Sprawa dotyczyła wniosku o publiczny dostęp do dokumentów będących w posiadaniu Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu (AUEA) dotyczących warunków dla małoletnich bez opieki w ośrodkach dla uchodźców finansowanych przez UE w Grecji. AUEA zidentyfikowała 53 dokumenty jako objęte zakresem wniosku i udzieliła częściowego dostępu do wszystkich z nich. Odmawiając pełnego dostępu, EUAA powołała się na kilka wyjątków od prawa publicznego dostępu do dokumentów, opartych na ochronie prywatności i integralności osób, procesie decyzyjnym i interesie publicznym w odniesieniu do bezpieczeństwa publicznego. W szczególności AUEA argumentowała, że żądane dokumenty zawierają informacje szczególnie chronione na temat osób przebywających w określonych obiektach oraz wstępne informacje na temat sytuacji w tych obiektach, dostarczone przez organy krajowe na zasadzie poufności. Ujawnienie tych ostatnich informacji mogłoby podważyć zaufanie tych organów do AUEA, a w konsekwencji do procesów decyzyjnych AUEA i bezpieczeństwa publicznego.

Skarżący, niezadowolony z tej odpowiedzi i zastosowanych utajnień, zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Zespół dochodzeniowy Rzecznika zbadał niezredagowane wersje żądanych dokumentów i omówił zastosowane utajnienia z przedstawicielami AUEA. Na tej podstawie Rzecznik Praw Obywatelskich zaakceptował argumenty AUEA dotyczące potrzeby ochrony prywatności i integralności osób szczególnie wrażliwych przebywających w określonych obiektach. Przyznała również, że AUEA dysponuje szerokim zakresem uznania przy stosowaniu wyjątku dotyczącego bezpieczeństwa publicznego, który mógłby zostać naruszony, gdyby AUEA ujawniła poufne informacje udostępnione przez organy krajowe, zniechęcając je tym samym do ścisłej współpracy z AUEA i jej rozmieszczonym personelem. Ponadto w świetle newralgicznych warunków pracy personelu AUEA oddelegowanego do pomocy organom krajowym Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że AUEA może racjonalnie dążyć do ochrony uwag swojego personelu dotyczących konkretnych obiektów, w oparciu o wyjątek dotyczący ochrony procesu decyzyjnego AUEA.

Niemniej jednak Rzecznik nie był w pełni przekonany do wszystkich uzasadnień AUEA dotyczących zastosowanych utajnień i ich spójności. Biorąc jednak pod uwagę szeroki częściowy dostęp, jaki AUEA już przyznała do żądanych dokumentów, Rzecznik uznał, że dalsze dochodzenia w sprawie tej skargi nie są uzasadnione. W związku z tym zamknęła sprawę, przedstawiając jedną sugestię dotyczącą poprawy.

 

Sprawa dotyczyła wniosku o publiczny dostęp do „wzorów kart” związanych z narzędziami sztucznej inteligencji (AI) Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol). Karty modelowe zawierają informacje na temat zamierzonego zastosowania narzędzi sztucznej inteligencji i ich ocen. Europol zidentyfikował cztery dokumenty jako objęte zakresem wniosku. Odmówiła dostępu do trzech dokumentów w całości i udzieliła częściowego dostępu do pozostałego dokumentu. Europol oparł się przy tym na potrzebie ochrony interesu publicznego w odniesieniu do bezpieczeństwa publicznego.

Zespół dochodzeniowy Rzecznika zbadał sporne dokumenty i spotkał się z przedstawicielami Europolu. Na tej podstawie i biorąc pod uwagę szeroki margines swobody, jakim dysponują instytucje i agencje UE, gdy uznają, że bezpieczeństwo publiczne jest zagrożone, Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że decyzja Europolu o odmowie (pełnego) publicznego dostępu nie była oczywiście błędna. Biorąc pod uwagę, że wchodzący w grę interes publiczny nie może zostać zastąpiony innym interesem publicznym, który uznaje się za ważniejszy, Rzecznik zamknęła dochodzenie, stwierdzając, że nie doszło do niewłaściwego administrowania.

Rzecznik uznała jednak, że wyjaśnienia Europolu przekazane skarżącemu, dlaczego należało odmówić (pełnego) dostępu do tych dokumentów, mogły być bardziej szczegółowe, i odniosła się do wcześniejszej propozycji poprawy, którą przedstawiła w tym względzie. 

