Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilmentatur, grupp ta’ konsulenza, wettaq programm fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo (ir-RDK). Il-programm kien iffinanzjat taħt l-10 Fond Ewropew għall-Iżvilupp[1] (FEŻ) u kellu l-għan li jikkontribwixxi għar-riforma tas-settur tal-ġustizzja billi jtejjeb il-governanza u jsaħħaħ il-ġudikatura.

2. Il-programm jappartjeni għall-kategorija ta’ operazzjonijiet deċentralizzati indiretti privati fejn il-Kummissjoni ddelegat il-ġestjoni tal-programm lill-Uffiċjal Awtorizzanti Nazzjonali[2] (NAO) fir-RDK. L-NAO huwa appoġġat u rrappreżentat mill-“COFED”[3], li jimplimenta u jimmonitorja l-programmi u l-proġetti ffinanzjati mill-FEŻ.

3. L-NAO, min-naħa tiegħu, iddelega r-responsabbiltà għat-twettiq tal-programm lill-ilmentatur. Għal dan il-għan, l-NAO u l-ilmentatur iffirmaw kuntratt ta' servizz.[4] Skont l-obbligi kuntrattwali tiegħu[5], l-ilmentatur ħatar “amministratur tal-imprest” (“l-amministratur”)[6] u “uffiċjal tal-kontabbiltà tal-imprest” (“l-uffiċjal tal-kontabbiltà”)[7] biex jaġixxi f'ismu.

4. L-amministratur u l-uffiċjal tal-kontabbiltà mbagħad fetħu kont bankarju għall-fondi f’bank lokali fir-RDK, kif meħtieġ mill-Gwida Prattika tal-Kummissjoni [8]Il-Gwida Prattika tistabbilixxi u tispjega r-regoli u l-proċeduri li japplikaw għall-programmi kollha ffinanzjati taħt l-10 FEŻ.

5. Il-programm dam għaddej mit-28 ta' April 2014 sas-27 ta' April 2016. Fil-5 ta' April 2016, l-uffiċjal tal-kontabbiltà kkuntattja lid-Delegazzjoni tal-UE fir-RDK u lill-COFED. Huwa qal li kien hemm għajdut dwar il-falliment possibbli tal-bank lokali. Huwa ddikjara li se jkun hemm bżonn ta' madwar xahrejn biex jitlestew il-kompiti li fadal[9] taħt il-programm u talab l-awtorizzazzjoni tagħhom b'mod eċċezzjonali biex jinbidel il-bank.

6. Jumejn wara, id-Delegazzjoni tal-UE wieġbet li qablet mas-suġġeriment li l-fondi li jifdal jiġu ttrasferiti lil bank ieħor iżda talbet lill-uffiċjal tal-kontabbiltà jivverifika jekk dan ikunx fattibbli skont il-liġijiet tar-RDK u jitlob formalment l-awtorizzazzjoni tal-COFED qabel ma jipproċedi b’tali trasferiment. L-ilmentatur għamel dan l-għada.

7. Fit-12 ta’ April 2016, il-COFED wieġeb u qal li l-fondi għandhom jiġu ttrasferiti fil-kont bankarju tal-Kummissjoni fi Brussell. Jumejn wara, l-amministratur u l-uffiċjal tal-kontabilità taw struzzjonijiet lill-bank lokali biex jagħlaq il-kont u biex jittrasferixxi l-bilanċ lill-Kummissjoni. Madankollu, il-bank ma weġibx u fl-aħħar ta’ Mejju 2016, il-bank tqiegħed taħt amministrazzjoni pubblika. Minkejja t-talbiet ripetuti tal-ilmentatur, huwa ma ttrasferiex il-fondi mhux użati lura lill-Kummissjoni.

8. Fl-2017, wara li l-programm kien intemm, ġie awditjat u, f’Mejju 2018, l-awdituri ħarġu r-rapport tal-awditjar finali tagħhom. Filwaqt li l-programm twettaq b’suċċess, l-awdituri għamlu tliet osservazzjonijiet: (1) il-fondi mhux użati ma kinux tħallsu lura fi tmiem il-programm[10]; (2) kuntratt ta' servizz b'valur ta' EUR 17 550 ma kellux jingħata direttament iżda biss wara li jkunu ġew segwiti l-proċeduri ta' akkwist pubbliku; u (3) kien hemm diskrepanza mhux spjegata ta’ EUR 674 bejn ir-rapport finanzjarju u l-kostijiet iddikjarati.

