Il-każ kien jikkonċerna t-trattament minn ´s tal-Kummissjoni Ewropea ta’ lment ta’ ksur rigward id-deċiżjoni ta’ ´s taċ-Ċekja li tgħaqqad l-Awtorità Ferrovjarja tagħha mal-Awtorità tal-Kompetizzjoni. It-tħassib ewlieni kien li l-fużjoni setgħet kisret id-dritt tal-UE u li ċ-Ċekja setgħet naqset milli tiżgura superviżjoni indipendenti u effettiva tas-settur ferrovjarju.

L-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni kienet naqset milli tipprovdi dikjarazzjoni adegwata tar-raġunijiet lill-ilmentatur għas-sejba tiegħu li ma kien hemm l-ebda ksur tad-dritt tal-UE miċ-Ċekja. Wara li eżamina l-ispjegazzjonijiet tal-Kummissjoni pprovduti matul l-inkjesta, l-Ombudsman ikkonkluda li l-Kummissjoni kienet investigat il-kwistjoni b’mod diliġenti u li d-deċiżjoni tagħha li tagħlaq il-każ kienet ibbażata fuq raġunijiet sodi.

L-Ombudsman għalqet l-inkjesta b’sejba li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fir-rigward tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-ilment ta’ ksur. Peress li, matul l-investigazzjoni, il-Kummissjoni pprovdiet motivazzjoni dettaljata, dan l-aspett tal-każ ġie solvut. L-Ombudsman issuġġeriet lill-Kummissjoni biex dejjem tipprovdi lill-ilmentaturi b’dikjarazzjoni adegwata ta’ raġunijiet meta jkollhom l-intenzjoni li jagħlqu każ ta’ ksur.

Il-każ kien jikkonċerna ż-żmien meħud mill-Kummissjoni Ewropea biex tikkonkludi l-valutazzjoni tagħha ta’ lment ta’ ksur kontra Spanja li sar fl-2018. L-ilment ta’ ksur kien jikkonċerna l-bidliet leġiżlattivi introdotti fl-2014 fl-Att Spanjol dwar il-Portijiet u l-estensjoni sussegwenti, mill-awtorità tal-port tal-Gżejjer Baleariċi, tat-tul ta’ żmien tal-konċessjonijiet biex jitwettqu attivitajiet sportivi tal-ilma rikreattiv fid-dominju pubbliku tal-port. Fl-ilment tagħhom dwar ksur, l-ilmentatur argumenta, essenzjalment, li l-imsemmija bidliet leġiżlattivi u l-estensjoni, mill-awtorità tal-port tal-Gżejjer Baleariċi, tat-tul tal-konċessjonijiet kisru l-Artikoli 49, 56 u 106 tat-TFUE.

L-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni naqset milli turi li kienet diliġenti u attiva fil-każ, u li naqset milli tipprovdi raġunijiet konvinċenti biex tispjega għaliex ma setgħetx tiffinalizza l-valutazzjoni tagħha wara aktar minn seba’ snin. L-Ombudsman qieset li dan kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina u għamlet rakkomandazzjoni li l-Kummissjoni għandha tiffinalizza l-valutazzjoni tagħha mingħajr aktar dewmien. L-Ombudsman identifikat ukoll kwistjonijiet relatati mal-informazzjoni pprovduta lill-ilmentatur u ż-żamma ta’ rekords fir-rigward tad-djalogu EU Pilot li l-Kummissjoni wettqet ma’ Spanja u għamlet żewġ suġġerimenti korrispondenti għal titjib f’dak ir-rigward.

Filwaqt li l-Kummissjoni fetħet djalogu ġdid ta’ qabel il-ksur (li qabel kien magħruf bħala d-djalogu EU Pilot) ma’ Spanja wara l-ftuħ tal-inkjesta tal-Ombudsman, il-Kummissjoni ma kinitx iffinalizzat il-valutazzjoni tagħha tal-ilment ta’ ksur meta l-Ombudsman kien qed jagħlaq dan il-każ. Lanqas ma pprovdiet ġustifikazzjoni raġonevoli għaż-żmien meħud. Bħala tali, l-Ombudsman ikkonfermat is-sejba tagħha ta' amministrazzjoni ħażina. L-Ombudsman se tkompli timmonitorja ż-żamma tar-rekords tal-Kummissjoni fir-rigward tad-djalogi ta’ qabel il-ksur kif ukoll il-mod kif tikkomunika mal-ilmentaturi meta tagħlaq dawk id-djalogi.

