Szanowny Panie Przewodniczący!

Moje biuro regularnie otrzymuje skargi dotyczące opóźnień w sposobie, w jaki Komisja Europejska rozpatruje skargi dotyczące naruszeń, oraz sposobu, w jaki komunikuje się ze skarżącymi, a to jest coś, co monitorujemy na poziomie systemowym. W tym celu zapoznaliśmy się ze sprawozdaniem podsumowującym metody pracy Komisji w zakresie monitorowania stosowania prawa UE, opublikowanym przez Komisję 14 lipca 2023 r.[1] Ponieważ sprawozdanie zawiera wiele istotnych ustaleń i zaleceń, podjąłem decyzję o uruchomieniu tej strategicznej inicjatywy w celu podjęcia działań następczych w związku z działaniami, które Komisja podjęła lub zamierza podjąć w celu wdrożenia tych zaleceń.

Internetowa baza danych Komisji o naruszeniach przepisów [2] nadal zawiera dużą liczbę spraw, które są w toku od dłuższego czasu. Ponadto zainteresowani obywatele mogą uzyskać jedynie ograniczone informacje na temat każdego przypadku zawarte w bazie danych. Informacje w bazie danych są czasami stare i być może nieaktualne.

Skargi, które otrzymuję, pokazują ponadto, że Komisja mogłaby lepiej komunikować się ze skarżącymi. Regularnie wszczynam dochodzenia, ponieważ Komisja nie dostarczała regularnych i terminowych informacji na temat stanu sprawy. Czasami Komisja wysyła do skarżących odpowiedzi zawierające standardowe sformułowania, bez żadnych konkretnych informacji dotyczących ich sprawy. Skarżący uważają, że jest to frustrujące, w szczególności w przypadkach, w których Komisja również dopuściła się znacznych opóźnień.

W tym kontekście byłbym wdzięczny, gdyby Komisja mogła udzielić odpowiedzi na następujące pytania, w tym w kontekście wdrażania zaleceń zawartych w sprawozdaniu podsumowującym:

1. Komunikacja ze skarżącymi

W sprawozdaniu podsumowującym w dużym stopniu odniesiono się do stosunków Komisji ze skarżącymi i wskazano możliwości poprawy w wielu aspektach w tym zakresie. Aby podać kilka konkretnych przykładów, zgodnie ze sprawozdaniem podsumowującym „[c] komunikacja ze skarżącymi jest kontynuowana na każdym etapie procedury”, ale Komisja mogłaby rozważyć rozszerzenie stosowania szablonów, aby pomóc w opracowywaniu bardziej zindywidualizowanych odpowiedzi.

W sprawozdaniu odniesiono się ponadto do filtrowania spraw i stwierdzono, że „skarżący mają prawo do szybkiej odpowiedzi ze strony Komisji, zwłaszcza gdy na wczesnym etapie jest jasne, że nie zostaną podjęte żadne działania następcze w związku ze skargą. Pewne korzyści można osiągnąć dzięki lepszym badaniom przesiewowym i wczesnemu rozpatrywaniu korespondencji, która nie kwalifikuje się jako skarga”. Jeżeli chodzi o obowiązek przeprowadzenia wstępnej oceny skarg w terminie dwóch miesięcy, wprowadzony w długoterminowym planie działania na rzecz lepszego wdrażania i egzekwowania przepisów dotyczących jednolitego rynku z 2020 r., w sprawozdaniu odniesiono się do faktu, że często stanowi to „udzielenie odpowiedzi” bez wartości dodanej dla skarżących oraz że istnieje możliwość doprecyzowania tego obowiązku. W sprawozdaniu stwierdzono również, że „istnieje możliwość poprawy sposobu, w jaki służby monitorują poszczególne etapy oceny skarg, w tym obowiązek przesłania odpowiedzi wstrzymującej. Można tego dokonać poprzez śledzenie w korporacyjnej aplikacji informatycznej, której skarga dotyczy formy kontaktu ze skarżącym, oraz poprzez rozważenie wysłania automatycznych odpowiedzi.”

