Il-każ kien dwar kif il-Kummissjoni Ewropea infurmat lill-pubbliku dwar l-istatus tal-inizjattiva leġiżlattiva tagħha dwar il-qafas għal sistemi tal-ikel sostenibbli (FSFS), li kienet tifforma parti mill-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”. Wara l-bidu u l-konsultazzjoni pubblika ta’ din l-inizjattiva, il-Kummissjoni ma inkludiethiex fil-programm ta’ ħidma tagħha għall-2024. L-ilmentatur, organizzazzjoni li pparteċipat fil-konsultazzjoni pubblika, kien imħasseb li l-Kummissjoni kienet naqset milli tinforma lill-pubbliku dwar l-istatus tal-inizjattiva u r-raġunijiet għad-dewmien fl-adozzjoni ta’ proposta leġiżlattiva fir-rigward tagħha.

Matul l-inkjesta tal-Ombudsman, il-Kummissjoni spjegat li, fl-2023, kienet irrevediet il-prijoritajiet politiċi tagħha minħabba tfixkil ekonomiku kkawżat mill-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, il-protesti tal-bdiewa madwar l-UE, u tħassib usa’ tal-partijiet ikkonċernati dwar l-agrikoltura tal-UE. Fl-2025, il-Kummissjoni adottat “Viżjoni għall-Agrikoltura u l-Ikel” ġdida. Peress li dan id-dokument ma semmax l-FSFS, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li kien ċar għall-partijiet ikkonċernati li din l-inizjattiva kienet twaqqfet. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qalet li kienet fil-proċess li taġġorna l-informazzjoni dwar l-inizjattivi ta’ politika kollha tagħha disponibbli fuq is-sit web tagħha.

L-Ombudsman laqgħet l-impenn tal-Kummissjoni li tipprovdi trasparenza akbar dwar l-istatus tal-inizjattivi ta’ politika tagħha u qieset li l-ebda inkjesta ulterjuri dwar din il-kwistjoni ma kienet ġustifikata.

It-tliet każijiet kienu jikkonċernaw kif il-Kummissjoni Ewropea applikat ir-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar u rekwiżiti proċedurali oħra meta ħejjiet proposti leġiżlattivi dwar id-diliġenza dovuta tas-sostenibbiltà korporattiva (983/2025/MIK), il-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin ta’ migranti (2031/2024/VB) u l-Politika Agrikola Komuni (1379/2024/MIK). Il-Kummissjoni qieset dawn il-proposti bħala urġenti u, għalhekk, ħalliet barra l-passi previsti fir-regoli tagħha, bħall-valutazzjonijiet tal-impatt u l-konsultazzjonijiet pubbliċi. L-ilmentaturi, li huma organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, qiesu li dawn l-ommissjonijiet jiksru r-regoli tal-Kummissjoni għal Regolamentazzjoni Aħjar. F’żewġ każijiet, l-ilmentaturi argumentaw ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tivvaluta l-konsistenza tal-proposti leġiżlattivi mal-għanijiet klimatiċi tal-UE, kif meħtieġ mil-Liġi Ewropea dwar il-Klima. F’każ wieħed, l-ilmentatur kien imħasseb ukoll li l-Kummissjoni kisret ir-Regoli ta’ Proċedura tagħha dwar il-konsultazzjonijiet bejn is-servizzi.

Abbażi tal-inkjesti tagħha, l-Ombudsman sabet nuqqasijiet proċedurali fil-mod kif il-Kummissjoni ħejjiet il-proposti leġiżlattivi inkwistjoni, li, meħuda flimkien, kienu jammontaw għal amministrazzjoni ħażina. Biex tindirizza dawn in-nuqqasijiet, l-Ombudsman irrakkomandat li l-Kummissjoni tiżgura applikazzjoni prevedibbli, konsistenti u mhux arbitrarja tar-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar, billi tiddefinixxi sitwazzjonijiet “urġenti” li jiġġustifikaw deroga mir-rekwiżiti tagħhom, kif ukoll billi tirreġistra u tispjega r-raġunijiet għal kwalunkwe deroga mogħtija. Barra minn hekk, fejn jingħataw derogi, jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi proċedura biex tiżgura li t-tħejjija urġenti ta’ proposti leġiżlattivi xorta tikkonforma mal-prinċipji ta’ proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, ibbażat fuq l-evidenza u inklużiv. Biex jassisti lill-Kummissjoni f'dan il-kompitu, l-Ombudsman għamel ukoll erba' suġġerimenti għal titjib, li kienu jinkludu: tiċċara r-regoli tagħha dwar il-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati għal proposti urġenti; tiżgura li d-dokumenti analitiċi li jissostitwixxu l-valutazzjonijiet tal-impatt u li jiddeskrivu l-evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha jiġu ppubblikati fil-ħin biex ikun jista’ jsir dibattitu pubbliku qabel ma tiġi adottata l-leġiżlazzjoni; il-ħruġ ta’ gwida dwar l-implimentazzjoni ta’ valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika; l-għoti u r-reġistrazzjoni ta’ ġustifikazzjonijiet meta jitqassru l-perjodi ta’ konsultazzjoni bejn is-servizzi taħt il-limiti stabbiliti.