 

Skarżący zwrócił się do Komisji Europejskiej o publiczny dostęp do dokumentów dotyczących wymiany informacji z rządem węgierskim na temat niezależności sądów w kontekście dokonanej przez Komisję oceny kwalifikowalności Węgier do korzystania z funduszy spójności. Po konsultacji z władzami węgierskimi Komisja odmówiła dostępu do niektórych dokumentów, powołując się na dwa wyjątki przewidziane w przepisach UE dotyczących publicznego dostępu do dokumentów. Dokładniej rzecz ujmując, Komisja argumentowała, że ujawnienie naruszyłoby cel jej dochodzenia w odniesieniu do kwalifikowalności Węgier do funduszy spójności i procesu decyzyjnego. Skarżący zwrócił się do Komisji o dokonanie przeglądu swojej decyzji (poprzez złożenie „wniosku potwierdzającego”). Gdy Komisja nie udzieliła odpowiedzi w obowiązujących terminach, skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie dorozumianej odmowy udzielenia przez Komisję publicznego dostępu do żądanych dokumentów. Podczas dochodzenia Rzecznika Komisja przyjęła decyzję potwierdzającą. Podtrzymała swoją decyzję o wstrzymaniu dostępu, ale powołała się na dodatkowy wyjątek, argumentując, że w międzyczasie Parlament Europejski wszczął postępowanie sądowe w tej sprawie, a ujawnienie może podważyć toczące się postępowanie.

Kontrola Rzecznika Praw Obywatelskich wykazała, że żądane dokumenty zawierają samoocenę Węgier, formalne kwestionariusze przesłane przez Komisję władzom węgierskim oraz oficjalne odpowiedzi właściwych władz węgierskich na te pytania. Żądane dokumenty stanowią zatem podstawę decyzji Komisji, od której Parlament wszczął postępowanie sądowe. Nie zostały one sporządzone na potrzeby konkretnego postępowania sądowego ani nie zawierają wewnętrznych stanowisk prawnych w kwestiach spornych w całym tekście.

Rzecznik uznał, że Komisja nie wykazała w wystarczającym stopniu, w jaki sposób ujawnienie dokumentów mogłoby podważyć przedmiotowe postępowanie sądowe. Rzecznik nie był również przekonany argumentem Komisji, że ujawnienie informacji mogłoby podważyć prowadzone przez nią dochodzenie. Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich podkreślił znaczenie informowania opinii publicznej o działaniach Komisji i władz węgierskich mających na celu ochronę interesów finansowych UE oraz zapewnienie poszanowania praworządności. W związku z tym Rzecznik uznał, że odmowa udzielenia przez Komisję szerokiego publicznego dostępu do żądanych dokumentów stanowi niewłaściwe administrowanie, i zalecił, aby Komisja ponownie rozważyła swoje stanowisko w sprawie wniosku o udzielenie dostępu.

W odpowiedzi Komisja potwierdziła swoje stanowisko, zgodnie z którym ujawnienie żądanych dokumentów naruszyłoby spokój postępowania sądowego wszczętego przez Parlament i jego dochodzenie w odniesieniu do kwalifikowalności Węgier do funduszy spójności. Rzecznik stwierdził jednak, że Komisja nie przedstawiła przekonujących wyjaśnień, dlaczego nie można udzielić szerszego dostępu do tych dokumentów. W związku z tym Rzecznik potwierdziła swoje stwierdzenie niewłaściwego administrowania i zamknęła sprawę.

Sprawa dotyczyła wniosku o publiczny dostęp do uzasadnionej opinii, którą Komisja Europejska skierowała do Belgii w kontekście postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotyczącego transpozycji dyrektywy o ochronie sygnalistów.

Komisja odmówiła dostępu do dokumentu, który stanowi część akt toczącego się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W tym celu Komisja oparła się na ogólnym domniemaniu nieujawniania informacji, opartym na potrzebie ochrony celu trwającego dochodzenia. Skarżący, niezadowolony z tego wyniku, zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

O ile Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że odpowiednia ochrona sygnalistów jest niezbędna, o tyle na podstawie kontroli spornego dokumentu stwierdził on, że Komisja mogła zasadnie oprzeć się na ogólnym domniemaniu nieujawniania w celu odmowy dostępu do tego dokumentu. W związku z tym zamknęła sprawę.

Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia przez Agencję Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA) publicznego dostępu do dokumentów związanych z dochodzeniem prowadzonym przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) w sprawie uchybień popełnionych przez jednego z jego pracowników. Odmawiając dostępu, ENISA powołała się na wyjątek przewidziany w przepisach Unii dotyczących publicznego dostępu do dokumentów, argumentując, że ujawnienie naruszyłoby potrzebę ochrony prywatności i integralności osób wymienionych w dokumentach, w tym osoby, której dotyczy dochodzenie OLAF-u.

Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że skarżący nie stwierdził potrzeby ujawnienia danych osobowych w interesie publicznym, zgodnie z wymogami prawodawstwa UE w zakresie ochrony danych. ENISA mogła zatem zasadnie odmówić ujawnienia jakichkolwiek danych osobowych zawartych w spornych dokumentach. Opierając się jednak na argumentach przedstawionych przez ENISA, Rzecznik nie był przekonany, że sporne dokumenty stanowią w całości dane osobowe. W związku z tym zaproponowała, aby ENISA ponownie rozważyła swoje stanowisko, zgodnie z którym należy odmówić dostępu do dokumentów w całości.

W odpowiedzi ENISA dokonała ponownej oceny spornych dokumentów. Na tej podstawie podtrzymała swoje stanowisko, zgodnie z którym dokumenty zawierają dane osobowe przez cały czas, a zatem nie można udzielić publicznego dostępu. W świetle dodatkowych informacji, które ENISA przekazała na tym etapie, Rzecznik Praw Obywatelskich przyznał, że dokumenty można racjonalnie uznać za dane osobowe w całości. W związku z tym zamknęła dochodzenie, stwierdzając, że ENISA zaakceptowała propozycję rozwiązania. Rzecznik zasugerował jednak, że ENISA powinna, w ramach dobrej administracji, dostarczyć wnioskodawcy wykaz dokumentów, które identyfikuje przy rozpatrywaniu wniosku o publiczny dostęp do dokumentów.

Sprawa dotyczyła nieudzielenia przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) merytorycznej odpowiedzi na skargę administracyjną dotyczącą zarzutów nękania i nieprawidłowości zgłoszonych przez funkcjonariusza stałej służby kategorii 2.

Skarżący złożył skargę administracyjną do Fronteksu w marcu 2023 r. Frontex odpowiedział, że wbrew wcześniejszym informacjom, które przekazał skarżącemu, nie ma on prawa do złożenia takiej skargi. W związku z tym nie otrzymałby merytorycznej odpowiedzi. W toku dochodzenia prowadzonego przez Rzecznik Frontex stwierdził jednak, że do listopada 2024 r. udzieli skarżącemu ogólnej merytorycznej odpowiedzi. Frontex udzielił tej odpowiedzi skarżącemu dopiero w grudniu 2025 r. Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że niespójne informacje przekazane skarżącemu oraz rażące opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na skargę stanowią niewłaściwe administrowanie. Rzecznik nie uznał jednak za konieczne wydania zalecenia, biorąc pod uwagę, że Frontex udzielił skarżącemu merytorycznej odpowiedzi.

Ponadto dochodzenie Rzecznika Praw Obywatelskich wykazało brak skutecznego mechanizmu składania skarg i dochodzenia roszczeń przez funkcjonariuszy kategorii 2, np. w sytuacjach molestowania we Fronteksie. Rzecznik stwierdziła, że jest to kwestia systemowa, która również stanowi przypadek niewłaściwego administrowania.

Rzecznik zalecił zarządowi Fronteksu wprowadzenie skutecznego mechanizmu składania skarg i dochodzenia roszczeń w ramach zbliżającego się przeglądu ram prawnych dla urzędników kategorii 2.

Sprawa dotyczyła wniosku o publiczny dostęp do wezwania do usunięcia uchybienia w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotyczącego kolejnych umów o pracę na czas określony w hiszpańskim sektorze publicznym. Komisja odmówiła dostępu do pisma, podnosząc, że stanowi ono część toczącego się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w odniesieniu do którego istnieje ogólne domniemanie nieujawniania. Komisja stwierdziła, że skarżący nie wykazał istnienia nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem informacji. Skarżący, niezadowolony z tego wyniku, zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Zespół dochodzeniowy Rzecznika zbadał sporny dokument i potwierdził, że stanowi on część akt administracyjnych w ramach toczącego się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Na tej podstawie Rzecznik stwierdził, że Komisja mogła zasadnie oprzeć się na ogólnym domniemaniu nieujawniania w celu odmowy dostępu do wezwania do usunięcia uchybienia. Stwierdziła również, że Komisja mogła zasadnie uznać, iż skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów, aby wykazać istnienie nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem. W związku z tym zamknęła sprawę, nie stwierdzając niewłaściwego administrowania.