5 xhur u, f’xi każijiet, diversi snin biex tħejji abbozzi ta’ deċiżjonijiet għall-għoti jew ir-rifjut tal-awtorizzazzjoni. Dan id-dewmien sistemiku u n-nuqqas konsegwenti tal-Kummissjoni li tirrispetta l-iskadenzi statutorji fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet jikkostitwixxu amministrazzjoni ħażina. Biex tindirizza dan, l-Ombudsman għamlet rakkomandazzjoni li l-Kummissjoni għandha tirrevedi l-proċeduri interni tagħha biex tiżgura li tkun tista' tieħu deċiżjonijiet aktar rapidi dwar dawn l-applikazzjonijiet. Dan ikun jirrifletti l-għan tal-leġiżlazzjoni, li huwa li telimina jew tikkontrolla b’mod urġenti l-użu ta’ sustanzi kimiċi partikolarment perikolużi. Bħala parti minn dan, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li l-kumpaniji li japplikaw għal awtorizzazzjonijiet jissodisfaw l-obbligu tagħhom li jissottomettu applikazzjonijiet li jkun fihom biżżejjed informazzjoni biex il-Kummissjoni tiddeċiedi jekk il-kundizzjonijiet legali għall-awtorizzazzjoni jkunux ġew issodisfati, u jenħtieġ li tipprijoritizza r-rifjut ta’ dawk l-applikazzjonijiet li ma jkunx fihom biżżejjed informazzjoni. Dan ikun ifisser ukoll li l-kumpaniji li jonqsu milli jipprovdu biżżejjed informazzjoni mal-applikazzjoni tagħhom ma jkunux jistgħu jkomplu jikkummerċjalizzaw is-sustanzi għall-użu inkwistjoni.

L-Ombudsman kien tal-fehma wkoll li l-Kummissjoni tonqos milli tiżgura trasparenza suffiċjenti tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, li jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina. Biex tindirizza dan, l-Ombudsman irrakkomandat li l-Kummissjoni tippubblika rapporti aktar sinifikanti mil-laqgħat tal-“Kumitat REACH” li jlaqqa’ flimkien rappreżentanti tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri, u tapprova d-deċiżjonijiet finali. Dawn ir-rapporti għandhom jiġu ppubblikati fil-ħin u ċertament qabel il-laqgħa li jmiss. Minħabba l-importanza tad-deliberazzjonijiet tal-kumitat, jenħtieġ li l-pubbliku jkun jista' jsegwi l-ħidma tiegħu fl-istadji differenti tal-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet rigward sustanzi speċifiċi u jifhem ir-raġunijiet għad-dewmien potenzjali sabiex l-atturi involuti jinżammu responsabbli.