- MT Malti
It-traduzzjonijiet awtomatiċi jista’ jkun fihom żbalji li potenzjalment inaqqsu ċ-ċarezza u l-preċiżjoni; l-Ombudsman ma jaċċetta l-ebda responsabbiltà għal kwalunkwe diskrepanza. Għall-aktar informazzjoni affidabbli u ċertezza legali, jekk jogħġbok irreferi għall-verżjoni tas-sors fuq Ingliż annessa hawn fuq.
Għal aktar informazzjoni, jekk jogħġbok ikkonsulta l-politika tagħna dwar il-lingwa u t-traduzzjoni.
Deċiżjoni dwar ir-rifjut tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea li jagħti aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti relatati man-negozjati dwar l-abbozz tal-“Att dwar is-Swieq Diġitali” (każ 1499/2021/SF)
Deċiżjoni
Każ 1499/2021/SF - Miftuħa fil- It-Tnejn | 30 Awwissu 2021 - Rakkomandazzjoni dwar It-Tnejn | 28 Frar 2022 - Deċiżjoni fil- It-Tnejn | 27 Ġunju 2022 - Instituzzjoni konċernata Il-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea ( Amministrazzjoni ħażina misjuba ) - Pajjiż Il-Ġermanja
L-ilmentatur, network ta’ ġurnalisti minn diversi pajjiżi Ewropej, talab aċċess pubbliku għall-kummenti u l-mistoqsijiet inizjali tal-Istati Membri dwar il-proposta leġiżlattiva għall-Att dwar is-Swieq Diġitali. Il-Kunsill irrifjuta l-aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti identifikati, bl-argument li l-iżvelar sħiħ idgħajjef proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet li għaddej.
L-Ombudsman innota li huwa rekwiżit legali li l-pubbliku jinżamm infurmat dwar il-progress tal-proċeduri leġiżlattivi. L-aċċess f’waqtu għad-dokumenti leġiżlattivi huwa kruċjali għaċ-ċittadini biex jeżerċitaw id-dritt tagħhom ibbażat fuq it-trattat li jipparteċipaw fil-ħajja demokratika tal-UE.
F’dan il-każ, l-Ombudsman sabet li l-Kunsill ma kienx wera biżżejjed li l-iżvelar tad-dokumenti mitluba kien se jaffettwa serjament, itawwal jew jikkomplika l-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tiegħu. Għalhekk hija kienet tal-fehma li r-rifjut tal-Kunsill għal aċċess pubbliku kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina. Hija rrakkomandat li l-Kunsill jagħti aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti leġiżlattivi mitluba.
Bi tweġiba, il-Kunsill ta aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti mitluba. L-Ombudsman tilqa' t-tweġiba pożittiva tal-Kunsill għar-rakkomandazzjoni tagħha. Hija jiddispjaċiha, madankollu, dwar iż-żmien li l-Kunsill ħa biex jipprovdi aċċess pubbliku. Hija tinnota li, minħabba li għaddew aktar minn sena mit-talba, id-dokumenti żvelati ma għadhomx jintużaw għall-iskop li l-ilmentatur kellu l-intenzjoni, jiġifieri, li jinforma liċ-ċittadini dwar proċess leġiżlattiv li għaddej. Għalhekk, l-Ombudsman ikkonfermat is-sejba tagħha ta’ amministrazzjoni ħażina.
L-Ombudsman tistieden lill-Kunsill jagħmel disponibbli dokumenti leġiżlattivi fi żmien li jippermetti lill-pubbliku jipparteċipa b'mod effettiv fid-diskussjoni.
Il-fatti li wasslu għall-ilment
1. F’Marzu 2021, l-ilmentatur, network ta’ ġurnalisti minn diversi pajjiżi Ewropej, talab aċċess pubbliku [1] għall-kummenti u l-mistoqsijiet inizjali tal-Istati Membri dwar il-proposta leġiżlattiva għall-Att dwar is-Swieq Diġitali [2].
2. Il-Kunsill ma żvela l-ebda pożizzjoni tal-Istati Membri iżda ta aċċess għat-test tal-proposta leġiżlattiva diġà ppubblikata biss. Hija argumentat li l-iżvelar sħiħ x’aktarx li “speċifikament u effettivament” idgħajjef il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha [3].