9. Wara l-awditu, il-Kummissjoni bagħtet “ittra ta' preinformazzjoni”, li tinforma lill-ilmentatur bl-intenzjoni tagħha li tirkupra aktar minn EUR 420 000, li tikkonsisti l-aktar mill-fondi mhux użati miżmuma mill-bank u xi spejjeż ineliġibbli ta' ammont limitat[11]. Il-Kummissjoni stiednet lill-ilmentatur biex jipprovdi kummenti. Peress li ma rċevietx tweġiba, hija ħarġet żewġ noti ta’ debitu fl-2019: nota ta’ debitu waħda għall-irkupru tal-fondi mhux użati[12] u waħda għall-irkupru tal-ispejjeż ineliġibbli stabbiliti fis-sejbiet tnejn u tlieta tar-rapport tal-awditjar[13].

10. L-ilmentatur oġġezzjona għaż-żewġ noti ta’ debitu billi argumenta b’mod partikolari li ma kienx ingħata l-opportunità li jesprimi l-fehmiet tiegħu u li ma setax jinżamm responsabbli għas-sitwazzjoni finanzjarja tal-bank. Madankollu, l-ilmentatur ħallas in-noti ta' debitu u talab lill-Kummissjoni tirrilaxxa l-garanzija finanzjarja tagħha[14].

11. Il-Kummissjoni kkonfermat in-nota ta' debitu għall-fondi mhux użati iżda parzjalment ikkanċellat dik għall-ispejjeż ineliġibbli [15] Hija rrilaxxat il-garanzija finanzjarja u rrimborżat lill-ilmentatur wara l-kanċellazzjoni parzjali tan-nota ta' debitu. Minn aktar minn EUR 3 000 000 tal-ispejjeż ivverifikati mill-awdituri, instab li EUR 674 biss ma kinux konformi mar-regoli applikabbli.

12. L-ilmentatur reġa’ oġġezzjona għan-nota ta’ debitu għall-fondi mhux użati u sussegwentement irrikorriet għand l-Ombudsman fi Frar 2020.

13. F’Ottubru 2020, il-bank għadda minn taħt l-amministrazzjoni pubblika għal likwidazzjoni.

Il-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni

14. L-Ombudsman innotat li l-ilmentatur kellu l-opportunità li jesprimi l-fehmiet tiegħu matul il-proċedimenti ta’ rkupru. Mhuwiex ċar jekk, matul il-proċedimenti tal-awditjar, il-COFED naqasx milli jgħaddi l-kummenti tal-ilmentatur lill-awdituri, jew jekk l-awdituri naqsux milli jikkunsidrawhom. Madankollu, wara l-oġġezzjonijiet tal-ilmentatur għan-noti ta’ debitu, il-Kummissjoni parzjalment ikkanċellat waħda u rrimborżat lill-ilmentatur.

15. L-Ombudsman ma kienx konvint mill-argument tal-Kummissjoni li l-ilmentatur kien tard fl-għeluq tal-programm u kellu jittrasferixxi l-fondi lura lill-Kummissjoni qabel ma l-bank tqiegħed taħt amministrazzjoni.

16. L-Ombudsman qieset li l-fehma tal-Kummissjoni li kien f’idejn l-ilmentatur li jġorr ir-riskju tal-insolvenza tal-bank kienet irriżultat f’piż partikolarment oneruż fuq l-ilmentatur. Hija nnotat li ma kienx ċar kif il-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba se jissaħħaħ billi jiġi impost fuq l-ilmentatur piż li fuqu ma għandu l-ebda influwenza. L-Ombudsman ma kienx sodisfatt li l-Kummissjoni kienet aġixxiet skont il-prinċipji ta' amministrazzjoni tajba. Għalhekk, hija pproponiet bħala soluzzjoni li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra mill-ġdid id-deċiżjoni tagħha li l-ilmentatur iġorr ir-riskju għall-insolvenza tal-bank lokali fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo[16].