Fit-tweġiba tagħha lill-Ombudsman, il-Kummissjoni qablet li tirrifletti fuq id-definizzjoni ta’ sitwazzjonijiet “urġenti” matul ir-reviżjoni li jmiss tar-regoli għal Regolamentazzjoni Aħjar, kif ukoll li tirreġistra u tippubblika r-raġunijiet għall-applikazzjoni ta’ kwalunkwe deroga mir-rekwiżiti tagħhom. Il-Kummissjoni impenjat ruħha wkoll li tiżgura konsultazzjonijiet immirati dwar il-proposti “urġenti” tagħha, li tippubblika d-dokumenti analitiċi b’evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha fi żmien tliet xhur mill-adozzjoni, li tinkludi valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika kemm fid-dokumenti analitiċi kif ukoll fil-memoranda ta’ spjegazzjoni għal proposti futuri u li tipprovdi ġustifikazzjonijiet għal konsultazzjonijiet bejn is-servizzi mqassra.

L-ilmentaturi, fil-kummenti tagħhom dwar it-tweġiba tal-Kummissjoni, qiesu li l-impenji tal-Kummissjoni la huma ċari u lanqas konkreti biżżejjed biex jiggarantixxu proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, inklużiv u bbażat fuq l-evidenza.

L-Ombudsman laqgħet it-tweġiba kostruttiva ġenerali tal-Kummissjoni għar-rakkomandazzjonijiet u s-suġġerimenti tagħha għal titjib. Minkejja dan, ir-rispons tal-Kummissjoni għadu ma jipprovdix biżżejjed ċarezza dwar il-passi konkreti li biħsiebha tieħu biex timplimenta r-rakkomandazzjonijiet u s-suġġerimenti tal-Ombudsman għal titjib.

Għalhekk, l-Ombudsman se timmonitorja din il-kwistjoni abbażi ta’ lmenti futuri u ladarba l-Kummissjoni tkun iffinalizzat ir-reviżjoni tar-regoli għal Regolamentazzjoni Aħjar. F'dan l-istadju, l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata, u l-Ombudsman għalaq it-tliet każijiet.

Il-każ kien jikkonċerna r-rifjut tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) li jagħti aċċess pubbliku għal dokumenti li fihom pariri relatati mal-politika tiegħu dwar is-sessi u miżuri relatati. Il-BĊE qies li l-iżvelar idgħajjef il-protezzjoni tal-parir legali u t-teħid ta’ deċiżjonijiet interni tiegħu. L-ilmentatur argumenta li hemm interess pubbliku prevalenti fid-divulgazzjoni, jiġifieri fil-fehim tar-raġunament legali li jirfed il-politika tal-BĊE dwar il-ġeneru u l-miżuri relatati.

It-tim ta’ investigazzjoni tal-Ombudsman spezzjona d-dokumenti inkwistjoni. Abbażi ta' dan, l-Ombudsman sabet li l-kontenut tad-dokumenti seta' raġonevolment jitqies bħala parir legali u li kien raġonevoli għall-BĊE li jqis li l-iżvelar tad-dokumenti kien jimmina l-protezzjoni mogħtija lill-parir legali. Barra minn hekk, l-Ombudsman sabet li kien raġonevoli għall-BĊE li jqis li ma kien hemm l-ebda interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar.

L-Ombudsman għalhekk għalqet l-inkjesta u sabet li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina.

