Szanowny Panie G.,
W dniu 19 listopada 1997 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą decyzji z dnia 3 grudnia 1996 r., na mocy której DG VIII (Rozwój) Komisji odrzuciła Pana wniosek o finansowanie projektu przyjęcia/zakwaterowania potrzebujących dzieci angolskich w rodzinach.
W dniu 1 grudnia 1997 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji Europejskiej. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 9 marca 1998 r., a ja przekazałem ją Państwu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, jeśli Państwo sobie tego życzą. W dniu 30 marca 1998 r. otrzymałem Pańskie uwagi dotyczące opinii Komisji. W dniu 15 kwietnia poprosiłem Komisję o dodatkowe uwagi. Zostały one przesłane do Pana w dniu 17 czerwca 1998 r. wraz z zaproszeniem do przedstawienia dalszych uwag. W dniu 23 lipca 1998 r. otrzymałem Pana dodatkowe uwagi.
Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Według skarżącego istotne fakty były następujące:
Pan G., dyrektor Friedensdorf International, organizacji pozarządowej oferującej opiekę medyczną ciężko rannym dzieciom z obszarów objętych wojną i kryzysem, złożył skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich w związku z faktem, że jego wniosek o finansowanie w ramach pozycji budżetowej B7-7020 (Promocja praw człowieka i demokracji w krajach rozwijających się) został odrzucony przez DG VIII Komisji. Jego wniosek dotyczył projektu przyjęcia/zakwaterowania potrzebujących dzieci angolskich w rodzinach (nr ref. ANG/159/96). Projekt ten miał na celu czasową lub definitywną integrację dzieci bezdomnych w wybranych nowych rodzinach, biorąc pod uwagę, że domy osierocone nie nadałyby im struktury rodziny niezbędnej do ich rozwoju emocjonalnego. Projekt został opracowany przez AAD (Angolan Action for Development, Luanda) i zatwierdzony przez właściwe ministerstwo. Biorąc jednak pod uwagę brak odpowiednich środków finansowych, w dniu 30 sierpnia 1996 r. skarżący złożył do DG VIII wniosek o finansowanie projektu w ramach pozycji budżetowej B7-7020.
W dniu 3 grudnia 1996 r. skarżący został poinformowany o decyzji DG VIII, zgodnie z którą jego wniosek o finansowanie został odrzucony z powodu ograniczonych środków w linii budżetowej B7-7020 w odniesieniu do licznych krajów i obszarów działalności objętych wnioskiem oraz ze względu na to, że jego projekt nie odpowiadał dokładnie kryteriom linii budżetowej. DG VIII poinformowała również skarżącego, że ma wątpliwości, czy nowe rodziny, które już borykają się z ogromnymi codziennymi problemami, mogą być idealnym domem dla tych dzieci znajdujących się w trudnej sytuacji.
Stwierdziwszy, że decyzja o odrzuceniu wniosku jest niejasna i niewystarczająco uzasadniona, skarżący w okresie od grudnia 1996 r. do września 1997 r. czterokrotnie zwracał się do Komisji z prośbą o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące odrzucenia jego wniosku w celu ostatecznego przeformułowania koncepcji projektu. Komisja nie otrzymała jednak żadnej odpowiedzi. Dopiero w listopadzie 1997 r., w odpowiedzi na telefoniczny wniosek biura Rzecznika Praw Obywatelskich o udzielenie odpowiedzi skarżącemu, Komisja odpowiedziała na jego korespondencję. Skarżący był jednak nadal niezadowolony z uzasadnienia decyzji o odrzuceniu, które było wewnętrznie sprzeczne, nieobiektywne i wystarczająco jasne w jego oczach, w związku z czym złożył skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich, twierdząc, że Komisja 1) nie przedstawiła mu uzasadnienia decyzji o odrzuceniu oraz 2) nie odpowiedziała w ciągu kilku miesięcy na jego korespondencję z prośbą o dodatkowe wyjaśnienia.