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara l-proposta għal soluzzjoni

It-tweġiba tal-Kummissjoni

17. Il-Kummissjoni ma qablitx mal-valutazzjoni tal-Ombudsman. Hija sostniet li l-ilmentatur kien negliġenti. Huwa argumenta li l-ilmentatur dam biex ħa l-inizjattiva li jittrasferixxi l-fondi lil bank differenti u tard fl-għeluq tal-programm. Barra minn hekk, l-ilmentatur naqas milli jieħu xi azzjoni (legali) biex jirkupra l-fondi mill-bank. Il-Kummissjoni qieset li kien ċar, f’dak iż-żmien, għaċ-ċittadini Kongoliżi li l-bank kellu diffikultajiet. Kien hemm rapporti[17] fl-istampa lokali sa minn Frar 2016 li l-bank kien f'diffikultajiet finanzjarji.

18. Il-Kummissjoni ddikjarat li l-obbligu tal-ilmentatur li jirrimborża l-fondi mhux użati jirriżulta mill-karatteristiċi tal-programm u mid-dispożizzjonijiet kuntrattwali. Il-programm huwa operazzjoni deċentralizzata indiretta privata, li permezz tagħha r-RDK iddelegat is-setgħat tal-amministrazzjoni pubblika lill-ilmentatur. Konsegwentement, l-ilmentatur aċċetta r-riskji assoċjati.

19. Il-Kummissjoni sostniet ukoll li l-obbligu tal-ilmentatur li jirrimborża l-fondi ma jikkonsistix fl-assunzjoni tar-riskju tal-insolvenza tal-bank iżda fl-obbligu li jħallas lura l-prefinanzjament. Il-Kummissjoni ma argumentatx li l-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba kien indebolit.

20. Madankollu, il-Kummissjoni ddikjarat li, skont il-prinċipju tal-proporzjonalità, hija kienet lesta li tagħti lill-ilmentatur opportunità ġdida biex jipprovdi tweġibiet sodisfaċenti u konvinċenti għal żewġ punti, li jistgħu jippermettu lill-Kummissjoni tiftaħ soluzzjoni bonarja mmirata lejn il-kondiviżjoni parzjali tal-piż tat-telf ekonomiku. B’mod partikolari, il-Kummissjoni talbet lill-ilmentatur jiġġustifika l-allegat dewmien fit-talba lill-bank biex jittrasferixxi l-fondi u jipprovdi evidenza li huwa ħa passi biex jirkupra l-flus u jillimita l-ħsara.

Il-kummenti tal-ilmentatur 

21. L-ilmentatur sostna li kemm l-Ombudsman kif ukoll il-Kummissjoni naqsu milli jqisu li l-NAO huwa d-detentur tal-kont bankarju u għalhekk responsabbli għall-irkupru tal-fondi mhux użati.

22. L-ilmentatur sostna wkoll li ma kellux l-opportunità li jesprimi l-fehmiet tiegħu matul il-proċedimenti tal-awditjar. Hija argumentat li ma kienx inkonċepibbli li l-awdituri setgħu waslu għal konklużjoni differenti li kieku tħallew jispjegawlhom il-pożizzjoni tagħhom u jargumentaw kontra l-konklużjoni tagħhom li l-fondi mhux użati kellhom jitqiesu bħala ineliġibbli. Peress li l-Kummissjoni bbażat id-deċiżjoni tagħha li tirkupra l-fondi fuq ir-rapport tal-awditjar, ma huwiex inkonċepibbli li setgħet waslet għal konklużjoni differenti, li kieku l-ilmentatur seta’ jesprimi l-fehmiet tiegħu matul il-proċedura tal-awditjar.