3. L-ilmentatur talab lill-Kunsill jirrieżamina d-deċiżjoni tiegħu li jirrifjuta l-aċċess għall-pożizzjoni tal-Istati Membri (billi jagħmel “applikazzjoni konfermatorja”).
4. F’Lulju 2021, il-Kunsill ikkonferma l-pożizzjoni tiegħu u l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.
Ir-rakkomandazzjoni tal-Ombudsman
5. L-Ombudsman innota li d-dokumenti inkwistjoni huma b’mod ċar dokumenti leġiżlattivi, li għalihom għandu japplika l-ogħla standard ta’ trasparenza. L-eċċezzjoni invokata mill-Kunsill biex jirrifjuta l-aċċess pubbliku għall-kummenti u l-mistoqsijiet inizjali tal-Istati Membri għandha għalhekk tiġi applikata b’mod aktar restrittiv [4].
6. Il-Kunsill argumenta li r-rilaxx tad-dokumenti mitluba - fiż-żmien tad-deċiżjoni konfermatorja - kien jimmina l-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet li kien għaddej. B’mod partikolari, il-Kunsill kien tal-fehma li l-iżvelar sħiħ tal-mistoqsijiet u l-kummenti inizjali tal-Istati Membri x’aktarx li
- jirriskjaw interpretazzjoni ħażina mill-pubbliku, peress li l-pożizzjonijiet finali tal-Istati Membri jistgħu jitbiegħdu sostanzjalment mill-kummenti, il-mistoqsijiet u s-suġġerimenti ta’ abbozzar inizjali tagħhom;
- jaffettwa d-diskussjonijiet fi ħdan il-grupp ta' ħidma u b'hekk jimpedixxi l-kapaċità tal-Kunsill li jilħaq ftehim;
- iwasslu għal lobbying bla preċedent, minħabba l-kumplessità teknika u s-sensittività estrema tal-proposta.
7. Fir-rakkomandazzjoni tagħha, l-Ombudsman innotat li n-natura preliminari tad-diskussjonijiet fil-Kunsill relatati ma' proposta leġiżlattiva, fiha nnifisha, ma tiġġustifikax l-applikazzjoni tal-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001.[5] Pjuttost, min-natura tagħha, proposta leġiżlattiva hija mfassla biex tiġi diskussa u diskussa u li "l-opinjoni pubblika hija perfettament kapaċi tifhem li l-awtur ta' proposta x'aktarx jemenda l-kontenut tagħha sussegwentement."[6]
8. Filwaqt li l-Ombudsman apprezzat li xi Stati Membri jistgħu joqogħdu lura milli jiżvelaw li l-pożizzjonijiet inizjali tagħhom inbidlu matul il-proċess leġiżlattiv, hija qieset li r-rieda li jibdlu l-pożizzjoni u l-kompromess hija essenzjali għat-teħid demokratiku tad-deċiżjonijiet. Sabiex iċ-ċittadini jkunu jistgħu jeżerċitaw id-dritt tagħhom li jipparteċipaw fid-dibattitu demokratiku, huma għandhom ikunu jistgħu jsegwuh hekk kif jiżviluppa u jkollhom aċċess f’waqtu għall-informazzjoni rilevanti kollha.[7] L-Ombudsman sabet li l-partijiet redatti tad-dokumenti mhumiex partikolarment sensittivi, speċjalment sa fejn fihom mistoqsijiet tekniċi tal-Istati Membri indirizzati lill-Kummissjoni biex tiċċara l-fehim tagħhom tal-proposta leġiżlattiva.
9. Fl-aħħar nett, l-Ombudsman irrikonoxxa li, f'dan il-każ, qed isir lobbying sinifikanti. Madankollu, hija kienet tal-fehma li l-lobbjar huwa aspett mistenni tal-proċess leġiżlattiv u li l-iżvelar jippermetti lill-pubbliku, inklużi l-lobbisti u l-ġurnalisti, jipparteċipa b’mod aktar effettiv fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, u b’hekk itejjeb il-kwalità u l-leġittimità tiegħu. Sabiex l-interessi kollha jkunu f’pożizzjoni li jikkondividu fehmiet infurmati matul id-dibattiti leġiżlattivi li jkunu għaddejjin, huwa ta’ importanza partikolari li jkun hemm, kemm jista’ jkun, kundizzjonijiet ekwi f’termini ta’ aċċess għall-informazzjoni.
