Szanowny Panie Przewodniczący!

Moje biuro regularnie otrzymuje skargi dotyczące opóźnień w sposobie, w jaki Komisja Europejska rozpatruje skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i w jaki sposób komunikuje się ze skarżącymi, co monitorujemy na poziomie systemowym. W tym celu przyjęliśmy do wiadomości sprawozdanie podsumowujące metody pracy Komisji w zakresie monitorowania stosowania prawa UE, które zostało opublikowane przez Komisję 14 lipca 2023 r.[1] Ponieważ sprawozdanie zawiera wiele istotnych ustaleń i zaleceń, postanowiłam uruchomić tę strategiczną inicjatywę w celu podjęcia działań następczych w związku z działaniami, które Komisja podjęła lub zamierza podjąć w celu wdrożenia tych zaleceń.

Internetowa baza danych Komisji na temat naruszeń [2] nadal zawiera dużą liczbę spraw, które są w toku od dłuższego czasu. Ponadto zainteresowani obywatele mogą uzyskać jedynie ograniczone informacje na temat każdego przypadku zawartego w bazie danych. Informacje w bazie danych są czasami stare i prawdopodobnie nieaktualne.

Skargi, które otrzymuję, pokazują ponadto, że Komisja mogłaby lepiej komunikować się ze skarżącymi. Regularnie wszczynam dochodzenia, ponieważ Komisja nie dostarczyła regularnych i terminowych informacji na temat statusu sprawy. Czasami Komisja wysyła skarżącym odpowiedzi zawierające standardowe sformułowania, bez żadnych konkretnych informacji dotyczących ich sprawy. Skarżący uważają to za frustrujące, w szczególności w przypadku gdy Komisja również odnotowała znaczne opóźnienia.

W tym kontekście byłbym wdzięczny, gdyby Komisja mogła udzielić odpowiedzi na następujące pytania, w tym w kontekście wdrażania zaleceń zawartych w sprawozdaniu podsumowującym:

1. Komunikacja ze skarżącymi

Sprawozdanie podsumowujące zawiera obszerne odniesienia do stosunków Komisji ze skarżącymi i wskazuje na możliwość poprawy szeregu aspektów w tym zakresie. Aby podać konkretne przykłady, zgodnie ze sprawozdaniem podsumowującym „[c] komunikacja ze skarżącymi jest kontynuowana na każdym etapie procedury”, ale Komisja mogłaby zbadać możliwość szerszego wykorzystania szablonów, aby pomóc w opracowywaniu bardziej zindywidualizowanych odpowiedzi.

W sprawozdaniu odniesiono się ponadto do filtrowania spraw i stwierdzono, że „skarżący mają prawo do szybkiej odpowiedzi ze strony Komisji, zwłaszcza gdy na wczesnym etapie jest jasne, że nie zostaną podjęte żadne działania następcze w związku ze skargą. Pewne korzyści można osiągnąć dzięki lepszej kontroli i wczesnemu rozpatrywaniu korespondencji, która nie kwalifikuje się jako skarga”. Jeżeli chodzi o obowiązek przeprowadzenia wstępnej oceny skarg w terminie dwóch miesięcy, wprowadzony długoterminowym planem działania z 2020 r. na rzecz lepszego wdrażania i egzekwowania przepisów dotyczących jednolitego rynku, w sprawozdaniu odniesiono się do faktu, że często stanowi to „utrzymanie odpowiedzi” bez wartości dodanej dla skarżących oraz że istnieje możliwość doprecyzowania tego obowiązku. W sprawozdaniu stwierdzono również, że „można poprawić sposób, w jaki służby monitorują poszczególne etapy oceny skarg, w tym obowiązek przesłania wstrzymanej odpowiedzi. Można tego dokonać poprzez śledzenie aplikacji informatycznej dla przedsiębiorstw, której skargi należy składać w związku z formą kontaktu ze skarżącym, oraz poprzez rozważenie wysyłania automatycznych odpowiedzi.”