23. L-ilmentatur irrifjuta l-allegazzjoni tal-Kummissjoni li hija ttardjat b’mod negliġenti t-talba għat-trasferiment tal-fondi. Hija sostniet li ma kien hemm l-ebda sors affidabbli jew xi evidenza solida li ssostni x-xnigħat tal-falliment tal-bank. Fir-rigward tar-rapport tal-istampa, li l-Kummissjoni rreferiet għalih, l-ilmentatur indika li huwa ġenerali ħafna. L-artiklu jirrapporta li xi klijenti tal-bank qalu li ma setgħux jiġbdu l-flus filwaqt li klijent ieħor qal li ma nnota l-ebda diffikultà. L-artikolu ma jipprovdix evidenza konklużiva li l-ilmentatur kien jirnexxielu jirkupra l-fondi li kieku aġixxa dakinhar. Għall-kuntrarju, l-ilmentatur ikkunsidra li l-artikolu jissuġġerixxi li kien diġà tard wisq f’dak il-punt. Huwa rrapporta li l-bank kien diġà poġġa limitu massimu fuq il-prelevamenti. Id-daqs tad-depożitu tal-ilmentatur jagħmilha saħansitra aktar improbabbli li l-bank kien ikun jista’ jittrasferixxi l-fondi mhux użati lil bank ieħor. Barra minn hekk, l-ilmentatur sostna li kien għadu jista’ jagħmel trasferimenti relatati mal-programm mill-kont f’April 2016. Dawn it-trasferimenti ammontaw għal aktar minn EUR 45 000. L-ilmentatur qies li għalhekk ma kellu l-ebda indikazzjoni ċara f’Marzu jew saħansitra f’April 2016 li l-bank kien f’diffikultajiet finanzjarji.

24. L-ilmentatur sostna li ma huwa taħt l-ebda dmir, skont il-kuntratt ta’ servizz, li jagħmel kwalunkwe sforz ta’ rkupru. L-ilmentatur sostna li filwaqt li l-NAO taha drittijiet u obbligi, xejn fil-qafas kuntrattwali ma ssuġġerixxa li l-ilmentatur assuma setgħat pubbliċi u huwa responsabbli għall-inkapaċità tal-bank lokali li jħallas il-fondi mhux użati. Barra minn hekk, l-ilmentatur ikkunsidra li ma hemm l-ebda evidenza li kwalunkwe tentattiv ta’ rkupru bħal dan iwassal għal irkupru parzjali jew sħiħ tal-fondi. Madankollu, l-ilmentatur għamel sforzi serji u għaljin biex jirkupra l-fondi. Fl-2019, hija tat struzzjonijiet lil ditta legali lokali bl-irkupru tal-fondi u fl-2020 id-ditta ħadet il-passi meħtieġa biex tingħaqad mal-proċedimenti ta’ likwidazzjoni. Madankollu, fi tmiem l-2020, il-likwidazzjoni ġiet sospiża u minn dak iż-żmien ’l hawn ma mxietx ’il quddiem. Skont l-aħħar rapport tad-ditta legali kien hemm u għad ma hemm l-ebda prospett li jiġu rkuprati l-fondi tal-FEŻ fuq terminu qasir jew saħansitra medju.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

25. Minkejja n-nuqqas ta' qbil tal-Kummissjoni mal-valutazzjoni tal-Ombudsman li wasslet għall-proposta ta' soluzzjoni tagħha, l-Ombudsman tilqa' r-rieda tal-Kummissjoni li tiftaħ soluzzjoni amikevoli.

26. Hija tqis li l-ilmentatur indirizza b’mod sodisfaċenti ż-żewġ punti li l-Kummissjoni stabbiliet fit-tweġiba tagħha għall-proposta ta’ soluzzjoni tal-Ombudsman.

27. Il-Kummissjoni qieset li l-ilmentatur kellu jaġixxi meta l-ewwel sema’ xnigħat u qasam żewġ artikli tal-gazzetti. Hija kienet tal-fehma li, f'dak iż-żmien, kien diġà ċar għaċ-ċittadini Kongoliżi li l-bank kien f'diffikultajiet serji.

28. L-Ombudsman tinnota li l-artiklu pprovdut mill-Kummissjoni ġie ppubblikat fit-30 ta' Marzu 2016. Dan l-artiklu jgħid li xi klijenti ma setgħux jiġbdu l-flus mill-magni tal-flus tal-bank. Mhuwiex ċar kemm klijenti kellhom diffikultajiet biex jirtiraw il-flus u kemm flus ippruvaw jirtiraw. L-artiklu mbagħad jiddikjara li, għal diversi jiem, kien hemm rapporti dwar id-diffikultajiet finanzjarji tal-bank u li l-bank kien illimita l-irtirar tal-klijenti tiegħu. Madankollu, l-istess artikolu jiddikjara wkoll li awditu reċenti sab li l-elementi fundamentali tal-bank kienu solidi b’volum ta’ attività u bażi ta’ klijenti fi tkabbir kontinwu.

