Sprawa dotyczyła wniosku o publiczny dostęp do dokumentów będących w posiadaniu Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu (AUEA) dotyczących warunków dla małoletnich bez opieki w ośrodkach dla uchodźców finansowanych przez UE w Grecji. AUEA zidentyfikowała 53 dokumenty jako objęte zakresem wniosku i udzieliła częściowego dostępu do wszystkich z nich. Odmawiając pełnego dostępu, EUAA powołała się na kilka wyjątków od prawa publicznego dostępu do dokumentów, opartych na ochronie prywatności i integralności osób, procesie decyzyjnym i interesie publicznym w odniesieniu do bezpieczeństwa publicznego. W szczególności AUEA argumentowała, że żądane dokumenty zawierają informacje szczególnie chronione na temat osób przebywających w określonych obiektach oraz wstępne informacje na temat sytuacji w tych obiektach, dostarczone przez organy krajowe na zasadzie poufności. Ujawnienie tych ostatnich informacji mogłoby podważyć zaufanie tych organów do AUEA, a w konsekwencji do procesów decyzyjnych AUEA i bezpieczeństwa publicznego.

Skarżący, niezadowolony z tej odpowiedzi i zastosowanych utajnień, zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Zespół dochodzeniowy Rzecznika zbadał niezredagowane wersje żądanych dokumentów i omówił zastosowane utajnienia z przedstawicielami AUEA. Na tej podstawie Rzecznik Praw Obywatelskich zaakceptował argumenty AUEA dotyczące potrzeby ochrony prywatności i integralności osób szczególnie wrażliwych przebywających w określonych obiektach. Przyznała również, że AUEA dysponuje szerokim zakresem uznania przy stosowaniu wyjątku dotyczącego bezpieczeństwa publicznego, który mógłby zostać naruszony, gdyby AUEA ujawniła poufne informacje udostępnione przez organy krajowe, zniechęcając je tym samym do ścisłej współpracy z AUEA i jej rozmieszczonym personelem. Ponadto w świetle newralgicznych warunków pracy personelu AUEA oddelegowanego do pomocy organom krajowym Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że AUEA może racjonalnie dążyć do ochrony uwag swojego personelu dotyczących konkretnych obiektów, w oparciu o wyjątek dotyczący ochrony procesu decyzyjnego AUEA.

Niemniej jednak Rzecznik nie był w pełni przekonany do wszystkich uzasadnień AUEA dotyczących zastosowanych utajnień i ich spójności. Biorąc jednak pod uwagę szeroki częściowy dostęp, jaki AUEA już przyznała do żądanych dokumentów, Rzecznik uznał, że dalsze dochodzenia w sprawie tej skargi nie są uzasadnione. W związku z tym zamknęła sprawę, przedstawiając jedną sugestię dotyczącą poprawy.

 

Sprawa dotyczyła wniosku o publiczny dostęp do „wzorów kart” związanych z narzędziami sztucznej inteligencji (AI) Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol). Karty modelowe zawierają informacje na temat zamierzonego zastosowania narzędzi sztucznej inteligencji i ich ocen. Europol zidentyfikował cztery dokumenty jako objęte zakresem wniosku. Odmówiła dostępu do trzech dokumentów w całości i udzieliła częściowego dostępu do pozostałego dokumentu. Europol oparł się przy tym na potrzebie ochrony interesu publicznego w odniesieniu do bezpieczeństwa publicznego.

Zespół dochodzeniowy Rzecznika zbadał sporne dokumenty i spotkał się z przedstawicielami Europolu. Na tej podstawie i biorąc pod uwagę szeroki margines swobody, jakim dysponują instytucje i agencje UE, gdy uznają, że bezpieczeństwo publiczne jest zagrożone, Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że decyzja Europolu o odmowie (pełnego) publicznego dostępu nie była oczywiście błędna. Biorąc pod uwagę, że wchodzący w grę interes publiczny nie może zostać zastąpiony innym interesem publicznym, który uznaje się za ważniejszy, Rzecznik zamknęła dochodzenie, stwierdzając, że nie doszło do niewłaściwego administrowania.