WNIOSEK

Opinia Komisji W
odniesieniu do pierwszego zarzutu dotyczącego uzasadnienia decyzji o odrzuceniu Komisja zauważyła, że ze względu na ograniczone zasoby finansowe (17 mln ECU do wykorzystania w około 100 krajach) konieczna jest ścisła procedura wyboru oraz że wybrane projekty prawdopodobnie będą miały maksymalny wpływ na wzmocnienie demokracji, praworządności i poszanowania praw człowieka w tym kraju. Komisja stwierdziła ponadto, że przedmiotowy projekt był rozpatrywany w ramach tej samej procedury i w ten sam obiektywny sposób co pozostałe. Komisja uznała również, że uzasadnienie decyzji o odrzuceniu nie jest wewnętrznie sprzeczne, ponieważ najpierw poinformowała skarżącego, że projekt nie spełnia kryteriów wyboru w odniesieniu do linii budżetowej, a następnie poinformowała go, że główną przeszkodą jest możliwość finansowania wyłącznie projektów, które przyczyniły się do demokratycznego rozwoju kraju.
W odniesieniu do braku odpowiedzi na korespondencję skarżącego z prośbą o wyjaśnienia Komisja stwierdziła, że terminy udzielenia odpowiedzi skarżącemu (3 tygodnie w przypadku pisma z dnia 8 kwietnia 1997 r. i 8 tygodni w przypadku pisma z dnia 12 listopada 1997 r.) były rozsądne, biorąc pod uwagę obciążenie pracą i dostępne zasoby ludzkie.
Uwagi skarżącego
Skarżący zauważył, że Komisja zignorowała zatwierdzenie projektu przez rząd Angoli. Co się tyczy w szczególności uzasadnienia decyzji o odrzuceniu, skarżący wskazał, że Komisja nigdy nie poinformowała go o dokładnych kryteriach wyboru i o tym, dlaczego jego projekt nie spełnia tych kryteriów. W związku z tym skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich o kontynuowanie dochodzenia.
W odniesieniu do braku odpowiedzi skarżący zauważył, że odpowiedź Komisji z dnia 8 kwietnia 1997 r. była w rzeczywistości odpowiedzią na pismo z dnia 6 marca 1997 r., które było już przypomnieniem pisma z dnia 27 grudnia 1996 r. W związku z tym uwaga Komisji, że udzieliła odpowiedzi w terminie trzech tygodni, nie była prawidłowa.
Dalsze dochodzenia
Po dokładnym rozważeniu opinii Komisji i uwag skarżącego okazało się, że konieczne są dalsze dochodzenia, w szczególności w celu ustalenia, które kryteria wyboru finansowania w ramach pozycji budżetowej B7-7020 nie zostały spełnione przez skarżącego.
Dodatkowe uwagi Komisji
Komisja zauważyła, że skarżący został poinformowany o kryteriach wyboru (wpływ na wzmocnienie demokracji, praworządności i poszanowania praw człowieka w kraju), po otrzymaniu ogólnych warunków regulujących pozycję budżetową B7-7020 i wypełnieniu załączonego do nich standardowego formularza.
Komisja stwierdziła jednak, że ze względu na dużą liczbę otrzymanych wniosków o finansowanie (ponad 300 wniosków rocznie, z których tylko 20 % może zostać rozpatrzonych), trudno jest podać szczegółowe wyjaśnienie każdej odmowy.
W niniejszej sprawie Komisja stwierdziła, że projekt był przede wszystkim zorientowany społecznie i medycznie (opieka psychologiczna nad dziećmi), a zatem nie był objęty bezpośrednimi priorytetami linii budżetowej. Decyzja o odrzuceniu była zatem raczej oparta na charakterze projektu.
Dodatkowe uwagi skarżącego
Skarżący przyznał, że otrzymał ogólne warunki regulujące pozycję budżetową. Zauważył jednak, że warunki te są bardzo obszerne i podlegają wykładni. Stwierdził również, że nadal brakuje mu jasnej argumentacji, dlaczego jego projekt nie spełnia dokładnie kryteriów wyboru.