10. L-Ombudsman qies ukoll li l-Kunsill ma kienx stabbilixxa, f’dan il-każ, li huwa raġonevolment prevedibbli li din il-pressjoni esterna kienet timmina serjament it-teħid ta’ deċiżjonijiet tiegħu.
11. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman qieset li l-Kunsill ma kienx wera biżżejjed kif l-iżvelar sħiħ tal-pożizzjoni tal-Istati Membri jimmina speċifikament u effettivament il-protezzjoni ta’ proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet li għaddej bħalissa.
12. L-Ombudsman għalhekk ikkonstata li r-rifjut tal-Kunsill li jagħti aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti leġiżlattivi inkwistjoni kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina. Hija għamlet ir-rakkomandazzjoni li ġejja [8]:
Il-Kunsill għandu jagħti aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti leġiżlattivi mitluba.
13. Bi tweġiba, il-Kunsill ta aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti mitluba.
14. Madankollu, il-Kunsill żamm il-fehma tiegħu li, fiż-żmien tad-deċiżjoni konfermatorja, l-iżvelar sħiħ kien idgħajjef il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li kien għaddej. Peress li l-proċess leġiżlattiv kien avvanza b’mod sinifikanti u sadanittant il-Kunsill kien laħaq qbil politiku, ir-rifjut tiegħu li jagħti aċċess pubbliku sħiħ issa ma kienx għadu ġġustifikat. Il-Kunsill ikkunsidra li ħa approċċ ibbilanċjat bejn il-prinċipju tat-trasparenza u l-protezzjoni meħtieġa tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tiegħu billi vvaluta mill-ġdid il-progress tal-proċeduri leġiżlattivi u kixef id-dokumenti meta l-bidla fiċ-ċirkostanzi kienet tiġġustifikaha.
15. Fil-kummenti tiegħu dwar it-tweġiba tal-Kunsill, l-ilmentatur qies li l-approċċ tal-Kunsill ma kienx ibbilanċjat, iżda kien pjuttost ksur ċar tat-Trattati tal-UE, li jiggarantixxu li d-deċiżjonijiet għandhom jittieħdu b’mod kemm jista’ jkun miftuħ u qrib iċ-ċittadini. Iċ-ċittadini jistgħu jeżerċitaw dan id-dritt biss jekk ikunu jafu fil-ħin kif qed jimxi kwalunkwe proċess leġiżlattiv.
16. L-ilmentatur innota wkoll li huwa l-kompitu tal-ġurnalisti li jinfurmaw liċ-ċittadini dwar il-proċess leġiżlattiv. Madankollu, is-“segretezza” fi ħdan il-Kunsill tagħmilha kważi impossibbli li jiġi ssodisfat dan id-dmir. L-ilmentatur isostni li l-Kunsill japprezza d-dritt tal-Istati Membri u tal-impjegati taċ-ċivil li jipproteġu proċess leġiżlattiv li għaddej aktar mid-dritt taċ-ċittadini li jipparteċipaw fil-ħajja demokratika tal-Unjoni.
17. Fiż-żmien tat-talba għall-aċċess tal-ilmentatur, kien għadu miftuħ kif l-abbozz tat-test se jiġi rivedut u emendat. Fil-fehma tal-ilmentatur, dan kien ikun iż-żmien it-tajjeb biex il-pubbliku jiġi infurmat u biex iċ-ċittadini, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u soċjali jingħataw l-opportunità li jintervjenu u jitolbu spjegazzjonijiet mingħand il-gvernijiet nazzjonali rispettivi tagħhom. Madankollu, il-Kunsill żvela d-dokumenti rilevanti biss wara li kien diġà ttieħed l-approċċ ġenerali tiegħu u kien instab qbil politiku.
Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara r-rakkomandazzjoni
18. L-Ombudsman tilqa' t-tweġiba pożittiva tal-Kunsill għar-rakkomandazzjoni tagħha u d-deċiżjoni tagħha li tagħti aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti inkwistjoni.
19. L-Ombudsman jinnota, madankollu, li l-Kunsill iżomm il-pożizzjoni tiegħu li, fiż-żmien tal-adozzjoni tad-deċiżjoni konfermatorja tiegħu, ir-rifjut parzjali jew sħiħ tad-dokumenti mitluba kien iġġustifikat. Huwa biss il-mogħdija taż-żmien, u l-istatus avvanzat tal-proċess leġiżlattiv, jiġifieri l-fatt li l-Kunsill kien adotta approċċ ġenerali, li wasslu biex il-Kunsill jaqbel mal-iżvelar tad-dokumenti mitluba.
20. L-Ombudsman ttenni l-fehma tagħha li r-raġunijiet li fuqhom il-Kunsill kien ibbaża d-deċiżjoni tiegħu li jirrifjuta l-aċċess għad-dokumenti leġiżlattivi rilevanti, fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni konfermatorja tiegħu, ma kinux konvinċenti.
21. Minħabba li għaddew aktar minn sena minn meta l-ilmentatur issottometta t-talba tiegħu għall-ewwel darba, l-ilmentatur ma jistax juża l-informazzjoni li issa ġiet żvelata għall-iskop li kien maħsub għalih, jiġifieri li jinforma liċ-ċittadini dwar il-proċess leġiżlattiv li għaddej.
22. L-Ombudsman tikkonferma s-sejba tagħha ta' amministrazzjoni ħażina u, għal darb'oħra, tappella lill-Kunsill biex jagħmel disponibbli dokumenti leġiżlattivi fi żmien li jippermetti lill-pubbliku jipparteċipa b'mod effettiv fid-diskussjoni.
Konklużjoni
Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman tagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja:
Il-Kunsill irreaġixxa b’mod pożittiv għar-rakkomandazzjoni tal-Ombudsman u ta aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti leġiżlattivi inkwistjoni. Madankollu, minħabba li għadda aktar minn sena, l-ilmentatur ma jistax juża l-informazzjoni żvelata għall-finijiet maħsuba fiż-żmien tat-talba tiegħu għal aċċess, jiġifieri biex jinforma liċ-ċittadini dwar proċess leġiżlattiv li jkun għaddej. L-Ombudsman tistieden lill-Kunsill jagħmel disponibbli dokumenti leġiżlattivi fi żmien li jippermetti lill-pubbliku jipparteċipa b'mod effettiv fid-diskussjoni. L-Ombudsman għalhekk tikkonferma s-sejba tagħha ta' amministrazzjoni ħażina.
L-ilmentatur u l-Kunsill se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.
Emily O'Reilly Ombudsman
Ewropew
Strasburgu, 27/06/2022
[1] F’konformità mar-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX%3A32001R1049.
[2] Ir-regolament propost għandu l-għan li joħloq spazju diġitali aktar sikur fejn id-drittijiet fundamentali tal-utenti jkunu protetti u fejn jinħolqu kundizzjonijiet ekwi għan-negozji. Il-proposta timponi ċerti obbligi fuq il-pjattaformi online kbar, l-hekk imsejħa “gwardjani”, biex jirregolaw l-imġiba tagħhom. Aktar informazzjoni hija disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/europe-fit-digital-age/digital-markets-act-ensuring-fair-and-open-digital-markets_en
[3] Skont l-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001.
[4] Ara s-sentenza tal-Qorti (Awla Manja) tal-4 ta’ Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16, il-punt 100.
[5] Ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-22 ta’ Marzu 2011, Access Info Europe vs Il-Kunsill, T-233/09, il-punt 69, 76: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=T-233/09; u tal-Qorti tas-17 ta’ Ottubru 2013, Il-Kunsill vs Access Info Europe, C-280/11 P, il-punt 60
[6] Access Info Europe vs Il-Kunsill, T-233/09, il-punt 69.
[7] Ibid.
[8] It-test sħiħ tar-rakkomandazzjoni u l-valutazzjoni li wasslet għaliha huma disponibbli fuq: https://www.ombudsman.europa.eu/en/recommendation/en/152996