It-tliet każijiet jikkonċernaw kif il-Kummissjoni Ewropea applikat ir-regoli tagħha ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar” u rekwiżiti proċedurali oħra meta ħejjiet proposti leġiżlattivi dwar id-diliġenza dovuta tas-sostenibbiltà korporattiva (983/2025/MAS), il-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin ta’ migranti (2031/2024/VB) u l-Politika Agrikola Komuni (1379/2024/MIK). Il-Kummissjoni qieset dawn il-proposti bħala urġenti u, għalhekk, ħalliet barra l-passi previsti fir-regoli tagħha, bħall-valutazzjonijiet tal-impatt u l-konsultazzjonijiet pubbliċi. L-ilmentaturi, li huma organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, qiesu dawn l-ommissjonijiet bħala li jiksru r-regoli ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar” tal-Kummissjoni. F’żewġ każijiet, l-ilmentaturi argumentaw ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tivverifika l-konsistenza tal-proposti leġiżlattivi mal-għanijiet klimatiċi tal-UE, kif meħtieġ mil-Liġi Ewropea dwar il-Klima. F’każ wieħed, l-ilmentatur kien imħasseb ukoll li l-Kummissjoni kisret ir-Regoli ta’ Proċedura tagħha dwar il-konsultazzjonijiet bejn is-servizzi.   

L-Ombudsman fetħet inkjesti dwar it-tliet każijiet. Hija rċeviet it-tweġiba bil-miktub tal-Kummissjoni fit-tliet każijiet kollha, spezzjonat il-fajls rilevanti tal-Kummissjoni u t-timijiet ta’ inkjesta tagħha ltaqgħu ma’ rappreżentanti tal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ żewġ inkjesti.

Il-Kummissjoni wieġbet li r-regoli ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar” mhumiex liġi vinkolanti iżda sett ta’ għodod għat-tfassil tal-politika għall-ġbir ta’ informazzjoni rilevanti li jenħtieġ li tiġi applikata b’mod proporzjonat. Hija argumentat ukoll li kienet ġabret l-evidenza rilevanti kollha qabel ma adottat il-proposti leġiżlattivi inkwistjoni, ikkonsultat lill-partijiet ikkonċernati u wettqet il-valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika u l-konsultazzjoni bejn is-servizzi f’konformità mar-regoli applikabbli.

Abbażi tal-inkjesti tagħha, l-Ombudsman sabet għadd ta' nuqqasijiet proċedurali fil-mod kif il-Kummissjoni ħejjiet il-proposti leġiżlattivi li, meħuda flimkien, jammontaw għal amministrazzjoni ħażina.

B’mod partikolari, l-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni adottat interpretazzjoni wiesgħa ta’ “urġenza” u naqset milli tiġġustifika b’mod suffiċjenti l-“urġenza” tal-proposti leġiżlattivi lejn il-pubbliku u milli tiddokumenta d-derogi tagħha mir-regoli applikabbli għal Regolamentazzjoni Aħjar. L-Ombudsman sabet ukoll li l-Kummissjoni ma stabbilietx proċedura li tiżgura, kif meħtieġ mit-Trattati u mill-ġurisprudenza, tħejjija trasparenti, ibbażata fuq l-evidenza u inklużiva ta’ proposti leġiżlattivi “urġenti”. L-Ombudsman sabet ukoll li, billi ma żammitx rekords xierqa ta’ kontrolli obbligatorji tal-konsistenza tal-proposti tagħha mal-għanijiet klimatiċi tal-UE, il-Kummissjoni naqset milli taġixxi b’mod responsabbli.

Biex tindirizza dawn in-nuqqasijiet, l-Ombudsman għamlet żewġ rakkomandazzjonijiet. L-Ombudsman irrakkomandat li l-Kummissjoni għandha tiżgura applikazzjoni prevedibbli, konsistenti u mhux arbitrarja tar-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar, billi tiddefinixxi sitwazzjonijiet “urġenti” li jiġġustifikaw deroga mir-rekwiżiti stabbiliti fir-regoli. Barra minn hekk, fejn jingħataw derogi, jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi proċedura biex tiżgura li t-tħejjija urġenti ta’ proposti leġiżlattivi xorta tikkonforma mal-prinċipji ta’ proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, ibbażat fuq l-evidenza u inklużiv. Biex tassisti lill-Kummissjoni f’dan il-kompitu, l-Ombudsman għamlet erba’ suġġerimenti, li jinkludu l-kjarifika tar-regoli tagħha dwar il-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati għal proposti urġenti u l-iżgurar li l-evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha tiġi ppubblikata fi żmien xieraq biex ikun jista’ jsir dibattitu pubbliku qabel ma tiġi adottata l-leġiżlazzjoni.