Rzecznik uznała jednak, że wyjaśnienia Europolu przekazane skarżącemu, dlaczego należało odmówić (pełnego) dostępu do tych dokumentów, mogły być bardziej szczegółowe, i odniosła się do wcześniejszej propozycji poprawy, którą przedstawiła w tym względzie. 

 

Skarżący zwrócił się do Komisji Europejskiej o publiczny dostęp do dokumentów dotyczących wymiany informacji z rządem węgierskim na temat niezależności sądów w kontekście przeprowadzonej przez Komisję oceny kwalifikowalności Węgier do funduszy spójności. Po konsultacji z władzami węgierskimi Komisja odmówiła dostępu do niektórych dokumentów, powołując się na dwa wyjątki na mocy przepisów UE dotyczących publicznego dostępu do dokumentów. Dokładniej rzecz ujmując, Komisja argumentowała, że ujawnienie informacji podważyłoby cel jej dochodzenia w odniesieniu do kwalifikowalności Węgier do funduszy spójności i procesu decyzyjnego. Skarżący zwrócił się do Komisji o ponowne rozpatrzenie jej decyzji (poprzez złożenie „wniosku potwierdzającego”). W przypadku gdy Komisja nie udzieliła odpowiedzi w obowiązujących terminach, skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Rzecznik Praw Obywatelskich wszczął dochodzenie w sprawie dorozumianej odmowy udzielenia przez Komisję publicznego dostępu do żądanych dokumentów. W trakcie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich Komisja przyjęła decyzję potwierdzającą. Podtrzymała swoją decyzję o wstrzymaniu dostępu, ale powołała się na dodatkowy wyjątek, argumentując, że w międzyczasie Parlament Europejski wszczął postępowanie sądowe w tej sprawie, a ujawnienie mogłoby naruszyć toczące się postępowanie.

Kontrola przeprowadzona przez Rzecznika Praw Obywatelskich wykazała, że żądane dokumenty zawierają samoocenę Węgier, formalne kwestionariusze przesłane przez Komisję władzom węgierskim oraz oficjalne odpowiedzi właściwych władz węgierskich na te pytania. Żądane dokumenty stanowią zatem podstawę decyzji Komisji, przeciwko której Parlament wszczął postępowanie sądowe. Nie zostały one sporządzone do celów konkretnego postępowania sądowego ani nie zawierają wewnętrznych stanowisk prawnych w kwestiach spornych w całym tekście.

Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że Komisja nie wykazała w wystarczającym stopniu, w jaki sposób ujawnienie dokumentów mogłoby naruszyć przedmiotowe postępowanie sądowe. Rzecznik Praw Obywatelskich nie był również przekonany argumentem Komisji, że ujawnienie informacji mogłoby podważyć prowadzone przez nią dochodzenie. Ponadto Rzecznik podkreśliła znaczenie informowania opinii publicznej o działaniach Komisji i władz węgierskich mających na celu ochronę interesów finansowych UE oraz zapewnienie poszanowania praworządności. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że odmowa udzielenia przez Komisję szerokiego publicznego dostępu do żądanych dokumentów stanowi przypadek niewłaściwego administrowania, i zalecił, aby Komisja ponownie rozważyła swoje stanowisko w sprawie wniosku o udzielenie dostępu.

W odpowiedzi Komisja potwierdziła swoje stanowisko, zgodnie z którym ujawnienie żądanych dokumentów naruszyłoby spokój postępowania sądowego wszczętego przez Parlament i prowadzonego przez niego dochodzenia w odniesieniu do kwalifikowalności Węgier do funduszy spójności. Rzecznik stwierdziła jednak, że Komisja nie przedstawiła przekonujących wyjaśnień, dlaczego nie można było zapewnić szerszego dostępu do tych dokumentów. W związku z tym Rzecznik potwierdziła swoje ustalenie dotyczące niewłaściwego administrowania i zamknęła sprawę.