29. It-tieni artiklu li pprovdiet il-Kummissjoni ġie ppubblikat fis-6 ta’ Ġunju 2016, jiġifieri wara li l-bank tqiegħed taħt amministrazzjoni pubblika. L-artiklu rrapporta li l-Bank Ċentrali Kongoliż kien ressaq ilment u li l-bank kien qed jesperjenza kriżi serja. L-artikolu ddikjara li l-Bank Ċentrali kien issospenda linja ta 'kreditu ta' 40 biljun Franki Kongoliżi fl-aħħar ta 'Frar. Madankollu, l-artiklu rrapporta wkoll li ftit jiem biss qabel il-Ministeru tal-Komunikazzjoni ddikjara fi stqarrija għall-istampa li l-bank kien ġie awditjat minn Ġunju 2015 sa Frar 2016 u li dan l-awditu kkonferma s-solidità tal-elementi fundamentali tal-bank.

30. Minħabba li l-informazzjoni disponibbli għall-pubbliku ma kinitx ċara u li l-bank kien għadu lesta trasferimenti relatati mal-proġett ta’ aktar minn EUR 45 000 mill-kont f’April, l-Ombudsman hija tal-fehma li l-ilmentatur ma ddewwimx fit-talba lid-Delegazzjoni tal-UE u lill-COFED għall-awtorizzazzjoni tagħhom biex jittrasferixxu l-fondi. F’dan il-kuntest, ta’ min jinnota wkoll li l-COFED ħa erbat ijiem biex iwieġeb għat-talba uffiċjali. Barra minn hekk, l-Ombudsman iqis li huwa dubjuż ħafna li l-bank kien ikun jista' jittrasferixxi l-bqija tal-fondi anki kieku l-ilmentatur kien aġixxa dakinhar.

31. Il-Kummissjoni argumentat li l-ilmentatur ma għamel l-ebda sforz biex jirkupra l-fondi mhux użati. Hija qieset li ma kienx biżżejjed li tikteb lill-amministratur tal-bank u tat parir lill-ilmentatur diversi drabi biex jieħu azzjoni (legali) ulterjuri.

32. Filwaqt li l-ilmentatur sostna li ma huwa taħt l-ebda dmir kuntrattwali li jirkupra l-fondi b’mezzi legali, issa pprovda nota minn ditta legali Kongoliża lokali li l-ilmentatur kien talab li jaġixxi f’ismu. In-nota tistabbilixxi li d-ditta inizjalment tat parir lill-ilmentatur biex isib soluzzjoni amikevoli mal-NAO u mad-Delegazzjoni tal-UE. Peress li dan ma wassal għall-ebda riżultat, huwa vvaluta l-possibbiltajiet ta’ suċċess tal-azzjoni legali u, fl-2020, ħa l-passi meħtieġa f’konformità mal-proċedura stabbilita mil-likwidaturi tal-bank. Madankollu, f’Diċembru 2020 il-likwidazzjoni ġiet sospiża. Dan l-aħħar biss, fi tmiem l-2022, ġiet ippubblikata skeda ġdida ta’ likwidazzjoni. Madankollu, issa ġie ordnat awditu, li x’aktarx se jtawwal il-likwidazzjoni mill-ġdid.

33. Għalhekk, l-Ombudsman tqis li l-ilmentatur ipprovda tweġibiet sodisfaċenti u konvinċenti għaż-żewġ punti li l-Kummissjoni kienet qajmet fit-tweġiba tagħha għall-proposta ta’ soluzzjoni tal-Ombudsman. Għalhekk hija tagħmel suġġeriment li l-Kummissjoni tiftaħ proċess ta' soluzzjoni bonarja mal-ilmentatur.

34. Fir-rigward tal-punti l-oħra mqajma, l-ilmentatur argumenta li l-NAO huwa d-detentur tal-kont bankarju. L-ilmentatur sostna li huwa mmaniġġja biss il-kont għall-NAO u li t-timbru fuq il-“formola ta' identifikazzjoni finanzjarja”[18] juri li l-NAO huwa d-detentur tal-kont.