• Jakie kroki podjęła Komisja w związku z powyższym, w szczególności w celu zapewnienia, aby skarżący byli proaktywnie i regularnie informowani o stanie ich sprawy?
• Czy Komisja mogłaby rozważyć wprowadzenie portalu internetowego, na którym skarżący mogliby założyć konto, z narzędziem śledzenia spraw i możliwością otrzymywania powiadomień o nowych wydarzeniach w zakresie oceny ich skarg lub postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętych w następstwie ich skarg?
• W przypadku „wielu skarg” Komisja może obecnie podjąć decyzję o przekazaniu informacji na temat sprawy na swojej stronie internetowej, a nie bezpośrednio skarżącym. Istnieją jednak odrębne strony internetowe (na przykład dotyczące potwierdzeń odbioru oraz decyzji i zawiadomień) dotyczące różnych etapów proceduralnych, a wielu skarg nie można przeszukiwać w głównej bazie danych. Czy Komisja mogłaby rozważyć scentralizowanie informacji, które publikuje na temat wielu skarg, lub umożliwienie wyszukiwania tych informacji za pomocą numeru referencyjnego sprawy w swojej bazie danych dotyczących naruszeń?

2. Informacje na temat toczących się postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na specjalnej stronie internetowej [3]

Sprawozdanie podsumowujące zawiera zobowiązanie do „zmiany” specjalnej strony internetowej na potrzeby postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w tym poprzez uczynienie jej bardziej przyjazną dla użytkownika, ułatwienie wyszukiwania według tematu i publikowanie dodatkowych istotnych informacji na temat postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Ze strony internetowej nie wynika jeszcze, czy i w jaki sposób Komisja podjęła działania następcze w tej sprawie.

• Jakie kroki podjęła lub planuje podjąć Komisja w celu podjęcia działań następczych?
• Dokładniej rzecz ujmując, czy Komisja mogłaby:

a) podać jasny opis przedmiotu każdego przypadku;

b) regularniej aktualizować bazę danych;

c) publikuje, oprócz informacji na temat kluczowych kroków proceduralnych, które już publikuje, dalsze szczegółowe informacje na temat obecnego stanu sprawy, takie jak „w ramach przeglądu prawnego Komisji” lub „procedura ustawodawcza na szczeblu państw członkowskich rozpoczęta w dniu ...”; oraz

d) Umożliwić zainteresowanym osobom otrzymywanie ostrzeżeń e-mailowych, gdy Komisja zaktualizuje w swojej bazie danych informacje na temat interesującej ich sprawy?

3. Opóźnienia

Jak zauważono w sprawozdaniu podsumowującym, „[w] tym zakresie istnieje możliwość poprawy w odniesieniu do czasu potrzebnego na postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego”.

• Jakie postępy poczyniła Komisja we wdrażaniu wniosków dotyczących przyrostu wydajności i dialogu z organami państw członkowskich?
• Ponadto czy Komisja mogłaby zastanowić się, w jaki sposób mogłaby uniknąć dłuższych okresów bezczynności w danej sprawie (takich jak odpowiednie mechanizmy monitorowania, w tym narzędzia informatyczne)?
• Czy w przypadku gdy Komisja umyślnie postanawia zawiesić postępowanie, może zapewnić, aby taka decyzja wraz z uzasadnieniem została odpowiednio udokumentowana w aktach sprawy?

Byłbym wdzięczny, gdyby zechciał Pan udzielić odpowiedzi do dnia 31 października 2024 r. i zamierzał opublikować tę odpowiedź. Uprzejmie proszę o przekazanie mojemu Urzędowi wszelkich innych informacji na temat działań następczych w związku ze sprawozdaniem podsumowującym, które Komisja może uznać za przydatne.

W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt z Josefem Nejedlym lub Natalią Chiner Ridaura, którzy są odpowiedzialni za tę inicjatywę strategiczną.

Z poważaniem,

Emily O'Reilly
Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, dnia 2 lipca 2024 r.

[1] Dokument roboczy służb Komisji, SWD(2023) 254 final: https://commission.europa.eu/system/files/2023-10/SWD_2023_254_stocktaking%20report_en.pdf

[2] https://ec.europa.eu/atwork/applying-eu-law/infringements-proceedings/infringement_decisions/

[3] https://ec.europa.eu/atwork/applying-eu-law/infringements-proceedings/infringement_decisions/?lang_code=EN&typeOfSearch=false&active_only=1&noncom=0&r_dossier=&decision_date_from=&decision_date_to=&title=&submit=Search