A Uasail X, a chara,

I mí Feabhra 2021, sheol an tOmbudsman Eorpach fiosrúchán féintionscnaimh maidir leis an gcaoi a ndéanann an Coimisiún Eorpach faireachán ar chistí an Aontais a úsáidtear chun ceart daoine faoi mhíchumas agus daoine scothaosta chun maireachtáil go neamhspleách a chur chun cinn. D'iarr an tOmbudsman ar an gCoimisiún freagra a thabhairt ar roinnt ceisteanna ^[1] chun na críche sin.

Tá údaráis náisiúnta freagrach freisin as cistí SIE a bhainistiú agus is féidir le roinnt ombudsman náisiúnta déileáil le gearáin faoi choinníollacha in institiúidí cónaithe. I bhfianaise an mhéid sin, d’iarr an tOmbudsman freisin ar chomhaltaí Líonra Eorpach na nOmbudsman (ENO) faisnéis ábhartha a sholáthar agus d’eagraigh sé seimineár gréasáin le ENO ar an ábhar.

An 2 Meitheamh 2021, fuaireamar freagra ón gCoimisiún. Dúirt an Coimisiún gurb é an treoir a thug sé do na Ballstáit le haghaidh na clárthréimhse reatha nár cheart Cistí Comhtháthaithe ^[2] a úsáid chun saoráidí cúraim cónaithe a thógáil nó a athchóiriú. Chuir sí i dtábhacht go sonraítear sna coinníollacha a bhfuil feidhm acu maidir leis na cistí gur cheart iad a úsáid chun tacú leis an aistriú ó sheirbhísí institiúideacha go seirbhísí pobalbhunaithe agus teaghlachbhunaithe. Rinne an Coimisiún mionsaothrú freisin ar a ról faireacháin i gcomhthéacs chur chun feidhme na dtionscadal a mhaoinítear le cistí an Aontais. Tá freagra an Choimisiúin i gceangal leis an litir seo.

Chinn an tOmbudsman dul i gcomhairle le heagraíochtaí atá gníomhach sa réimse seo ^[3] maidir le freagra an Choimisiúin. Go háirithe, ba mhaith linn do thuairimí a fháil maidir leis an méid seo a leanas:

1. An ‘coinníollacht’, a leagtar amach sna rialacháin maidir leis na Cistí Comhtháthaithe don chlárthréimhse 2021-27, go n-úsáidfear na cistí chun tacú leis an aistriú ó sheirbhísí institiúideacha go seirbhísí pobalbhunaithe agus teaghlachbhunaithe agus conas is fearr é a chur chun feidhme sa chleachtas.

2. Ról faireacháin an Choimisiúin maidir le húsáid na gCistí Comhtháthaithe agus na huirlisí atá ar fáil dó chun a áirithiú go n-úsáidfear na cistí chun tacú leis an dí-institiúidiú.

3. Rannpháirtíocht na ngeallsealbhóirí ábhartha i gceapadh agus i gcur chun feidhme chláir an Bheartais Chomhtháthaithe ar an leibhéal náisiúnta, lena n-áirítear an ról ba cheart a bheith acu maidir leis na coistí faireacháin náisiúnta ^[4].

4. An chaoi a gcuirtear dí-institiúidiú san áireamh agus an tionchar a bhíonn ag na cistí a thacaíonn leis na Ballstáit téarnamh tar éis phaindéim COVID-19, amhail an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus REACT-EU, agus solúbthacht na mBallstát ina leith sin, go háirithe i bhfianaise easpa coinníollachta a d’fhéadfadh a bheith ann.

5. Aon ábhar eile a mheasann tú a bheith ábhartha d’fhiosrúchán an Ombudsman.

Bheadh sé ina chuidiú dá bhféadfá tuairimí a chur isteach faoin 30 Samhain 2021. Le linn an fhiosrúcháin seo, ba mhaith linn do thuairimí a fhoilsiú ar shuíomh gréasáin an Ombudsman Eorpaigh.

Má theastaíonn aon fhaisnéis bhreise uait, ná bíodh aon leisce ort teagmháil a dhéanamh le Valentina Stoeva, an t-oifigeach fiosrúcháin, atá freagrach as an bhfiosrúchán.

Le dea-mhéin,

Rosita Hickey
Stiúrthóir Fiosrúcháin

Strasbourg, 14/10/2021

[1] https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/58464

[2] https://ec.europa.eu/regional_policy/en/2021_2027/

[3] An Fóram Eorpach maidir leis an Míchumas, an Líonra Eorpach um Maireachtáil Neamhspleách, an Fhondúireacht Bailíochta, Amnesty International, Human Rights Watch agus AGE Platform Europe.

[4] Ceanglaítear ar na Ballstáit coistí faireacháin a cheapadh chun a sheiceáil go bhfuil cláir oibríochtúla (OPanna) a úsáideann cistiú Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa (SIE) á gcur chun feidhme i gceart. Is é an Ballstát ábhartha (nó an t-údarás bainistíochta) a dhéanann cathaoirleacht ar na coistí sin agus tá comhpháirtithe réigiúnacha, eacnamaíocha agus sóisialta iontu. https://ec.europa.eu/regional_policy/en/policy/what/glossary/m/monitoring-committee