35. Il-Gwida Prattika tipprovdi li l-formola ta’ identifikazzjoni finanzjarja timtela u tiġi ffirmata mill-amministratur, mill-uffiċjal tal-kontabbiltà u mir-rappreżentant tal-bank. Firma jew timbru tal-NAO la huma meħtieġa u lanqas previsti. Barra minn hekk, l-NAO ddelegat parzjalment is-setgħat tagħha lill-ilmentatur. Din id-delegazzjoni parzjali kienet kundizzjonali fuq il-ftuħ ta' kont bankarju lokali, li huwa soġġett għall-firem kemm tal-amministratur kif ukoll tal-uffiċjal tal-kontabbiltà [19].

36. Għalhekk, l-Ombudsman ma jistax jaqbel mal-fehma tal-ilmentatur. F'dan il-kuntest, l-Ombudsman tinnota li l-Gwida Prattika tistipula li għandu jinfetaħ kont f'bank fil-pajjiż fejn jitwettaq il-programm. Madankollu, il-Kummissjoni stess qieset li d-diffikultajiet finanzjarji tal-banek huma riskju ordinarju u prevedibbli, b’mod partikolari fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Il-Gwida Prattika tiddikjara wkoll li huwa biss f’ċirkostanzi eċċezzjonali u debitament ġustifikati li jista’ jinfetaħ kont f’bank fil-pajjiż tas-sieħeb rispettiv tal-proġett. Minħabba l-garanziji legali li japplikaw għall-fondi miżmuma f’kontijiet f’banek fl-UE, fejn l-ilmentatur għandu s-sede rreġistrata tiegħu, huwa ċar li jkun hemm protezzjoni akbar għas-sħab tal-proġetti fil-programmi tal-FEŻ jekk ikunu jistgħu jużaw kontijiet bankarji domiċiljati fejn ikollhom is-sede tagħhom. L-Ombudsman se jagħmel suġġeriment għal dan il-għan. Madankollu, ma jidhirx għalfejn delega ta’ setgħat pubbliċi lil-lanjant għandha timplika, kif issostni l-Kummissjoni, li l-lanjant huwa responsabbli għall-fondi li saru indisponibbli minħabba l-insolvenza tal-bank.

37. L-ilmentatur argumenta li l-awdituri setgħu waslu għal konklużjoni differenti li kieku l-ilmentatur seta’ jesprimi l-fehmiet tiegħu matul il-proċedimenti tal-awditjar. F’konformità mal-ġurisprudenza tal-UE[20], id-destinatarji ta’ deċiżjonijiet li jaffettwawhom b’mod negattiv għandhom jingħataw l-opportunità li jesprimu l-fehmiet tagħhom. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li ksur tad-“dritt għal smigħ” iwassal għall-annullament ta’ deċiżjoni kkontestata biss jekk l-għoti ta’ seduta seta’ jwassal għal riżultat differenti jew fejn il-persuna li ressqet l-ilment kienet tkun f’pożizzjoni aħjar li tiddefendi ruħha.

38. F'dan il-kuntest, l-Ombudsman tinnota li r-rapport tal-awditjar innifsu ma jelenkax il-fondi mhux użati taħt "spejjeż ineliġibbli". L-awdituri sempliċiment innotaw li l-prefinanzjament ma tħallasx lill-Kummissjoni u kienu tal-fehma li dan kellu jsir sas-27 ta’ April 2016. Ta’ min jinnota wkoll li l-Kummissjoni ma rreferietx għall-fondi mhux użati bħala “spiża ineliġibbli”, la fl-ittra ta’ preinformazzjoni[21], u lanqas fin-nota ta’ debitu. L-awdituri ma kklassifikawx il-fondi mhux użati bħala ineliġibbli. Barra minn hekk, ir-rapport tal-awditjar juri wkoll li l-awdituri sabu xi kostijiet relatati ma’ kuntratt ta’ servizz ineliġibbli minkejja l-kumment tal-Kummissjoni li dan il-kuntratt ta’ servizz ġie impost mill-NAO. Dawn kienu l-ispejjeż li l-Kummissjoni rrimborżat wara li l-ilmentatur oġġezzjona matul il-proċedimenti ta’ rkupru. Għalhekk, l-Ombudsman mhuwiex konvint li l-ilmentatur ma setax jesprimi l-fehmiet tiegħu b’mod effettiv, tal-anqas fi stadju aktar tard. Madankollu, l-Ombudsman tqis li kien ikun preferibbli li kieku l-ilmentatur kellu mod dirett biex jikkummenta dwar is-sejbiet tal-awdituri, minflok il-mod kif sar f’dan il-każ, jiġifieri permezz tal-COFED, li wassal għal inċertezza fattwali dwar jekk il-kummenti fil-fatt sarux jew ġewx riċevuti. Hija ser tagħmel suġġeriment għal dan il-għan.