DECYZJA

1 Zarzucany brak odpowiedzi na korespondencję skarżącego
1.1 Skarżący twierdził, że Komisja nie odpowiedziała na jego cztery pisma z dnia 27 grudnia 1996 r., 6 marca, 3 kwietnia i 3 września 1997 r., w których poprosił o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące odrzucenia jego wniosku. Komisja zauważyła, że odpowiedziała na te pisma odpowiednio w terminie trzech tygodni (faks z dnia 8 kwietnia 1997 r.) i ośmiu tygodni (odpowiedź z dnia 12 listopada 1997 r.), które uznała za rozsądne terminy, biorąc pod uwagę obciążenie pracą i dostępne zasoby ludzkie.
1.2 Zasady dobrego postępowania administracyjnego wymagają, aby pisma od skarżących do administracji Komisji otrzymywały odpowiedź w rozsądnym terminie.
1.3 W niniejszej sprawie wydaje się, że po otrzymaniu decyzji odmownej z dnia 3 grudnia 1996 r. skarżący czterokrotnie zwracał się do Komisji w okresie od grudnia 1996 r. do września 1997 r. Rzecznik zauważa, że krótki faks z DG VIII z dnia 8 kwietnia 1997 r. był jedynie odpowiedzią na pismo skarżącego z prośbą o podanie nazwisk przedstawicieli Komisji w Angoli i nie dostarczył dodatkowych informacji dotyczących samego uzasadnienia decyzji o odrzuceniu. Dopiero w dniu 12 listopada 1997 r., po wystosowaniu telefonicznego wniosku przez biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, DG VIII ostatecznie wystosowała pismo do skarżącego, w którym odpowiedziała na jego wniosek o udzielenie dodatkowych informacji. Jak słusznie zauważył skarżący w swoich dodatkowych uwagach, nie można tego uznać za rozsądny termin na udzielenie odpowiedzi na jego korespondencję. W związku z tym fakt, że Komisja odpowiedziała na korespondencję skarżącego dopiero w dniu 12 listopada 1997 r., począwszy od grudnia 1996 r., stanowi przypadek niewłaściwego administrowania.
2 Zarzucany brak uzasadnienia decyzji odmownej
2.1 Skarżący twierdził, że decyzja z dnia 3 grudnia 1996 r., na mocy której Komisja odrzuciła jego wniosek o finansowanie, była niejasna i niewystarczająco uzasadniona. Komisja zauważyła, że poinformowała skarżącego o kryteriach wyboru i że główną przeszkodą w niedokonywaniu wyboru było to, że finansowane mogły być jedynie projekty, które przyczyniły się do demokratycznego rozwoju kraju. W swoich uwagach dodatkowych Komisja wskazała, że ze względu na dużą liczbę wniosków trudno jest szczegółowo wyjaśnić każdą odmowę.
2.2 W pierwszej kolejności należy określić, jaki obowiązek uzasadnienia ma zastosowanie do Komisji wobec wnioskodawców, którzy zostali wykluczeni z finansowania. Pozycja budżetowa B7-7020 nosi nazwę „Prawa człowieka i demokracja w krajach rozwijających się” (rezolucja Rady z dnia 28 listopada 1991 r. w sprawie praw człowieka i demokracji w krajach rozwijających się). Jeżeli chodzi o obowiązek uzasadnienia, w tej dziedzinie nie przewidziano żadnych szczególnych przepisów. W związku z tym zastosowanie powinien mieć ogólny obowiązek uzasadnienia przewidziany w art. 190 Traktatu WE. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości uzasadnienie przyjęte przez organ, który wydał akt, musi być przedstawione w sposób jasny i jednoznaczny, tak aby z jednej strony umożliwić zainteresowanym osobom zapoznanie się z powodami podjęcia środka, a tym samym obronę ich praw, a z drugiej strony umożliwić Trybunałowi wykonanie jego kompetencji nadzorczej (1).
2.3 W związku z tym, w celu ustalenia, czy Komisja wywiązała się ze spoczywającego na niej obowiązku uzasadnienia, należy zbadać pismo z dnia 3 grudnia 1996 r. oraz pismo z dnia 12 listopada 1997 r., w których Komisja odpowiedziała na wniosek skarżącego o udzielenie uzasadnionego wyjaśnienia. Pismem z dnia 3 grudnia 1996 r. Komisja oddaliła wniosek w następujący sposób:

„(...) Po przeanalizowaniu wyżej wymienionego wniosku wraz z naszą delegacją w Angoli oraz ze służbą geograficzną odpowiedzialną za Angolę z przykrością informuję, że Komisja nie jest w stanie uwzględnić Pańskiego projektu.