• Jakie kroki podjęła Komisja w związku z powyższym, w szczególności w celu zapewnienia, aby skarżący byli proaktywnie i regularnie informowani o stanie zaawansowania ich sprawy?
• Czy Komisja mogłaby rozważyć wprowadzenie portalu internetowego, na którym skarżący mogliby założyć konto, z narzędziem do śledzenia spraw i możliwością otrzymywania powiadomień o nowych zmianach w ocenie ich skarg lub postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętych w następstwie ich skarg?
• W przypadku „skargi zbiorowej” Komisja może obecnie podjąć decyzję o informowaniu o sprawie na swojej stronie internetowej, a nie bezpośrednio ze skarżącymi. Istnieją jednak odrębne strony internetowe (na przykład dotyczące potwierdzeń odbioru oraz decyzji i zawiadomień) dla różnych etapów procedury, a wielu skarg nie można przeszukiwać za pośrednictwem głównej bazy danych. Czy Komisja mogłaby rozważyć scentralizowanie publikowanych przez siebie informacji na temat skarg zbiorowych lub umożliwienie przeszukiwania tych informacji za pomocą numeru referencyjnego sprawy w swojej bazie danych dotyczących naruszeń?

2. Informacje na temat toczących się postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na specjalnej stronie internetowej [3]

Sprawozdanie podsumowujące zawiera zobowiązanie do „zmiany” specjalnej strony internetowej na potrzeby postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w tym poprzez uczynienie jej bardziej przyjazną dla użytkownika, ułatwienie wyszukiwania według tematu i opublikowanie dodatkowych istotnych informacji na temat postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Na stronie internetowej nie wynika jeszcze jasno, czy i w jaki sposób Komisja podjęła działania następcze w tym zakresie.

• Jakie kroki podjęła lub planuje podjąć Komisja, aby podjąć działania następcze?
• Dokładniej rzecz ujmując, czy Komisja mogłaby:

a) przedstawić jasny opis przedmiotu każdej sprawy;

b) bardziej regularnie aktualizować bazę danych;

c) opublikować, oprócz informacji na temat kluczowych kroków proceduralnych, które już publikuje, dalsze szczegółowe informacje na temat obecnego stanu sprawy, takie jak „w ramach przeglądu prawnego Komisji” lub „procedura ustawodawcza na szczeblu państw członkowskich rozpoczęła się w dniu ...”; oraz

d) zapewnić zainteresowanym osobom możliwość otrzymywania ostrzeżeń e-mailowych, gdy Komisja aktualizuje w swojej bazie danych informacje na temat interesujących ich przypadków?

3. Opóźnienia

Jak zauważono w sprawozdaniu podsumowującym, „[w] tym przypadku istnieje możliwość poprawy w odniesieniu do czasu potrzebnego na postępowanie w sprawie naruszeń”.

• Jakie postępy poczyniła Komisja we wdrażaniu wniosków dotyczących przyrostu wydajności i dialogu z organami państw członkowskich?
• Ponadto czy Komisja mogłaby zastanowić się, w jaki sposób mogłaby uniknąć dłuższych okresów bezczynności w danym przypadku (takich jak odpowiednie mechanizmy monitorowania, w tym narzędzia informatyczne)?
• W przypadku gdy Komisja celowo podejmie decyzję o wstrzymaniu postępowania, czy mogłaby zapewnić odpowiednie udokumentowanie takiej decyzji i powodów, na których jest ona oparta, w aktach sprawy?

Byłbym wdzięczny, gdyby zechciał Pan odpowiedzieć do 31 października 2024 r. i zamierzał opublikować tę odpowiedź. Uprzejmie proszę o przekazanie mojemu urzędowi wszelkich innych informacji na temat działań następczych podjętych w związku ze sprawozdaniem podsumowującym, które Komisja może uznać za przydatne.

W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt z Josefem Nejedlym lub Natalią Chiner Ridaurą, którzy są odpowiedzialni za tę strategiczną inicjatywę.

Z poważaniem,

Europejska
Rzecznik Praw Obywatelskich Emily O'Reilly

Strasburg, 2 lipca 2024 r.

[1] Dokument roboczy służb Komisji, SWD(2023) 254 final: https://commission.europa.eu/system/files/2023-10/SWD_2023_254_stocktaking%20report_pl.pdf

[2] https://ec.europa.eu/atwork/applying-eu-law/infringements-proceedings/infringement_decisions/

[3] https://ec.europa.eu/atwork/applying-eu-law/infringements-proceedings/infringement_decisions/?lang_code=EN&typeOfSearch=false&active_only=1&noncom=0&r_dossier=&decision_date_from=&decision_date_to=&title=&submit=Search