39. L-Ombudsman huwa tal-fehma li aktar inkjesti ma jirriżultawx f'eżitu aktar sodisfaċenti għall-ilmentatur u jagħlaq il-każ. Biex tipprova tevita sitwazzjonijiet simili li jinqalgħu fil-futur, hija tagħmel tliet suġġerimenti għal titjib.

Konklużjoni

Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman tagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja:

L-ebda inkjesta ulterjuri mhi ġustifikata.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Suġġerimenti għal titjib

1) Il-Kummissjoni Ewropea għandha tiftaħ proċess ta' soluzzjoni bonarja mal-ilmentatur bil-għan li taqsam parzjalment il-piż ekonomiku tat-telf tal-fondi.

2) Il-Kummissjoni għandha teżamina f'liema ċirkostanzi jkun ġust u ekwu li l-kuntratturi f'sitwazzjoni bħal dik ta' min jagħmel l-ilment iġorru r-riskju tal-insolvenza ta' bank. Jekk il-Kummissjoni tikkonkludi li huwa raġonevoli, għandha tiġbed aktar attenzjoni għar-riskji involuti fil-kontijiet bankarji f’pajjiżi li huma benefiċjarji taħt il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp, u għal miżuri possibbli biex dan jittaffa. Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra wkoll li tippermetti lill-kuntratturi jiftħu kontijiet bankarji fl-UE fejn jeżistu regoli aktar komprensivi dwar il-garanziji tad-depożiti milli f’ħafna pajjiżi oħra.

3) Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-kuntratturi f'sitwazzjoni bħal dik tal-ilmentatur ikollhom l-opportunità li jesprimu l-fehmiet tagħhom fil-proċedimenti tal-awditjar direttament u mhux permezz ta' intermedjarji biss.

 

Emily O'Reilly Ombudsman
Ewropew

Strasburgu, 29/03/2023

 

[1] L-10 FEŻ ġie stabbilit skont ftehim internazzjonali bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u l-pajjiżi Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP), min-naħa l-oħra. Il-FEŻ huwa ffinanzjat mill-Istati Membri iżda amministrat mill-Kummissjoni. Il-FEŻ jiffinanzja programmi, li jikkontribwixxu għall-iżvilupp ekonomiku, soċjali jew kulturali tal-pajjiżi AKP.

[2] L-NAO huwa persuna ġuridika fil-livell ministerjali.

[3] COFED huwa l-akronimu għall-isem Franċiż tal-unità: il-“Cellule d’appui à l’ordonnateur du fonds européen de developmentpement”. Il-COFED huwa stabbilit mill-awtoritajiet tar-RDK, iżda huwa parzjalment iffinanzjat mill-UE u jopera f’koordinazzjoni mill-qrib mad-Delegazzjoni lokali tal-UE. Aktar informazzjoni hija disponibbli fuq https://cofed.cd/qui-sommes-nous/

[4] Ara l-Artikolu 102 tar-Regolament 215/2008, ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-10 FEŻ.

[5] Skont ir-regoli applikabbli, l-NAO kellu jiffirma kuntratt ta’ servizz qabel ma jiddelega l-implimentazzjoni tal-programm lill-ilmentatur. Il-kuntratt ta’ servizz jistabbilixxi l-kompiti li ġew fdati lill-ilmentatur u l-mod li bih il-programm se jiġi ġestit u mwettaq.

[6] L-amministratur jimplimenta l-komponent tal-imprest tal-programm u huwa responsabbli għall-impenji kollha tan-nefqa, għall-awtorizzazzjonijiet ta’ pagament u għall-irkupri kollha.

[7] L-uffiċjal tal-kontabbiltà huwa responsabbli għall-verifika tan-nefqa u għall-implimentazzjoni tal-pagamenti u tal-irkupri korrispondenti.

