Okoliczności powstania skargi

1. Na mocy rozporządzenia 1049/2001 [1] skarżący złożył w czerwcu 2014 r. wniosek o dostęp do dokumentów będących w posiadaniu Rady Europejskiej. Dokumenty te dotyczyły prac grupy zadaniowej powołanej przez przewodniczącego Rady Europejskiej w celu wzmocnienia zarządzania gospodarczego w całej UE w 2010 r.

2. Sekretariat Generalny Rady, działając jako sekretariat Rady Europejskiej, początkowo udzielił dostępu do 23 dokumentów objętych wnioskiem skarżącego o udzielenie dostępu. Następnie ujawniono 17 kolejnych dokumentów. Odmówiła jednak dostępu do jednego niemieckiego i jednego rumuńskiego wkładu w prace grupy zadaniowej, uzasadniając, że ich ujawnienie naruszyłoby proces decyzyjny instytucji (art. 4 ust. 3 rozporządzenia 1049/2001).

3. Skarżący złożył następnie ponowny wniosek i zwrócił się o udzielenie mu pełnego dostępu do odpowiednich uwag Niemiec i Rumunii.

4. Rada Europejska odpowiedziała na ponowny wniosek skarżącego i podtrzymała decyzję, że nie można udzielić dostępu, nawet częściowego, do dwóch przedmiotowych dokumentów. W odniesieniu do obu dokumentów Komisja oparła swoją odmowę dostępu na art. 4 ust. 1 lit. a) tiret czwarte, czyli ochronie polityki finansowej, pieniężnej lub gospodarczej Unii lub państwa członkowskiego, oraz na art. 4 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia 1049/2001, czyli ochronie procesu decyzyjnego instytucji po podjęciu decyzji.

5. Następnie skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

W przedmiocie dochodzenia

6. Rzecznik Praw Obywatelskich wszczął dochodzenie w sprawie skargi i zidentyfikował następujące zarzuty i roszczenia:

Rada Europejska niesłusznie odmówiła publicznego dostępu do dwóch dokumentów dotyczących grupy zadaniowej ds. wzmocnienia zarządzania gospodarczego w całej UE w 2010 r. Skarżący twierdził, że Rada Europejska powinna udzielić dostępu do dwóch odnośnych dokumentów.

7. Rzecznik zbadał przedmiotowe dokumenty, aby móc stwierdzić, czy Rada Europejska prawidłowo zastosowała rozporządzenie 1049/2001. Kontrola doprowadziła Rzecznika do sformułowania wstępnego poglądu, że treść dokumentów nie wydaje się tak wrażliwa, jak twierdziła Rada Europejska. Rzecznik uznał również, że nie jest oczywiste, czy dokumenty są objęte wyjątkami określonymi w rozporządzeniu 1049/2001, na podstawie których Rada Europejska odmówiła publicznego dostępu.

8. Rzecznik zwrócił się następnie do Rady Europejskiej o wydanie opinii w sprawie skargi. W szczególności Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Rady Europejskiej o zajęcie się kwestią, w jaki sposób, stosując odpowiednie wyjątki przewidziane w rozporządzeniu 1049/2001, uwzględniła ona fakt, że dwa dokumenty, do których odmówiła dostępu, pochodzą z 2010 r. Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał opinię Rady Europejskiej. Prowadząc dochodzenie, Rzecznik uwzględnił argumenty przedstawione przez strony. Skarżący nie przedstawił uwag do sprawozdania z kontroli Rzecznika Praw Obywatelskich ani do opinii Rady Europejskiej.

W przedmiocie zarzutu, że Rada Europejska niesłusznie odmówiła publicznego dostępu do dokumentów

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

9. W odniesieniu do wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia 1049/2001, tj. ochrony procesu decyzyjnego instytucji, skarżący przedstawił dwa argumenty na poparcie swojego twierdzenia, że Rada Europejska niesłusznie odmówiła dostępu do tych dwóch dokumentów. Po pierwsze, argumentował on, że na wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 3 można się powołać tylko wtedy, gdy decyzja nie została jeszcze podjęta przez instytucję. W tym kontekście zwrócił uwagę, że Rada Europejska podpisała już zalecenia grupy zadaniowej, które z kolei zostały zatwierdzone przez Parlament Europejski i Radę w formie dwóch pakietów ustawodawczych znanych jako „sześciopak” i „dwupak”. Po drugie, skarżący nie zgodził się z oceną Rady Europejskiej, że ochrona procesu decyzyjnego przeważyłaby nad interesem publicznym przemawiającym za ujawnieniem. Stwierdził, że zalecenia grupy zadaniowej, pomagając w kształtowaniu reakcji UE na kryzys finansowy, wpłynęły na życie obywateli w całej UE. Z tego powodu interes publiczny przemawiający za ujawnieniem powinien, zdaniem skarżącego, przeważać nad ochroną procesu decyzyjnego instytucji.

10. Skarżący nie wypowiedział się na temat zastosowania przez Radę Europejską wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 1 lit. a) tiret czwarte rozporządzenia 1049/2001, tj. ochrony polityki finansowej, pieniężnej lub gospodarczej UE lub państwa członkowskiego.

11. W swojej opinii Rada Europejska poinformowała Rzecznika, że w świetle jego wstępnej opinii oba dokumenty zostały poddane gruntownej ponownej ocenie. Nowa ocena doprowadziła Radę Europejską do wniosku, że odmowa publicznego dostępu do dokumentów nie jest już właściwa, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że dokumenty te miały wówczas ponad pięć lat. W związku z tym Rada Europejska udostępniła dokumenty w całości i przekazała je skarżącemu.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

12. Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady Europejskiej o udzieleniu publicznego dostępu do przedmiotowych dokumentów.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka je następującym wnioskiem:

Rada Europejska rozstrzygnęła sprawę.

Skarżący i Rada Europejska zostaną poinformowani o tej decyzji.

Emily O'Reilly

Strasburg, 15 marca 2016 r.

[1] Rozporządzenie 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, Dz.U. 2001, L 145, s. 43.