Il-każ kien jikkonċerna talba għal aċċess pubbliku għal dokument relatat mad-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea li taħtar proġett ta’ estrazzjoni tal-minerali li jinsab fis-Serbja bħala “Proġett Strateġiku” skont l-Att dwar il-Materja Prima Kritika (CRMA). B’mod speċifiku, l-ilmentatur talab aċċess għall-approvazzjoni rilevanti ta’ din id-deċiżjoni mill-pajjiż mhux tal-UE kkonċernat. L-ilmentatur kien issottometta t-talba tiegħu lill-Kummissjoni Ewropea f’Lulju 2025.

Il-Kummissjoni wieġbet għall-ewwel darba f’Awwissu 2025. Hija identifikat dokument wieħed bħala li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba għal aċċess, li għalih irrifjutat li tagħti aċċess pubbliku fl-intier tiegħu. Meta għamlet dan, il-Kummissjoni argumentat li d-divulgazzjoni tista’ ddgħajjef ir-relazzjonijiet internazzjonali tal-UE mal-pajjiż fejn jinsab il-proġett.

L-ilmentatur ikkontesta d-deċiżjoni tal-Kummissjoni billi għamel “applikazzjoni konfermatorja” f’Settembru 2025. Meta l-Kummissjoni naqset milli tipprovdi tweġiba espliċita, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman f’Ottubru 2025.

L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar ir-rifjut impliċitu tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku u, bħala l-ewwel pass, talbet lill-Kummissjoni tadotta malajr kemm jista’ jkun tweġiba espliċita għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur. Fin-nuqqas ta’ tweġiba fil-limitu ta’ żmien stabbilit, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona d-dokument inkwistjoni, flimkien ma’ dokumentazzjoni dwar il-konsultazzjoni tal-pajjiż mhux tal-UE kkonċernat.

Il-Kummissjoni wieġbet lill-ilmentatur f’Mejju 2026, u tat aċċess parzjali wiesa’ għad-dokument inkwistjoni, filwaqt li ħbiet biss data personali limitata, li l-ilmentatur ma kkontestax. Għalhekk, l-Ombudsman qies li l-ilment dwar ir-rifjut impliċitu ta’ aċċess tal-Kummissjoni kien ġie solvut mill-aċċess li issa ngħata. Minkejja dan, l-Ombudsman iddispjaċiha dwar id-dewmien imġarrab mill-Kummissjoni fit-trattament tat-talba għal aċċess tal-ilmentatur, li ppersista anki wara li kienet fetħet l-investigazzjoni tagħha. L-Ombudsman tkompli tissorvelja mill-qrib il-kwistjoni tad-dewmien abbażi tal-ilmenti ppreżentati lilha.

 

Il-każ kien dwar kif il-Kummissjoni Ewropea infurmat lill-pubbliku dwar l-istatus tal-inizjattiva leġiżlattiva tagħha dwar il-qafas għal sistemi tal-ikel sostenibbli (FSFS), li kienet tifforma parti mill-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”. Wara l-bidu u l-konsultazzjoni pubblika ta’ din l-inizjattiva, il-Kummissjoni ma inkludiethiex fil-programm ta’ ħidma tagħha għall-2024. L-ilmentatur, organizzazzjoni li pparteċipat fil-konsultazzjoni pubblika, kien imħasseb li l-Kummissjoni kienet naqset milli tinforma lill-pubbliku dwar l-istatus tal-inizjattiva u r-raġunijiet għad-dewmien fl-adozzjoni ta’ proposta leġiżlattiva fir-rigward tagħha.

Matul l-inkjesta tal-Ombudsman, il-Kummissjoni spjegat li, fl-2023, kienet irrevediet il-prijoritajiet politiċi tagħha minħabba tfixkil ekonomiku kkawżat mill-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, il-protesti tal-bdiewa madwar l-UE, u tħassib usa’ tal-partijiet ikkonċernati dwar l-agrikoltura tal-UE. Fl-2025, il-Kummissjoni adottat “Viżjoni għall-Agrikoltura u l-Ikel” ġdida. Peress li dan id-dokument ma semmax l-FSFS, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li kien ċar għall-partijiet ikkonċernati li din l-inizjattiva kienet twaqqfet. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qalet li kienet fil-proċess li taġġorna l-informazzjoni dwar l-inizjattivi ta’ politika kollha tagħha disponibbli fuq is-sit web tagħha.

L-Ombudsman laqgħet l-impenn tal-Kummissjoni li tipprovdi trasparenza akbar dwar l-istatus tal-inizjattivi ta’ politika tagħha u qieset li l-ebda inkjesta ulterjuri dwar din il-kwistjoni ma kienet ġustifikata.