[8] It-Taqsima 3.3.7 tal-Gwida Prattika tipprevedi li l-kont jista’ jinfetaħ f’bank fil-pajjiż tal-korp li jwettaq il-programm biss b’mod eċċezzjonali u f’każijiet debitament ġustifikati wara li jkun irċieva l-approvazzjoni tal-Kap tad-Delegazzjoni tal-UE. Il-Gwida Prattika hija disponibbli fuq: https://international-partnerships.ec.europa.eu/system/files/2019-09/practical-guide-programme-estimates-version4-1-2013_en.pdf

[9] Il-kompiti li tħallew biex jitlestew kienu jinkludu (1) il-ħlas ta’ żewġ fornituri; jissottometti r-rapport finali; (3) jivvaka l-bini mikri u jitlob rifużjoni tad-depożitu tal-kiri; (4) jittrasferixxi l-bilanċ tal-kont lill-Kummissjoni.

[10] L-awdituri sabu li peress li l-fażi tal-għeluq tal-programm intemmet fis-27 ta’ April 2016, il-fondi mhux użati kellhom jitħallsu lura sa mhux aktar tard minn dik id-data skont il-punt 3.1 tal-addendum nru 2 għall-programm.

[11] L-awdituri ddikjaraw l-ispejjeż fis-sejbiet 2 u 3 stabbiliti fil-paragrafu 8 hawn fuq bħala ineliġibbli.

[12] In-nota ta' debitu ddikjarat bħala ġustifikazzjoni: “VANZATA’ RAKKOMANDAZZJONI MHUX ĠUSTIFIJA”

[13] In-nota ta' debitu ddikjarat bħala ġustifikazzjoni: "Id-dimensjonijiet ta' xahar ta' rikoraġġiment jindividwaw il-KPMG ta' l-AWDITJAR SUITE"

[14] Il-Gwida Prattika tipprovdi li għandha tingħata garanzija finanzjarja fl-ammont tal-prefinanzjament mitlub qabel ma jkun jista' jitħallas il-prefinanzjament. L-ilmentatur ipprovda tali garanzija fl-2014.

[15] Il-Kummissjoni kkanċellat in-nota ta' debitu fir-rigward tas-sejba 2. Hija ddikjarat li peress li l-NAO rrakkomanda li ma jbiddilx il-fornitur tas-servizz partikolari u l-fatt li s-servizzi pprovduti kienu speċifiċi ħafna, kien xieraq li jiġi nnegozjat direttament mal-fornitur tas-servizz u mhux li titnieda proċedura ta’ akkwist pubbliku.

[16] It-test sħiħ tal-proposta għal soluzzjoni huwa disponibbli fuq: https://www.ombudsman.europa.eu/en/solution/en/157772

[17] Il-Kummissjoni pprovdiet artikli ppubblikati fl-istampa lokali fit-30 ta' Marzu 2016, https://www.radiookapi.net/2016/03/30/actualite/societe/des-clients-affluent-dans-les-agences-de-la-biac-pour-retirer-leur#:~:text=De%20nombreux%20clients%20de%20la,%C3%A0%20des%20retraits%20d%27argent; u fis-6 ta' Ġunju 2016, https://www.jeuneafrique.com/331252/economie/affaire-biac-banque-centrale-porte-plainte/

[18] L-istituzzjonijiet tal-UE jużaw formoli ta' identifikazzjoni finanzjarja biex jirreġistraw id-dettalji tal-kont bankarju ta' kwalunkwe persuna (legali) qabel ma jagħmlu l-pagamenti.

[19] L-Artikoli 5.2, 5.3 u 5.6 tal-Istima tal-Programm jipprevedu li l-programm se jiġi ġestit u implimentat mill-ilmentatur. Għal dan il-għan, l-NAO jiddelega parzjalment is-setgħat tiegħu lill-ilmentatur, li jawtorizza lill-amministratur u lill-uffiċjal tal-kontabbiltà jaġixxu f’ismu. Din id-delegazzjoni parzjali hija kundizzjonali, fost l-oħrajn, fuq il-ftuħ ta’ kont bankarju, li huwa soġġett għall-firem kemm tal-amministratur kif ukoll tal-uffiċjal tal-kontabbiltà.

[20] C-462/98 P, Mediocurso vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 36, disponibbli fuq: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=C-462/98, u C-418/11, Texdata Software GmbH, para 83, disponibbli fuq: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-418/11&language=EN

[21] L-ilmentatur jgħid li ma rċeviex l-ittra ta' preinformazzjoni.