W rzeczywistości ograniczone zasoby linii budżetowej B7-7020 w odniesieniu do licznych krajów i objętych nią obszarów działalności nakładają obowiązek ustanowienia priorytetów w celu zapewnienia równowagi geograficznej i tematycznej w przydzielaniu subwencji. Twój projekt, choć skoncentrowany na bardzo odpowiednim i ważnym problemie, nie spełnia dokładnie kryteriów linii budżetowej B7-2070.

Co więcej, jeśli chodzi o treść tego projektu, wątpimy, aby "nowe rodziny", które już teraz borykają się z ogromnymi codziennymi problemami, mogły być idealnym domem dla tych bezbronnych dzieci (...)".

W piśmie z dnia 12 listopada 1997 r. Komisja odpowiedziała w następujący sposób:

„(...) Jak już wspomniano, z przykrością potwierdzam, że Komisja nie jest w stanie uwzględnić finansowania Pańskiego projektu.

Przede wszystkim pragnę poinformować, że liczba otrzymanych tutaj wniosków projektowych jest taka, że należy przeprowadzić ścisłą selekcję, aby zapewnić równowagę geograficzną i tematyczną w alokacji naszych ograniczonych zasobów finansowych (17 MECU rocznie dla około 100 krajów).

Państwa propozycja projektu, wraz z innymi, które otrzymaliśmy, została przeanalizowana przez nasze służby geograficzne, w Brukseli i Luandzie, w globalnych ramach priorytetów, którymi KE ma się zająć w obecnych warunkach angolskich.

Zgodnie z kryteriami naszej linii budżetowej wybrano tylko te projekty, które mogłyby najlepiej sprzyjać demokratycznemu rozwojowi kraju (...)”.

2.4 Rzecznik zauważa przede wszystkim, że w swoich dodatkowych uwagach skarżący przyznał, że został poinformowany o kryteriach wyboru (projekty o maksymalnym wpływie na wzmocnienie demokracji, praworządności i poszanowania praw człowieka w kraju). W związku z tym z powyższej korespondencji wynika, że Komisja przedstawiła wystarczające powody odrzucenia wniosku skarżącego, ponieważ został on poinformowany, że jego projekt nie spełnia tych kryteriów wyboru i że wybrano jedynie projekty, które najlepiej sprzyjają demokratycznemu rozwojowi kraju. Biorąc pod uwagę, że projekt skarżącego dotyczył głównie pomocy społecznej i medycznej, wyjaśnienie Komisji wydawało się rozsądne.
3 Wnioski Na
podstawie dochodzenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie części 1 niniejszej skargi wydaje się konieczne sformułowanie następującej uwagi krytycznej:

Zasady dobrego postępowania administracyjnego wymagają, aby pisma skarżących do administracji Komisji otrzymywały odpowiedź w rozsądnym terminie. W związku z tym fakt, że Komisja odpowiedziała na korespondencję skarżącego dopiero w dniu 12 listopada 1997 r., począwszy od grudnia 1996 r., stanowi przypadek niewłaściwego administrowania.

Biorąc pod uwagę, że ten aspekt sprawy dotyczy procedur związanych z konkretnymi wydarzeniami w przeszłości, nie należy dążyć do polubownego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym Rzecznik podjął decyzję o zamknięciu sprawy.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej zostanie również poinformowana o tej decyzji.
Z poważaniem
Jacob Söderman

---

(1) Sprawa T-166/94, Koyo Seiko przeciwko Radzie, Rec. 1995, s. II-2129, pkt 103.